Από το «Φορέας Διαχείρισης Όρους Πάρνωνα και Υγροτόπου Μουστού, 2015. Οδηγός για την προστατευόμενη περιοχή όρους Πάρνωνα και υγροτόπου Μουστού. Φύση, Πολιτισμός, Οικοτουρισμός. Άστρος Αρκαδίας».
Δημοτική Ενότητα Τυρού
Τυρός .Ο Δήμος Τυρού ήταν δήμος του νομού Αρκαδίας που δημιουργήθηκε το 1993 με τη συνένωση των πρώην Κοινοτήτων Τυρού και Σαπουνακαίικων, οι οποίες είναι οικιστικά ενωμένες και αποτελούν την κωμόπολη του Τυρού. Το 1997 με το πρόγραμμα «Ιωάννης Καποδίστριας» προστέθηκε στον Δήμο Τυρού και η πρώην Κοινότητα Πέρα Μελάνων, αποτελώντας το Δημοτικό Διαμέρισμα του Δήμου Τυρού. Λειτούργησε την περίοδο 19932010 οπότε και καταργήθηκε με την εφαρμογή του προγράμματος Καλλικράτης και εντάχθηκε στον νέο Δήμο Νότιας Κυνουρίας ως Δημοτική Ενότητα Τυρού, με συνολικό πληθυσμό 1.779 κατοίκους, σύμφωνα με την απογραφή του 2011. Έδρα του Δήμου είναι το Λεωνίδιο. Βρίσκεται στα ανατολικά του νομού και βρέχεται από τον Αργολικό Κόλπο και το Μυρτώο Πελαγος. Απέχει 180 χλμ. από την Αθήνα, 20 χλμ. από το Λεωνίδιο, 30 χλμ. από το Άστρος και μόλις 14 ναυτικά μίλια από τις Σπέτσες.
Ο Τυρός, μία από τις παλαιότερες ναυτικές πολιτείες της Πελοποννήσου, ανήκει στην περιοχή της ιστορικής Τσακωνιάς, όπου ακόμη ομιλείται η Τσακωνική διάλεκτος. Η κωμόπολη του Τυρού έχει χαρακτηριστεί παραδοσιακός οικισμός και μαγεύει τον επισκέπτη αφού συνδυάζει εντυπωσιακά βουνό και θάλασσα. Διαθέτει σύγχρονη τουριστική υποδομή και στο σύγχρονο λιμάνι του μπορούν να ελλιμενιστούν τουριστικά σκάφη κάθε τύπου. Στα 18 χλμ. ακτογραμμής του έχει πολλές παραλίες: τους παράθαλάσσιους οικισμούς Κρυονέρι και Τσέρφο στον δρόμο προς Άγιο Ανδρέα, τον μικρό παραθεριστικό οικισμό του Αγίου Χριστόφορου και την ωραία παραλία Ζαρίτσι που βρίσκονται στον ομώνυμο όρμο. Σε κοντινές αποστάσεις βρίσκονται οι παραλίες Λιβάδι, Κίσσακας, Λυγεριά, όπως και η παραλία Τηγάνι στο τέλος της καταπράσινης από πεύκα πλαγιάς. Στην άκρη της παραλίας αυτής βρίσκεται η «σπηλιά των ερωτευμένων». Στο νότιο άκρο του λιμανιού, στην κορυφή του βράχου, επάνω από την παραλία Λυγεριά, βρίσκονται τρεις ανεµόµυλοι κατασκευασμένοι γύρω στα 1920, με έξοχη θέα προς το πέλαγος.
Ο Τυρός κατοικείται από τους προϊστορικούς χρόνους. Υπολείμματα αρχαίου οικισμού και κυκλώπειων τειχών βρίσκονται στην κορυφή του υψώματος Κάστρο, επάνω από το σηµερινό λιµάνι. Αρχαία ευρήματα έχουν βρεθεί και στο οροπέδιο Παλιόχωρα του Τυρού και στο όρος Οριώντας (1.194 μ.), τα οποία βρίσκονται σήμερα στα μουσεία της Σπάρτης, Τρίπολης, Άστρους, στο Μουσείο Μπενάκη, όπως επίσης και στο μουσείο του Λούβρου. Στη θέση που σήμερα είναι το ξωκκλήσι του Προφήτη Ηλία, στον ομώνυμο λόφο, βρίσκονται τα ερείπια ναού αφιερωμένου στον θεό Aπόλλωνα Tυρίτα, μιας τοπικής θεότητας που λατρευόταν στην περιοχή και που πιθανόν έδωσε το όνομά της στον Τυρό. Στον Τυρό κάθε Πάσχα θα δείτε μερικά από τα πιό όμορφα πασχαλινά έθιμα της Ελλάδας. Την Μ. Παρασκευή γίνεται η περιφορά των επιταφίων στην παραλιακή οδό της κωμόπολης με τη συνοδεία των καϊκιών του αλιευτικού στόλου, το Μ. Σάββατο το βράδυ την ώρα της Ανάστασης τελείται το κάψιμο του Ιούδα μέσα στη θάλασσα πάνω σε πλωτή εξέδρα (Βλ. σελ. 272). Την Κυριακή του Πάσχα γίνεται το τσακωνικό γλέντι στην κεντρική πλατεία, με την ανάγνωση του Ευαγγελίου στην τσακωνική διάλεκτο. Αρκετές εκδηλώσεις και πανηγύρια οργανώνονται στην περιοχή. Στην Παραλία Tυρού, της Aγίας Mαρίνας στις 17 Iουλίου (περιφορά εικόνας) και Αρκετές εκδηλώσεις και πανηγύρια οργανώνονται στην περιοχή. Στην Παραλία Tυρού, της Aγίας Mαρίνας στις 17 Iουλίου (περιφορά εικόνας) και της Mεταμόρφωσης του Σωτήρα στις 6 Aυγούστου, του Αγίου Χριστόφορου στις 9 Μαΐου (Ζαρίτσι), του Αγίου Ιωάννη στις 29 Ιουνίου (Παλιόχωρα), του Προφήτη Ηλία στις 20 Ιουλίου στο ομώνυμο ξωκλήσι, του Αγίου Παντελεήμονα στις 27 Ιουλίου (Στένωμα) και του Αγίου Δημητρίου την πρώτη Κυριακή του Σεπτεμβρίου (Σοχά). Στο οροπέδιο Παλαιόχωρα του Τυρού, σε υψόμετρο 755 μ., βρίσκεται η καταβόθρα Δέρσιου γνωστή από την αρχαιότητα, η οποία τα τελευταία χρόνια εξερευνάται από ξένους και Έλληνες σπηλαιολόγους (Βλ. σελ. 134).
From the “Mount Parnon and Moustos Wetland Management Agency, 2015. Guide for the protected area of Mount Parnon and Moustos Wetland. Nature, Culture, Ecotourism. Astros of Arcadia “.
Koutroufa
At a distance of 5 km south of Astros and shortly after the lagoon of Moustos, next to the provincial road Astros – Leonidi are Koutroufa. It is a relatively modern settlement created by the inhabitants of the mountainous Koutroufon. In the center of the village dominates the beautiful, paved and stepped square, above which stands the imposing olive tree of Koutroufon that impresses every visitor. The inhabitants of the village are mainly engaged in the intensive cultivation of edible olives and the production of olive oil. The mountain settlement of Koutroufon is located on the northern slopes of Mount Parnon, 42 km from Astros and at an altitude of 1,120 m (southeast of Vervena), in a green and rich natural environment. The churches of Panagia and Agios Georgios, the old primary school and the stone-built fountains are the jewels of the village. The inhabitants here continue their agricultural activities with the cultivation mainly of chestnut and walnut. Of the cultural activities of the village, special mention should be made of the Olive Festival ().
From Wikipedia, the free encyclopedia
Koutroufa is a mountain village in Arcadia. They are built on the northern slopes of Mount Parnon at an altitude of 1,120 meters and is one of the most mountainous villages in the prefecture of Arcadia. Administratively, they belong to the municipality of North Kynouria and according to the 2011 census, their population is 153 inhabitants, who during the winter months leave the settlement and settle in Kato Koutroufa, Astros and the surrounding settlements of the area.
From ExploringGreece.gr
KOUTROUFA
Community consisting of Ano Koutroufa (mountain village 7Km.> From Ano Doliana. We separate the church of Panagia and the old Primary School) and Koutroufa (on the road Astros – Agios Andreas. 5 km from Astros) We distinguish the square with the centuries-old olive tree). Centuries-old Olive Koutroufa Centuries-old olive tree, older than 2,000 years and with a trunk circumference of 11 meters. In 2010 it was uprooted for the purpose of selling it, but finally with the intervention of the Municipality of North Kynouria it was transplanted in a specially designed space above the village square
“Green mountain village with a wonderful view and known for the victorious battle of Nikitaras, also called Turkophagus, in May 1821. It is located at 1050 meters, 25 km from Tripoli, 45 from Astros and has good tourist infrastructure, with hostels, taverns Ideal village for weekends and three days, suitable for those who love nature and walks, through the village passes the European Trail E4. While visitors show a special preference for the forest village located just outside Ano Doliana. Dolian marble while you can visit the Christofili Folklore Museum and see the art and tradition of the area.The chestnut festival, a local product of the mountainous Kynouria, which takes place in Autumn, has a large attendance, and where the visitor can taste the chestnut in The villagers are transported to Ano Doliana from Kato Doliana on April 23 where they also transport the image a of Agios Georgios from one village to another on foot, a custom that is passed down from generation to generation. ” https://www.discoverkynouria.gr/el/sights/ano-doliana
A friend of ours observes from “Doliana Arcadia”
“The right thing is: The transfer of the icon of Agios Georgios takes place on the first Sunday of November on foot from Ano Doliana to Kato Doliana as the residents used to move to spend the winter in the winter (Kato Doliana). The village also has a large omitted cherry production. “
From the Ministry of Rural Development
The forest village “Ano Doliana” of the Prefecture of Arcadia is located on the northern slopes of Mount Parnon, at an altitude of 1,180m. approximately, at the location Horeftarou – Krekiza of the mountain settlement `Ano Doliana of the Municipality of Kynouria, at a distance of 20km. SE of Tripoli.
It was built by the Kynouria Forestry Department, with credits from our Ministry, and has two access roads. Its area is 29 acres and consists of 20 wooden houses. Of these, others have a bedroom – which can comfortably accommodate 2-3 people – and two other separate bedrooms – where 4-5 people can stay. The houses are completed with bathroom, kitchen, refrigerator, and a spacious living room with fireplace and dining area.
There is also a central restaurant for two hundred people, with a large fireplace in the middle, where guests can enjoy local delicacies, made with Arcadian recipes, from genuine local products.
The construction of the forest village has been done with special care. The electromechanical installations, the lighting, water supply and sewerage networks are excellent, while the special extinguishing means that exist ensure the safety of the stay.
The visitor, in all seasons, can escape for a while away from the stress and pollution of the environment of big cities, and wander in the picturesque environment of the forest village, with its stone walls, terraces and paths, to observe and to admire the rich nature and its functions, to love it and to protect it. He can also learn the history and get to know the life of the modern inhabitants of Arcadia, as the location of the forest village is such that it can be used as a base for visits to the beautiful traditional villages of the area.
Visitors to the forest village have the opportunity to engage in various other alternative activities, such as horseback riding, archery, mountain biking, paint bull, hiking.
The forest village of Ano Doliana is offered for environmental education and information of visitors, for conferences and seminars of forestry and environmental content, while there is the possibility of providing facilities to students of all levels of education.
From the “Mount Parnon and Moustos Wetland Management Agency, 2015. Guide for the protected area of Mount Parnon and Moustos Wetland. Nature, Culture, Ecotourism. Astros of Arcadia “.
Doliana
The historic village of Doliana is built at an altitude of 1,050 m and at a distance of about 35 km west of Astros, being the “gate” to Mount Parnon. It is a traditional, picturesque and dynamic mountain destination, known in Greece. Doliana is known since antiquity for the marble of excellent quality from which important temples of antiquity were built as well as the Metropolitan Church of St. Basil in Tripoli (1855). The impressive stone houses of the settlement, the picturesque cobbled streets, the ornate fountains, surrounded by chestnuts, oaks, cherries, walnuts, plane trees, compose a unique anthropogenic and natural environment for the visitor. Numerous hiking trails start from the village and in many places meet the European path E4. Dolian They are also known from the famous battle of Doliana that took place here on May 18, 1821 (See p. 268). The historically preserved building “Tambouri tou Nikitaras” (building owned by Afon Christofili) in Ano Doliana, where Nikitaras and his companions were fortified, has been turned into a museum. Just outside the village, in a green location of chestnut trees, is the church of Ai Giannis, the stream and the homonymous waterfall. The village has a rich tourist infrastructure, hostels, hotels, restaurants and taverns, as well as the versatile Forest Village. Kato Doliana, northwest of Astros is the winter home of the Dolianites. Here the inhabitants of Ano Doliana spend the winter and return to the village in the spring, to spend the hot summer months, where they carry the image of the patron saint of the village Agios Georgios on the first Sunday of November. This transfer takes place from one village to another on foot (25 km), a custom that is passed down from generation to generation. In the wider area of Kato Doliana, there are important archeological sites and monuments, such as the Asclepieion of the Warrior and the Villa of Herodes Atticus in the area of Loukous, the archeological sites in Kourmeki and Tsiorovo, ancient prisons (Anemomylos) ancient alabaster quarry at “Koufogi”. The traditional product of Ano Doliana is the chestnuts that the inhabitants pick in the fall, when the chestnut festival is organized, while in Kato Doliana the inhabitants are engaged in the production of olive oil and edible olives (typical varieties are manaki and coarse olives). Citrus fruits are also grown. · Earth Festivals, such as the Chestnut Festival and other rich cultural events, the famous Herodias, historical representations, etc. are organized in Doliana every year. Since 2015, a mountain half marathon has been held in Ano Doliana as part of a two-day event organized on the occasion of the anniversary of the historic battle of Doliana on May 18, 1821.
From Wikipedia, the free encyclopedia
Ano Doliana, Arcadia
Ano Doliana (or Doliana) is a mountainous, stone-built village in the province of North Kynouria in Arcadia, which belongs to the local community of Doliana. [2] In winter it is inhabited by a few inhabitants, as most spend the winter in Kato Doliana and many return to it in the spring. In the 2011 census it had 90 inhabitants. It is characterized as a traditional settlement, according to the relevant legislation of the Ministry of Environment, Physical Planning and Public Works [3] [4]
In recent years it has experienced remarkable mild tourism development, with a significant number of visitors, especially on winter weekends. [5] [6]
The settlement is located in the southern surroundings of the Tripoli plain. It stretches at an altitude between 950 and 1,050 meters and is built amphitheatrically on the northern slopes of Mount Parnon, with a northern view, spread over two neighborhoods and surrounded by ravines and small waterfalls. Of particular value is the panoramic view from the spot, as it looks like a balcony [7] overlooking the plateau of Tripoli and the plain of Mantineia, with the visual horizon reaching the mountains Mainalo, Artemisio, Helmos and Erymanthos. [8]
The village is overgrown with chestnut trees and plane trees, while a forest with fir trees starts from its northeastern end. The cherries thrive in the area, while in the past there were also sour cherries. You will also see apple, fir, walnut, oak and some hazelnuts and pears, in a spectacle that is especially interesting in autumn, with the alternation of colors in the foliage of deciduous trees. [9] [10]
It is at a distance of 175 kilometers or about 2 hours from Athens, 20 kilometers (25 minutes) from Tripoli and 33 kilometers (35 minutes) from Astros
History
Ancient quarries National Archaeological Museum of Athens: Sculptures of Damophon from the temple of Despina in Lykosoura. From left to right: Artemis, Dimitra, Veil of Despina, Anytos (Titan), female Third (fragment of the throne). Exhibits 2 and 3 are made of Doliana marble.
Northwest of the community, in the places “Alepotrypes” and “Psofiaika”, there are ancient quarries dating from the archaic-classical era and produce the homonymous local marble of Doliana, [17] which is white, with a tone of light blue or light blue. [18] [19] It is one of the highest quality marbles of the Peloponnese, presenting similarities with the Pentelic marble of Attica, although it does not reach the quality characteristics of the latter. [20] It was used more commonly as a building stone and less often in sculpture.
Revolution
Bust of Nikitaras in the stream of Tsakonas, where the Battle of Doliana took place.
On May 18, 1821, during the Greek Revolution, the village was given the so-called Battle of Doliana. In this particular battle, Nikitaras who was holding Ano Doliana with 300 men, managed to repel 4,000 Turks who attacked with artillery. That day he also received the nickname “Turkophagus” which accompanied him later, because according to tradition many Turks fell from his hand. A statue has been erected in his memory at the entrance of the settlement and specifically in the area of ”Tsakonas stream”, the main theater of the battle.
Sights
The Historical and Ethnographic Museum of Doliana
On May 23, 2015, the “Historical and Ethnographic Museum of Doliana” was inaugurated, dedicated to the historical battle that took place in the village but also to the wider folklore of the daily life of the area. It is housed in the house of Christofili, one of the houses in which the Greek fighters drummed, an incident from which the house was christened “The drum of Nikitaras”. [45] [46] It is open to the public every Saturday and Sunday morning with free admission. [47]
Of particular beauty is the old school, which today operates as a traditional guest house. It consists of two buildings, which have been declared protected by the Ministry of Environment, Physical Planning and Public Works. [48] The smallest and oldest of these was erected in 1853. [7]
As a school, it operated in the months of September and October of each school year, until the inhabitants completed the harvest of chestnuts and saplings and were transferred to the plain settlement. It ceased operation in October 1982.
At a distance of 1.5 km from the center of the village, on the road to the settlement Dragouni and after the waterfall in the stream of Ai Gianni, is the picturesque chapel of Ai Giannis, in the middle of a green slope with panoramic views of the village.
Nikitaras had encamped here with his lads since May 16, 1821, coming from the camp of the Bervens with a final destination in Nafplio to procure scabbard. On the morning of May 18, when he had planned his departure, an Ottoman phalanx under Kehayabe Bey Mustafa began to ascend to the settlement with the ultimate goal of flanking the Berven camp. As a result, Nikitaras listened to the call of the villagers, postponed his departure and returned to the settlement to defend him. This is how the Battle of Doliana broke out.
The church of Ai Giannis opposite the settlement
Traditional fountains
Due to the abundant water in the area, several traditional marble fountains had been built in the village, which are still preserved today, although some have now dried up. Indicative:
• Sopot, immediately after the settlement of Kouvli and just before the entrance to Doliana. According to its Arabic inscription, it was built in 1713 and its name means “good waters” in Slavic. [49]
The Battle of Doliana or Battle of Bervena took place in May 1821 between the Greek revolutionaries led by Nikitaras against the Turks in Ano Doliana of the Peloponnese, in the context of the Greek Revolution.
The battle On May 18, four thousand Turks with cannons under Mustafa left Tripoli with the aim of dismantling the camp at Vervena and were divided into three phalanxes. The first phalanx attacked Doliana, the second at Vervena and the third at Dragouni. [3] Nikitaras had just passed from Doliana in the direction of Argos and Nafplio. He immediately ran with 120 armed men back there and fortified himself in the strongest houses of the village. [2] A battle broke out in which the Greeks managed, although far fewer, to repel the Turks. In the meantime, reinforcements arrived from the camp of Bervena but were forced to retreat and fortify themselves in the camp where they put up effective resistance against the Turks and then chased them to Doliana where they joined the men of Nikitaras. [3] The Turks fled, leaving seventy dead, their cannons and three flags. [2]
Nikitaras also “won” the nickname of “Turkophagus”. Georgakis Digenis and Anagnostis Roris Dolianitis were killed in the battle, while twelve others were wounded. [2]
The importance of battle The battle of Doliana thwarted the dismantling of the camp at Vervena. There were 2,500 fighters there and his loss would be significant. [2] It also boosted the morale of the revolutionaries and paved the way for the fall of Tripoli
A village of the plain created by the double inhabitants of Ano Doliana for their winter residence during the years of Ottoman rule. We distinguish the beautiful primary school (building of 1904) and the remains of an ancient tower (and settlement) in Tsiorovo. In Kato Do. liana, near the historic Monastery of Loukous, about 4 km from Astros, is the Villa of Herod of Attica, Prefect of the Roman conquerors.
A few years ago with our family and friends we visited our homeland and had two bad experiences that impressed us. Some of the signs on our streets were damaged, they were completely destroyed and the “Holy Space” of the 2nd National Assembly of the Greeks was locked and inaccessible to visitors. Competent and “incompetent” authorities we dealt with both issues, learned a lot and gained tremendous experience with thousands of documents on the effectiveness of the Greek state, which we are thinking of publishing someday. It took 65 reports to paint three signs and we finally succeeded.
We never understood about the access to the archeological sites, since they do not want and can not open the Archaeological Museum of Astros and the “Holy Space” of the 2nd National Assembly of the Greeks, something that is self-evident for us, why at least they do not post almost without money on the website of our municipality two photos with two words about the two most important monuments of our municipality, the “Holy Space” of the 2nd National Assembly of the Greeks and the plaque of the Karytsiotis school in Agiannis.
We do not understand this narrow-mindedness and confusion and we confess we will never stop talking publicly and privately about the obvious, until the common mind prevails, we are not ashamed to say the same, others should be ashamed …. we will find them all in front of us.
With our interventions and reports we gathered a lot of material. Also out of interest we dealt with many interventions with the pearls of the website of our municipality, because we consider in our digital age the website of the municipality is of primary importance for the proper promotion of our place, something self-evident, that everyone everywhere does something as best as possible.
With all the above available we easily ended up creating the website astrosgr.com to promote Thyreatida Land (Thyrea) and our neighbors, to open the Archaeological Museum of Astros and the “Sacred Space” of the 2nd National Assembly of the Greeks and our municipality to post on the website of the municipality two photos with two words about the two most important monuments of our municipality, the “Holy Space” of the 2nd National Assembly of the Greeks and the plaque of the Karytsiotis school in Agiannis.
We are proud to present and promote Thyreatida Land, Astros and neighboring villages to our potential friends, it is self-evident to us and we do it over time without any financial gain, we do not deal with money. We are proud to dedicate our time and other expenses to Thyreatia Land.
We do not intend, we do not want, we do not attempt and we can not replace our municipality, which undoubtedly has or should have the first say in the promotion and development of our place. Our visitors will always look first at the website of each municipality, when they are looking for where to spend their holidays in our homeland, this will never change. We hope that our municipality will one day understand the obvious. Let’s easily start a post on the website of the municipality with a few words and two photos about the obvious, about what we have and all the world know about us, about the most important monuments of our place, about what we supposedly “celebrate” , which is here and we will find them in front of us, they are no longer hidden… ..
In our digital age we must all do more…, as much as we can, we must not miss the train of history that will pass in front of us and whistle three times.
We promote the Thyreatis Land (Thyrea) and our neighbors, what we have in our place, to our friends, where we can and wherever they are, in Thyrea, in Greece and abroad.
Thyrea is an area rich in history, traditions, culture, archeological sites, enchanting beaches, traditional mountain settlements and ancient hiking trails.
The historic Astros is also a gateway for exploration and discovery routes beyond the historic area of Thyrea in the heart of the Peloponnese, Athens, the Greek islands and Greece.
We made a reference point the website astrosgr.com/enas for Thyreatis Land and for all our neighbors, for our municipality, that we are proud to show to our potential visiting friends and we do that now, we show it where we can. Visitors to our site from all over the world number in the thousands in a few months. The correct promotion of an area is not done from one square, but from all the squares of our municipality; we do not know everything and no one is left over.
We know that when our visitors have a good first time in our place, they will come again many times and send many of their friends, who will also send their own friends later….
When we show our website astrosgreece.gr to five of our friends, we kindly ask them each to show it to also to five of their friends, it is easy astrosgreece.gr, who will also kindly ask the same…. , this is how the tourist promotion is done.
The most important historical monuments of Thyratis Land are the “Sacred Space” of the 2nd National Assembly of the Greeks and the Karitsiotis School.
What do we have to do
We have it all, but it is not enough, we also have a little more to do.
1) Learn to better show what we have and not to hide anything. WE CAN DO BETTER.
2) To continuously improve our tourist infrastructure as much as we can.
We hope that our municipality will one day understand the obvious and that the common mind will eventually prevail.
Αφιερώνουμε το κείμενο στους φίλους του θεάτρου της τοπικής κοινωνίας μας. Σας ευχαριστούμε, να είσαστε καλά.
Από ,
ΕΡΤ Αρχείο: 40 χρόνια από τον θάνατο του Δημήτρη Ροντήρη
Ο Δημήτρης Ροντήρης, ένας από τους πλέον σημαντικούς Έλληνες θεατρικούς σκηνοθέτες, γεννήθηκε το 1899 στον Πειραιά και το 1915 εγκατέλειψε τη φοίτησή του στη Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων για να φοιτήσει για επίσης μικρό διάστημα στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών μέχρι να ξεκινήσει το 1918 τις σπουδές του στη νεοσύστατη Δραματική Σχολή της Εταιρείας Ελληνικού Θεάτρου και ακολούθως στη Δραματική Σχολή του Ωδείου Αθηνών.Ο Δημήτρης Ροντήρης έφυγε από τη ζωή στις 20 Δεκεμβρίου 1981
Ο κριτικός θεάτρου Κώστας Γεωργουσόπουλος μιλάει για την προσωπικότητα και τις καταβολές του Ροντήρη, αναλύει το έργο του και επικεντρώνεται στη μελέτη του και στην διαμόρφωση της μεθόδου του για την ερμηνευτική προσέγγιση του αρχαίου δράματος. Εξηγεί τον τρόπο με τον οποίο ο Ροντήρης δίδασκε το αρχαίο δράμα και επέτρεπε στους ηθοποιούς να προσεγγίσουν την ουσία του ρόλου τους ως τμήμα ενός όλου. Επίσης εξηγεί τη σημασία της λέξης και του ρυθμού στη μέθοδο του Ροντήρη, αναλύει τη μουσική δομή που έπλαθε για κάθε ρόλο και μιλάει για το δίπτυχο ποιητικός λόγος και ερμηνευτική τεχνική στο οποίο ο Ροντήρης στήριζε τη σκηνοθετική του προσέγγιση. Ο Μάνος Κατράκης και η Ασπασία Παπαθανασίου θυμούνται τη μαθητεία και τη συνεργασία τους με τον Ροντήρη και διαβάζουν με τη “ροντηρική” μέθοδο αποσπάσματα από αρχαίες τραγωδίες».
Την δεκαετία του 1960 είχαμε την τύχη να δούμε το «Τέλος του παιχνιδιού» του Σάμιουελ Μπέκετ σε σκηνοθεσία Κάρολου Κουν, που μας άφησε μουγγούς για μερικές βδομάδες…. Την ίδια εποχή οι φίλοι μας, μαθητές του μεγάλου δάσκαλου Δημήτρη Ροντήρη, μας είχαν προσκαλέσει να παρακολουθήσουμε τις «ιεροτελεστίες του», σε ένα μικρό διαμέρισμα πίσω από το Χίλτον παρουσία του Κώστα Γεωργουσόπουλου και λίγων μαθητών, που όλοι άκουγαν το μεγάλο δάσκαλο με ανοικτό το στόμα. Είμαστε τυχεροί που γνωρίσαμε τους μεγάλους δάσκαλους του θεάτρου και ακόμα παραμιλάμε πότε πότε…..
«Αλλ΄επί πλέον επρονοήσαμεν κατά πολλόυς τρόπους και δια την ανάπαυσιν του πνεύματος από τους κόπους.Διότι έχωμεν και αγώνας και ιεράς πανηγύρεις καθιερωνένας καθ όλον το έτος και κατοικίας ευπρεπείς”
Στην αρχαία Αθήνα ,για να λειτουργούν σωστά οι θεσμοί της δημοκρατίας, η Αθηναϊκή δημοκρατία είχε θεσπίσει με την νομοθεσία «τα θεωρικά».
Tα θεωρικά ήταν χρήματα που έδινε το αρχαίο αθηναϊκό κράτος στους άπορους πολίτες, για να μπορούν να παρακολουθήσουν τις θεατρικές παραστάσεις στις μεγάλες γιορτές του δήμου. Ο θεσμός, που αποδίδεται στον Περικλή, είναι ενδεικτικός της σημασίας που προσέδιδαν οι Αθηναίοι στον ρόλο του θεάτρου.
Από τον Κυριάκο Αμανατίδη
«Στην Αθήνα κατά την περίοδο εκείνη δεν υπήρχε συστηματική δημόσια παιδεία, με την έννοια που την εννοούμε σήμερα, οι Αθηναίοι που δεν είχαν την οικονομική ευχέρεια να προσφεύγουν στους σοφιστές που έκαμναν και το δάσκαλο επί πληρωμή, την στοιχειώδη τους εκπαίδευση την αποκτούσαν με τη συμμετοχή τους στην Εκκλησία του Δήμου, στη Βουλή, στα Δικαστήρια και στο θέατρο.»
Σήμερα στη τοπική κοινωνία μας οι φίλοι του θεάτρου έχουν αντικαταστήσει το σύγχρονο ελληνικό κράτος και κάνουν το κατά δύναμη για να μορθώσουν και να διασκεδάσουν τους συμπολίτες μας. Δεν αναφέρουμε τίποτα για τις αρχαίες «χορηγίες» , το συμπεράσματα είναι δικά σας.
Θέλουμε να τονίσουμε στη Αθηναϊκή δημοκρατία, οι πολίτεςτην στοιχειώδη τους εκπαίδευση την αποκτούσαν με τη συμμετοχή τους στους δημοκρατικούς θεσμούς, την Εκκλησία του Δήμου, τη Βουλή, τα Δικαστήρια και το Θέατρο.
Παραθέτουμε το παρακάτω ενδιαφέρον και πολύ κατατοπιστικό άρθρο για το θέατρο στην Αθηναϊκή δημοκρατία , ο τονισμός είναι δικός μας.
Μέρος τρίτο: Αρχαίο δράμα και δημοκρατία
ΤΟΥ ΚΥΡΙΑΚΟΥ ΑΜΑΝΑΤΙΔΗ
14 April 2012 3:15pm
FacebookTwitter: @NeosKosmosInstagram
Όπως ανέφερα την περασμένη εβδομάδα, το θέατρο στην Αθήνα, όπως αντιπροσωπευόταν από τον Αισχύλο, τον Σοφοκλή και τον Ευριπίδη, έφτασε στο απόγειό του κατά τη διάρκεια του 5ου αιώνα π.Χ.
Στο πλαίσιο της ελληνικής ιστορίας ο 5ος π.Χ. αιώνας έχει χαρακτηρισθεί ως ο «χρυσούς αιώνας» της αρχαιότητας, λόγω των επιτευγμάτων υψηλού επιπέδου σε ένα πολύ ευρύ τομέα πολιτισμικών δραστηριοτήτων κατά τη διάρκεια της αθηναϊκής δημοκρατίας, κύριος εκφραστής της οποίος ήταν ο Περικλής. Τα επιτεύγματα εκείνα επηρέασαν καθοριστικά τον Δυτικό πολιτισμό στην εξελικτική του πορεία ανά τους αιώνες.
Εκτός από τον αρχικό θρησκευτικό ρόλο του δράματος, καθώς συνδεόταν με τον θεό Διόνυσο, η αθηναϊκή πολιτεία αναγνώριζε και τον ψυχαγωγικό, παιδαγωγικό, ηθικοπλαστικό και πολιτικό του ρόλο. Στην περίπτωση των τραγωδιών, παρακολουθώντας τις πράξεις των κυρίων προσώπων, οι θεατές συνειδητοποιούσαν τις συνέπειες που προκύπτουν από την αλαζονεία και την υπερβολή σε προσωπικό επίπεδο, καθώς και από την υπεροψία των πολιτικών αρχηγών που ταύτιζαν το πρόσωπό τους με το πολίτευμα, εκτρεπόμενοι έτσι σε πράξεις απολυταρχικές και τυραννικές.
Η πολιτεία, από την πλευρά της, αναγνωρίζοντας την αισθητική και παιδαγωγική αξία του ελληνικού δράματος, παράλληλα με το θρησκευτικό τελετουργικό του χαρακτήρα, είχε καθιερώσει τα «θεωρικά», δηλαδή το αντίτιμο του εισιτηρίου που δινόταν στους άπορους Αθηναίους, για να μπορέσουν να παρακολουθήσουν τις θεατρικές παραστάσεις, οι οποίες γίνονταν την άνοιξη, και κρατούσαν τρεις ημέρες.
Διαπιστώνουμε από αυτό πως το αρχαίο δράμα στην Αθήνα του 5ου π.Χ. αιώνα δεν ήταν μόνο μια μορφή τέχνης με αποκλειστικά ψυχαγωγικούς στόχους, αλλά και ένας κοινωνικός θεσμός που αποσκοπούσε στην καλλιέργεια των δημοκρατικών ιδεωδών, και στο συναίσθημα ότι τα συμφέροντα των πολιτών και η προάσπιση της πολιτείας σε ένα δημοκρατικό πολίτευμα συμπίπτουν.
Επιπλέον, δεδομένου ότι στην Αθήνα κατά την περίοδο εκείνη δεν υπήρχε συστηματική δημόσια παιδεία, με την έννοια που την εννοούμε σήμερα, οι Αθηναίοι που δεν είχαν την οικονομική ευχέρεια να προσφεύγουν στους σοφιστές που έκαμναν και το δάσκαλο επί πληρωμή, την στοιχειώδη τους εκπαίδευση την αποκτούσαν με τη συμμετοχή τους στην Εκκλησία του Δήμου, στη Βουλή, στα Δικαστήρια και στο θέατρο.
Με τη δυνατότητα που η αθηναϊκή δημοκρατία έδινε στους Αθηαίους πολίτες για άμεση συμμετοχή στην Εκκλησία του Δήμου, στα δικαστήρια και στο σώμα της εκτελεστικής εξουσίας, το αρχαίο δράμα με την αντιπαράθεση των ιδεών που πρόβαλλε, και με την κριτική σκέψη που ενθάρρυνε, συμπλήρωνε τους δημόσιους δημοκρατικούς θεσμούς στην καλλιέργεια μιας συνείδησης συλλογικότητας, απαρτιζόμενη από άτομα με έντονα ανεξάρτητη προσωπικότητα. Και αυτό καθιστούσε την αθηναϊκή δημοκρατία τόσο διαφορετική από την Σπάρτη, η οποία απαιτούσε την πνευματική και πολιτική ομοιομορφία των πολιτών της.
Μέσα σε αυτό το κλίμα δημιούργησαν τα έργα τους οι τρεις μεγάλοι δραματικοί ποιητές, Αισχύλος, Σοφοκλής και Ευριπίδης. Λέω ποιητές, και όχι απλώς θεατρικοί συγγραφείς, γιατί οι τραγωδίες ήταν μια νέα μορφή ποίησης για την εποχή τους, μετά την επική και τη λυρική ποίηση.
Η δραματική ποίηση του 5ου π.Χ., με τα δύο είδη που την απάρτιζαν, την τραγωδία και το σατυρικό δράμα – η κωμωδία αναπτύχθηκε αργότερα – υπήρξε η συνέχεια του Διθυράμβου που είχε καλλιεργήσει ο Θέσπης κατά τον 6ο π.Χ. αιώνα. Βέβαια οι τρεις προαναφερμένοι δραματικοί ποιητές εισήγαγαν πολλές καινοτομίες, μέχρι που το αρχαίο δράμα πήρε τη μορφή που παρατηρούμε στα διασωθέντα έργα.
Εκτός από τις καινοτομίες που επέφερε καθένας από τους τρεις δραματικούς ποιητές, στα έργα ενός εκάστου παρατηρούνται ιδιομορφίες που τα διαφοροποιούν από τα έργα των άλλων στη δομή, στη θεματολογία και στην αναπαράσταση των κυρίων προσώπων.
Ο ΔΗΜΟΣΙΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ ΤΩΝ ΘΕΑΤΡΙΚΩΝ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ ΤΟΥ 5ΟΥ Π.Χ. ΑΙΩΝΑ
Το γεγονός ότι το αθηναϊκό θέατρο ήταν ενταγμένο στις δημόσιες εορτές της αθηναϊκής δημοκρατίας, σκοπός των οποίων ήταν η παροχή αναψυχής υψηλής στάθμης στους Αθηναίους, πιστοποιεί τη σημασία που η αθηναϊκή δημοκρατία απέδιδε στο θέατρο, και συγκεκριμένα στο δράμα.
Είναι άκρως ενδιαφέρουσα η διαπίστωση ότι η βαθμιαία διαμόρφωση του θεάτρου, και οι μετασχηματισμοί που έγιναν στα δύο είδη του αθηναϊκού δράματος (τραγωδία και σατυρικό δράμα), αλλά στην κωμωδία, κατά τη διάρκεια του 5ου π.Χ. αιώνα, συνέπεσαν με την πορεία που είχε ακολουθήσει η αθηναϊκή δημοκρατία. Ως εκ τούτου, μπορούμε βάσιμα να πούμε πως μεταξύ του αρχαίου δράματος και της αθηναϊκής δημοκρατίας υπήρχε μια αιτιώδης σχέση*. (Αιτιώδης σχέση. Η σχέση αιτίας και αποτελέσματος ανάμεσα σε δύο συμβάντα ή σειρές συμβάντων).
Για τους παραπάνω λόγους θα ήταν παραπλανητικό αν τις θεατρικές παραστάσεις στην Αθήνα τις χαρακτηρίζαμε απλώς ως ένα καλλιτεχνικό γεγονός. Όλες οι ενδείξεις τείνουν προς την εξαγωγή του συμπεράσματος ότι το αθηναϊκό θέατρο είχε πρωτίστως κοινωνικούς και πολιτικούς στόχους, και δευτερευόντως ψυχαγωγικούς.
Στον «Επιτάφιο Λόγο», όπως έχει καταχωρηθεί στην ιστορία του Θουκυδίδη «Πελοποννησιακός Πόλεμος», ο Περικλής είπε τα ακόλουθα για τις δημόσιες εορτές στην Αθήνα:
«Ωστόσο και από τους κόπους πάρα πολλά μέσα βρήκαμε για πνευματική ανάπαυση, με την καθιέρωση εορτών καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου…», «Περικλέους Επιτάφιος», Κεφάλαιο 38.
Παράλληλα με την πνευματική ανάπαυση το αρχαίο θέατρο παρείχε στους Αθηναίους πολιτική παιδεία και ηθική διδαχή, και συνέβαλε στην καλλιέργεια του συναισθήματος της συλλογικότητας και στην ενίσχυση του πολιτικού τους φρονήματος.
Μια άλλη δημοκρατική διαδικασία που σχετιζόταν με το αρχαίο δράμα ήταν ότι οι δραματικοί ποιητές έπρεπε να υποβάλλουν τα έργα τους – μια τετραλογία ο καθένας, απαρτιζόμενη από τρεις τραγωδίες και ένα σατυρικό δράμα – σε μια επιτροπή απαρτιζόμενη από Αθηναίους πολίτες, η οποία θα ενέκρινε τρεις τετραλογίες, μια για κάθε μια από τις τρεις ημέρες των θεατρικών παραστάσεων.
Τα έξοδα για κάθε τετραλογία τα αναλάμβαναν τρεις πλούσιοι Αθηναίοι, οι «χορηγοί», όπως τους αποκαλούσαν. Αυτή ήταν μια από τις υποχρεώσεις που αναλάμβαναν οι πλούσιοι Αθηναίοι προς το λαό. Η πολιτεία, από την πλευρά της, πλήρωνε τα θεωρικά, δηλαδή τα εισιτήρια για τους άπορους πολίτες.
Τι πιο δημοκρατικό αυτό! Όλοι οι Αθηναίοι είχαν τη δυνατότητα να παρακολουθήσουν τις θεατρικές παραστάσεις, και να ωφεληθούν από τα ηθικοπλαστικά τους μηνύματα. Παράλληλα, οι περισσότερες τραγωδίες ενδυνάμωναν τα δημοκρατικά φρονήματα των πολιτών, διασφαλίζοντας έτσι τη διατήρηση της αθηναϊκής δημοκρατίας, η οποία με τη σειρά της έδωσε στην ανθρωπότητα λογοτεχνικά, φιλοσοφικά, αρχιτεκτονικά και καλλιτεχνικά έργα απαράμιλλου πνεύματος και ασύγκριτης τέχνης.
Οι Αθηναίοι του 5ου π.Χ. αιώνα είχαν κάνει πράξη το ρητό «ευ ζην».
Η ΠΑΡΑΛΛΗΛΗ ΠΟΡΕΙΑ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΪΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΥ ΔΡΑΜΑΤΟΣ
Τα παραπάνω ισχύουν ιδιαίτερα για τις τραγωδίες, τις οποίες οι τρεις μεγάλοι δραματικοί ποιητές – Αισχύλος, Σοφοκλής και Ευριπίδης – είχαν καταστήσει θέατρο ιδεών, με τους διαλόγους, τις αντιπαραθέσεις συγκρουόμενων απόψεων, και όχι απλές αναπαραστάσεις από την καθημερινή ζωή, και αναμηρυκασμό κοινοτοπιών.
Ίσως να αποτελεί πρωτιά στην παγκόσμια λογοτεχνία το ότι το αθηναϊκό δράμα, από θρησκευτική τελετουργία που ήταν αρχικά, ανελίχθηκε σε μέσο για τη συζήτηση κοινωνικών, πολιτικών και ηθικών θεμάτων, χωρίς να διακόψει τη σχέση του με τον παραδοσιακό μύθο, και μέσα από τα θρησκευτικά συμφραζόμενα οδηγούσε σε φιλοσοφικούς στοχασμούς, και όχι σε μεταφυσικούς διαλογισμούς.
Ανακεφαλαιώνοντας θα έλεγα πως το θέατρο στα χρόνια της ακμής της αθηναϊκής δημοκρατίας έφτασε στα υψηλότερα επίπεδα καλλιτεχνικής έκφρασης, και αναγνωρίσθηκε από την πολιτεία ως θεσμός που προωθούσε τα δημοκρατικά ιδεώδη, και από τους πολίτες ως μέσο ψυχαγωγίας, αλλά με κοινωνικές, ηθικοπλαστικές και εκπαιδευτικές προεκτάσεις.
Ως θεατής, ο Αθηναίος πολίτης δεν αποτελούσε παθητικό δέκτη, αλλά συμμετείχε στα διαδραματιζόμενα στη σκηνή, βρισκόταν συνεχώς αντιμέτωπος με τα διλήμματα των πρωταγωνιστών, αποκτούσε συνείδηση της συλλογικότητας και της αναγκαιότητας. Τα μεγάλα πολιτειακά ζητήματα τα αντιμετώπιζε με ομοθυμία με τους συμπολίτες του, και με σεβασμό στις αποφάσεις της Εκκλησίας του Δήμου.
Το αρχαίο δράμα έφθασε στο σημείο της απόλυτης ταύτισης με τη συλλογική συνείδηση των Αθηναίων, με μία σχέση αλληλεπίδρασης. Επιπλέον, μέσα από την πλοκή των διαφόρων τραγωδιών οι Αθηναίοι προετοιμάζονταν για τις λήψεις αποφάσεων στις συναθροίσεις της Εκκλησίας του Δήμου, και στις διαβουλεύσεις των δικαστηρίων, αφού οι πολιτειακοί αυτοί θεσμοί λειτουργούσαν με την άμεση συμμετοχή των πολιτών.
Θα κλείσω το σημερινό άρθρο με αποσπάσματα από την τραγωδία του Ευριπίδη «Ικέτιδες»:
«Ελεύθερη είναι η πόλη μας, δεν είναι στο χέρι του ενός. Ο λαός κυρίαρχος, δίνει την αρχή σε πολίτες για ένα χρόνο. Προνόμιο δεν υπάρχει για τον πλούσιο. Δικαιώματα έχει τα ίδια κι ο φτωχός.
{…} Κι όπου ο λαός ελεύθερος είναι, βλέπει με χαρά του ν’ ακμάζουν παλικάρια. Μα ο βασιλιάς μισεί ένα τέτοιο πράγμα, κι όπου έξυπνος κι αντρείος, τον εξολοθρεύει, γιατί τρέμει τον θρόνο του μη χάσει».
Μακάρι τα σύγχρονα δημοκρατικά καθεστώτα να αντανακλούσαν τις παραπάνω αξίες.
Σημείωση
*Αιτιώδης σχέση. Η σχέση αιτίας και αποτελέσματος ανάμεσα σε δύο συμβάντα ή σειρές συμβάντων.
Στη παραπάνω φωτογραφία είναι το “παλιό” δημοτικό σχολείου του Αγιάννη. Οι ντόπιοι το αποκαλούσαν το “παλιο” δημοτικό σχολείο, σε διάκριση με “το καινούργιο” δημοτικό σχολειο που κτίστηκε την δεκαετία του 1960 στη θέση Κουτρί, στη θέση που βρισκότανε η σχολή Καρυτσιώτη που είχε κτιστεί το 1798 και κάηκε το 1826 από τον Ιμπραήμ.
Tο “καινούργιο” δημοτικό σχολειο που κτίστηκε την δεκαετία του 1960 στη θέση Κουτρί, μερικοί καινούργιοι συμπολίτες μας μπερδεύουν δικαιολογημένα “το καινούργιο” με “το παλιό” ,όπως τα αποκαλούν οι ντόπιοι κάτοικοι , γιατί στη θέση αυτή βρισκότανε η σχολή Καρυτσιώτη, που λογικά ήταν το παλιότερο σχολείο.
Στη παραπάνω φωτογραφία παρμένη μπροστά στο παλιό δημοτικό σχολείο το 1958 από τον συμπολίτη μας φωτογράφο και κουρέα Θανάση Κουτίβα; διακρίνεται ο αείμνηστος δάσκαλος μας Λεωνίδας Κολοβός με τους περισσότερους μαθητές του σχολείου, μερικοί απουσίαζαν εκείνη την ημέρα.Μερικοί μαθητές διακρίνονται ξυπόλητοι, τους καλοκαιρινούς μήνες δεν φορούσαμε παπούτσια οι περισσότεροι….. Είμαστε τυχεροί που είχαμε και ένα δάσκαλο, περίπου 60-80 μαθητές μερικοι λένε 100 κάποια χρόνια , που έκανε ότι μπορούσε να μας μάθει γράμματα. Οι γονεις μας αγρότες οι περισσότεροι μεγάλωσαν τα παιδιά τους με πολύ μόχθο ,αγάπη και με τον διακαή πόθο να μάθουν γράμματα και “να αλλάξουν ζωή”. Οι μαθήτές ήταν διαιρεμένοι σε δύο τάξεις , οι μικρές τάξεις και οι μεγάλες τάξεις. Ο δάσκαλος μας όταν έκανε μάθημα στην μία τάξη έδινε γραπτή εργασία στην άλλη τάξη και έστελνε και ένα μεγαλύτερο μαθητή στους μικρότερους να επιβλέπει κάπως…… , πολλές φορές και τον υποφαινόμενο.Μου άρεσε η ιδέα γλύτωνα το μάθημα ,αλλά το κακό ήταν ότι έχανα τα δικά μου μαθήματα , όταν με έστελνε στους μικρούς ,αλλά βρίσκαμε τους τρόπους να τα καλύψουμε… κάπως έτσι μάθαμε γράμματα,υπήρχαν και άλλα χωριά που όλα ήταν χειρότερα.
Το άσχημο του σχολείου με ένα δάσκαλο, ήταν ο δάσκαλός μας έπρεπε να καλύψει ύλη σε διαφορετικές ηλικίες, ας πούμε σε μαθητές 4 τάξεων , για μαθήματα της έκτης επίσης σε μαθητές των άλλων μικροτέρων τάξεων κάτι πολύ δύσκολο ,δεν υπήρχε χρόνος να καλύψει όλα τα μαθήματα όλων των τάξεων. Το καλό ήταν ότι οι μαθητές των μικροτέρων τάξεων παρακολουθούσαν αναγκαστικά τα μαθήματα των μεγαλύτερων τάξεων και αυτό για μερικούς τουλάχιστον ήταν μεγάλη ευκαιρία , μάθαιναν προχωρημένα μαθήματα.
Όλοι είχαμε τα παρατσούκλια μας και το δικό μου ήταν ο “κύριος “, ωραίο παρατσούκλι πράγματι , συνήθως το παρατσούκλι τις περισσότερες φορές είχε σχέση με αυτά που έκανες. Εγώ καμάρωνα…. και έλεγα πάντοτε, σε πολλούς που δεν ήξεραν πως μου βγήκε το παρατσούκλι , ότι ήμουν κύριος σε όλα, πράγματι άνθρωπος του μέτρου και της συναίνεσης για όσους με ξέρουν.…., για αυτό το παρατσούκλι μου ήταν “κύριος “.
Θέλω να ομολογήσω ότι η πραγματικότητα είναι λίγο διαφορετική , όταν πιο μικρός είχαμε δάσκαλο τον αείμνηστο Τάσο Καλφαγιάννη, όταν το σχολείο ήταν ένα με το σχολείο του Άστρους , συνέβη κάπως έτσι. Ο δάσκαλος μας έκανε μάθημα σε μεγαλύτερη τάξη και έκανε μια ερώτηση στην αριθμητική στους μαθητές της μεγαλύτερης τάξης. Εγώ πολύ μικρός πετάχτηκα και είπα.
-Κύργιε… Κύργιε… εγώ να το πώ .Ο δάσκαλος χαμογέλασε και είπε: Πές το “κύργιε”……… Οι μαθητές των μεγαλύτερων τάξεων μου το κόλλησαν αμέσως γιατι πολύ μικρός έμπαινα στα οικόπεδα τους , συντομα όλοι με έλεγαν ο Γιάννης ο “Κύριος” , ξέχασαν το κύργιος…. Δεν θα αναφέρω εδώ τις λεπτομέρειες, ότι αργότερα ένας συμμαθητής μου που δεν είχε τόσο καλό παρατσούκλι σαν το δικό μου ….:) προσπάθησε ανεπιτυχώς να μου το αλλάξει , αλλά όλοι συννέχισαν να με αποκαλούν και σήμερα ο Γιάννης ο “Κύριος ” ………
Καλή η πλάκα αλλά ας πούμε και κάτι ποιό σοβαρό. Δεν είναι τυχαίο ότι και σήμερα πιστεύουμε το “ελληνικό μέτρο”, ο δημοκρατικός διάλογος , η εθνική ενότητα και εθνική συννενόηση είναι οι μονόδρομοι που θα μας βγάλουν γρηγορότερα από το τέλμα από την υπερβολή , τα ψέμματα , το υβρεολόγιο και τις ρετσινιές για όλα.
Οι απλοί πολίτες , όχι οι ειδικοί και οι εππαγελματίες στα κοινά, έχουν και πρέπει να έχουν τον πρώτο λόγο. “Μπορουμε να το κάνουμε, άμα θέλουμε.”
Η κτητορική επιγραφή της Σχολής Καρυτσιώτη του Αγιάννη έμπρακτα διαχρονικά δείχνει τον διακαή πόθο των ηρώων προγόνωνν μας για τα γράμματα, για “να μάθουν τα παιδιά γράμματα και να αλλάξουν την ζωή τους”
«1798ΕΝ ΜΗΝΙ ΙΟΥΛΙΩ 18
Η ΣΧΟΛΗ ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΦΙΛΟΘΕΑΜΟΝΑ..”
Από το ίδιο σιγίλλιο του 1638 πληροφορούμαστε ότι ο Αγιάννης έγινε πατριαρχική εξαρχία «χάριν βεβαίως τῆς Σχολῆς τοῦ Ἀγίου Ἱωάννου, λειτουργούσης πολλοῦ παλαιότερον». Σύμφωνα, λοιπόν, με το συγκεκριμένο απόσπασμα στον Άγιο Ιωάννη λειτουργούσε σχολείο, πολύ πριν το 1638. Στον Άγιο Ιωάννη, λειτουργούσαν επίσης και «κατώτερα» σχολεία, όπως αυτό του Παπακυριακού και κρυφά σχολεία, αρχικά στο Μετόχι της Μονής Λουκούς, Άγιος Δημήτριος και αργότερα στους νάρθηκες των εκκλησιών του χωριού.
Oι Αγιαννίτες πραγματικά δεν παραδόθηκαν ποτέ στους κατακτητές και για απόδειξη με το τρόπο τους κατάφεραν να κρατήσουν τα σχολεία τους ανοικτά όλη την διάρκεια του τούρκικου ζυγού και διατήρησαν κρυφά και φανερά αναμμένη την φλόγα του έθνους.
Η παραδοσιακή πηγή Σουληνάρι στον Αγιάννη με την πλατάνα της κοντά στο παλιό δημοτικο σχολείο, το Σουληνάρι ήταν το μητροπολητικό κέντρο του Αγιάννη ,κοντά στο Σουληνάρι ήταν η μητρόπολη του Αγιάννη εκκλησία Άγιος Βσίλειος που έκαψε ο Ιμπραήμ.
Ο Αγιάννης ήταν η πρωτεύουσα της Ελλαδος της Προσωρινής Κυβέρνησης της Επανάστασης, από τις 15 Αυγούστου μέχρι την 1 Οκτωβρίου και η γειτονιά το Σουληνάρι ήταν η μητρόπολη του Αγιάννη. “Ο ναός του Αγίου Βασιλείου ήταν ένας μεγάλος ναός ο οποίος βρισκόταν στο κάτω μέρος του χωριού και συγκεκριμένα στη θέση Ματθαίου και κοντά στην πηγή Σουληνάρι. Ο ναός, ο οποίος αποτέλεσε την μητρόπολη του ναού, καταστράφηκε ολοσχερώς το 1826 και στη θέση του σήμερα έχει στηθεί ένα λιτό προσκυνητάρι…..“Ο ναός μαζί με την γύρω περιοχή του αποτελούσαν τη μητρόπολη του χωριού, καθώς βλέπουμε ότι στη γύρω περιοχή υπάρχουν πολλά αρχοντικά σημαντικών Αγιαννιτών (όπως του Πέρρου, του Σαρηγιάννη, του Ματθαίου κ.α. (των αδερφών Ζαφειροπουλαίων) ) και διάφορες εκκλησίες (Άγιος Ευστράτιος και Άγιος Πέτρος)” από τον συμπολίτη μας Γιάννη Δ.Κουρμπέλη
Τα καλοκαίρια όταν “γέμιζε το χωριό”, ερχόντουσαν πολλοί κάτοικοι για διακοπές , στο Σουληνάρι καθημερινά είχαμε πανηγύρι. Είχε πολύ κόσμο 20 – 30 περίπου άτομα, που περίμενε 2-3 ώρες μερικές φορές να έρθει η σειρά του, για να πάρει νερό με τις λαίνες , τις τέσες και τα βαρέλια φορτωμένα στα γαιδούρια. Ήταν μια ευχάριστη κοινωνική εκδήλωση και το κουτσομπολιό από τις γυναίκες “πήγαινε σύννεφο” ,ποιά κοίταξε ποιόν και τα παρόμοια.Πολλές πήγαιναν περισσότερο για το κουτσομπολιό και δηθεν και για νερό με μια μικρή στάμνα. Μερικές φορές ο παππούς μου με έστελνε στη βρύση για “λίγο δροσερό νεράκι “και πήγαινα με μια πολύ μίκρη στάμνα , έξυπνο κόλπο, και οι γυναίκες που περίμεναν να γεμίσουν τα βαρέλια τους με άφηναν πρώτο , αφού “είχα μικρή στάμνα” …, αλλά πιθανώτατα και για μην ακούω το κουστομπολιό.
Στο Σουληνάρι επίσης επήγαιναν παράξενες ώρες για νυφοπάζαρο οι νέοι και οι νέες του χωριού , που αλλού να πήγαιναν.., για νερό πήγαιναν και ήταν πολύ διψασμένοι και όταν ήταν τυχεροί και δεν είχε κόσμο , ένοιωθαν τα πρώτα σκιρτίσματα της καρδιάς . Οι νέοι έκαναν τότε πάντοτε την πρώτη κίνηση , ενδεικτικά με τα παρακάτω..
Από την Σμαράγδη Αρβανίτη.
«Στον Αγιάννη ’ναι ένα νερό, το λένε Σουληνάρι, κι όγοιος πάσχει από έρωτα να πάει να πιει, να γιάνει! Μικρή μου Αγιαννιτοπούλα, μού’ χεις κάψει την καρδούλα».
Και για να μην υπάρχει καμία αμφιβολία συνέχιζαν την πολιορκία τους
«Στον Αγιάννη αγάπησα πέρδικα πλουμισμένη, στον Αγιάννη η καρδούλα μου είναι φυλακισμένη. Αγιαννίτισσα θα πάρω για θα πέσω να πεθάνω!»
Το λίγο νερό που έτρεχε τις νύκτες, όταν δεν έπαιρναν οι κάτοικοι , το μοιραζόμαστε με τον μπάρμπα Θόδωρο Μαγκλή ,για πότισμα των περιβολιών και των δένδρων μας μπροστά στο σπίτι. Υπήρχε μικρό τσιμεντένιο αυλάκι και δική μας μικρή στέρνα που είχε φτιάξει ο “πολυμήχανος” παππούς μου. Στο περιβόλι είχαμε ντομάτες, κολοκυθιές, φασολάκια, αγγουριές , μελιτζάνες, μπάμιες, αραποσιτιές ,ακόμα ποτίζαμε και την μεγάλη κληματαριά περίπου 30-40; μέτρα που έκανε ωραία σταφύλια , εφτακύλια, αετονύχια και τα κόκκινα αγιοδημήτρη , και τις συκιές μας ,πως να μην αγαπάς το Σουληνάρι…
Είμαστε τυχεροί που το σπίτι μας ήταν κοντά στο Σουληνάρι.Η μητέρα μου τις νύκτες, που δεν είχε πολύ κόσμο, κουβάλαγε νερό με τις τέσες και τους ντενεκέδες για πλύσιμο των ρούχων και γέμιζε τα δύο καζάνια που ήταν στη αυλή μας κάτω από τις μουριές, πότε πότε βοήθαγα και εγώ. Μια φορά ο δάσκαλος μας Τάσος Καλφαγιάννης μας έκανε επιθεώρηση στο σχολείο για καθαριότητα , θα ήμουνα τότε 7-8 χρονών. Οι περισσότεροι πηγαίναμε στο σχολείο ξυπόλητοι . Όταν έφθασε σε μένα μου είπε να πάω σπίτι να πλύνω τα πόδια μου. Τρέχω σπίτι μας και βουτάω τα πόδια μου μέσα στα καζάνια που είχαν το νερό για πλύσιμο. και δρόμο για το σχολείο, η μάννα μου φώναζε από πίσω “τουρκόπουλο” μου χάλασες το νερό. Πάω στο σχολείο τα πόδια μου όπως ήταν βρεγμένα γέμισαν σκόνη , γκαβαλίνες του δρόμου και όταν με είδε έτσι ο δάσκαλος γέλασε ασταμάτητα, μπράβο τα έπλυνες ωραία, αλλά την άλλη φορά να στα πλύνει η μάννα σου
Ακριβώς πάνω από το Σουληνάρι ήταν το σπίτι ου Τσαρουχά που ερχότανε τα καλοκαίρια , ήταν πολύ ηλικιωμένος στα 80, και έπαιζε μουσική ασταμάτητα και τα μεσημέρια με ένα μουσικό όργανο που το δούλευε με τα πόδια, λατέρνα; δεν ήξερα το όνομα του. Στη ταράτσα του σπιτιού αυτου μια φορά γύρω στο πάσχα , ο τσαρουχάς δεν είχε έρθει ακόμα, όλα τα παιδιά της γειτονιάς < κορίτσια και αγόρια> είχαμε πάρτυ και χορέβαμε, ήμουνα πολύ μικρός , ξαφνικά οι χορευταράδες αθέλητα μέ εσπρωξαν κάτω από την ταράτσα στο Σουληνάρι, αλλά σκληρό καρύδι δεν έπαθα τίποτα, είχα συνηθισει τις κακουχίες.Mια φορά το μουλαρι μας με πήγαινα σούρνωντας στο χώρο του ναού Άγιου Βασίλη αρκετά μέτρα και η αδερφή μου έτρεχε να με πιάσει από πίσω, έπεσα απο το μουλάρι και μπερδεύτηκα με τις τριχιές του σαμαριού ,φαίνεται με γλύτωσε εκείνη την φορά ο Άγιος Βασίλης.. Άλλη μια φορά είχα ισιώσει το αγκονάρι του Σουρλή στο πηγαδάκι με το κεφάλι μου ,έχω τα σημάδια ακόμα, όταν κόπηκε η ίγκλα της γαιδούρας μας η μου την έκοψε κάποιος… και με γκρέμισε.Τι λέγαμε “τσουλάφτρα” γιατί είχε στραβό ένα αυτί , και την πότιζα τουλάχιστον δέκα φορές την ημέρα στο Πηγαδάκι που ήταν λίγο πιο μακρυά από το Σουληνάρι , αλλα την πήγαινα για να απολαύσω την καβάλα , τρέχοντας το αραβάνι η το κορκόκι , η και τα δύο μαζί, δεν θυμάμαι πως τα λέγαμε.
Μιά και μιλάμε για αραβάνι και κορκόκι, το καλύτερο ήταν όταν κουβαλούσα μόνος μου τα δεμάτια από τα χωράφια μας στον “κακολέο” με τα μουλάρια μας. την ρούσα και την κόμπρα. Μου τα φόρτωνε ο πατέρας μου και με περίμενε στα χωράφια μας , και εγώ τα κατάφερνα να ξεφορτώσω και να τα βάλλω με κόπο ψηλά στη θεμωνιά μας . Στο γυρισμό απολάμβανα το αραβάνι, άσε μια φορά μου τα γύρισε η κόμπρα φορτωμένη με λημάρια στο ξεροκάμπι και έκοψα την ίνγλα με ληθάρια και γύρισα πίσω άπρακτος και φοβισμένος, αλλα ο πατέρας μου με υποδέχτηκε με χαμόγελο, όπως έκανα πάντοτε.
Είχαμε και τότε τα πολιτικά μας . Μια φορά η μάννα μου ,πάνω από το φούρνο μας στη συκιά, είχε πιαστεί από τα μαλλιά με την γειτόνισσα με πολλά γαλλικά… γιατί η γειτόνισσα ήθελε να αφήσουμε το γέρο Καπύλα , αδερφό του παππού μου, να ψηφίσει το κόμμα της . Εγώ πολύ μικρός καθόμουνα με το γέρο Καπύλα, μπάρμπα Κώστα Κουρόγιωργα, στο χαγιάτι μας , αυτός δεν μπορούσε να κινηθεί γιατί ήταν σακάτης, είχε πέσει από την κληματαριά του στην πεζούλα με τα ληθάρια πίσω από το σπίτι μας ,και απολαμβάναμε το θέαμα , ήταν καμιά δεκαριά γυναίκες και άντρες που προσπαθούσαν να τις χωρίσουν, αλλά βάσταγαν γερά τα μαλλιά τους.. Νάτος και ο μπάρμπα Γιάννης Σταθόγιαννης, σχεδόν μπουσιουλώντας ήταν πολύ μεγάλης ηλικίας, πάνω απο την στέρνα μας στην ακρη του δρόμου προς το Σουληνάρι ερχότανε με την μεγάλη μουστάκα του και τα άσπρα μαλλιά με μια μαγγούρα ψήλα και φώναζε δυνατά ωωωπππ ωπππ.. δεν θυμάμαι άμα έφτασε σε επαφή ,γιατί θα τον σπρώχναμε κατα λάθος οι εμπλεκόμενες , η γειτόνισσα ήταν θεριό, και θα έμενε επιτόπου. Ευτυχώς κείνη την ώρα ξαγνάντησε ο Παγιός , ερχότανε από το Σουληνάρι , θα ήταν στο ξεροκάμπι , καβάλλα σε ένα άλογο με επίσης μεγάλη μουστάκα και άσπρα μαλλιά , με το τσεμπέρι στο κεφάλι σαν φέσι δεμένο και τις σκούρες φουστανέλλες του και πίσω του με πολλα μουλάρια φορτωμένα με τα πόδια καμιά δεκαριά υπηρέτες Αγιοπετρίτες . Θέλεις από σεβασμό στον Παγιό για να περάσει η βαρέθηκαν το ξεμάλιασμα σταμάτησε η μάχη , και οι εμπλεκόμενες αποσύρθηκαν συνεχίζοντας τα Γαλλικά τους , και ο μπαρμπα Καπύλας έκανε το σταυρό του..
“Το πρώην σπίτι του Παναγιώτη Γιαννούκου (Παγιού), ευεργέτη της κοινότητας Άστρους. Το αρχοντικό αυτό άνηκε στον Αγιαννίτη προεστό και φιλικό Πάνο Σαρηγιάννη. Ο Πάνος Σαρηγιάννης ήταν μία από τις σημαντικότερες προσωπικότητες που έχει αναδείξει ο Άγιος Ιωάννης. Ήταν γαμπρός του επίσης προεστού Αναγνώστη Παπάζογλου, πρωτεργάτης του αγώνα, με ενεργό συμμετοχή στην εΒρίσκεται στο κάτω μέρος του χωριού, ανάμεσα στο Παλιό Σχολείο και στην πηγή Σουληνάρι. Λίγα μέτρα χαμηλότερα υπήρχαν τα ερείπια του Αγίου Βασιλείου, πάλαι ποτέ μητροπόλεως του Αγίου Ιωάννη, που καταστράφηκε ολοσχερώς από τον Ιμπραήμ το 1826. Το οίκημα αυτό έχει μεγάλο μέγεθος και εντυπωσιακό θόλο. Δίπλα σε αυτό το σπίτι υπάρχουν τα αρχοντικά του Πέρρου και του Ματθαίου”, από τον συμπολίτη μας Γιάννη Δ.Κουρμπέλη
“Το αρχοντικό της οικογένειας Κουρόγιωργα – Φουρλίγκα στον Άγιο Ιωάννη. Βρίσκεται στη θέση «Ελαγός – Άγιος Βασίλειος», κοντά στην πηγή Σουληνάρι. Εδώ στεγάστηκε επί Τουρκοκρατίας κατώτερο σχολείο του χωριού”
Όταν ο Ιμπραήμ στη επανάσταση το 1826 κατέκαψε την πατρίδα μας και την σχολή Καρυτσιώτη στο κουτρί στον Αγιάννη , επίσης τότε δεν υπήρχε κράτος και οι πολιτικοι μας έτρεχαν αναγκαστικά στα βουνά για να σωθούν. Οι πρόγονοί μας, οι άνθρωποι του μόχθου και της καθημερινότητας, δεν λύγισαν ούτε παραδόθηκαν . Έκαναν ότι μπορούσαν μέσα στις στάχτες για να πούν με τον τρόπο τους το κράτος είναι εδώ , όπως προσέφεραν ακόμα τα σπίτια τους για να χρησιμοποιηθούν για σχολεία ,αφού το σχολείο του τόπου της είχε καεί.
Το σπίτι μας ήταν σχετικα μεγάλο , είχε μεγάλο χαγιάτι μπροστά και ξύλινο μπαλκόνι προς τα κάτω που βρισκότανε το αλώνι μας σύνορα με τον χώρο του Άγιου Βασίλη .Είχε μεγάλο λινό περίπου 25 τ.μ. κάτω από το χαγιάτι που πάταγαν τα σταφίλια τραγουδώντας οι μερακωμένοι από το κοκκινέλι πατητάδες , ο παππούς μου Μιχάλης Στραβοσογιάς ήτανε πάντοτε μπρόστα για τέτοια, τους τραίλενε με τις ιστορίες του, Γνωρίζοντας τον χώρο υποθέτω ο λινός να ήταν η αίθουσα του σχολείου το 1826.Όταν τελείωναν με την τσιπουριά εμείς περιμέναμε με χαρά να παίξουμε με τα τσίπουρα, αλιβόμαστε και κοιλιόμαστε μέχρι το αλώνι. Είχε και το υπόγειο ,περίπου 20 τ.μ. κάτω απο το χειμωνιάτικο, που ήταν κάτι σαν κρυψώνας αφού υπήρχε καταρράκτης με κάθετη σκαλίτσα από το χειμωνιατικο, και τα ληθάρια από τον τοίχο που έκτιζαν γρήγορα σε ώρα ανάγκης η στην κατοχή την μικρή εσωτερική πόρτα για να μην φαίνεται τίποτα παρα μόνο τοίχος , είναι ακόμα μεσα στο κατόι μας. Έπρεπε να ξέρεις να βρείς τον σκεπαμεσμένο κάτω από το σεντούκι και μια κουρελού καταρράκτη για να μπεις στο υπόγειο. Τη δεκαετία του 1950 είχαμε στο υπόγειο δύο μεγάλα βαρέλια για κρασί , για περίπου δώδεκα βαρέλλες κρασί, δύο μέτρα μήκος και σχεδόν δύο μέτρα ύψος, που έμπενα όρθιος μέσα για να τα καθαρίσω το φθινόπωρο. ένα υπάρχει και σήμερα. Στο γειτονικό σπίτι του Καπύλα, παλιά του Ματθαίου , υπήρχε ανάλογος κρυψώνας που μερικοι έλεγαν ότι έφθανε στο κρυψώνα του προδρόμου???. Πρίν έρθουν οι θεριστικές μηχανές το αλώνι μας το χρησιμοποποιουσαν γαι αλώνισμα πολλοί γείτονες , θυμάμαι και 20; θεμωνιές τριγύρω. Το καλό ήταν για διασκέδαση κοιμόμαστε πάνω στις θεμωνιές και αγούγαμε τα βράδυα τις ιστορίες για τα φαντάσματα και τις νεράιδες από τα μεγαλύτερα γειτονόπουλα. Χορτάγαμε ντουένι όταν αλωνίζαμε , που έσερναν τα μουλάρια και τα άλογα τριγύρω , και πολλες φορές σερνόμαστε πίσω από το ντουένι στα άχυρα, αλλά έπρεπε να ήσουνα πολύ γρήγορος άμα έπεφτες γιατί θα σε πατούσαν τα μουλάρια , για αυτό ο θείος μου Κωστας Κουρόγιωργας μας κυνήγαγε με την βίτσα , δερμάτινο λουρι. λέγοντας “λούτιες ” φευγάτε θα σαν πατήσουν τα μουλάρια. Μπρόστα από το σπίτι μας ήταν το Σουληνάρι, από κάτω στα σύνορα με το αλώνι ο χώρος του Άγιου Βασίλη, πίσω στη σειρά τα αρχοντικά του Ματθαίου, τα Μπαρλέικα, του Παγιού, του Πέρρου , μετά δύο σπίτια , μετά το παλιό δημοτικό σχολείο και πιο πέρα η γειτονιά του Προδρόμου ,άλλα σπίτια και ο Πρόδρομος. Αυτή ήταν η γειτονιά Σουληνάρι.
Το αρχοντικό του Ματθαίου με το ιδιόμορφο μεγάλ φουγάρο του ,που είχε την υπόγεια μεγάλη κρύπτη ,σήμερα ιδιοκτησίας Καπύλα ( απόγονοι Κώστα Κουρόγιωργα).
“Σύμφωνα με τον ιστοριοδίφη Νικόλαο Ι. Φλούδα, ο οποίος διέσωσε την σχετική Αγιαννίτικη παράδοση, μετά την πυρπόληση της Σχολής Καρυτσιώτη από τον Ιμπραήμ πασά, οι μαθητές διδάσκονταν στο υπόγειο του αρχοντικού αυτού καθώς και του γειτονικού αρχοντικού του Φουρλίγκα (Γρηγορίου Κουρόγιωργα).”
Πισω απο το αρχοντικό του Πάνου Σαρηγιάννη βρίσκεται το αρχοντικό του Πέρρου
Την δεκαετία του 1950 ήταν ώμορφα στο χωριό. Υπήρχε η άριστη κοινωνική επαφή και ο αμοιβαίος σεβασμός με όλους και για όλα , στα πανηγύρια, στις εκκλησιές, στην καθημερινή ζωή στα περβόλια του προδρόμου και στο Σουληνάρι , στις χαρές και στις λύπες.Τους μεγαλύτερους τους σεβόμαστε , όλοι ήταν μπαρμπάδες και θειάδες ( θείοι και θείες ).
Στις γιορτές φοράγαμε τα “καλά” μας , πηγαίναμε στην εκκλησία και στους χορούς, που χόρευαν όλοι στη πλατεία ,άμα είχαμε και καμιά δραχμή πίναμε και μια πορτοκαλάδα. Είμαστε χαρούμενοι και ευτυχισμένοι για ότι είχαμε και ούτε ξέραμε καλύτερα, ούτε θέλαμε να ξέρουμε. Τα είχαμε όλα και ήταν αρκετά , μόνο λεφτά δεν είχανε αλλά δεν τα χρειαζόμαστε…..
Προσωπικά δεν ένοιωθα άνετα στις γιορτές και τις μεγάλες φασαρίες με τα στολίδια και με τα “καλά” μου. Ένοιωθα καλύτερα και προτιμούσα να πήγαινα αραβάνι την “τσουλάφτρα” για πότισμα και να παίζω με τα γειτονόπουλα με τα τσίπουρα , τα ληθάρια και τα χώματα στο Σουληνάρι.
The historic Astros of Kynouria is not the center of the world, but “it is close to everything and we have it all”.
In the ancient Greek world Delphi was the navel of the earth.
The historic Astros of Kynouria is located on the west beach of the Argolic gulf, where the above map shows the ancient city of Thyrea, south of the first city in Europe the historic Argos and the seat of the Mycenaean culture Mycenae.
Athens is 170 km, about two hours, the airport is about 200 km and Astros has the famous and best Attica climate.
Astros is very close to the most important Archaeological Sites and Museums of our country, which one day we should all visit, which are easily visited by many of our friends with day trips from Astros, when they choose Astros for the basis of their annual vacation.
Most important Archaeological Sites and Museums in Greece. Palamidi in Nafplio (33 km), Turin 33 km, Mycenae (43 km), the Epidaurus Theater (70 km), Olympia (170 km), the Parthenon, the Acropolis and the Acropolis Museum in Athens ( 170 km), Delphi (288 km) and Mystras (88 km).
In our country we generally have a long history and prehistory. The Peloponnese also has many historical and archaeological monuments and the most important Greek cultures from the Pelasgians, Achaeans, Danes, Argeians, Arcadians, Ionians and Dorians.
In particular, Kynouria and Thyreatis Land also have a long history of about 3,000 years (since the beginning of history we are present) longer prehistory of about 8,000 years. The indigenous Pelasgians had a golden rule that for millennia until today the inhabitants of Thyrea faithfully applied, mutual respect, consensus, conciliation and the Greek measure. They were also influenced and kept the best of all the Greeks who passed through Thyreatida Land.
In ancient Greece was known the famous Battle of Thyrea, or the Battle of 600 “logades” between Argos and Sparta for Thyrateida Land, which took place in 546 BC.
“Kynouria from the end of the 11th c. e.g. until Roman times, it was a sought-after booty to satisfy the interests of Sparta and Argos. Geographically, its area is divided into two large sections. The north, which in ancient times corresponded to Thyreatida, with the main settlement of Thyrea and secondary Anthini, Nirida, Eva and Astros, while the south corresponded to the land of Prasia, in which there was the main settlement Prasiai and the secondary , Cheese and Sculpture. Until the 7th c. e.g. Kynouria must maintain its autonomy (resulting from the participation of the Greens in the Amphitryon of Kalavria) despite the efforts of Argos and Sparta to annex it. “
In the whole of Thyrea it is not an exaggeration to say that if you pick up a small stone you will find a historical monument and an archeological treasure. Like Astros, which in 1823 became the Second National Assembly of the Greeks, all the neighboring villages have contributed a lot to the Greek revolution of 1821 and have a long history. The most important historical villages are Agios Ioannis <Agiannis> was the capital of the Greek state in 1822, Paralio Astros, Korakovouni, Agios Petros, Prastos, Kastanitsa, Sitaina, Vervena and Doliana.
In the neighboring Tsakonochoria, Prastos, Kastanitsa, Sitaina, Agios Andreas, Leonidio and Tyros, the Tsakonian dialect is spoken until today, which has its roots in the ancient Doric. In some villages there are signs with the inscription “Kaour Ekane”, which means welcome. The Tsakonian “che poiou” means what are you doing? <Comes from the ancient verb I do>, which means otherwise for those who know ancient Greek will pass better in Tsakonia…
We have proposed to our municipality, to all those responsible for the committee “Greece 2021” and to the common mind, the four issues of the Thyreatis Land, which undoubtedly played a catalytic importance for the organization and success of the liberation struggle.
In our opinion, the most important historical monuments in our municipality that we must always distinguish and promote where we can are:
Thucydides 2.27.1,2] “In the same summer, the Athenians displaced all the inhabitants of Aegina, men, women and children…. They did it out of hatred against the Athenians and because the Aeginians had helped them when the great earthquake had taken place and when the Helots had revolted. Thyreatis land is located on the border of Argeia land and Laconian and reaches the sea. “Some of the Aeginians settled there and the others scattered all over Greece.”
Διακρίνεται το μέγαρο «ΑΣΤΡΟΣ» στην Τεργέστη, η κατασκευή άρχισε το 1798 και τελείωσε το 1805. Mετά τον θάνατο του Δημητρίου Καρυτσιώτη το μέγαρο ονομάστηκε Palazzo Carciotti.
Η οικογένεια Καρυτσιώτη είχε τις ρίζες της στην Καρίτσα της Λακωνίας , ένα μικρό χωριό κοντά στο Γεράκι. Οι πρόγονοι του πριν την επανάσταση του 1821 μετεκόμισαν στον Αγιάννη , στην απέναντι πλαγιά του Καλογεροβουνίου στην τοποθεσία “Καρύτσα”, που είχε νερά και καλό έδαφος. Οταν έφθασαν στο Αγιάννη από το όνομα του χωριού τους πήραν το όνομα Καρυτσιώτης. Το πραγματικό τους επίθετο ήσαν Τριαντάφυλλου.
Οι δικοί μας πρόγονοι είχαν και έχουν στην Καρύτσα του Αγιάννη μέχρι σήμερα μεγάλα αμπέλια και περβόλια με πολλά οπωροφόρα δένδρα , καρυδιές, μπουλαφάτες συκιές, μηλιές, αχλαδιές, φουντουκιές, κυδωνιές, ελιές … και μελίσσια για το νόστιμο μέλι .Δεν ξερουμε αν τα μεγάλα οπωροφόρα δένδρα ήταν από την εποχή το μεγάλου ευεργέτη μας. Διακρίνεται η τοποθεσία Καρύτσα απέναντι από τον Αγιάννη στα δεξιά της φωτογραφίας . Από την Καρύτσα του Αγιάννη , απέναντι από το χωριό, έφυγε 15 χρονών το 1756 ο μεγάλος ευεργέτης μας.
Από το 1717 οι μονάρχες της Αυστρίας, για αντιπερισπασμό με την Βενετία, κήρυξαν την ελευθερία του εμπορίου,της βιοτεχνίας και της ναυσιπλοΐας στην Αδριατική. Η άφιξη και η αναχώρηση των εμπόρων γινόταν ελεύθερα, η αγορά και η πώληση των εμπορευμάτων δεν περιελάμβαναν δασμούς, τα πλοία που ελλιμενίζονταν προστατεύονταν από τη Μοναρχία, ενώ υπήρχε πρόβλεψη τα προϊόντα να αποθηκεύονται στο λιμάνι. Στη Τεργέστη τότε η ελληνική γλώσσα ήταν η γλώσσα του εμπορίου. Το 1750 η αυτοκράτειρα Μαρία Θηρεσίαπαραχώρησε τα πρώτα προνόμια στην κοινότητα των ορθόδοξων εμπόρων της Τεργέστης. Η Μοναρχία είχε παραχωρήσει στην Κοινότητα της Τεργέστης το δικαίωμα να συστήσει σπουδαστήριο με δύο διδασκάλους «διά την διδασκαλίαν και παιδείαν του γένους εις την ιδίαν Γραικικήν γλώσσαν».
Ο Δημήτριος Καρυτσιώτηςείχε αποκτήσει πείρα και οικονομική ευημερία στη Σμύρνη , αρνήθηκε να παντρευτεί την κόρη του αφεντικού του , γιατί «ήταν ανάξιος για γυναίκα με ανώτερη μόρφωση και αξίωμα» και βλέποντας τις μεγάλες ευκαιρίες του ελεύθερου εμπορίου της Τεργέστης έφτασε στην αυστριακή Τεργέστη το 1772 σε ηλικία περίπου 30 ετών. Εκμεταλλευόμενος τις παραπάνω ιδιαίτερες συνθήκες, που ήταν ικανός έγκαιρα να καταλάβει και αυτό κάνει την μεγάλη διαφορά , πολύ σύντομα δημιούργησε μεγάλη περιουσία.
Ο μεγάλος εθνικός ευεργέτης μας ίδρυσε μαζί με άλλους ομογενείςτην Κοινότητα Ελλήνων Ορθοδόξων της Τεργέστης, ήταν ενεργότατο μέλος , έθετε τους «κανονισμούς» της κοινότητας και υπηρέτησε σαν «βουλευτής», και επίσης ήταν ένας από τους ιδρυτές και σημαντικούς χορηγούς της Σχολής της Κοινότητας Ελλήνων Ορθοδόξων της Τεργέστης. Το 1812 σε ηλικία 70 ετών εξελέγη και δημοτικός σύμβουλος της πόλης, κάτι που αποδεικνύει την εκτίμηση της οποίας έχαιρε από την τοπική κοινωνία της Τεργέστης.
«Η Κοινότητα της Τεργέστης, όπως και όλες οι κοινότητες στις μεγάλες εμπορικές πόλεις, είχε δικό της καταστατικό που διευκόλυνε τη λειτουργία της. Αξίζει να αναφερθεί ότι ανάμεσα στους κανόνες τους οποίους έπρεπε να ακολουθούν όλα τα μέλη, ήταν ο αποκλεισμός οποιουδήποτε προκαλούσε σύγχυση, ταραχές και «ανακατώματα». Η Κοινότητα απαιτούσε την ένωση και την ομογνωμία από τους αδελφούς, προκειμένου να μην εκτίθεται η Κοινότητα στις Αρχές και δυσφημείται στην τεργεστίνικη κοινωνία».
Το αξιοθαύμαστο είναι ότι ο Δημήτριος Καρυτσιώτης , με άνετη οικονομική ευημερία, σαν άλλος Βολταίρος «της πράξης», ” δεν σπατάλησε την ζωή του με «αριστοκρατίες ,πολυτέλειες και ψηφιδωτά» , αλλά διάλεξε να ασχοληθεί έμπρακτα πρωταρχικά με τα «γράμματα», την μόρφωση των νέων της πατρίδας του και τον αγώνα κατά της Τουρκοκρατίας.
Σχολή Καρυτσιώτη, Αγιάννης και Άστρος.
Ο μεγάλος εθνικός ευεργέτης μαςέφυγε από την Καρύτσα του Αγιάννη 15 χρονών το 1756, αλλά δεν ξέχασε ποτέ την πατρίδα του τον Αγιάννη και το Άστρος.
Από την κτητορική επιγραφή της Σχολής Καρυτσιώτη του Αγιάννη.
«1798ΕΝ ΜΗΝΙ ΙΟΥΛΙΩ 18
Η ΣΧΟΛΗ ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΦΙΛΟΘΕΑΜΟΝΑ
ΤΙ ΕΣΤΗΚΑΣ ΘΑΜΒΟΥΜΕΝΟΣ ΦΙΛΕ ΦΙΛΟΘΕΑΜΟΝΜΕ ΑΠΟΡΙΑΝ ΜΥΣΤΙΚΗΝ ΖΗΤΕΙΣ ΤΟ ΟΝΟΜΑ ΜΟΥΝΑ ΜΑΘΕΙΣ ΝΑ ΒΕΒΑΙΩΘΕΙΣ ΤΙ ΤΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ ΜΟΥ ΚΑΙ ΠΟΙΟΣ ΜΕ ΕΠΡΟΣΤΑΤΕΥΣΕ ΚΙ ΑΥΤΟ ΤΟ ΚΑΜΩΜΑ ΜΟΥ
Ο Δημήτριος Καρυτσιώτης , πιθανόν να μην είχε διαβάσει Πλάτωνα γιατί άρχισε να εργάζεται 15 χρονών, που έλεγε «παιδείαν μεν ουν φέρει και νίκην» (η παδεία πράγματι φέρει και την νίκη), αλλά αναμφισήτητα επηρεάστηκε από τα καλέσματα του Κοσμά Αιτωλού, του Ρήγα Φεραίου και του Αδαμάντιο Κοραή ( Από την Σμαράγδη Ι. Αρβανίτη) και από την Αγιαννίτικη παράδοση για «γράμματα». Η πίστη του στην εκπαίδευση και στη μόρφωση του Γένους είχε ήδη διαφανεί από τη σημαντική χορηγία την οποία είχε κάνει στη Σχολή της Κοινότητας των Ορθοδόξων της Τεργέστης.
Το ιστορικό Άστρος και ο ιστορικός Αγιάννης, η πατρίδα του Καρυτσιώτη, είναι μιά κοινότητα για περισσότερα από χίλια χρόνια. Οι Αγιαννίτες δεν παραδόθηκαν ποτέ στους Τούρκους κατακτητές και στο Αγιάννη λειτουργούσαν μυστικά και φανερά σχολεία καθ όλη την διάρκεια της σκλαβιάς.Από το σιγίλλιο του 1638 πληροφορούμαστε ότι ο Αγιάννης έγινε πατριαρχική εξαρχία «χάριν βεβαίως τῆς Σχολῆς τοῦ Ἀγίου Ἱωάννου, λειτουργούσης πολλοῦ παλαιότερον».
Ο μεγάλος εθνικός ευεργέτης συνέχισε έμπρακτα την Αγιαννίτικη δέσμευση αιώνων, για «γράμματα» και μόρφωση. Το 1798 έχτισε στην θέση «Κουτρί» στον Αγιάννη την περίφημη και καλλιμάρμαρο Σχολή Καρυτσιώτη και το 1805 έχτισε στο Άστρος το παράρτημα της Σχολής Καρυτσιώτη του Αγιάννη. Η σχολή Καρυτσιώτη έπαιξε καταλυτικό ρόλο για την τοπική κοινωνία για πολλά χρόνια και ακόμα μέχρι σήμερα, αφού όλοι οι Αγιαννίτες και οι Αστρινοί με πολύ μόχθο και με κάθε θυσία επιθυμούσαν τα παιδιά τους να μάθουν γράμματα και σαν απόφοιτοι “καλαμαράδες ” να αλλάξουν την ζωή τους ,σύμφωνα με τις “έξυπνες ” προσδοκίες του μεγάλου ευεργέτη τους Δημητρίου Καρυτσιώτη.
Η προεπαναστατιμένη Ελλάδα είχε πολλά μικρά “κρυφά” και λίγα φανερά σχολεία. Ένα από τα ελάχιστα φανερά σχολεία ήταν και η περίφημη Σχολή Καρυτσιώτη που είχε κτιστεί το 1798 , 23 χρόνια πριν την Ελληνική επανάσταση και αυτό έχει μεγάλη σημασία. Είχε κτιστεί στο λόφο Κουτρί του Αγιάννη Κυνουρίας και ήταν ένα από τα λίγα “πανεπιστήμια” της προεπαναστατικής πατρίδας μας και οι μαθητές της ήταν απο ολόκληρη την ηπειρωτική Ελλάδα και τα νησιά μας. Ο μεγαλος ευεργέτης μας Δημήτριος Καρυτσιώτης, πανίσχυρος Αγιαννίτης πατριώτης της διασποράς, βρήκε τον τρόπο να επιτρέψουν οι 400 χρόνια κατακτητές Τούρκοι το κτήσιμο και την λειτουργία της σχολής στον Αγιάννητο 1798 και στο παράρτημα της σχολής Καρυτσιώτη στο Άστρος Κυνουρίας ,που άνοιξε το 1805.
Η σχολή Καρυτσιώτη έπαιξε καταλυτικό ρόλο για την τοπική κοινωνία , έπαιξε πρωτεύοντα και καθοριστικό ρόλο για να γίνει ο Αγιάννης πρωτεύουσα της επαναστατημένης Ελλάδας, από τις 22 Αυγούστου έως την 1 Οκτωβρίου 1822 και για να γίνει η Β’Εθνοσυνέλευση των Ελλήνων στο Άστρος το 1823. .
Η σχολή ήταν ένα είδος πανεπιστημίου για εκείνη την εποχή, αφού οι μαθητές διδάσκονταν αρχαίους Έλληνες συγγραφείς, μαθηματικά, φυσική – χημεία, γαλλικά και ιταλικά κ.α. Ο μεγάλος εθνικός ευεργέτης τα πρόβλεψε όλα για την ομαλή λειτουργία της σχολής. Κάλυπτε μέχρι τον θάνατο του όλα τα έξοδα της Σχολης .Έχτισε, ακόμη, οικήματα για τους μαθητές που φοιτούσαν στη Σχολή και για τους διδασκάλους. Επιπλέον, εφοδίασε τη Σχολή με όργανα φυσικής, αστρονομίας, χημείας, χάρτες και άλλα εποπτικά μέσα διδασκαλίας. Έστελνε μάλιστα και χρηματικά ποσά για την πληρωμή των διδασκάλων και του ιατρού που εργάζονταν εκεί και τα φάρμακα για τους μαθητές. Ο Καρυτσιώτης πλούτισε τη Σχολή με βιβλία και δημιούργησε μία μεγάλη βιβλιοθήκη.Ήθελε να ιδρύσει στην πατρίδα του μια σχολή, εφάμιλλη των Ευρωπαϊκών, που θα παρείχε τη γνώση στους μαθητές, δίνοντας τους την ευκαιρία να διαλέξουν δύο κατευθύνσεις: την εμπορική και την επαγγελματική.
Το 1805 δώρισε στους κατοίκους του Άστρους και στη Σχολή μια έκταση περίπου 48 στρεμμάτων, το λεγόμενο «Αγροκήπιο», δίπλα και γύρω από τη Σχολή για να πληρώνονται για δίδακτρα οι καθηγητές της σχολής και να τρώνε οι οικότροφοι μαθητές της σχολής τους καρπούς και τα φρούτα του “αγροκήπιου ” όπως σταφύλια, μούσμουλα. Επίσης περίφραξε το «Αγροκήπιο» με πέτρινο τοίχο (μάντρα), σε μερικά σημεία ψηλότερο από δύο μέτρα. Η μάντρα σώζεται μέχρι σήμερα στα ανατολικά του αγροκηπίου, την υπόλοιπη την έφαγε η “ανάπτυξη”. Το 1805 με τη βοήθεια του αδελφού του, Γεώργιου έφερε το νερό για το χωριό από την “μάννα του νερού”περίπου 5 χλμ,πάνω από τη ιερά μονή της Λουκούς , με πέτρινο σούγελο, (υδραγωγείο) που σε μερικά σημεία ακόμα υπάρχει, για να έχει το χωριό νερό και “να ποτίζεται το αγροκήπιο για να είναι ανοικτή η Σχολή».Σύμφωνα με την διαθήκη του αδερφού του το νερό ανήκε 1/3 στη ιερά μονή Λουκούς, 1/3 στη Σχολή και το 1/3 στο χωριό. Με το νερό αυτό έζησε για ύρδρευση και άρδρευση το Άστρος και το Παράλιο Άστρος περίπου μέχρι την δεκαετία του 1960 και τότε με την αύξηση των κατοίκων προστέθηκαν τα νερά από τα φρέατα . Επίσης έστειλλε τον ανηψιό του Προκόπιο στην Ακαδημία της Παβίας ,για να μάθει γράμματα, και να διευθύνει αργότερα την Σχολή στον Αγιάννη. Τα είχε προβλέψει όλα ο μεγάλος ευεργέτης μας.
Από την πυρπόληση της Σχολής Καρυτσιώτη στον Αγιάννη το 1826 από τον Ιμπραήμ διασώθηκαν 500 βιβλία, τα οποία φυλάσσονταν στην οικία των Ζαφειροπουλαίων (Κάστρο Παραλίου Άστρους). Τα βιβλία αυτά ήταν, κατά την παράδοση, τοποθετημένα σε μια παλαιά ξύλινη βιβλιοθήκη που βρισκόταν στα γραφεία της Σχολής. Μεγάλο μέρος των βιβλίων αυτών έχει διασωθεί και καταγραφεί στις μέρες μας. Τα βιβλία αυτά ήταν ως επί το πλείστον κείμενα αρχαίων φιλοσόφων και συγγραφέων, εκκλησιαστικά κείμενα, εγχειρίδια φυσικής, μαθηματικών κ.α.
Στο ίδρυμα Ζαφείρη στο Άστρος βρίσκονται τα περίπου 500 βιβλία της περίφημης Σχολής Καρυτσιώτη του Αγιάννη ,που προνοητικά και έξυπνα έσωσε και διαφύλλαξε ο οικιστής του Παραλίου Άστρους Αγιαννίτης στρατηγός Πάνος Ζαφειρόπουλος ηΆκουροςαναγνωρίζοντας την μεγάλη σημασία τους , από τις ορδές του Ιμπραήμ αρχικά στο «αρχοντικό« του στο Σουληνάρι του Αγιάννη και αργότερα τα μετέφερε για καλύτερη προστασία στην οικία του στο Κάστρο του Παραλίου Άστρους.
Δείτε τον σύνδεσμο για περισσότερα για τα βιβλία .
Το Ελληνικό κράτος αναγνωρίζοντας την μεγάλη προσφορά της Σχολής Καρυτσιώτη στο Ελληνικό έθνος εκήρυξε σαν «ιστορικόν διατηρητέον μνημείον»,«ιστορικό τόπο» και «αρχαιολογικόν χώρον».
“Χαρακτηρίζομεν ως αρχαιολογικόν χώρον την περιοχήν ”Κουτρί” του χωρίου Άγιος Ιωάννης Κυνουρίας, θερινήν έδραν του Άστρους, ένθα ελειτούργησεν η ιστορική σχολή Καρυτσιώτη εν έτει 1798”.
Τίτλος ΦΕΚ Χαρακτηρισμός της πλατείας σχολής Καρυτσιώτη και τμήματος του αγροκηπίου, στο Άστρος Κυνουρίας, ως ιστορικού τόπου.
Χαρακτηρίζουμε ως ιστορικό τόπο το εναπομείναν σήμερα τμήμα εκτάσεως 18.850 τα.μ. του παλαιού αγροκηπίου (συνολικής εκτάσεως 46 στρεμμάτων), το οποίο ανήκε στη Σχολή Καρυτσιώτη και εντός του οποίου βρίσκεται η Σχολή Καρυτσιώτη, όπως αυτό εμφαίνεται στο Κτηματολογικό Διάγραμμα κλίμακας 1:1000 και σημειώνεται με τα στοιχεία 1, 2, 3 έως και 15, λόγω των σημαντικών ιστορικών γεγονότων, τα οποία έλαβαν χώρα στη συγκεκριμένη περιοχή.
Ο χώρος αυτός είναι τμήμα του αγροκηπίου – αρχικά 46 στρεμμάτων, το οποίο είχε δωρίσει ο Δημήτριος Καρυτσιώτης στη Σχολή, την οποία είχε ιδρύσει το 1805 – δενδροφυτεμένου με πορτοκαλιές, λεμονιές και ελιές, το προϊόν των οποίων χρησιμοποιούνταν για την πληρωμή των δασκάλων της Σχολής και την κάλυψη των εξόδων της.
“Στο αγροκήπιο αυτό έλαβαν χώρα δύο σημαντικά γεγονότα της Επαναστάσεως, το γνωστό ως «κολοκοτρωναίικο τραπέζι της συμφιλίωσης» στις 19 Ιουνίου 1821, στο οποίο είχαν προσέλθει οι οπλαρχηγοί, προκειμένου να ξεπεραστούν οι αντιθέσεις και να ομονοήσουν για την επιτυχία της Επανάστασης που τότε ξεκινούσε, καθώς επίσης και η Β΄ Εθνοσυνέλευση των Ελλήνων (30 Μαρτίου έως τις 18 Απριλίου του 1823) με την παρουσία οπλαρχηγών, πολιτικών, πλήθους λαού και στρατού. Εντός της Σχολής η οποία περιλαμβάνεται στον υπό κήρυξη χώρο, συντάχθηκε η διακήρυξη της Εθνοσυνέλευσης».
H διακήρυξη της Εθνοσυνέλευσης είναι ένα συνταγματικό κείμενο. Οι πληρεξούσιοι της Εθνοσυνέλευσης , ο Κολοκοτρώνης , Κ.Ζαφειρόπουλος και άλλοι τίμησαν με την διακύρηξη το μεγάλο ευεργέτη μας με το καλύτερο τρόπο για τις μεγάλες και ανυπολόγιστες συνεισφορές του στο Ελληνικό Έθνος. «Εξεδόθη εν Άστρει εντός του Μουσείου Καρυτσιώτου», λέει η διακήρυξη της Εθνοσυνέλευσης. Το Άστρος το βρήκαν εκεί οι πληρεξούσιοι της Εθνοσυνέλευσης , υπήρχε πριν το 1823, δεν το εφεύραν εκείνη την ημέρα και ο μεγάλος ευεργέτης μας θυμόταν πολύ καλά την πατρίδα του απο το 1756.
Ας το επαναλάβουμε μια φορά ακόμα, ο μεγάλος εθνικός ευεργέτης μαςέφυγε από την Καρύτσα του Αγιάννη 15 χρονών το 1756, αλλά δεν ξέχασε ποτέ την πατρίδα του, τον Αγιάννη και το Άστρος.
Μέγαρο «ΑΣΤΡΟΣ» (μετά τον θάνατο του Palazzo Carciotti)
Επίσης το 1798 σε αριστοκρατικό και περίβλεπτο σημείο της παραλίας της Τεργέστης άρχισε την ανέγερση μεγαλοπρεπούς μεγάρου, τελείωσε το 1805, και προς τιμήν της ιδιαίτερης πατρίδας του, ο μεγάλος εθνικός ευεργέτης μας έθεσε την επιγραφή «ΆΣΤΡΟΣ». Μετά τον θάνατο του το μέγαρο είναι γνωστό σαν Palazzo Carciotti. Ο μεγάλος εθνικός ευεργέτης μαςέφυγε από την Καρύτσα του Αγιάννη 15 χρονών το 1756, αλλά δεν ξέχασε ποτέ την πατρίδα του, τον Αγιάννη και το Άστρος και για το λόγο αυτό ονόμασε το κτήριο στην Τεργέστη «ΑΣΤΡΟΣ», που θυμότανε καλά από το 1756 . Η παραλιακή οδός εμπρός από το μέγαρο ονομαζόταν Viad ei Greci (οδός των Ελλήνων) και η παραλία «Riva Carciotti» ( Από την Σμαράγδη Ι. Αρβανίτη).
Ο μεγάλος εθνικός ευεργέτης μας στο μέγαρο «ΆΣΤΡΟΣ» αγνοώντας τον άμεσο κίνδυνο από τους Τουρκους και τους συμμάχους τους Αυστριακούς , θερμός υποστηρικτής του αγώνα κατά της Τουρκοκρατίας ,παρείχε για μήνες καταφύγιο στη σοφίτα του στους διασωθέντες Ιερολοχίτες του Υψηλάντη. Επίσης το 1798 παρείχε καταφύγιο και στον εθνικό ήρωα Ρήγα Φεραίο. Δυστυχώς ο Φεραίος προδόθηκε, συνελήφθη από τους Αυστριακούς και παραδόθηκε στους Τούρκους που τον στραγγάλισαν και στη συνέχεια πέταξαν το σώμα του στον ποταμό Δούναβη.
Ο πολύ φημισμένος και νους για την «Ιερά Συμμαχία» Μέττερνιχ, φόβος και τρόμος για τους λαούς της Ευρώπης, ήταν ο Αυστριακός Καγκελάριος και πρίγκιπας, κάτι σαν την «τρόϊκα του 2009» η τους «Θεσμούς του 2014», και το 1816 έμεινε για ένα διάστημα στο τότε μέγαρο «ΆΣΤΡΟΣ».
Ο μεγάλος εθνικός ευεργέτης μας «μπούκωνε» (φιλοδωρούσε) με κάθε τρόπο τους μεγάλους της εποχής, για να βοηθήσουμε πιθανόν στον αγώνα κατά των Τούρκων ,(γνώριζε τι ήταν ο Μέττερνιχ, αλλά προσπαθούσε με κάθε τρόπο να τον επηρεάσει), όπως «μπούκωνε» (λαϊκά ,να χορτάσουν φαγητό μέχρι σκασμού…) και τους Τούρκους, για να λειτουργεί η Σχολή Καρυτσιώτη 23 χρόνια πριν την επανάσταση.
Είχε επίσης προετοιμάσει και την επιγραφή για τον τάφο του, που μας δείχνει συνοπτικά τον χαρακτήρα του, την αγάπη του για την πατρίδα του ,που δεν ξέχασε ποτέ, και την δέσμευση του για «γράμματα» και μόρφωση των νέων της πατρίδας του.
Εις της διαθήκην του την 27η Φεβρουαρίου 1819 στη Τεργέστη.Δημήτριος Καρυτσιώτης, εις παράγραφον 5 της διαθήκης του «5) Αφήνω εις την πατρίδα μας (χωρίον μας) το κτίριον του σχολείου και την περιουσίαν του Άστρους(Astro) ως είναι»( Φλουδας ,Θυρεατικα Β’ σελ 312) …
Γεώργιος Καρυτσιώτης , τον πλούτον κατά το το έγγραφον αριφ 202 την Μονής Λουκούς ,της 10ης Αυγούστου 1840, «το διέθεσεν εις πτωχούς,εκκλησίς,και σχολεία της πατρίδος του Αγιάννη-Άστρος και δι’ έργα κοινωφελή» »( Φλουδας ,Θυρεατικα Β’σελ 324)
Προκόπιος Ν. Καρυτσιώτης, εις παράγραφον 5 της διαθήκης του « 5ον, Αφήνω εφ’ άπαξ εις τους πτωχούς της πατρίδος μου,όπου εγεννήθην δηλαδή εις τον Άγιον Ιωάννην της Πελοποννήσου F 500”, Πέθανε τo 1836. »( Φλουδας ,Θυρεατικα Β’ σελ 327)
«Παραιτώ της πατρίδος μου το κτίριον της Σχολής και το υποτακτικόν( Αγροκήπιο) του Άστρους με όλα τα συμπεριλαμβανόμενα εις το κοντράτο (συμβόλαιο) καμωμένου παρ εμού.Μάϊος 1819 Δ.Καρυτσιώτης»
Διακρίνεται στο κέντρο η μεγαλοπρεπής είσοδος του Αγροκηπίου που την έφαγε η ανάπτυξη… Η φωτογραφία από τη Θυρεάτις Γή
«Το ενδιαφέρον του για τους αδελφούς του στην Κοινότητα, αλλά και για την ιδιαίτερη πατρίδα του, καταδεικνύει έναν ακούραστο άνθρωπο, ο οποίος ένιωθε την ευγνωμοσύνη για την καλή του τύχη και ποτέ δεν ξέχασε τον τόπο του. Το επίγραμμα στον τάφο του, το οποίο παραθέτουμε στα νέα ελληνικά, συμπυκνώνει εύγλωττα όλη του την πορεία:
«Εδώ κείται ο Δημήτριος Καρυτσιώτης, ο οποίος κατά την ευσέβεια, την επιείκεια και κατά την τιμιότητα στις συμβολαιογραφικές πράξεις σε όλους τους Έλληνες και ξένους ήταν σεβαστός έως την τελευταία μέρα της ζωής του, και ο οποίος ουδέποτε λησμόνησε την ιδιαίτερη πατρίδα του,και ίδρυσε σε αυτήν σχολείο με δικές του δαπάνες, για να ανακτήσει η νεότητα του τόπου και των γύρω περιοχών την πατροπαράδοτη αρετή».
Είναι εύκολα κατανοητό ότι ένα παιδί που έφυγε από την Καρύτσα του Αγιάννη 15 χρονών το 1756, δεν εδημιούργησε το ιστορικό Άστρος εκείνη την ημέρα. Το Άστρος υπήρχε για πολλούς αιώνες νωρήτερα και ο μεγάλος ευεργέτης μας δεν ξέχασε ποτέ την πατρίδα του τον Αγιάννη και το Άστρος και για το λόγο αυτό ονόμασε το κτήριο στην Τεργέστη «ΑΣΤΡΟΣ», που θυμότανε καλά από το 1756.
¨Ηθελε να τελειώσει τη ζωή του , με την τελευταία λέξη και επιθυμία του , τονίζοντας στους μεταγενέστερους δέν ξέχασε την πατρίδα του τον Αγιάννη και το Άστροςκαιτην μεγάλη σημασία για την δέσμευση του, για «γράμματα» και μόρφωση των νέων της πατρίδας του.
«Παραιτώ της πατρίδος μου το κτίριον της Σχολής και το υποτακτικόν( Αγροκήπιο) του Άστρους με όλα τα συμπεριλαμβανόμενα εις το κοντράτο (συμβόλαιο) καμωμένου παρ εμού.Μάϊος 1819 Δ.Καρυτσιώτης»
Το κτήριο της Σχολής Καρυτσιώτη στο Άστρος στεγάζεται σήμερα το Αρχαιολογικό Μουσείο Άστρους.
Σμαράγδη Αρβανίτη , Οι Σχολές του Δημητρίου Καρυτσιώτη στον Αγιάννη και στο ¨Αστρος Θυρέας-Κυνουρίας κατα τα προεμαναστατικά χρόνια ως την απελευθέρωση, 2001-2002 ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΙΑΚΩΝ ΣΠΟΘΔΩΝ ΤΟΜΟΣ Γ
Έχουμε καταθέσει αρχικά ότι δεν θα συμμετέχουμε στους «ανόητους αυτοπυροβολισμούς» για το όνομα Άστρος. Αλλά τα συνεχόμενα πολλά μικρά “λαθάκια” από την ανόητη επαρχιώτικη “Αντιαστρεινή συμμαχία για όλα” και πρόσφατα παράξενα από τους δημόσιους φορείς δεν είναι τυχαία και γίνεται πιά αναγκαίο, ξαναδιαβάζοντας την ιστορία μας ,για κάθε ενδεχόμενο να ονομάσουμε τα πράγματα με το όνομα τους και να πούμε τα σύκα σύκα, για να μαθαίνουν οι νεώτεροι τα γεγονότα και την αλήθεια, που απορούνε δικαιολογημένα για αυτό τον παράλογο και ατέλειωτο αντιπερισπασμό για το τίποτα, χωρίς νόημα και χωρίς μια συγκεκριμένη πρόταση .Προσπαθούν μερικοί επίμονα και συστηματικά να “ξαναγράψουν “την ιστορία στα μέτρα τους, κατασκευάζουν “γεγονότα” και χρησιμοποιούν πονηρά τεχνάσματα . Αρχίσαμε από τα “τοπόσημα” της ΕΡΤ , το Σχέδιο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα του δήμου μας, τις οδηγίες της Περιφέρειας , τα φυλλάδια του ΥΠΠΟΑ , τα μαργαριτάρια του διαδικτύου από “άσχετους ειδικούς ” ερασιτέχνες , πολλές άλλες ανακρίβειες και ακόμα δυστυχώς διασπορά ψευδών ειδήσεων.
Πρέπει να ομολογήσουμε ότι διαχρονικά η μεγάλη πλειοψηφία της τοπικής κοινωνίας του Παραλίου Άστρους γνωρίζει καλά την αλήθεια, αποδέχεται τα γεγονότα και έξυπνα ασχολείται με αυτά που μας ενώνουν. Το πρόβλημα είναι οι εξαιρέσεις , οι «νεόφερτοι» από τα γύρω χωριάστο Παράλιο Άστρος και οι επισκέπτες στην Θυρέα που προσπαθούν να γίνουν «βασιλικώτεροι του βασιλέως» και με «μισές αλήθειες» που άκουσαν στα καφενεία, που είναι τα χειρότερα μεγάλα ψέμματα, θέλουν να προβάλλουν τους εαυτούς τους σαν «ειδικούς» , και λένε εκούσια και ακούσια ψέμματα χωρίς νόημα και μιά εφικτή πρόταση για παρατσούκλια, «χάρτες» και χωροφύλακες…. Παράξενα θέλουν σώνει και καλά να μας πούνε «που είναι τα αμπέλια μας», χωρίς καν να τα γνωρίζουν.
Οι έντονοι και ασταμάτητοι ενοχλητικοί πλέον αυτοπυροβολισμοί ανάγκασαν την τοπική κοινωνία να ξαναδιαβάσει βροντερά σε κάθε κατεύθυνση την ιστορική αλήθεια και να δείξει τον μονόδρομο που λέγεται κοινός νους για τα τετελεσμένα, τουλάχιστον πριν διακόσια χρόνια , απομονώνοντας οριστικά στα ντουλάπια της ιστορίας αυτούς που όπως λέει ο σοφός λαός μας τους αρμόζει το ,” φωνάζει ο κλέπτης για να φύγει ο νοικοκύρης” , “πάμε παππού να σου δείξω τα αμπέλια σου”, “είπε ο γάϊδαρος τον πετεινό κεφάλα”, και «ανοίγουν μια τρύπα στο νερό για τίποτα».. Αναγκαστικά μπήκαμε στο χορό και όπως μας σφυράνε θα χορεύουμε, στο μέτρο του δυνατού πολιτισμένα.
Το Ελληνικό κράτος με νόμους και διακεκριμένοι ακαδημαϊκοί και ιστορικοί καταγράφουν τελεσίδικα την ιστορική αλήθεια και δεν αφήνουν περιθώρια για όνειρα και κουβεντούλες στα καφενεία. Η ιστορία ούτε ξαναγράφεται ούτε σβήνεται από κανέναν, πως να σβηστεί το Χρονικό του Μορέως και η διακήρυξη τησ Εθνοσυνέλευσης…,ούτε από τους “ανόητους επαρχιώτες που αυτοπυροβολούντε” για μια τρύπα στο νερό, ούτε από τους ερασιτέχνες του ΥΠΠΟΑ, της Περιφέρειας ,του Δήμου , “τα τοπόσημα” της ΕΡΤ και τους “ειδικούς” φωστήρες για όλα του διαδικτύου, που δεν τελείωσαν ποτέ ούτε μια σελίδα της ιστορίας και συνεχίζουν να κάνουν “λαθάκια” τυχαία πάντοτε μονόπλευρα…… και επιμένουν απαξιωμένοι, γελοίοι και γραφικοί να θέλουν “να μας δείξουν τα αμπέλια μας” και να “αυτοπυροβολούντε”.
Οι φίλοι μας και οι γείτονες μας , όλοι είμαστε στη ίδια βάρκα της Θυρέας ,δεν περισσεύει κανένας ,δεν ανοίγουμε ποτέ τρύπες ,ούτε αφήνουμε άλλους να ανοίγουν τρύπες …,γιατί τελικά θα βουλιάξουμε και θα πνιγούμε όλοι ……
Όταν κάποιος μας επισκέπτεται δεν έρχεται να δει μόνο μια πλατεία, πάντοτε βλέπει περισότερα ας το καταλάβουμε…. Ας το πούμε διαφορετικά και επιγραμματικά , είναι στο συμφέρον μας να προβάλλουμε τους γείτονες μας (και είναι στο συμφέρον μας να μην αυτοπυροβολιόμαστε για μια τρύπα στο νερό), τελεία και πάβλα.
«Όλβιος όστις της ιστορίας έσχε μάθησιν» Ευριπίδης
Το ιστορικό Άστρος και ο ιστορικός Αγιάννης είναι μιά κοινότητα για περισσότερα από χίλια χρόνιακαι το σπουδαιότερο οι κάτοικοι είναι οι ίδιοι, είχαν και έχουν σήμερα σπίτια στον Άγιάννη και στο Άστρος. Στα παρακάτω κείμενα από εγκυρότατες πηγές το Άστρος και ο Αγιάννης του Άστρους αναφέρονται συχνά για τουλάχιστον διακόσια χρόνια.
Όταν οι επισκέπτες σήμερα έρχονται στην «Αθήνα» περνάνε από το αεροδρόμιο στο Μαρκόπουλο. Δεν ακούσαμε κανένα να αποκαλεί το «Μαρκόπουλο» Αθήνα.
ΕΡΧΟΝΤΑΙ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ.
Το 1821 ο Δημήτριος Υψηλάντης ήλθε στο Άστρος.
Από, Θυρεάτις Γη ( Ιστορία – Αρχαιολογία – Λαογραφία ) Ιωάννης Κουσκουνάς – Κυριάκος Χασαπογιάννης -Ιωάννης Κακαβούλιας. 1981
Από την κτητορική επιγραφή της Σχολής Καρυτσιώτη του Αγιάννη.
«1798ΕΝ ΜΗΝΙ ΙΟΥΛΙΩ 18
Η ΣΧΟΛΗ ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΦΙΛΟΘΕΑΜΟΝΑ
ΤΙ ΕΣΤΗΚΑΣ ΘΑΜΒΟΥΜΕΝΟΣ ΦΙΛΕ ΦΙΛΟΘΕΑΜΟΝΜΕ ΑΠΟΡΙΑΝ ΜΥΣΤΙΚΗΝ ΖΗΤΕΙΣ ΤΟ ΟΝΟΜΑ ΜΟΥΝΑ ΜΑΘΕΙΣ ΝΑ ΒΕΒΑΙΩΘΕΙΣ ΤΙ ΤΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ ΜΟΥ ΚΑΙ ΠΟΙΟΣ ΜΕ ΕΠΡΟΣΤΑΤΕΥΣΕ ΚΙ ΑΥΤΟ ΤΟ ΚΑΜΩΜΑ ΜΟΥ………………………
“Χαρακτηρίζομεν ως αρχαιολογικόν χώρον την περιοχήν ”Κουτρί” του χωρίου Άγιος Ιωάννης Κυνουρίας, θερινήν έδραν του Άστρους, ένθα ελειτούργησεν η ιστορική σχολή Καρυτσιώτη εν έτει 1798”.
“Η έδρα της Κυβερνήσεως μεταφερθή εις Άγιον Ιωάννην του Άστρους εν Κυνουρία”
Από, Θυρεάτις Γη ( Ιστορία – Αρχαιολογία – Λαογραφία ) Ιωάννης Κουσκουνάς – Κυριάκος Χασαπογιάννης -Ιωάννης Κακαβούλιας. 1981
“Στο αγροκήπιο αυτό έλαβαν χώρα δύο σημαντικά γεγονότα της Επαναστάσεως, το γνωστό ως «κολοκοτρωναίικο τραπέζι της συμφιλίωσης» στις 19 Ιουνίου 1821, στο οποίο είχαν προσέλθει οι οπλαρχηγοί, προκειμένου να ξεπεραστούν οι αντιθέσεις και να ομονοήσουν για την επιτυχία της Επανάστασης που τότε ξεκινούσε, καθώς επίσης και η Β΄ Εθνοσυνέλευση των Ελλήνων (30 Μαρτίου έως τις 18 Απριλίου του 1823) με την παρουσία οπλαρχηγών, πολιτικών, πλήθους λαού και στρατού. Εντός της Σχολής η οποία περιλαμβάνεται στον υπό κήρυξη χώρο, συντάχθηκε η διακήρυξη της Εθνοσυνέλευσης.”
H διακήρυξη της Εθνοσυνέλευσης εχρησιμοποίησε το νόμιμο όνομα Άστρος. Οι πληρεξούσιοι της εθνοσυνέλευσης βέβαια και ο Κολοτρώνης δεν θα υπόγραφαν παρατσούκλια…. που ακούγονται στα καφενεία. Είναι ένα συνταγματικό κείμενο . « Ήδη δε μετά δεκαέξ μήνας Δευτέραν να συγροτήση εν Άστρει Συνέλευσιν” και τελειώνει καθαρά και ξάστερα, «Εξεδόθη εν Άστρει εντός του Μουσείου Καρυτσιώτου», λέει η διακήρυξη της Εθνοσυνέλευσης..
«Εξεδόθη εν Άστρει». Το Άστρος το βρήκαν εκεί οι πληρεξούσιοι της Εθνοσυνέλευσης , υπήρχε πριν το 1823, δεν το εφεύραν εκείνη την ημέρα. Η διακήρυξη ευτυχώς το λέει καθαρά «Εξεδόθη εν Άστρει εντός του Μουσείου Καρυτσιώτου».Ο Δημήτριος Καρυτσιώτης έφυγε από τον Αγιάννη το 1756 και ονόμασε το κτήριο στην Τεργέστη «ΑΣΤΡΟΣ».
«ΕντούτωτωτόπωσυνήλθενηΒ΄ΕθνικήΣυνέλευσιςτωνΕλλήνων, 30 Μαρτίου– 18 Απριλίου 1823»,
O «Ιερός Χώρος» της Β’ Εθνοσυνέλευσης των Ελλήνων είναι αναμφισβήτητα ένα από το σημαντικότερα ιστορικά μνημεία όχι μόνο της Κυνουρίας αλλά και της πατρίδας μας, βρίσκεται στον χωριστό χώρο , δίπλα στην Σχολή Καρυτσιώτη και το Προαύλιο της Σχολής ,στο «ιστορικό τόπο» Αγροκήπιο Καρυτσιώτη, στο ιστορικό Άστρος Κυνουρίας.
Με την πρώτη διοικητική διαίρεση του ελληνικού κράτους το 1835, το Άστρος εντάχθηκε στον Δήμο Θυρέας με έδρα τον οικισμό Άγιος Ιωάννης (ΦΕΚ 16Α – 24/05/1835). Από το 1841 έως το 1912, το Άστρος ήταν η χειμερινή έδρα του Δήμου Θυρέας.Από το 1912 ο οικισμός αποτέλεσε έδρα κοινότητας Άστρους η οποία εξελίχθηκε στο ΔήμοΆστρουςτο1985 (ΦΕΚ 99Α 28/05/1985).
Η πρώτη επίσημη αναφορά της πόλης με το όνομα«Άστρος»συναντάται σε χρυσόβουλο του έτους 1293 του αυτοκράτορα Ανδρόνικου Β’ Παλαιολόγου . Η πρώτη όμως αναφορά με το όνομα«Άστρον»απαντά στο Γεωγράφο Κλαύδιο Πτολεμαίο (2ος αι. μ.Χ.).
Ο Γ. Τερτσέτης αναφέρει«συνέτρωγαν ο Δημήτριος Υψηλάντης και ο Κολοκοτρώνης εις τους ίσκιους των δένδρων του Άστρους».(Διήγησις Συμβάντων της Ελληνικής φυλής σελ.287)
Ο υπασπιστής του Κολοκοτρώνη Φωτάκος αναφέρεi μετά από το τραπέζι :«Από το Άστρος επεράσαμεν εις τον Άγιον Ιωάννην, και από εκεί, αφού εγευματίσαμεν εις ταις καμάρες του Αγίου Πέτρου, εφθάσαμεν εις Βέρβαινα».
Το Ελληνικό κράτος , η διακήρυξη της εθνοσυνέλευσης του 1823 ,διακεκριμένοι ακαδημαϊκοί και ιστορικοί αναφέρουν και αναγνωρίζουν διαχρονικά το Άστρος ,για πολλούς αιώνες ,τελειώσαμε τελεία και πάβλα.
Οι πρώτοι κάτοικοι του Παραλίου Άστρους Ζαφειρόπουλοι δεν κατάφεραν το 1835 να εντάξουν το Παράλιο Άστρος στο δήμο Θυρέας, γιατί πιθανόν τότε δεν είχε τελειώσει ο οικισμός .Το Ελληνικό κράτος έκρινε τότε δεν υπήρχαν τα κατάλληλα κριτήρια.
Ο οικιστής του Παραλίου Άστρους Πάνος Ζαφειρόπουλος η Άκουρος και οι αδελφοί του αργότερα το 1845 κατάφεραν να εντάξουν το Παράλιο Άστρος στον δήμο Θυρέας.ΦΕΚ 32Α – 08/12/1845 .
Δεν είναι τυχαίο οι φίλοι μας Παραλιώτες ετίμησαν τον Άκουρο με άγαλμα στην κεντρική πλατεία, αναγνωρίζοντας ο ‘ΟΙΚΙΣΤΗΣ ΤΟΥ ΠΑΡΑΛΙΟΥ ΑΣΤΡΟΥΣ” έχτισε το Παράλιο Άστρος. Ας το πούμε διαφορετικά για να το καταλάβουν και αυτοί που προσποιούντε ότι δεν το καταλαβαίνουν. Η πλειοψηφία του Παραλίου Άστρους με δική της πρωτοβουλία θεώρησε σωστό να τιμήσει τον ΟΙΚΙΣΤΗ ΤΟΥ ΠΑΡΑΛΙΟΥ ΑΣΤΡΟΥΣ Άκουρο και αναφέρει στο άγαλμα του το σωστό όνομα του «Παραλίου Άστρους». Βέβαια σε κάθε κοινωνία υπάρχουν και απομονωμένοι «ανόητοι επαρχιώτες», που δεν διαβάζουν ούτε επιγραφές, τι να κάνουμε και τι άλλο να πούμε. Οι ιστορικοί μας λένε οι αδελφοί Ζαφειρόπουλοι ήταν οι πρώτοι κάτοικοι του Παραλίου Άστρους. Ας βγάλλουν τα δικά τους συμπεράσματα οι φίλοι μας αναγννώστες ,γιατί άραγε το Παράλιο Άστρος δεν εντάχθηκε στο δήμο Θυρέας το 1835 και εντάχθηκε αργότερα το 1845. Δεν πρέπει να είσαι νευροχειρουργός για να το καταλάβεις. Το 1835 εντάχθηκαν στο νεοσύστατο δήμο Θυρέας ο Αγιάννης ,έδρα του δήμου , Άστρος, Μελιγού και Κορακοβούνι.
H φωτογραφία Από την ιστολελίδα το Άστρος της Θαλάσσης
Από το Αγιάννη προήλθε το Παράλιο Άστρος και στους εκλογικούς καταλόγους του 1871 της κοινότητας Παραλίου Άστρους ο πρώτος στον κατάλογο με το όνομα Πάσχος είναι Αγιαννίτης .
Από την ιστολελίδα το Άστρος της Θαλάσσης
Από , ΙωάννηΜ.Αρβανίτη– Από τιςΠηγέςτου Λαού μας, τόμος A,Β,Αθήνα1988
Διακρίνονται οι σφραγίδες της Κοινότητας του Παραλίου Άστρους , από τις αρχές του 20 αιώνα αρχικά, «ΚΟΙΝΟΤΗΣ ΠΑΡΑΛΙΑΣ ΑΣΤΡΟΥΣ» 1912 και αργότερα «ΚΟΙΝΟΤΗΣ ΠΑΡΑΛΙΟΥ ΑΣΤΡΟΥΣ»1932.
Θα ήταν παράλειψη να μην αναφέρουμε κάτι και για τα κάστρα μας , γιατί δυστυχώς υπάρχουν γύρω μας πολλά μαργαριτάρια και ατεκμήριωτες ανακρίβειες. Μερικοί δεν γνωρίζουν τι είναι πηγές και βιβλιογραφία και έχουν το λάγο τους …που ξεχνάνε να αναφέρουν τις πηγές τους, για ένα ευνόητο απλούστατο λόγο…..
Διαβάζοντας την ιστορία μας βρήκαμε ενδιαφέροντα θέματα σχετικά με τα κάστρα μας, από βιβλιογραφία που μας πρότεινε το Υπουργείο Πολιτισμού, και θέλουμε να μοιραστούμε με τους αναγνώστες μας που ενδιαφέροντε για ιστορικά θέματα και εκείνους που «διαβάζουν την ιστορία μας».
Κάστρο Εστέλλα (στον Αγιάννη)
Το κάστρο Εστέλλα στον Αγιάννη , διακρίνεται σαν μακρυνό αστέρι «επάνω εις τα όρη »susoenlawmontanyas , όπως αναφέρεται στο Χρονικό του Μορέως.Στο βάθος ευθεία ο Αργολικός και στο κέντρο στο μικρό λόφο είναι το «νησί» που είναι το Κάστρο Παραλίου Άστρους.
Το κάστρο Εστέλλαστον Αγιάννη έχτισε το 1256 ο Γουλιέλμος Βιλλαρδουίνος προς υποταγήν των ανυπότακτων γειτόνων Τσακώνων στη Σίταινα , Καστάνιτσα και Πραστό, εκεί που ήταν οι Τσάκωνες , «επάνω εις τα όρη »susoenlawmontanyas , όπως αναφέρεται στο Χρονικό του Μορέως.
Το μνημείο προστατεύεται από τον Αρχαιολογικό Νόμο 3028/2002.Ενδιαφέρον είναι ότι το κάστρο Εστέλλα στον Αγιάννη είχε και την ονομασία ‘Αστρος (Κάστρο, Ακρόπολη Άστρους) και ο Αγιάννης είχε και την ονομασία Αγιάννης Άστρους
Ο διακεκριμένος Ακαδημαϊκός Νίκος Βέης είναι κατηγορηματικός.
«Όθεν το castiello la Estella (=Άστρος) πρέπει να αναζητήσωμε στα ενδότερα της Κυνουρίας « suso en las montanyas”.
«Και όντως το Άστρος και κατά τους μεσαιωνικούς χρόνους ήτο διμερές… οι κατοικούντες τα λεγόμενα Καλύβια Άστρους (είτε Αγιαννίτικα) αναγκάζονται ένεκεν των ελωδών πυρετών ν’αναβαίνωσιν εις το Άγιον Ιωάννη. … ο Άγιος Ιωάννης κατ αρχάς είχεν υπόστασιν σαν θερινή κατοικία των Αστρινών καλουμένη και (επάνω) Άστρος και Αγιάννης Άστρους,έπειτα δε κατέστη και αυτοτελές χωρίον ,ότε μετά την Άλωσιν της Βασιλευούσης …Και ακριβώς επί μεμονωμένου βουνού άνωθεν του Αγίου Ιωάννου (=Επάνω Άστρους) κείται … το Κάστρο τη Ωριάς …Κατά την εμήν γνώμην μετά τας ανωτέρω εξηγήσεις πιθανώτατα δυνάμεθα να ταυτίσωμεν το Κάστρο της Ωριάς του Πάρνωνος προς το Estella =Άστρος.(σελ 99-100).
“Το κάστρο στο Παράλιο Άστρος συγχέεται από κάποιους παλαιότερους μελετητές με το κάστρο Eστέλλα, το οποίο σύμφωνα με την Αραγωνική παραλλαγή του Χρονικού του Μορέως, ανεγέρθηκε το 1256 από τον Γουλιέλμο Βιλλεαρδουίνο. Σήμερα θεωρείται σίγουρο ότι το κάστρο στο Παράλιο Άστρος δεν έχει σχέση με το Estella.”
Επίσης ενδιαφέρον βρήκαμε διαβάζοντας για τα κάστρα, οι Ζαφειρόπουλοι αναφέρονται από τους ιστορικούς ότι ήταν οι πρώτοι κάτοικοι του Παραλίου Άστρους, το 1824-1825 έχτισαν σπίτια στο Κάστρο του Παραλίου Άστρους και ανακαίνησαν το κάστρο .Επίσης η πρώτη οικοδομική φάση του κάστρου εντοπίζεται στην περίοδο μεταξύ του 17ου αι. και του τέλους του 18ουαι και φυσικά η δεύτερη οικοδομική περίοδος εντοπίζεται από το 1824 και 1825 με τον Άκουρο.
Όπως μας λένε διακεκριμένοι ακαδημαϊκόι και ιστορικοί, η χαρτογράφηση τον μεσαίωνα γινόταν βασικά από έγγραφα και πληροφορίες που πολλές φορές ήταν εσφαλμένες και ανακρίβωτες. Οι χαρτογράφοι του μεσαίωνα αντέγραφον, χωρίς έλεγχο ο ένας το άλλον, για το λόγο αυτό βλέπουμε το ανύπαρκτο νησίStella που αναφέρεατι από τον Gastaldi μέσα στη θάλλασα σαν πραγματικό νησί, να υπάρχει επίσης λανθασμένα σε πολλούς μελλοντικούς χάρτες.
Οι παλιοί χάρτες χωρίς τεκμηριωμένα κείμενα και αναφορές δεν είναι από μόνοι τους ιστορικές πηγές , είναι πιθανές ενδείξεις που επί πλέον χρειάζονται τεκμηρίωση με αναφορές για να γίνουν έγκυρες πηγές.Οι πληροφορίες στους παλιούς χάρτες είναι ατεκμηρίωτες, αντικροούμενες και συγκεχυμένες.Υπάρχει παλιός χάρτης που ο Αγιάννης στο χάρτη είναι Άστρος και το Άστρος είναι Αγιάννης .Χάρτες χωρίς έγκυρη βιβλιογραφία δεν είναι έγκυρες πηγές , σαν τον συχνά αναφερόμενο «χάρτη του Όθωνα», σαν ο νεαρός τότε Όθωνας ήξερε που πάνε τα τέσσερα…..
“Σε χάρτη του 1885 ο Άγιος Ιωάννης εμφανίζεται να έχει 1478 κατοίκους. Το παράδοξο με τον χάρτη αυτό είναι ότι ο Αγιάννης αναφέρεται ως Άστρος, ενώ το Άστρος Άγιος Ιωάννης” astros-kynoyriaNews .gr Από Ιστορία του Αγιαννη του Γιάννη Κουρμπέλη .
Δείτε τους παρακάτω συνδέσμους για τα κάστρα μας.
Είναι βέβαιο το ΥΠΠΟΑ προτείνει εγκυρότατες πηγές και ο Καστρολόγος με την συννημένη βιβλιογραφία γνωρίζουν τα κάστρα καλύτερα από όλους.
Αναστάσιος Ι. Μπάλλας ,Πελοποννησιακά, Τόμος ΚΓ Εταιρείας Πελοποννησιακών Σπουδών,Βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών
Σμαράγδης Ι. Αρβανίτη -Το κάστρο του Παραλίου Άστρους Κυνουρίας πρώτες παρατηρήσεις, Αθήνα 2007
Για να καταλήξουμε κάπου.
Το Ελληνικό κράτος ,η διακήρυξη της εθνοσυνέλευσης του 1823 ,διακεκριμένοι ακαδημαϊκοί και ιστορικοί αναφέρουν και αναγνωρίζουν διαχρονικά το Άστρος , για πολλούς αιώνες, τελειώσαμε τελεία και πάβλα.
Το Ελληνικό κράτος και επίσης οι φίλοι μας Παραλιώτες αναφέρουν και αναγνωρίζουν τοΠαράλιο Άστροςαπό το 1845 η πριν 177 χρόνια ,τελειώσαμε τελεία και πάβλα.
Όλα τα άλλα είναι όνειρα καλοκαιρινής νύκτας και κουβεντούλες στα καφενεία, τελειώσαμε τουλάχιστον πριν 200 χρόνια και βαρεθήκαμε μια αναιτιολόγητη αντιπαράθεση χωρίς νόημα και χωρίς μια εφικτή συγκεκριμένη πρόταση, τελεία και πάβλα.
Καταλήγουμε, επαναλαβάνουμε και τελειώνουμε.
Οι πληρεξούσιοι της Εθνοσυνέλευσης το 1823 και διακεκριμένοι ακαδημαϊκοί και ιστορικοί πριν διακόσια χρόνια, τελείωσαν πολύ εύκολα , οριστικά και τελεσιδίκα την συζήτηση για το όνομα Άστρος, γιατί τότε όχι μόνο δεν υπήρχε καν θέμα αλλά και ο Αγιαννίτης στρατηγός Άκουρος το 1845 είχε τον πρώτο λόγο και τοΠαράλιο Άστροςεντάχθηκε στον δήμο Θυρέας (ΦΕΚ 32Α – 08/12/1845) .
Όμως η αντιπαράθεση άρχισε σχεδόν πριν 100 χρόνια και πρόσφατα δυνάμωσε γιατί μερικοί “ανόητοι επαρχιώτες” δεν ασχολούντε όπως θα έπρεπε με το τόπο μας , δεν ξέρουν να προβάλλουν τον τόπο μας και ξοδεύουν το χρόνο τους να απαξιώνουν τους γείτονες τους , για να φαίνονται δήθεν σπουδαίοι, και να ανοίγουν τρύπες στη βάρκα μας. Βλάπτουν πρωταρχικά τους εαυτούς τους και τον τόπο μας , γιατί όλα γίνονται για μια τρύπα στο νερό και στην πραγματικότητα για αυτοπροβολή , χωρίς μια εφικτή πρόταση για κάτι συγκεκριμένοκαι ακόμα φοβούντε η ντρέποντε την οργή της τοπικής κοινωνίας να προτείνουν και το όνομα Πυράμια για το Παράλιο Άστρος , που διαφημίζουν καθημερινά σαν το αρχαίο όνομα .Αν το όνομα Πυράμια είναι τεκμηριωμένο ,όπως μας λένε και είναι , θεωρούμε ανοησία να μην προτείνετε και σήμερα, για να γλυτώσουμε τελικά και οριστικά από αυτό το παραλογισμό για τίποτα.
Η τοπική κοινωνία της Θυρέας σωστά και σοφά , δεν κάνει ποτέ λάθη, ασχολείται με όλα αυτά που μας ενώνουν , απομονώνει και περιφρονεί τους “ανόητους επαρχιώτες” και αναγκαστικά προσπαθεί πότε πότε να κλείνει και να «σφραγίζει» τις τρύπες στη βάρκα μας, για να μην βουλιάξουμε .
Στην πρόσφατη επίσκεψη μας στην πατρίδα επισκεπτήκαμε και « τα μουσεία μας» , την πλατεία Καρυτσιώτη, τον χώρο που έγινε το Κολοκοτρωνεϊκο τραπέζι στον Δημήτριο Υψηλάντη το 1821 , τον «Ιερό Χώρο» της Β’ Εθνοσυνέλευσης των Ελλήνων,το προαύλιο της Σχολής Καρυτσιώτη ( του Μουσείου Άστρους) και τη Σχολή Καρυτσιώτη (Αρχαιολογικό Μουσείο Άστρους).
Με την άδεια της φύλακα, χαρήκαμε να ξεναγήσουμε και άλλους επισκέπτες από το εξωτερικό που ήταν εκεί και ρωτούσαν να μάθουν κάτι για το χώρο και το κλειδοαμπαρωμένο για πολλές και άλλες …»μελέτες» Αρχαιολογικό Μουσείο ,για το λόγο το ΥΠΠΟΑ δεν επιτρέπει στους φύλακες να ξεναγούν, όπως πληροφορηθήκαμε , κάτι που μας φάνηκε παράξενο ( Θα ρωτήσουμε να μάθουμε το λόγο ).
Η φύλακας μας έδοσε δύο φυλλάδια , που δεν είχαμε ξαναδεί , που τα διαβάσαμε αργότερα και οργισμένοι σταματήσαμε στη πρόταση,»στο σημερινό Μεσόγειο Άστρος(1805) »…..
ΑΙΔΩΣ ΑΡΓΕΙΟΙ… «ανόητοι επαρχιώτες»
Παρακαλούμε δημόσια τον δήμαρχο μας και το πρόεδρο της κοινοτητας Άστρους και όλους τους συμπολίτες μας να απαιτήσουν από την ΕΦΑΑΡΚ στην εκδήλωση της 11ης Αυγούστου να αποσύρει αμέσως τα φυλλάδια του ΥΠΠΟΑ που διχάζουν την τοπική κοινωνία με διασπορά ψευδών ειδήσεων.
Θυμίζουμε στους «ανόητους επαρχιώτες»…και στα «τοπόσημα» …που συνεχίζουν να αυτοπυροβολούντε…. « ΉδηδεμετάδεκαέξμήναςΔευτέραννασυγροτήσηενΆστρειΣυνέλευσιν«…..“Εξεδόθηεν Άστρει εντόςτου Μουσείουτου Καρυτσιώτου»,λέει η διακήρυξη της Εθνοσυνέλευσης.
Το Κάστρο Παραλίου Άστρουςδεν είναι το κάστρο Estella, όπως λανθασμένα και ατεκμηρίωτα αναφέρεται σε φυλλάδια και στο διαδύκτιο . Το Κάστρο Παραλίου Άστρους αναφέρεται πιθανά είναι το Αστρίτσι «Astritzi» των Ενετών,αλλά δεν συμφωνον με αυτό όλοι οι ιστορικοί μελετητές, και ο κύριος του κάστρου ήταν ο Αγιαννίτης Λαμπρίδης ( Lampridios)(Ν.Βέης και άλλοι). Όλοι οι διακεκριμένοι ιστορικοί μελετητές συμφωνούν το Κάστρο Παραλίου Άστρους η των Ζαφειρόπουλων κτίστηκε αργότερα από το 1256 , το 15ον η 17ο αιώνα και επισκεύαστηκε το 1824-1825 από τον Πάνο Ζαφειρόπουλο η Άκουρο και τους αδερφούς του Κωνσταντίνο και Ιωάννη.
Το κάστρο Estella (=Άστρος) σύμφωνα με το Αραγωνικό Χρονικόανεγέρθηκε το 1256 από τον Γουλιέλμο Βιλλεαρδουίνο στο Ξεροκάμπι κοντά στον Αγιάννη (2χλμ), για τον έλεγχο των ανυπότακτων γειτόνων Τσακώνων στη Σίταινα , Καστάνιτσα και Πραστό, εκεί που ήταν οι Τσάκωνες , «επάνω εις τα όρη » suso en law montanyas , όπως αναφέρεται στο Χρονικό του Μορέως. Οι διακεκριμένοι ιστορικοί μελετητές Νίκος Βέης , Σπ. Λάμπρος , Κ.Ρωμαίος ,Ε. Καρποδίνης, Αδαμ. Αδαμαντίου ,Αναστάσιος Ι. Μπάλλας και πολλοί άλλοι τοποθέτησαν πειστικά το «Castiello la Estella» (Kάστρο του Άστρους) του Αραγωνικού Χρονικού του Μορέως , το οποίο έκτισε το 1256 ο πρίγκιπας του Μωρέως Γουλιέλμος Βιλλαρδουίνος , στην τοποθεσία «Ξεροκάμπι» ανάμεσα στα χωριά Άγιος Ιωάννης (Αγιάννης) και Άγιος Πέτρος.
“Κατά την εμήν γνώμην μετά τας ανωτέρω εξηγήσεις πιθανώτατα δυνάμεθα να ταυτίσωμεν το Κάστρο της Ωριάς του Πάρνωνος προς το Estella =Άστρος”.(Ν.Βέης Μνήμαι του Άστρους (σελ 99,100)
«Αυτός ο δρόμος φεύγει στα αριστερά του Eλληνικού φρουρίου ( κάστρο Εστέλλα =Άστρος) που είδα από την πεδιάδα του Άστρους, (δηλ από το Ξεροκάμπι) που βρίσκεται δύο μίλια πάνω από τα Αγιαννίτικα Καλύβια, μετά μπαίνει στο καλλιεργούμενο κάμπο του Ξεροκάμπι κοντά στον Αγιάννη».(Leake Travels in Morea,σελ 492).
«περί τον αιγιαλόν του άστρουεις τον κάμπον της μαλεβής» (Aδρόνικος Β’ Παλαιολόγος (1259-1332 μ.χ σελ.114.)
«Ήδη έλθωμεν εις το περί της θέσεως ζήτημα του κάστρου la Estella (=Άστρος )…..ως ρητώς μνημονεύει η αραγωνιακή παραλλαγή του Χρονικού του Μωρέως. Η τόσον δε ρητή μνεία περί του τόπου ,καθ’ όν ιδρύθη το φρούριον, δεν δύναται ν’αναφέρεται εις τα κατά την χερσόνησον του Άστρους περισωθέντα ,εν μέρει, μικρά οχυρωματικά έργα,άτινα και ανίσχυρα θα ήσαν προς τον σκοπόν του Βιλλαρδουίνου¨(Ν.Βέης Μνήμαι του Άστρους ,σελ 99)
ΥΑ ΥΠΠΟΤ/ΓΔΑΠΚ/ΑΡΧ/Α1/Φ43/41015/2009/8-6-2012 –
ΦΕΚ 196/ΑΑΠ/13-6-2012
Τίτλος ΦΕΚ Έγκριση οριοθέτησης αρχαιολογικού χώρου της περιοχής «Νησί» στο Παράλιο Άστρος, Δήμου Βόρειας Κυνουρίας, Π.Ε. Αρκαδίας, Περιφέρειας Πελοποννήσου.
Κάστρο Παραλίου ¨Αστρους, το κάστρο προστατεύεται από την ΥΑ-ΥΠΠΟΤ/ΓΔΑΠΚ/ΑΡΧ/Α1/Φ43/41015/2009/8-6-2012,ΦΕΚ 196/ΑΑΠ/13-6-2012
Την έγκριση οριοθέτησης ως ενιαίου χερσαίου και ενάλιου αρχαιολογικού χώρου της θέσης «Νησί Παραλίου Άστρους», στο Δήμο Βόρειας Κυνουρίας, Π.Ε. Αρκαδίας, Περιφέρειας Πελοποννήσου, για λόγους προστασίας των αρχαιολογικών καταλοίπων που δηλώνουν τη συνεχή χρήση της θέσης από τα προϊστορικά έως και τα σύγχρονα χρόνια και ιδιαίτερα:
– Των αρχαίων καταλοίπων στη νότια κορυφή του λόφου, που δηλώνουν την ύπαρξη οικισμού προϊστορικών χρόνων.
– Του αρχαίου τείχους στα βορειοδυτικά, που ταυτίζεται με το «επί θαλάσση τείχος» των Αιγινητών.
– Των ρωμαϊκών καταλοίπων στη θέση «Άστρον».
– Του Κάστρου της Φραγκοκρατίας (Κάστρο Ζαφειρόπουλου) στα νότια. Τα όρια του ενιαίου χερσαίου και ενάλιου αρχαιολογικού χώρου αποτυπώνονται με συνεχή κόκκινη πολυγωνική γραμμή στο συνημμένο τοπογραφικό διάγραμμα κλίμακας 1:5000 με σημεία 1, 2, 3, …44, 1, σύμφωνα με τον συνημμένο πίνακα ζευγών συντεταγμένων των κορυφών του πολυγώνου.
Ο Πάνος (Άκουρος) Ζαφειρόπουλος , είναι ένας από τους σημαντικότερους, η ορθότερα ο σημαντικότερος Αγιαννίτης πριν την επανάσταση του 1821 και η προσφορά του στη Θυρεάτιδα Γη και την πατρίδα είναι ανυπολόγηστη και πέρασε στα ψιλά γράμματα της ιστορίας, δεν αναφέρεται στα βιβλία της ιστορίας και είναι παράξενα άγνωστος για τις μεγάλες προσφορές του στην πατρίδα μας.
Το αρχοντικό των Ζαφειροπουλαίων στον Άγιο Ιωάννη βρίσκεται πολύ κοντά κάτω από την σχολή Καρυτσιώτη του Αγιάννη και πάνω από την πηγή Σουληνάρι. Εδώ ο Άκουρος έσωσε και μετέφερε προσωρινά τα καπνισμένα 1500 βιβλία της σχολής Καρυτσιώτη πριν τα μεταφέρει για καλύτερη προστασία στο κάστρο του Παραλίου Άστρους.
“Στις αρχές Ιουλίου 1826, το στρατιωτικό σώμα του Πάνου Ζαφειρόπουλου κατέσφαξε 400 Άραβες σε ενέδρα που είχε στήσει στον Μεχμέτ αγά της Τριπολιτσάς. Αυτό ήταν πολύ βαρύ πλήγμα για τους Οθωμανούς. Γι’ αυτό ο Ιμπραήμ πασάς κατέστρεψε ολοσχερώς τον Άγιο Ιωάννη και ολόκληρη την επαρχία του Αγίου Πέτρου”
Ο Ιμπραήμ κατέσφαξε και έκαψε ολόκληρο την Πελοπόννησο, αλλά ποτέ δεν μπόρεσε να νικήσει τον Άκουρο , αν και τον είχε αιχμαλωτίσει προσωρινά, ούτε στην μάχη της 5 και 6 Αυγούστου 1826 στο κάστρο του Παραλίου Άστρους, κάποιος έπρεπε να αντισταθεί και είναι μεγάλη μας τιμή, αυτός ήταν ο Αγιαννίτης Παναγιώτης Ζαφειρόπουλος (Άκουρος).
Από την πυρπόληση της Σχολής Καρυτσιώτη του Αγιάννη διασώθηκαν έξυπνα και προνοητικά από τον Άκουρο 1500 βιβλίαγιατί γνώριζε την αξία τους , αρχικά στο αρχοντικό του στον Αγιάννη και αργότερα μεταφέρθηκαν στην οικία των Ζαφειροπουλαίων στο Κάστρο Παραλίου Άστρουςη Ζαφειρόπουλοων .Τα βιβλία αυτά ήταν, κατά την παράδοση, τοποθετημένα σε μια παλαιά ξύλινη βιβλιοθήκη που βρισκόταν στα γραφεία της Σχολής. Μεγάλο μέρος των βιβλίων αυτών έχει διασωθεί και καταγραφεί στις μέρες μας. Τα βιβλία αυτά ήταν ως επί το πλείστον κείμενα αρχαίων φιλοσόφων και συγγραφέων, εκκλησιαστικά κείμενα, εγχειρίδια φυσικής, μαθηματικών κ.α.”
«Στο Παράλιο Άστρος και στην νότια κορυφή του λόφου (νησί) που δεσπόζει του λιμανιού, υπάρχει κάστρο από τα χρόνια της φραγκοκρατίας. Συχνά αναφέρεται και σαν Κάστρο (ή Πύργος) των Ζαφειρόπουλων………….
Στα μεταγενέστερα χρόνια της Τουρκοκρατίας το κάστρο διαμορφώθηκε σε ισχυρό αμυντικό συγκρότημα.
Τον 18ο αιώνα, τρεις αδελφοί, οι αδελφοί Ζαφειρόπουλοι, εύποροι έμποροι στο εξωτερικό, επέστρεψαν στην ιδιαίτερη πατρίδα τους για να αγωνιστούν κατά των Τούρκων και οικοδόμησαν στο χώρο του κάστρου τρεις κατοικίες, διαμορφώνοντας παράλληλα το εσωτερικό του. Οι κατοικίες αυτές είναι χαρακτηριστικά δείγματα της προεπαναστατικής αρχιτεκτονικής της περιοχής και σώζονται μέχρι σήμερα, οι δύο πρώτες σε ημιερειπωμένη και η Τρίτη σε ερειπωμένη κατάσταση.
Δομικά, Αρχιτεκτονικά, Οχυρωματικά Στοιχεία
Έχει τετράπλευρη κάτοψη και διατηρεί μεγάλο τμήμα του οχυρωματικού περιβόλου και έναν από τους οχυρούς του πύργους. Σώζονται επίσης δύο εξωτερικές πύλες του κάστρου.
Το Κάστρο στην Τέχνη και στο Λόγο
Η κατασκευή του κάστρου μαρτυρείται από γράμμα που στέλνει τον Αύγουστο του 1684 στο Βενετό αρχιστράτηγο Μοροζίνι επιτροπή Μανιατών, στο οποίο αναφέρεται ότι ο Οθωμανός κατακτητής
“…Αγκαλά νά έφτιασε και ένα άλλο (κάστρο) εις την Ζαρνάτα, όπου είναι το τέλος του τόπου μας…”
Αλλά κι από το Γάλλο περιηγητή Spon, ο οποίος επισκέφθηκε το Μοριά το 1675, και γράφει, εννοώντας τα κάστρα της Κελεφάς και της Ζαρνάτας:
…”Όταν ευρισκώμεθα όχι πολύ μακράν από την Μάνην, είχαμε την ευχαρίστησιν να πληροφορηθώμεν από μερικούς Μανιάτας, οι οποίοι ήσαν ναύται επί του πλοίου μας, περί της παρούσης καταστάσεως του τόπου των. Μας είπαν ότι προ τινός καιρού ο Τούρκος του υπεχρέωσε με πανουργίαν να συγκατατεθούν εις το να κτίση και έκτισε δύο κάστρα εις τα παράλιά των…”»
«Η ταύτιση της θέσης Άστρος και του κάστρου της, καθώς και ο συσχετισμός τους με τις ονομασίες Αστρίτσι και Estella [=Άστρος (ελλ.)] δημιούργησε σύγχυση στους ιστορικούς και χαρτογράφους του παρελθόντος, αλλά και σε νεώτερους ερευνητές. Το κάστρο στο παράλιο Άστρος συγχεόταν κυρίως με το κάστρο Estella, το οποίο σύμφωνα με το Αραγωνικό Χρονικό ανεγέρθηκε το 1256 από τον Γουλιέλμο Βιλλεαρδουίνο για τον έλεγχο των ατίθασων Τσακώνων. Ωστόσο, το κάστρο Estella έχει πλέον ταυτιστεί με το οχυρό στο Ξεροκαστέλλι στην ορεινή ενδοχώρα της βορειοανατολικής Κυνουρίας….” κοντά στον Αγιάννη (2χλμ).
“Η μελέτη των καταλοίπων του κάστρου επιτρέπει τη διάκριση δυο οικοδομικών φάσεων. Η πρώτη φάση αφορά στην περίοδο μεταξύ του 17ου αι. και του τέλους του 18ου αι….. Η δεύτερη οικοδομική περίοδος εντοπίζεται από το 1824 και 1825, εποχή που το κάστρο ενισχύθηκε και κατοικήθηκε από τους μυημένους στην Φιλική Εταιρία εύπορους έμπορους του εξωτερικού, αδερφούς Ζαφειρόπουλους.”
Κοντά στον Αγιάννη στη θέση «Ξηροκάμπι»(2 χλμ), βρίσκεται το Κάστρο Εστέλλα , σε ένα απόκρημνο λόφο σαν μία «φυσική πυραμίδα», ανάμεσα στα χωριά Άγιος Ιωάννης και Άγιος Πέτρος, είναι επίσης γνωστό σαν το κάστρο Ωριάς η κάστρο στο Ξηροκάμπι. Tο ορεινό αυτό κάστρο θεωρείται ότι είναι το οχυρό που αναφέρεται στο Αραγωνικό Χρονικό του Μορέως ως Estella (μετάφραση της ελληνικής λέξης Άστρος. Το κάστρο Εστέλλα έχτισε το 1256 ο Γουλιέλμος Βιλλαρδουίνος προς υποταγήν των ανυπότακτων γειτόνων Τσακώνων στη Σίταινα , Καστάνιτσα και Πραστό, εκεί που ήταν οι Τσάκωνες , «επάνω εις τα όρη » suso en law montanyas , όπως αναφέρεται στο Χρονικό του Μορέως.
Το Κάστρο Παραλίου Άστρους η των Ζαφειρόπουλων σίγουρα δεν χτίστηκε το 1256.
Όλοι οι διακεκριμένοι ιστορικοί μελετητές συμφωνούν το Κάστρο Παραλίου Άστρους η των Ζαφειρόπουλων χτίστηκε πολύ αργότερα από το 1256 , το 15ον η 17ο αιώνα και επισκεύαστηκε το 1824-1825 από τον Πάνο Ζαφειρόπουλο η Άκουρο και τους αδερφούς του Κωνσταντίνο και Ιωάννη. Το Κάστρο Παραλίου Άστρους η των Ζαφειρόπουλων αναφέρεται πιθανά είναι το Αστρίτσι «Astritzi» των Ενετών.
Από, Νίκο Α. Βέη , Μνείαιτου Άστρους
«Ήδη έλθωμεν εις το περί της θέσεως ζήτημα του κάστρου laEstella (=Άστρος )…..ως ρητώς μνημονεύει η αραγωνιακή παραλλαγή του Χρονικού του Μωρέως. Η τόσον δε ρητή μνεία περί του τόπου ,καθ’ όν ιδρύθη το φρούριον, δεν δύναται ν’αναφέρεται εις τα κατά την χερσόνησον του Άστρους περισωθέντα ,εν μέρει, μικρά οχυρωματικά έργα,άτινα και ανίσχυρα θα ήσαν προς τον σκοπόν του Βιλλαρδουίνου» (Νίκο Α. Βέη , Μνείαιτου Άστρους.σελ 99),
Από, Αρβανίτη Σμ., «Το κάστρο του Παραλίου Άστρους Κυνουρίας
«Με τα δεδομένα αυτά, η πρώτη οικοδομική φάση του Κάστρου του Παραλίου Άστρους τοποθετείται στην περίοδο από τα τέλη του 17ου έως τα τέλη του 18ου αιώνα» (σελ.395)
Από, Π.Β.Φάκλαρης. Παράλιο Άστρος (2023)
«Στη πρώτη δεκαετία του 15ου αιώνα (1400-1410)… οι Ενετοί την εποχή εκείνη επισκεύασαν τα οχυρώματα Ναυπλίας και τότε πρέπει να κατασκεύασαν και το κάστρο στο Άστρος. Η ύπαρξη του κάστρου την εποχή αυτή επιβεβαιώνεται από πληροφορία που βρίσκουμε στα αρχεία της Βενετίας του 1407 ,όπου αναφέρεται το κάστρο Astritzi και ο κύριος του κάστρου με το όνομα Lampridios η Lamborcho …..Όμως, πιο πιθανό είναι το όνομα Lampridios να αντιστοχεί στο όνομα Λαμπρίδης .Σε αυό συνηγορεί η διατήρηση του συνγκεκριμένου επωνύμου στον Άγιο Ιωάννη (σελ.87)
Πρόσφατα ο καθηγητής Π.Β.Φάκλαρης αναφέρει το Κάστρο Estella =Άστροςσίγουρα βρίσκεται στη Ξεροκάμπι του Αγιάννη. «Στον 13ο αι. ονομάζεται Άστρος (Estella)ένα κάστρο στην ενδοχώρα της Κυνουρίας που κτίστηκε από τους Φράγκους»… «Το 1256, … ο πρίγκηπαςτου Μορέως ΓουλιέλμοςΒιλλαρδουίνος , για να υποτάξει τους Τσάκωνες, έκτισε πάνω στα όρη (suso en las montanyas) ένα κάστρο που ονομαζότανla Estella,που αντιστοιχεί στην ονομασία Άστρος». “το κάστρο … φαίνεται ότι κυριαρχούσε στην περιοχή της Θυρεάτιδος, δηλ. του Άστρους κατά την περίοδο της Φραγκοκρατίας ” …” Ο Βέης υποστήριξε ότι θα λεγόταν Άστρος ,επειδή θα κατοικούσαν στην περιοχή αυτή κατά το θέρος οι κάτοικοι του Άστρους”….. “πρέπει να θεωρηθεί βέβαιο ότι το κάστρο που κτίστηκε με την πρωτοβουλία του Βιλλαρδουίνου ,είναι αυτό της Ωριάς στο Ξεροκάμπτι” (Φάκλαρης , (2023) σελ 86,87).
Υπάρχει μια θεωρία ότι στη θέση του κάστρου του Παράλιου Άστρους προϋπήρχε Βυζαντινό φρούριο. Όμως αυτή η υπόθεση δεν μπορεί να επαληθευτεί, καθώς δεν υποστηρίζεται από ευρήματα ή από ιστορικές πηγές.
Στο κάστρο διακρίνονται δύο οικοδομικές φάσεις: Η πρώτη φάση αφορά την περίοδο μεταξύ του 17ου αι. και του τέλους του 18ου αι. Ίσως μάλιστα να σχετίζεται με το τέλος της Β’ Ενετοκρατίας και την ανακατάληψη του Μοριά το 1715 από τους Οθωμανούς. (Εκείνη την εποχή οι Οθωμανοί οχύρωσαν κάποιες θέσεις για να εδραιώσουν την παρουσία τους στην περιοχή φοβούμενοι τους Τσάκωνες αλλά και την επιστροφή των Ενετών.)
Έχει υποστηριχθεί ότι στη θέση του κάστρου του Παράλιου Άστρους είχε προηγηθεί μεσαιωνικό κάστρο, υπόθεση που λόγω απουσίας επαρκών στοιχείων δεν γίνεται να επιβεβαιωθεί. Η μελέτη των καταλοίπων του κάστρου επιτρέπει τη διάκριση δυο οικοδομικών φάσεων. Η πρώτη φάση αφορά στην περίοδο μεταξύ του 17ουαι. και του τέλους του 18ουαι. Ίσως μάλιστα να σχετίζεται με την ανακατάληψη της περιοχής το 1715 από τους Οθωμανούς και την οικοδομική τους δραστηριότητα για τον έλεγχο τοπικών κινημάτων. Η δεύτερη οικοδομική περίοδος εντοπίζεται από το 1824 και 1825, εποχή που το κάστρο ενισχύθηκε και κατοικήθηκε από τους μυημένους στην Φιλική Εταιρία εύπορους έμπορους του εξωτερικού, αδερφούς Ζαφειρόπουλους.
Σημαντική στιγμή για την ιστορία του κάστρου αποτελεί η μάχη στις 5-6 Αυγούστου 1826, όπου οι αγωνιστές υπό τον Παναγιώτη Ζαφειρόπουλου αντιμετώπισαν ηρωικά τον στρατό του Ιμπραήμ, τον οποίο ηγούταν ο Σουλεϊμάν πασάς και ανάγκασαν τα αιγυπτιακά στρατεύματα να τραπούν σε φυγή.
Πηγές
Αρβανίτη Σμ., «Το κάστρο του Παραλίου Άστρους Κυνουρίας. Πρώτες παρατηρήσεις», Πρακτικά του Ζ΄ Διεθνούς Συνεδρίου Πελοποννησιακών Σπουδών (Πύργος- Γαστούνη-Αμαλιάδα, 11-17 Σεπτεμβρίου 2005), τ. Δ΄, Βυζάντιον-Συμπληρώματα,Πελοποννησιακά, Παράρτημα27 (2007), 385-410
Το Κάστρο Παραλίου Άστρους η των Ζαφειρόπουλων σήμερα περιμένει υπομονετικά για μια στοιχειώδη συντήρηση, αναστήλωση και προβολή από τις αρμόδιες αρχές.
Χαιρετίζουμε τους φίλους συμπατριώτες Αστρεινούς και Αγιαννίτες . Σήμερα είναι μεγάλη μας χαρά που νοερά βρισκόμαστε μαζί σας . Θέλουμε να θυμίσουμε με δυό λόγια, αυτά που δεν πρέπει να ξεχνάμε και πρέπει να τα λέμε συχνά στα παιδιά και στα εγγόνια μας
Το ιστορικό Άστρος και ο ιστορικός Αγιάννης είναι μιά κοινότητα για περισσότερα από χίλια χρόνια.
Οι Αγιαννίτες δεν παραδόθηκαν ποτέ στους Τούρκους κατακτητές και στο Αγιάννη λειτουργούσαν μυστικά και φανερά σχολεία καθ όλη την διάρκεια της σκλαβιάς. Από το σιγίλλιο του 1638 πληροφορούμαστε ότι ο Αγιάννης έγινε πατριαρχική εξαρχία «χάριν βεβαίως τῆς Σχολῆς τοῦ Ἀγίου Ἱωάννου, λειτουργούσης πολλοῦ παλαιότερον». Σύμφωνα με το συγκεκριμένο απόσπασμα στον Άγιο Ιωάννη λειτουργούσε σχολείο, πολύ πριν το 1638. Στον Άγιο Ιωάννη, λειτουργούσαν επίσης και «κατώτερα» σχολεία, όπως αυτό του Παπακυριακού και κρυφά σχολεία, αρχικά στο Μετόχι της Μονής Λουκούς, Άγιος Δημήτριος και αργότερα στους νάρθηκες των εκκλησιών του χωριού.
Ο μεγάλος ευεργέτης μας Δημήτριος Καρυτσιώτης <1741-1819> γεννήθηκε στον Άγιο Ιωάννη <Αγιάννη > και κατά την Αγιαννίτικη παράδοση, έφυγε “με το ένα τσαρούχι”Το 1798 έχτισε την μεγαλοπρεπή και «καλλιμάρμαρο» Σχολή Καρυτσιώτη στον λόφο Κουτρί στον Αγιάννη και το 1805 έχτισε στο Άστρος το παράρτημα της Σχολής του Αγίου Ιωάννη. Η σχολή αυτή, λειτούργησε κατά τα έτη 1798 – 1826 και απέκτησε μεγάλη φήμη, καθώς στη Σχολή Καρυτσιώτη, συνέρρεαν μαθητές από διάφορα μέρη της ηπειρωτικής Ελλάδας και των νησιών μας.
Η φημισμένη σχολή Καρυτσιώτη έπαιξε καταλυτικό ρόλο για την τοπική κοινωνία και έπαιξε πρωτεύοντα και καθοριστικό ρόλο για να γίνει ο Αγιάννης πρωτεύουσα της επαναστατημένης Ελλάδας και για να γίνει η Β’ Εθνοσυνέλευση των Ελλήνων στο Άστρος το 1823.
Οι “καλαμαράδες ” Αστρεινοί , από τα καλαμάρια που χρησιμοποιούσαν για να γράφουν στη Σχολή ,προσέφεραν πολλά στη πατρίδα εκείνες τις δύσκολες για το έθνος μας στιγμές που όλα εκρέμοντο από μια κλωστή για να μην πνιγεί η επανάσταση στο αίμα. Αλλά πριν την Εθνοσυνέλευση είχε προηγηθεί το καταλυτικό χτίσιμο της Σχολής Καρυτσιώτη. Το Άστρος επιλέχθηκε τελικά για την Εθνοσυνέλευση ως «τόπος του Έθνους», δηλαδή τόπος ουδέτερος.
Οι πλερεξούσιοι , ο Κολοκοτρώνης , Κ.Ζαφειρόπουλος και άλλοι ετίμησαν με τον καλύτερο τρόπο το μεγάλο εθνικό ευεργέτη μας Δημήτριο Καρυτσιώτη “Εξεδόθη εν Άστρει εντός του Μουσείου του Καρυτσιώτου», λέει η διακήρυξη της Εθνοσυνέλευσης.
Το Ίδρυμα Μνήμης Αγγελικής & Λεωνίδα Ζαφείρη είναι Νομικό Πρόσωπο Ιδιωτικού Δικαίου. Έχει έδρα του το Άστρος και Διοικείται από 7μελές Διοικητικό Συμβούλιο. Υπεύθυνος λειτουργίας είναι ο κ. Νίκος Γαϊτάνης και αναπληρωτής ο κ. Γιάννης Σκαρπέλος. Η μορφωτική, πνευματική και εκπολιτιστική ανάπτυξη των κατοίκων του Άστρους είναι οι κυριοτέροι σκοποί του Ιδρύματος. Έτος ιδρύσεως 20 Νοεμβρίου 1980.
{Copyright (C) 2011 Zafeiris Foundation Astros Greece. All Rights Reserved}
Από την πυρπόληση της Σχολής Καρυτσιώτη στον Αγιάννη το 1826 από τον Ιμπραήμ διασώθηκαν 1,500 βιβλία, τα οποία φυλάσσονταν στην οικία των Ζαφειροπουλαίων (Κάστρο Παραλίου Άστρους). Τα βιβλία αυτά ήταν, κατά την παράδοση, τοποθετημένα σε μια παλαιά ξύλινη βιβλιοθήκη που βρισκόταν στα γραφεία της Σχολής. Μεγάλο μέρος των βιβλίων αυτών έχει διασωθεί και καταγραφεί στις μέρες μας. Τα βιβλία αυτά ήταν ως επί το πλείστον κείμενα αρχαίων φιλοσόφων και συγγραφέων, εκκλησιαστικά κείμενα, εγχειρίδια φυσικής, μαθηματικών κ.α.
Στο ίδρυμα βρίσκονται τα περίπου 500 βιβλία της περίφημης Σχολής Καρυτσιώτη του Αγιάννη ,που προνοητικά και έξυπνα έσωσε και διαφύλλαξε ο Αγιαννίτης στατηγόςΠαναγιώτης Ζαφειρόπουλος (Άκουρος) αναγνωρίζοντας την μεγάλη σημασία τους , από τις ορδές του Ιμπραήμ αρχικά στο «αρχοντικό« του στον Αγιάννη και αργότερα τα μετέφερε για καλύτερη προστασία στην οικία του στο Κάστρο του Παραλίου Άστρους.
Δείτε τον σύνδεσμο για περισσότερα για τα βιβλία .
Το αρχοντικό της οικογένειας του Παναγιώτης Ζαφειρόπουλος (Άκουρος) βρίσκεται κάτω από τον λόφο «Κουτρί», που βρισκόταν η περίφημη Σχολή Καρυτσιώτη, στην γειτονιά «Σουληνάρι» που ήταν η μητρόπολη του Αγιάννη . Εδώ αναγνωρίζοντας την μεγάλη σημασία τους προνοητικά και έξυπνα έσωσε και διαφύλλαξε τα βιβλία τησ Σχολής Καρυτσιώτη ο Αγιαννίτης στατηγόςΠαναγιώτης Ζαφειρόπουλος (Άκουρος).
Διακρίνονται οι τρεις οικίες των αδελφών Ζαφειρόπουλων στις γωνίες του Κάστρου του Παραλίου Άστρους, που εφυλλάσονταν τα βιβλία της Σχολης Καρυτσιώτη του Αγιάννη . Ο οικιστής του Παραλίου Άστρους Αγιαννίτης στρατηγός Πάνος Ζαφειρόπουλος η Άκουρος με τα αδέλφια του ,Κωνσταντίνο και Ιωάννη , έχτισε τις οικίες στο κάστρο το 1824 , προνοητικά ανακαίνησε το εγκαταλελειμμένο κάστρο και το 1826 νικηφόρα αντιστάθηκε στον Ιμπραήμ.Η νίκη του Άκουρου στο Κάστρο του Παραλίου Άστρους αναπτέρωσε αποφασιστικά το ηθικό των Ελλήνων και έδειξε ουσιαστικά το δρόμο στον Ιμπραήμ για την Αίγυπτο.
We will gradually add links that will lead to details on each topic. For those who like hiking a bit. Let’s go for a walk in the village, “in Astros the arched and with its nobility”, we have a lot to see on foot or by car.
Of particular interest is the church of Agios Ioannis Prodromos in Agiannis. The abundant icy water of the spring Prodromos flows through five canals, one is very low, just below the church, as if the water seems to come through the church. (17km)
Agios Ioannis (Agiannis) of Kynouria, was the capital of the Greek state in 1822 and offered many and important things in the revolution of 1821.
Let’s go for a walk to get to know the sights of Agios Ioannis (Agianni) Kynouria. We will walk slowly to the village and we will see all the sights in a row. Later where we have material we will add links that will lead to details. We have a lot to see around Agiannis
1)In the first photo we can see a partial view of Agiannis from Kalogerovouni.
2)Our walk begins with the founding inscription of the Karytsiotis School of Agiannis. «1798 IN MONTH JULY 18 THE SCHOOL TO PHILOTHEAMON. WHY DID YOU GET BURIED FRIEND FILOTHEAMON WITH A QUESTION SECRET YOU ASK MY NAME……………..
Pre-revolutionary Greece had many small “hidden” and few open schools. One of the few obvious schools was the famous Karytsiotis School that was built in 1798, 23 years before the Greek revolution and this is of great importance. It was built on the hill Koutri of Agiannis Kynourias and was one of the few “universities” of our pre-revolutionary homeland and its students were from all over mainland Greece and our islands. Our great benefactor Dimitrios Karytsiotis (1741 – 1819), a powerful Agiannitis patriot of the Diaspora, found a way to allow the 400-year-old Turkish conquerors to acquire and operate the school in Agiannis and in the branch of the Karytsiotis school in Astros, which in 1805.
3) The “government” located very close to the Karytsiotis school of Agiannis was the seat of government The Karytsiotis school played a primary and decisive role in making Agiannis the capital of revolutionary Greece from 15 August to 1 October 1822. The “government” located very close to the Karytsiotis school of Agiannis was the seat of government. under the windows.
4) The mansion of Zafeiropoules in Agiannis The above mansion of Zafeiropouloi is located just above the source Soulinari, at the bottom of the village and is just below the school Karytsioti. After the πριν before the.’S burning of the school by Ibrahim in 1826, Panos Zafeiropoulos and Akouros here initially transported the 1500 books of the Karytsiotis school here, before transferring them permanently to the castle of Paralio Astros for better preservation
5) The famous traditional spring Soulinari Agiannis was the capital of Greece under the Provisional Government of the Revolution, from August 15 to October 1, and the neighborhood of Soulinari was the metropolis of Agiannis. specifically in the place of Matthew and near the source Soulinari.
6)” According to the historian Nikolaos I. Floudas “The mansion of the Kourogiorgas – Fourliga family in Agios Ioannis. It is located in the place “Elagos – Agios Vassilios”, near the source Soulinari. The lower school of the village was housed here during the Turkish occupation
7)”According to the historian Nikolaos I. Floudas, who saved the relevant Agianniti tradition, after the burning of the Karytsiotis School by Ibrahim Pasha, the students were taught in the basement of this mansion as well as in the neighboring mansion of Fourligas” (Grigori)\
8) The mansion of Panos Sarigiannis as it was in the 1960s. Panos Sarigiannis was one of the pworkers of the Revolution in the Peloponnese from a very early age. In 1820 he was initiated into the Friendly Society by Agiopetritis Protestant Anagnostis Kondakis, in Constantinople,
9) The old primary school of Agiannis
10) Students in front of the primary school in 1958 The photo was taken in front of the old primary school of Agiannis in 1958 by our fellow photographer and barber Thanasis Koutivas. Our late teacher Leonidas Kolovos can be seen with most of the students of the school, some of whom were absent that day.\
11) The famous traditional source Pigadaki. “On March 13, 1742, the Pigadaki spring was erected, a little above Prodromos, in the settlement of Hasapogianneika. The source was built according to the founding inscription, which is written in Arabic,
12) The mansion of Tsakonas with the scalpel was acquired in the 15th century. This mansion is located in Koufovouno, just above the church of Prodromos.It is a building of the 14th – 15th century, according to the testimony of the owner Ioannis Harbalis. So we understand that it is probably the oldest house in our village. The scalpel can be seen at the end of the building on the left under the two windows,
13) Tsakonas’ scalpel can be seen.
14) The church of Agios Ioannis the Forerunner. Agiannis took its name from the picturesque church of Agios Ioannis the Forerunner. The visitor admires the centuries-old plane tree and the abundant icy water that springs just below the church and flows through five canals, one is very low, as if the water seems to come through the church.
15) The church of Agios Ioannis Prodromos, the tiles on the roof can be seen, as they had before we discovered the tiles ..
16) The source of Prodromos, the abundant water is like coming out of the church. The majestic church of Agios Ioannis Prodromos in Agiannis was renovated and became a patriarchal exarchate in 1638. Plenty of icy water springs just below the church. Just as the water flows through five canals, one is very low, as if the water seems to be coming through the church.
17) The cistern of the forerunner and the plane tree
18) The sougelos of the water, the water was transported away to irrigate the “pergolas” and to live the people of Agiannites for many centuries ,,
19) The mansion of Kotzabasi, an associate of the Turks Anagnostis Papazoglou, who was feared not only by the Greeks but also by the Turks of the Peloponnese.
20) We go up the paved road in the village square where the historic church of Ai Giorgis is located with the big bell in the plane tree, which broke strangely ..?. The church of Ai Giorgis, post-Byzantine, with a holographic interior. The murals are probably works of the Agiannitis priest and painter Georgios Koulidas The old photo from the website Thyreatis Gi .
21) Old photo of a lot of people in the village squarefrom the website Thyreatis Gi. LATE 19TH PRINCIPLES OF THE 20TH CENTURY.
22) We went up to Lakka at the top of the village, an old photo from Lakka of the village. Agiannis is advertised for its beautiful mountain climate that renews and invigorates its inhabitants and visitors, has many natural beauties and is only half an hour away from the beach of the Stars.
23) From Lakka we gaze at the village, the new technologies begin…. and evolution ..
24) The church of Panagia in Lakka. The church of Panagia in Lakka, at the top of the village with a nice view, in Lakka, the second square, where the church of Panagia is located, built by the brothers M. Papoulias (or Touris) on the foundations of an older one destroyed by Ibrahim. From this point one can admire almost the whole village, the wild beauty of the surrounding mountains and the lively green. the church has been recently renovated .. we thank the friends of Agiannis.
25) From Lakka we gaze at the new village, many new tiles, and Kalogerovouni opposite.
26) The new… many new ίζουν The Guesthouse of “Founta
27) The famous tavern of “Karamantzanis in Lakka, wonderful view. does not appear in this photo, we will find another one later ..
28) We said new…. stone houses
29) Picturesque new houses for rent
30) The Platanas cafe in the square of the village of Agianni
31) From the village square
32) The cafe “To koutri” is located next to the founding plate of the school Karytsioti, on Koutri small hill as we enter the village from Astros was built the famous school Karytsioti.
35)The school in Agiannis was a marble and spectacular historical monument, burned by Ibrahim in 1826, the photo shows the annex of the school of Agiannis in Astros, acquired in 1805, which now houses the Archaeological Museum of Astros next to the neighboring “The Holy Shrine” 2nd National Assembly of the Greeks, this place is modest and imposing, it is a “museum” in itself (distance 17 km)
