Το μεγαλύτερο ψέμα του τόπου μας, ατεκμηρίωτα και ψευδέστατα τοΚάστρο Παραλίου Άστρους είναι το κάστροEstellaκαιχτίστηκε το 1256.
Οι ανώνυμοι ερασιτέχνες και άσχετοι «ιστοριογράφοι» στο πρόσφατο Τουριστικό Οδηγό του δήμου μας συνεχίζουν τις ατεκμηρίωτες ανακρίβειες και πλαστογραφούν την ιστορία του τόπου μας. Η πλαστογραφία και παραχάραξη της ιστορίας συχνά καταγγέλλεται ως προσβολή της ιστορικής αλήθειας.
Το Κάστρο Παραλίου Άστρους σίγουρα δεν είναι το κάστρο Estella και σίγουρα δεν χτίστηκε το 1256 , όπως λανθασμένα και ατεκμηρίωτα αναφέρεται σε φυλλάδια και στο διαδίκτυο.
Δεν υπάρχουν ιστορικά στοιχεία , αξιόπιστες αναφορές και ιστορικές μελέτες από κανένα ιστορικό μελετητή που να συνδέει το Κάστρο Παραλίου Άστρους με το κάστρο Εστέλλα. Δεν υπάρχει βιβλιογραφία που το Κάστρο Παραλίου Άστρους αναφέρεται σαν κάστρο Εστέλλα . Ταυτόχρονα το Κάστρο Παραλίου Άστρους αναφέρεται από ιστορικούς μελετητές πιθανά είναι το κάστρο Αστρίτσι= «Astritzi» των Ενετών (Ν.Βέης και άλλοι).
Οι διακεκριμένοι ιστορικοί μελετητές Νίκος Βέης , Σπ. Λάμπρος , Κ.Ρωμαίος ,Ε. Καρποδίνης, Αδαμ. Αδαμαντίου ,Αναστάσιος Ι. Μπάλλας και πολλοί άλλοι τοποθέτησαν πειστικά το «Castiello la Estella» (Kάστρο του Άστρους) του Αραγωνικού Χρονικού του Μορέως , το οποίο έκτισε το 1256 ο πρίγκιπας του Μωρέως Γουλιέλμος Βιλλαρδουίνος , στην τοποθεσία Ξεροκάμπι» ανάμεσα στα χωριά Άγιος Ιωάννης (Αγιάννης) και Άγιος Πέτρος.
Πηγές , βιβλιογραφία και σχετικά κείμενα για το Κάστρο Παραλίου Άστρους και το Κάστρο Εστέλλα στον Αγιάννη του Άστρους.
Έχει υποστηριχθεί ότι στη θέση του κάστρου του Παράλιου Άστρους είχε προηγηθεί μεσαιωνικό κάστρο, υπόθεση που λόγω απουσίας επαρκών στοιχείων δεν γίνεται να επιβεβαιωθεί. Η μελέτη των καταλοίπων του κάστρου επιτρέπει τη διάκριση δυο οικοδομικών φάσεων. Η πρώτη φάση αφορά στην περίοδο μεταξύ του 17ουαι. και του τέλους του 18ουαι. Ίσως μάλιστα να σχετίζεται με την ανακατάληψη της περιοχής το 1715 από τους Οθωμανούς και την οικοδομική τους δραστηριότητα για τον έλεγχο τοπικών κινημάτων. Η δεύτερη οικοδομική περίοδος εντοπίζεται από το 1824 και 1825, εποχή που το κάστρο ενισχύθηκε και κατοικήθηκε από τους μυημένους στην Φιλική Εταιρία εύπορους έμπορους του εξωτερικού, αδερφούς Ζαφειρόπουλους.
Βιβλιογραφία
Αρβανίτη Σμ., «Το κάστρο του Παραλίου Άστρους Κυνουρίας. Πρώτες παρατηρήσεις», Πρακτικά του Ζ΄ Διεθνούς Συνεδρίου Πελοποννησιακών Σπουδών (Πύργος- Γαστούνη-Αμαλιάδα, 11-17 Σεπτεμβρίου 2005), τ. Δ΄, Βυζάντιον-Συμπληρώματα, Πελοποννησιακά, Παράρτημα27 (2007), 385-410
Καρποδίνη Ε., Κάστρα της Πελοποννήσου, Αθήνα 1993, 242-243
Μπάλλας Α., «Κάστρα της Κυνουρίας. Επισκόπηση των μεσαιωνικών κάστρων της Τσακωνιάς», ΠελοποννησιακάΚΣΤ΄ (2001-2002), 208-209
Πέππας Ι., Μεσαιωνικές σελίδες της Αργολίδας, Αρκαδίας, Κορινθίας, Αττικής, Αθήνα 1990, 176-177
Σαραντάκης Π., Αρκαδία: Οι Ακροπόλεις – Τα Κάστρα & Οι πύργοι της σιωπηλά ερείπια μιας δοξασμένης γης, Αθήνα 2006, 150-155
Σφηκόπουλος Ι.,Τα Μεσαιωνικά κάστρα του Μορηά, Αθήνα 1968, 198
Φιλιππίδης Δ., «Κυνουρία», Ελληνική Παραδοσιακή Αρχιτεκτονική, Πελοπόννησος Α’, τ. 4, Αθήνα 1985, 170-173
Bees N. A., «Μνείαι του Άστρους κατά τους μέσους αιώνας», ByzantinischeZeitschrift 17 (1908), 92-105
Bon A., La Morée franque. Recherches historiques, topographiques et archéologiques sur la Principauté d’Achaïe (1205-1430), Paris 1969, 73, 220, 280, 500, 515-516
Zakythinos A. , Le despotat grec de Morée. Histoire politique, Variorum Reprints, London 1975, 78, 164, 166
Υπάρχει μια θεωρία ότι στη θέση του κάστρου του Παράλιου Άστρους προϋπήρχε Βυζαντινό φρούριο. Όμως αυτή η υπόθεση δεν μπορεί να επαληθευτεί, καθώς δεν υποστηρίζεται από ευρήματα ή από ιστορικές πηγές.
Στο κάστρο διακρίνονται δύο οικοδομικές φάσεις: Η πρώτη φάση αφορά την περίοδο μεταξύ του 17ου αι. και του τέλους του 18ου αι.Ίσως μάλιστα να σχετίζεται με το τέλος της Β’ Ενετοκρατίας και την ανακατάληψη του Μοριά το 1715 από τους Οθωμανούς. (Εκείνη την εποχή οι Οθωμανοί οχύρωσαν κάποιες θέσεις για να εδραιώσουν την παρουσία τους στην περιοχή φοβούμενοι τους Τσάκωνες αλλά και την επιστροφή των Ενετών.)
Από,Αρβανίτη Σμ., Το κάστρο του Παραλίου Άστρους Κυνουρίας.(2007)
«H ύπαρξη κάστρου στην ίδια θέση ,από την Βυζαντινή περίοδο η την Ενετοκρατία ,δεν επιβεβαιώνεται ως τώρααπό οικοδομικά λέιψανα.»
«Σύμφωνα με τα όσα αναφέρθηκαν, με επιφύλαξη, μπορούν να διακριθούν δύο οικοδομικές φάσεις . Στη πρώτη ανήκουν ο εξωτερικός οχυρωματικός περίβολος… Συνεπώς εντάσσεται στην οικοδομική δραστηριότητα είτε κατά το διάστημα της Β’Ενεκοκρατίας στην Πελοπόννησο (1689-1715) και στα οχυρωματικά έργα που κατασκεύασαν οι Οθωμανοί στην περιοχή για να αντιμετωπίσουν κυρίως τοπικά κινήματα είτε της Β’ Τουρκοκρατίας μετά το 1715».
«Με τα δεδομένα αυτά, η πρώτη οικοδομική φάση του Κάστρου του Παραλίου Άστρους τοποθετείται στην περίοδο από τα τέλη του 17ου έως τα τέλη του 18ου αιώνα» (σελ.395).
Από, Π.Β.Φάκλαρης. Παράλιο Άστρος(2023)
«Στη πρώτη δεκαετία του 15ου αιώνα (1400-1410)… οι Ενετοί την εποχή εκείνη επισκεύασαν τα οχυρώματα Ναυπλίας καιτότε πρέπει να κατασκεύασαν και το κάστρο στο Άστρος.Η ύπαρξη του κάστρου την εποχή αυτή επιβεβαιώνεται από πληροφορία που βρίσκουμε στα αρχεία της Βενετίας του 1407 ,όπου αναφέρεται το κάστρο Astritzi και ο κύριος του κάστρου με το όνομα Lampridios η Lamborcho …..Όμως, πιο πιθανό είναι το όνομα Lampridios να αντιστοχεί στο όνομα Λαμπρίδης .Σε αυό συνηγορεί η διατήρηση του συνγκεκριμένου επωνύμου στον Άγιο Ιωάννη (σελ.87)
«Στον 13ο αι. ονομάζεται Άστρος (Estella)ένα κάστρο στην ενδοχώρα της Κυνουρίας που κτίστηκε από τους Φράγκους»… «Το 1256, … ο πρίγκηπαςτου Μορέως ΓουλιέλμοςΒιλλαρδουίνος , για να υποτάξει τους Τσάκωνες, έκτισε πάνω στα όρη (suso en las montanyas) ένα κάστρο που ονομαζότανla Estella,που αντιστοιχεί στην ονομασία Άστρος». «το κάστρο … φαίνεται ότι κυριαρχούσε στην περιοχή της Θυρεάτιδος, δηλ. του Άστρους κατά την περίοδο της Φραγκοκρατίας ” …” Ο Βέης υποστήριξε ότι θα λεγόταν Άστρος ,επειδή θα κατοικούσαν στην περιοχή αυτή κατά το θέρος οι κάτοικοι του Άστρους”….. “πρέπει να θεωρηθεί βέβαιο ότι το κάστρο που κτίστηκε με την πρωτοβουλία του Βιλλαρδουίνου ,είναι αυτό της Ωριάς στο Ξεροκάμπτι” (Π.Β.Φάκλαρης , Παράλιο Άστρος 2023 . σελ 86,87).
Θέση: Το κάστρο εντοπίζεται σε φυσικό έξαρμα με υψόμετρο 1.008μ. στα νοτιοανατολικά του οροπεδίου Ξερόκαμπος και ανάμεσα στα χωριά Άγιος Ιωάννης και Άγιος Πέτρος…..
Σήμερα, το ορεινό αυτό κάστρο θεωρείται ότι είναι το οχυρό που αναφέρεται στοΑραγωνικό ΧρονικόωςEstella((μετάφραση της ελληνικής λέξης Άστρος) και έχει μείνει γνωστό με το δημώδες όνομα Κάστρο της Ωριάς, το οποίο απαντά και σε άλλα μέρη της Ελλάδας, λόγω της λαϊκής παράδοσης σχετικά με την κατάληψή του…..
Το κάστρο τηςEstellaανήκε στο μεσαιωνικό δρόγγο του Δραγαλέβου (Δραγαλεβός, Γαρδαλεβός, Δραγάλιγος και Δραγαλιβός), ο οποίος καταλάμβανε την ευρύτερη περιοχή γύρω από το Άστρος και αποτελούσε το βορειότερο τμήμα της σημερινής Κυνουρίας. Το 1463 πέρασε στα χέρια των Ενετών, ενώ το 1467 καταλήφθηκε από τους Τούρκους. Από την εποχή αυτή το κάστρο της Estella φαίνεται ότι εγκαταλείφθηκε, καθώς έπαψε να κατέχει στρατιωτική σημασία για τους Οθωμανούς μετά και την κατάληψή του.
Βιβλιογραφία
Καρποδίνη Ε., Κάστρα της Πελοποννήσου, Αθήνα 1993, 242-243
Μπάλλας Α., «Κάστρα της Κυνουρίας. Επισκόπηση των μεσαιωνικών κάστρων της Τσακωνιάς», Πελοποννησιακά ΚΣΤ΄ (2001-2002), 208-210
Πέππας Ι., Μεσαιωνικές σελίδες της Αργολίδας, Αρκαδίας, Κορινθίας, Αττικής, Αθήνα 1990, 178, 182-185
Ρωμαίος Α., Τοπογραφικά της Φραγκοκρατίας, Πελοποννησιακά Β΄(1957), 23-24
Σαραντάκης Π., Αρκαδία: Οι Ακροπόλεις – Τα Κάστρα & Οι πύργοι της σιωπηλά ερείπια μιας δοξασμένης γης, Αθήνα 2006, 152, 155-158
Σφηκόπουλος Ι.,Τα Μεσαιωνικά κάστρα του Μορηά, Αθήνα 1968, 199-201
Buchon A., Nouvelles recherches historiques sur la principauté française de Morée et ses hautes baronies, v. 1, Paris 1843, 397
Buchon A., Recherches historiques sur la principauté francaise de Morée et ses hautes baronies, v. 1, Paris 1845, 65
Bees N., «Μνείαι του Άστρους κατά τους μέσους αιώνας», Byzantinische Zeitschrift 17 (1908), 92-105
Bon A., La Morée franque. Recherches historiques, topographiques et archéologiques sur la Principauté d’Achaïe (1205-1430), Paris 1969, 73, 220, 280, 500, 515-516
Hopf Ch., Chroniques gréco-romanes inédites ou peu connues, publiées avec notes et tables généalogiques, Berlin, Weidmann, 1873, 202-203, 205-206
Zakythinos A., Le despotat grec de Morée. Histoire politique, Variorum Reprints, London 1975, 164
Τοποθεσία & Στρατηγική Σημασία.Το κάστρο βρίσκεται επάνω σε έναν χαρακτηριστικό κωνικό λόφο, σε ένα γυμνό οροπέδιο που λέγεται «Ξεροκάμπι», ανάμεσα στα χωριά Άγιος Ιωάννης (Αγιάννης) και Άγιος Πέτρος της Βόρειας Κυνουρίας.
Η θέση δίνει τη δυνατότητα κατόπτευσης μιας μεγάλης περιοχής, σε μεγάλη ακτίνα. Επιτηρεί τη δίοδο η οποία αρχίζει από το Άστρος και την αρχαία Θυρέα, περνάει κάτω από όρος Ζυγός (πρόβουνο του Πάρνωνα) για να καταλήξει στη Λακεδαίμονα…..
Το κάστρο Estella αναφέρεται στην αραγωνική έκδοση του Χρονικού του Μορέως. Σύμφωνα με το Χρονικό, ο πρίγκιπας της Αχαΐας Γουλιέλμος Βιλλεαρδουίνος έχτισε το 1256, λίγο μετά την κατάκτηση της Μονεμβασιάς (το 1248), το CastellodellaEstella για να ελέγξει τους ανυπότακτους Τσάκωνες που κατοικοέδρευαν “suso en laσ montanyas”, δηλαδή «επάνω εις τα όρη» (προφανώς σε Σίταινα, Καστάνιτσα, Πραστό).
Οι ιστορικοί Νίκος Βέης, Σπ. Λάμπρος, Κ.Ρωμαίος και Αδ.Αδαμαντίουταύτισαν με πειστικά επιχειρήματατο κάστρο αυτό του Αραγωνικού Χρονικού του Μορέως με την οχύρωση στο Ξεροκάμπι.
Οπότε σήμερα θεωρείται δεδομένο ότι το κάστρο στο Ξεροκάμπι είναι το φράγκικο οχυρό που αναφέρεται στοΑραγωνικό Χρονικό του Μορέωςως Estella(μετάφραση της ελληνικής λέξης Άστρος).Το κάστρο αυτό έχει μείνει γνωστό και με το δημώδες όνομα «Κάστρο της Ωριάς», το οποίο απαντά και σε άλλα μέρη της Ελλάδας, συνδεόμενο με θρύλους γύρω από την κατάληψή του.
Το κάστρο Estella ανήκε στο μεσαιωνικό δρόγγο του Δραγαλέβου (Δραγαλεβός, Γαρδαλεβός, Δραγάλιγος και Δραγαλιβός), ο οποίος καταλάμβανε την ευρύτερη περιοχή γύρω από το Άστρος και αποτελούσε το βορειότερο τμήμα της σημερινής Κυνουρίας.
Νίκο Α. Βέη , Μνείαιτου Άστρους Το τοπωνυμικό «Άρια»
“ Και δη εν τη αραγωνιακή παραλλαγή του Χρονικού του Μωρέως αναφέρεται ότι ο πρίγκιψ του Μορέως Γουλιέλμος Βιλλαρδουίνος προς ευκολωτέραν υποταγήντων Τσακώνων έκτισε , τω 1256, το κάστρον, όπερ καλείταιlaEstella” Παραθέτω…. Et le princep por mellor senyorear los fizo alli un castiello suso en las montanyas, el qual se clama la Estella (Μνείαι του Άστρους. σ.93» ….
«Και όντως το Άστρος και κατά τους μεσαιωνικούς χρόνους ήτο διμερές.… ο Άγιος Ιωάννης κατ αρχάς είχεν υπόστασιν σαν θερινή κατοικία των Αστρινών καλουμένη και (επάνω) Άστρος και Αγιάννης Άστρους,έπειτα δε κατέστη και αυτοτελές χωρίον ,ότε μετά την Άλωσιν της Βασιλευούσης …Και ακριβώς επί μεμονωμένου βουνού άνωθεν του Αγίου Ιωάννου (=Επάνω Άστρους) κείται … το Κάστρο τη Ωριάς …Κατά την εμήν γνώμην μετά τας ανωτέρω εξηγήσεις πιθανώτατα δυνάμεθα να ταυτίσωμεν το Κάστρο της Ωριάς του Πάρνωνος προς τοEstella=Άστρος.(Μνείαιτου Άστρους. σελ 99-100)
«Όθεντο castiello la Estella (=Άστρος)πρέπει να αναζητήσωμε στα ενδότερα της Κυνουρίας « suso en las montanyas”,.( Νίκο Α. Βέη , Μνείαι του Άστρους. σελ 93)
«Προφανώς το Estella τούτοείναι το Άστρος»(Νίκο Α. Βέη , Μνείαιτου Άστρους. σελ 93 )
Από, Αναστάσιος Ι. Μπάλλας ,Πελοποννησιακά, Τόμος ΚΓ Εταιρείας Πελοποννησιακών Σπουδών, Βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών Άστρος ( σ.209-210 Κάστρο Άστρους),Κάστρα της Κυνουρίας-Κάστρα της Τσακωνιάς. Kεντρικός πύργος
«Η σημαντικη αυτή οχύρωση είναι η Εστέλλα του Αραγωνικού Χρονικού το κάστρο έχτισεο Βιλλαρδουίνος στο βόρειο άκρο του Πάρνωνα.Είναι επίσης άλλο ένα από τα πολλά κάστρα της Ωριάς, Έχει περιγραφεί επαρκώς από τον Antoine Bon και τον Πέππα»
«Γνωρίζουμε ότι μετά την κατάκτηση της Μονεμβασίας οΒιλλαρδουίνοςέχτισε ένα κάστρο το 1256 πάνω στα βουνάγια να ελέγχη τους Τσάκωνες. Η σχετική αναφορά στο «Βιβλίο των Άθλων» έχει ως εξής. Et le princep por mellor fenyorear los fizo alli un castiello suso en las montagnas, el qual se clama la Estella (Libro σ.49»
Καλημέρα σας. Ελπίζω το μήνυμά μου να σάς βρει καλά!
Δεν γνωριζόμαστε προσωπικά αλλά αναγνωρίζω τον πολυμέτωπο αγώνα σας για την επαναλειτουργία του Μουσείου, το Κάστρο της Ωριάς, την τουριστική προβολή του τόπου μας, το όνομα του Άστρους κ.λπ.
Ωστόσο, έχω μάλλον άσχημα νέα σχετικά με τον οικισμό στον οποίο αποδίδεται το όνομα του Άστρους. Συγκεκριμένα, στο National Gazetteer of Geographical Names που συντάσσεται από τη Γεωγραφική Υπηρεσία Στρατού και την Υδρογραφική Υπηρεσία του Ναυτικού υπάρχουν οι εξής αναφορές:
Στη σ. 1227 αναφέρεται το “Παράλιο Άστρος” ως “Λιμενίσκος”, ενώ προηγουμένως στη σ. 304 το “Άστρος” ως “Όρμος”. Και στις δύο δε περιπτώσεις οι συντεταγμένες είναι παρεμφερείς.
Λαμβάνοντας υπόψη πως το εν λόγω National Gazetteer είναι η επίσημη θέση της Ελλάδας, τίθεται το ερώτημα: Γιατί αποδίδεται στο “Άστρος” ο όρος “Όρμος”, αφού ξέρουμε πως το Άστρος δεν έχει πρόσβαση στη θάλασσα. Με άλλα λόγια , γιατί η θαλάσσια φύση της περιοχής εν γένει αποδίδεται και στο Παράλιο και στο Άστρος;
Μήπως θα πρέπει να γίνει αγώνας και για την απόδοση των σωστών όρων; Συνημμένο το εν λόγω αρχείο με επισημασμένους του όρους που αναφέρω πιο πάνω.
Απάντηση.
Kαλημέρα σας , σας ευχαριστώ για τα καλά σας λόγια, τις πληροφορίες και τον πολιτισμένο και ευγενικό τρόπο σας. Δεν γνωρίζω τί έχετε διαβάσει από τα κείμενα μου , θα είμαι συνοπτικός ,αλλά θα σας απαντήσω σε ότι με ρωτήσετε, άλλωστε σχεδόν όλα περιέχονται στην ιστοσελίδα μας astrosgr.comπου έχει πολλές εκατοντάδες χιλιάδες αναγνώστες, από ολόκληρο το κόσμο και περισσότερους από την Αμερική.
Το θέμα του ονόματος Άστρος και Παράλιο Άστρος τελείωσε οριστικά και τελεσίδικα πριν 200 χρόνια το 1823, 1841 και 1845.
(Πρακτικά της Εθνοσυνέλευσης της 29ης Μαρτίου 1823 και τα ΦΕΚ 5Α – 08/03/1841 , Δήμος «Θυρέας» και «τα συνιστώντα το δήμον χωρία» και ΦΕΚ 32Α – 08/12/1845. Ο οικισμός Παράλιον Άστρος προσαρτάται στο δήμο Θυρέας ).
Ασχολούμαστε σήμερα με το όνομα Άστρος , γιατί δεν έχουμε να κάνουμε κάτι καλύτερο για τον τόπο μας , και βασικά γιατί μερικοί ανώνυμοι ερασιτέχνες και άσχετοι «ιστοριογράφοι», διακόσια χρόνια αργότερα, επαναφέρουν το θέμα με προσβλητικούς και απαξιωτικούς χαρακτηρισμούς , παραποίηση ονόματος οικισμού για το Άστρος και πιθανή διασπορά ψευδών ειδήσεων ( αυτά καταλαβαίνουν για τον τόπο μας και αυτοπυροβολούνται) και με πολλές ατεκμηρίωτες ανακρίβειες για το Παράλιο Άστρος π.χ. Κάστρο Εστέλλα κ.λ.π. «πολλά και γελοία».
ΣτηνΙστορία του Άστρους και του Αγιάννη του Άστρους (2026) –astrosgr.com, που σχολιάστηκε σαν «Σοβαρή Προσέγγιση: Βασίζεται σε τεκμηριωμένα στοιχεία, ακολουθώντας τις αρχές της ιστοριογραφίας, αποφεύγοντας τα ατεκμηρίωτα συμπεράσματα», καλύπτουμε λεπτομερέστατα το θέμα γενικά (όχι συγκεκριμένα) που περιέχει και την απάντηση στις συγκεκριμένες παρατηρήσεις σας .
Βασικά στην ιστοριογραφία δεν λαμβάνουμε υπόψη μόνο ένα ιστορικό στοιχείο ( με συμπέρασμα «όπως καταλαβαίνουμε») αλλά όλα τα ιστορικά στοιχεία και τεκμήρια, όσα είναι γνωστά, καιοι αναγνώστες είναι έξυπνοι θα βγάλουν τα δικά τους συμπεράσματα. Επίσης οι αναγνώστες εύκολα διακρίνουν τα τεκμήρια και ιστορικά στοιχεία από τα ατεκμηρίωτα συμπεράσματα.
Συγκεκριμένα. «Η θαλάσσια φύση της περιοχής εν γένει αποδίδεται και στο Παράλιο και στο Άστρος» είναι κυρίως θέμα απόστασης . Στην γλώσσα μας οι κάτοικοι των μακρινών οικισμών από την περιοχή μας π.χ. Τρίπολη, Αθήνα, Αλεξάνδρεια κ.λ.π . ονομάζουν παραλία το Άστρος και φυσικά το Παράλιο Άστρος και ταυτόχρονα την Τρίπολη ορεινά . Οι Αγιαννίτες αποκαλούσαν επίσης το Άστρος και Γυαλό και τους Αστρεινούς Γυαλίσιους. Βέβαια οι κοντινοί κάτοικοι της Θυρέας ονομάζουν παραλία μόνο το Παράλιο Άστρος. Αλλά και τα δύο παραπάνω είναι σωστά. Όταν βρίσκεσαι μακριά 4 χλμ απόστασης από την θάλασσα δεν κάνουν καμία διαφορά . Επομένως ο «όρμος» του Άστρους αναφέρεται για τον οικισμό του σημερινού Άστρους που αναμφισβήτητα υπήρχε στην περιοχή μας σε αντίθεση με το Παράλιο Άστρος που δεν υπήρχε και έγινε οικισμός το 1845. Επίσης αναφέρατε «Το “Παράλιο Άστρος” ως “Λιμενίσκος”», γιατί ήταν το λιμάνι της περιοχής και αργότερα ονομάζετο από τους κατοίκους του σημερινού Άστρους και τους κατοίκους της περιοχής ,τότε δεν υπήρχαν κάτοικοι Παραλίου Άστρους για να ονομάσουν, μέχρι το 1845 Σκάλα η Σκάλα του Άστρους.
Αναφέρατε «είναι η επίσημη θέση της Ελλάδας» σωστά , αλλά ταυτόχρονα διαχρονικά από το 1823 μέχρι σήμερα υπάρχουν και άλλες χιλιάδες αντίθετες επίσημες θέσεις του Ελληνικού κράτους που εύλογα ξεχάσατε και δεν αναφέρατε π.χ. Το «Εν Άστρει», Νόμος της Επιδαύρου ,τα«Εν Άστρει» πρακτικά ,η «Εν Άστρει» διακήρυξη , οι «Εν Άστρει» αποφάσεις , τα «Εν Άστρει» ψηφίσματα της Έθνοσυνέλευσης και η απόφαση της Βουλής των Ελλήνων του 1844 «και ο τόπος ούτος εψηφίσθη και παρ’ αυτής Άστρος ». Δεν χρειάζεται να αναφέρουμε περισσότερα, υπάρχουν πολλά άλλα. Το θέμα είναι τι «καταλαβαίνει» ο καθένας και τι θέλει να προβάλει.
Σας θυμίζουμε στην ιστοριογραφία, λαμβάνουμε υπόψη μας όλα τα ιστορικά στοιχεία και τεκμήρια, όσα είναι γνωστά, και δεν στηρίζουμε την άποψη μας σε μία μόνο αναφορά , σωστή η λανθασμένη ας ερμηνεύεται ειδικά η γενικά διαφορετικά. Με άλλα λόγια τι λέει ένας χάρτης για ένα θέμα δεν μας λέει τίποτα, όταν υπάρχουν πολλές άλλες αξιόπιστες αντίθετες αναφορές .
Διαβάζουμε πάντοτε αξιόπιστες πηγές και τεκμηριωμένα ιστορικά στοιχεία. Για παράδειγμα ο Άκουρος , Καρυτσιώτης, Κολοκοτρώνης , ο πρωθυπουργός Μαυροκορδάτος , τα πρακτικά της Εθνοσυνέλευσης , ο διεθνής τύπος της εποχής και το Ελληνικό Κράτος αναφέρουν η «εθνοσυνέλευση συνήλθε εις το Άστρος» και ο πρωθυπουργός Σπηλιάδης αναφέρει, «τ’ Αγιαννίτικα λεγόμενα καλύβια εις το Άστρος».
Επίσης υπάρχουν ανώνυμοι ερασιτέχνες «ιστοριογράφοι» και τα «τοπόσημα», που δεν διαβάζουμε γιατί αναφέρουν ατεκμηρίωτες ανακρίβειες π.χ. η Εθνοσυνέλευση έγινε στον Ατσίγγανο, η Σχολή Καρυτσιώτη βρίσκεται στην Παλιόστερνα, το μεγαλύτερο ψέμα του τόπου μας το Κάστρο Παραλίου Άστρους είναι το κάστρο Εστέλλα και χτίστηκε το 1256, Κάστρο του Άστρους και άλλοτε Κάστρο Παραλίου Άστρος , Άκουρος Οικιστής του Άστρους, το Παράλιο Άστρος με το όνομα Άστρος ήταν πρωτεύουσα του Δήμου Θύρεας το 1841 !!! , αλλά τέσσερα χρόνια αργότερα με καμία σχετική νόμιμη αναφορά ονομάστηκε ξαφνικά και αναιτιολόγητα Παράλιο Άστρος το 1845 … και άλλα «πολλά και γελοία».
Οι αναγνώστες εύκολα διακρίνουν την ιστορική αλήθεια όταν βλέπουν διαχρονικά διαστευρωμένα αξιόπιστα τεκμήρια και ιστορικά στοιχεία , δεν πιστεύουν ποτέ τα ατεκμηρίωτα συμπεράσματα και η τοπική κοινωνία με τους δικούς της απαράβατους κανόνες ,που είναι πάντοτε σωστή, τοποθετεί τελεσίδικα και περιφρονητικά τους παραπάνω ερασιτέχνες ιστοριογράφους και τα «τοπόσημα» στα ανάλογα ντουλάπια της ιστορίας. Θεωρούμε αξιόπιστους τον Άκουρο , Καρυτσιώτη, Κολοκοτρώνη , τον πρωθυπουργό Μαυροκορδάτο, τον διεθνή τύπο της εποχής περισσότερο από τους ερασιτέχνες ιστοριογράφους και τα «τοπόσημα» .
Επαναλαμβάνουμε, πάντοτε λαμβάνουμε υπόψη μαςόλα τα ιστορικά στοιχεία και τεκμήρια και οι αναγνώστες γνωρίζουν καλύτερα.
Το άλλο θέμα είναι ο χρόνος και χρονικά τα υπάρχοντα ιστορικά στοιχεία για το όνομα Άστρος . Ας αναφέρουμε κάτι που πιστεύω θα συμφωνούμε και εύκολο να αποδείξουμε με τα γνωστά υπάρχοντα τεκμήρια.
Το Άστρος υπήρχε όλοι συμφωνούν τουλάχιστον επίσημα από το 1823, το Άστρος το 1841ορίστηκε χειμερινή πρωτεύουσα του δήμου Θυρέας (ΦΕΚ 5Α – 08/03/1841 (σελ.45) ,Ονομασία νέου του δήμου, «Θυρέας». Πρωτεύουα αυτού. « Άγιος Ιωάννης το θέρος τον δε χειμώνα το Άστρος») και είκοσι δύο χρόνια αργότερα από το 1823 και τέσσερα χρόνια αργότερα από το 1841 , το 1845 ο νεότερος οικισμός της περιοχής μας Παράλιο Άστρος εντάχθηκε στο Δήμο Θυρέας (ΦΕΚ 32Α – 08/12/1845. Ο οικισμός Παράλιον Άστρος προσαρτάται στο δήμο Θυρέας ).
Το Άστρος υπήρχε πολλούς αιώνες πριν το 1823 αλλά αναμφισβήτητα όλοι συμφωνούν τουλάχιστον επίσημα από το 1823 και εύλογα δεν οικειοποιήθηκε το όνομα από κανέναν, τουλάχιστον από αυτούς που δεν υπήρχαν πριν το Άστρος. «Οι κάτοικοι είναι τα κράτη» αναφέρει ο Θουκυδίδης και όπου υπάρχουν κάτοικοι ονομάζουν οικισμούς ,λιμάνια και τοποθεσίες . Οι κάτοικοι του Άστρους ,που κατοικούσαν στα ενδότερα χιλιάδες χρόνια, ονόμασαν την ευρύτερη περιοχή Άστρος από το Κάστρο Εστέλλα στον Αγιάννη και « τον αιγιαλόν του άστρου εις τον κάμπον της μαλεβής» του Βυζαντινού Αυτοκράτορα Aνδρόνικου Β’ Παλαιολόγου μέχρι το Κάστρο Παραλίου Άστρους, όπως μας έλεγε και ο Άκουρος, που ήξερε καλύτερα από όλους την περιοχή μας. Όλοι συμφωνούν με το ονόμασαν την ευρύτερη περιοχή Άστρος , αλλά μερικοί δήθεν ξεχνούν και δεν αναφέρουν ότι επίσης πρωταρχικά υπήρχαν οι κάτοικοι του Άστρους και το ιστορικόν Άστρος στα ενδότερα του κάμπου Θυρέας.
Στην σημερινή τοποθεσία του Παραλίου Άστρους τεκμηριωμένα δεν υπήρχε οικισμός πριν το 1832-1845 για χιλιάδες χρόνια, βασικά γιατί δεν υπήρχε νερό στην τοποθεσία , οι κάτοικοι διαχρονικά προτιμούσαν τα ενδότερα για να αποφύγουν τους πειρατές και για λόγους υγείας απέφευγαν τά έλη ,όπως αναφέρουν πολλοί ιστορικοί μελετητές .Η τοποθεσία ήταν ελώδης , έκδηλα μέχρι την δεκαετία του 1960, και εύλογα τα βούρλα και τα καλάμιαδεν ονομάζουν οικισμούς, λιμάνια και τοποθεσίες.
Ο Οικιστής του Παραλίου Άστρους Πάνος Ζαφειρόπουλος η Άκουρος γνώριζε την τοποθεσία καλύτερα από όλους και σε αναφορά του στον Όθωνα επιβεβαιώνει και αναφέρει, το «ακατοίκητο τούτο μέρος» . Νεότεροι ιστοριογράφοι αποκαλούνε την χερσόνησο του Παραλίου Άστρους «έρημο βράχο».
Το όνομα της σημερινής τοποθεσίας του Παραλίου Άστρους μέχρι το 1845 ήταν Σκάλα η Σκάλα του Άστρους και υπάγετο διοικητικά στο γειτονικό οικισμό Άστρος. Ο βουλευτής Κων. Ζαφειρόπουλος, πρώτος κάτοικος και οικιστής του Παραλίου Άστρους αναφέρει το 1823 «Την Σκάλαν του Άστρους » . “Σκάλα Άστρους ” αναφέρεται από την Πελοποννησιακή Γερουσία το 1822 και “σκάλα Άστρους” , “λιμάνι του Άστρους” από πολλούς άλλους ιστορικούς μελετητές . ΟLeake, αναφέρει το 1805 «στη σκάλα (=λιμάνι) υπάρχουν μια δεξαμενή (=παλιόστερνα) , ένα χάνι, ένα πυργόσπιτο του (Τούρκου) φοροεισπράκτορα, και δύο τρεις μικρές αποθήκες » και “Leaving the Scala of Astro= φεύγοντας από την Σκάλα του Άστρους . Επίσης αναφέρει τότε στο σημερινό Άστρος “υπήρχαν οικίσματα με δύο πατώματα”. (Leake,Travels in the Morea σελ 482, 485).
Ο Πάνος Ζαφειρόπουλος η Άκουρος πριν το 1823 , δεν υπήρχε τότε το Παράλιο Άστρος , έλεγε «Ηλεκτρισθέντες, έγραφεν, υπέρ της ελευθερίας της πατρίδος ,τα πάντα χαίρειν και ειδόντες, μετέβημεν άπαντες εις την πατρίδα μας το Άστρος» ( Ιστ. και Εθνολ. Εταιρ.Κώδικας 316, Φλούδας, Θυρεατικά Β σελ 50). «διαμένων εις την πατρίδα μου τον Άγιον Ιωάννην έλαβον και το ακόλουθον έγγραφον» (Φλούδας, Θυρεατικά Β , σελ 51). « επήλθεν το έτος 1823 και κατά Φεβρουάριον εσυστήθη η Εθνική συνέλευσις εις Άστρος κατά την ακόλουθον διαταγή του Εκτελεστικού ..έκαστος δύναται να εννοήσει τι υπέφερον οι κάτοικοι του Άστρους» (Φλούδας Θυρεατικά Β ).
Ο νεότερος οικισμός της περιοχής μας το 1845 ονομάστηκε Παράλιο Άστρος από τον Άκουρο , τον αδελφό του Ιωάννη Ζαφειρόπουλο πρώτο δήμαρχο του δήμου Θυρέας από το 1837-1847και τον Αγιαννίτη συνεργάτη του Άκουρου Λογοθέτη ,πρόεδρο του Δημοτικού Συμβουλίου του Δήμου Θυρέας και εντάχθηκε στο δήμο Θυρέας το 1845. ΦΕΚ 32Α – 08/12/1845. Εύλογα και φυσικά δεν θα ονόμαζε τον καινούργιο οικισμό επίσης με το ίδιο όνομα «της πατρίδα μας Άστρος», απλά και σοβαρά ήξερε και ενεργούσε καλύτερα, και το 1845 ονόμασε τον καινούργιο οικισμό Παράλιο Άστρος.
Συμπέρασμα.
Τι κάνουμε εδώ: Προβάλουμε την Θυρεάτιδα Γή, (την «καλύβα» μας που πάντοτε στηρίζουμε…) και ότι έχουμε (δεν κρύβουμε τίποτα) και τους γείτονες μας (είμαστε στην ίδια βάρκα.. ) , στους φίλους μας , όπου μπορούμε και όπου και αν βρίσκονται, στη Θυρέα , στην Ελλάδα και στο εξωτερικό (λέμε τα «σύκα σύκα» και όλα τα πράγματα με «το όνομα» τους ).
Πάντοτε θα στηρίζουμε την καλύβα μας, ποτέ δεν θα «κρύβουμε» αυτά που έχουμε και δεν θα ξεχνάμε τις ρίζες μας .
Δείχνουμε και προβάλουμε στους φίλους μας όπου μπορούμε όλα που έχουμε εμείς και οι γείτονες μας, δεν κρύβουμε τίποτα…
Οι φίλοι μας και οι γείτονες μας , όλοι είμαστε στη ίδια βάρκα της Θυρέας, δεν περισσεύει κανένας ,δεν ανοίγουμε ποτέ τρύπες ,ούτε αφήνουμε άλλους να ανοίγουν τρύπες ...,γιατί τελικά θα βουλιάξουμε και θα πνιγούμε όλοι στο τέλος ……
Ποτέ δεν απαξιώνουμε τους γείτονες μας για να γίνουμε εμείς οι καλύτεροι από την πίσω πόρτα, στην ουσία τότε σίγουρα αυτοπυροβολιόμαστε.
Όταν κάποιος μας επισκέπτεται δεν έρχεται να δει μόνο μια πλατεία, πάντοτε βλέπει περισσότερα ας το καταλάβουμε…. Ας το πούμε διαφορετικά και επιγραμματικά ,είναι στο συμφέρον μας να προβάλουμε τους γείτονες μας (και είναι στο συμφέρον μας να μην αυτοπυροβολιόμαστε), τελεία και πάβλα.
Ένα μόνο ιστορικό στοιχείο (έγγραφο) , τα «Πρακτικά της Β’ Εθνικής των Ελλήνων Συνελεύσεως συγκροτηθείσης Εν Άστρει την ΚΘ Μαρτίου αωκγ’ και γ’ της ανεξαρτησίας » είναι επαρκέστατο τεκμήριο, ένα συνταγματικό κείμενο, που επιβεβαιώνει αναμφισβήτητα και τελεσίδικα το ιστορικόν Άστρος υπήρχε πολύ νωρίτερα από το 1823 , δεν χρειάζεται τίποτα άλλο, όλα τα άλλα είναι περιττά, «πολλά και γελοία».
Για όσους έχουν μια στοιχειώδη επιστημονική νομική κατάρτιση διαβάζουν τα υπάρχοντα ιστορικά στοιχεία, μπορούν να διαβάζουν και να καταλαβαίνουν τα συνταγματικά κείμενα , είναι έκδηλο σύμφωνα με την αδιαφιλονίκητη νομική ερμηνεία των εγγράφων της Εθνοσυνέλευσης, η συνταγματική Εθνοσυνέλευση επιβεβαίωσε κατηγορηματικά με πολλά έγγραφα και ιστορικά στοιχεία το όνομα του οικισμού ήταν Άστρος πριν την 29η Μαρτίου 1823.
ΟΠάνος Ζαφειρόπουλος ηΆκουρος και ο Καρυτσιώτης, πολύ νωρίτερα πριν το 1823, αποκαλούσαντην «πατρίδας μας»,Άστρος και Αγιάννη του Άστρους.
«CastiellolaEstella» (Kάστρο του Άστρους)στον Αγιάννη του Άστρους.«Όθεντο castiello la Estella (=Άστρος)πρέπει να αναζητήσωμε στα ενδότερα της Κυνουρίας «susoenlasmontanyas» , ( Νίκο Α. Βέη , Μνείαι του Άστρους. Σελ. 93). Η κατάσταση διατήρησης του κάστρου σήμερα δεν είναι ιδιαιτέρως καλή. Το μνημείο προστατεύεται από τον Αρχαιολογικό Νόμο 3028/2002.
Το κάστρο Εστέλλα, «CastiellolaEstella» ,Κάστρο του Άστρους ,στη θέση Ξεροκάμπι στον Αγιάννη του Άστρους»(2 χλμ),, διακρίνεται σαν μακρυνό αστέρι «επάνω εις τα όρη »susoenlawmontanyas , όπως αναφέρεται στο Χρονικό του Μορέως. Το ΚάστροΕστέλλα βρίσκεται σε ένα απόκρημνο λόφο σαν μία «φυσική πυραμίδα», ανάμεσα στα χωριά Άγιος Ιωάννης και Άγιος Πέτρος, είναι επίσης γνωστό σαν το κάστρο Ωριάς η κάστρο στο Ξεροκάμπι. Στο βάθος ευθεία ο Αργολικός και στο κέντρο στο μικρό λόφο είναι το «νησί», που βρίσκεται το Κάστρο Παραλίου Άστρους . Ποτέ και πουθενά δύο γειτονικά κάστρα είχαν το ίδιο όνομα . Τεκμηριωμένα το CastiellolaEstella» Κάστρο του Άστρους βρίσκεται στον Αγιάννη και δεν υπάρχει άλλο γειτονικό κάστρο με το όνομα Εστέλλα, η Κάστρου του Άστρους.
Πολλοί διακεκριμένοι ιστορικοί μελετητές , διακεκριμένοι καστρολόγοι και το ΥΠΠΟΑ τεκμηριωμένα συμφωνούν το «CastiellolaEstella» (Kάστρο του Άστρους) βρίσκεται στον Αγιάννη του Άστρους στη θέση Ξεροκάμπι και το Κάστρο Παραλίου Άστρους αναμφισβήτητα δεν είναι το κάστροEstella, σίγουρα δεν χτίστηκε το 1256, αλλά χτίστηκε τον15οαιώνα η αργότερα τον17οαιώνα.
Το κάστρο Εστέλλα , «CastiellolaEstella»=Kάστρο του Άστρους,έχτισε το 1256 ο Γουλιέλμος Βιλλαρδουίνος , όπως αναφέρεται στο Χρονικό του Μορέως, κοντά στον Αγιάννη στη θέση «Ξεροκάμπι» (2 χλμ), προς υποταγήν των ανυπότακτων γειτόνων Τσακώνων, «επάνω εις τα όρη » susoenlawmontanyas , εκεί που ήταν οι Τσάκωνες ,στη Σίταινα , Καστάνιτσα και Πραστό.
Από το Αγιάννη (Άστρος) ονομάστηκε το 1256 το «CastiellolaEstella» (Kάστρο του Άστρους) που βρίσκεται στη τοποθεσία “του άστρου εις τον κάμπον της Μαλεβής”, που είναι η τοποθεσία “Ξεροκάμπι” στον Αγιάννη του Άστρους. Η ονομασία του κάστρου από το Αγιάννη (Άστρος) πρόσθετα επιβεβαιώνει, ο Άγιος Ιωάννης (Αγιάννης) πριν το 1435, όπως αναφέρουν διακεκριμένοι ιστορικοί μελετητές (Ν.Βέης) ,τους μεσαιωνικούς χρόνους τουλάχιστον για χίλια χρόνια περίπου 200 μ.χ. -1435 και αργότερα , ονομάζετο επίσης Άστρος, (επάνω) Άστρος και Αγιάννης του Άστρους, όπως το 1320 επίσης επιβεβαιώνει ο Βυζαντινός Αυτοκράτορας το όνομα της περιοχής είναι Άστρος (Αγιάννης), “του άστρου εις τον κάμπον της Μαλεβής”, κάτω από το γειτονικό κάστρο «CastiellolaEstella» (Kάστρο του Άστρους) , το οποίο εύλογα πήρε το όνομα Εστέλλα από το Άστρος (όπως λεγόταν τότε ο Αγιάννης ).
Από το χωριό Άγιος Ιωάννης προήλθε το Άστρος , το Παράλιο Άστρος, αλλά και άλλοι οικισμοί. Για πολλούς αιώνες πριν την επανάσταση του 1821 σε διαφορές αναφορές και χάρτες οι δύο οικισμοί το Άστρος και ο Αγιάννης ανακατεύονται και τα ονόματα Άστρος και Αγιάννης χρησιμοποιούνται και για τους δύο οικισμούς.
Πρόσβαση στο Κάστρο .Το κάστρο βρίσκεται σε απόσταση 2,5χλμ. νοτιοδυτικά του Αγ. Ιωάννη Κυνουρίας. Μετά το χωριό Άγ. Ιωάννη ξεκινά χωματόδρομος από την επαρχιακή οδό διαμέσου του Ξερόκαμπου, ο οποίος οδηγεί έως τους πρόποδες του υψώματος. Μέχρι την κορυφή, ακολουθεί ανάβαση περίπου 45 λεπτών.
Οι διακεκριμένοι ιστορικοί μελετητές Νίκος Βέης , Σπ. Λάμπρος , Κ.Ρωμαίος ,Ε. Καρποδίνης, Αδαμ. Αδαμαντίου ,Αναστάσιος Ι. Μπάλλας και πολλοί άλλοι τοποθέτησαν πειστικά το «Castiello la Estella» (Kάστρο του Άστρους) του Αραγωνικού Χρονικού του Μορέως , το οποίο έκτισε το 1256 ο πρίγκιπας του Μορέως Γουλιέλμος Βιλλαρδουίνος , στην τοποθεσία «Ξεροκάμπι» ανάμεσα στα χωριά Άγιος Ιωάννης (Αγιάννης) και Άγιος Πέτρος.
Από αξιόπιστες πηγές συνοπτικά σχετικά κείμενα και βιβλιογραφία για το Κάστρο του Άστρους («Castiello la Estella») στον Αγιάννη του Άστρους.
Νίκο Α. Βέη , Μνείαι του Άστρους.(αναφορά από αραγωνιακή παραλλαγή του Χρονικού του Μωρέως το 1256)
Αναστάσιος Ι. Μπάλλας ,Πελοποννησιακά, Τόμος ΚΓ Εταιρείας Πελοποννησιακών Σπουδών, Βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών Άστρος ( σ.209-210 Κάστρο Άστρους ),Κάστρα της Κυνουρίας-Κάστρα της Τσακωνιάς.
Ο Βυζαντινός Αυτοκράτορας Ανδρόνικος Β’ Παλαιολόγος το 1320 επιβεβαιώνει το όνομα της περιοχής είναι Άστρος (Αγιάννης), κάτω από το κάστρο «Castiello la Estella» (Kάστρο του Άστρους) , «περί τον αιγιαλόν του άστρου εις τον κάμπον της μαλεβής» (Aδρόνικος Β’ Παλαιολόγος (1259-1332 μ.χ σελ.114.)
«…. έτι δε και την κατά μέρος ανωτέρω δηλουμένην γη των εξακοσίων μοδίων. ήγουν, την περί τον αιγιαλόντου άστρου την περι τον κάμπον της μαλεβής‘ την περί το χολοδομητικόν ,και την περί τον τόπον τον λεγόμενον του αγίου νικολάου , .. κατέχει δε ταύτην ωσαύτως και το ρηθέν μονύδριον του αγίου νικολάου το επικεκλημένον φούσκα μετά των ειρημένων πατοίκων αυτού’ και λοιπών δικαίου τούτων». (Aδρόνικος Β’ Παλαιολόγος, Χρυσόβουλο (4) 1320 σελ.114).
Ο Leake το 1805 πεντακόσια χρόνια αργότερα από τον Aδρόνικο Β’ Παλαιολόγο , επίσης αναφέρει και επιβεβαιώνει την ίδια πεδιάδα του Παλαιολόγου από το 1320 , « την πεδιάδα του Άστρους» στο Ξεροκάμπι ,κοντά στον Αγιάννη του Άστρους.
Από, Leake Travels in Morea . «Αυτός ο δρόμος φεύγει στα αριστερά του Eλληνικού φρουρίου ( κάστρο Εστέλλα =Άστρος) που είδα από την πεδιάδα του Άστρους, (δηλ από το Ξεροκάμπι) που βρίσκεται δύο μίλια πάνω από τα Αγιαννίτικα Καλύβια, μετά μπαίνει στο καλλιεργούμενο κάμπο του Ξεροκάμπι κοντά στον Αγιάννη».(Leake Travels in Morea,σελ 492).
“ Και δη εν τη αραγωνιακή παραλλαγή του Χρονικού του Μωρέως αναφέρεται ότι ο πρίγκιψ του Μορέως Γουλιέλμος Βιλλαρδουίνος προς ευκολωτέραν υποταγήν των Τσακώνων έκτισε , τω 1256, το κάστρον, όπερ καλείται la Estella” Παραθέτω…. Et le princep por mellor senyorear los fizo alli un castiello suso en las montanyas, el qual se clama la Estella (Μνείαι του Άστρους. σ.93» ….
«Και όντως το Άστρος και κατά τους μεσαιωνικούς χρόνους ήτο διμερές.… ο Άγιος Ιωάννης κατ αρχάς είχεν υπόστασιν σαν θερινή κατοικία των Αστρινών καλουμένη και (επάνω) Άστρος και Αγιάννης Άστρους,έπειτα δε κατέστη και αυτοτελές χωρίον ,ότε μετά την Άλωσιν της Βασιλευούσης …Και ακριβώς επί μεμονωμένου βουνού άνωθεν του Αγίου Ιωάννου (=Επάνω Άστρους) κείται … το Κάστρο τη Ωριάς …Κατά την εμήν γνώμην μετά τας ανωτέρω εξηγήσεις πιθανώτατα δυνάμεθα να ταυτίσωμεν το Κάστρο της Ωριάς του Πάρνωνος προς το Estella =Άστρος.(Μνείαι του Άστρους. σελ 99-100)
«Όθεν το castiello la Estella (=Άστρος) πρέπει να αναζητήσωμε στα ενδότερα της Κυνουρίας « suso en las montanyas”,.( Νίκο Α. Βέη , Μνείαι του Άστρους. σελ 93)
«Προφανώς το Estella τούτο είναι το Άστρος» (Νίκο Α. Βέη , Μνείαι του Άστρους. σελ 93 )
Από, Αναστάσιος Ι. Μπάλλας ,Πελοποννησιακά, Τόμος ΚΓ Εταιρείας Πελοποννησιακών Σπουδών, Βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών Άστρος ( σ.209-210 Κάστρο Άστρους ),Κάστρα της Κυνουρίας-Κάστρα της Τσακωνιάς. Kεντρικός πύργος Άστρους (Κάστρο Εστέλλα στον Αγιάννη)
«Η σημαντικη αυτή οχύρωση είναι η Εστέλλα του Αραγωνικού Χρονικού το κάστρο έχτισε ο Βιλλαρδουίνος στο βόρειο άκρο του Πάρνωνα. Ειναι επίσης άλλο ένα από τα πολλά κάστρα της Ωριάς,Έχει περιγραφεί επαρκώς από τον Antoine Bon και τον Πέππα»
«Γνωρίζουμε ότι μετά την κατάκτηση της Μονεμβασίας ο Βιλλαρδουίνος έχτισε ένα κάστρο το 1256 πάνω στα βουνά για να ελέγχη τους Τσάκωνες. Η σχετική αναφορά στο «Βιβλίο των Άθλων» έχει ως εξής. Et le princep por mellor fenyorear los fizo alli un castiello suso en las montagnas, el qual se clama la Estella (Libro σ.49»
Από, Αναστάσιος Ι. Μπάλλας ,Πελοποννησιακά, Τόμος ΚΓ Εταιρείας Πελοποννησιακών Σπουδών, Βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών Άστρος ( σ.209-210 Κάστρο Άστρους ),Κάστρα της Κυνουρίας-Κάστρα της Τσακωνιάς. Τείχη της ακρόπολης του Άστρους (Κάστρο Eστέλλα στον Αγιάννη)
Θέση:Το κάστρο εντοπίζεται σε φυσικό έξαρμα με υψόμετρο 1.008μ. στα νοτιοανατολικά του οροπεδίου Ξερόκαμπος και ανάμεσα στα χωριά Άγιος Ιωάννης και Άγιος Πέτρος…..
Σήμερα, το ορεινό αυτό κάστρο θεωρείται ότι είναι το οχυρό που αναφέρεται στο Αραγωνικό Χρονικό ως Estella ((μετάφραση της ελληνικής λέξης Άστρος) και έχει μείνει γνωστό με το δημώδες όνομα Κάστρο της Ωριάς, το οποίο απαντά και σε άλλα μέρη της Ελλάδας, λόγω της λαϊκής παράδοσης σχετικά με την κατάληψή του…..
Το κάστρο της Estella ανήκε στο μεσαιωνικό δρόγγο του Δραγαλέβου (Δραγαλεβός, Γαρδαλεβός, Δραγάλιγος και Δραγαλιβός), ο οποίος καταλάμβανε την ευρύτερη περιοχή γύρω από το Άστρος και αποτελούσε το βορειότερο τμήμα της σημερινής Κυνουρίας. Το 1463 πέρασε στα χέρια των Ενετών, ενώ το 1467 καταλήφθηκε από τους Τούρκους. Από την εποχή αυτή το κάστρο της Estella φαίνεται ότι εγκαταλείφθηκε, καθώς έπαψε να κατέχει στρατιωτική σημασία για τους Οθωμανούς μετά και την κατάληψή του.
Βιβλιογραφία
Καρποδίνη Ε., Κάστρα της Πελοποννήσου, Αθήνα 1993, 242-243
Μπάλλας Α., «Κάστρα της Κυνουρίας. Επισκόπηση των μεσαιωνικών κάστρων της Τσακωνιάς», Πελοποννησιακά ΚΣΤ΄ (2001-2002), 208-210
Πέππας Ι., Μεσαιωνικές σελίδες της Αργολίδας, Αρκαδίας, Κορινθίας, Αττικής, Αθήνα 1990, 178, 182-185
Ρωμαίος Α., Τοπογραφικά της Φραγκοκρατίας, Πελοποννησιακά Β΄(1957), 23-24
Σαραντάκης Π., Αρκαδία: Οι Ακροπόλεις – Τα Κάστρα & Οι πύργοι της σιωπηλά ερείπια μιας δοξασμένης γης, Αθήνα 2006, 152, 155-158
Σφηκόπουλος Ι.,Τα Μεσαιωνικά κάστρα του Μορηά, Αθήνα 1968, 199-201
Buchon A., Nouvelles recherches historiques sur la principauté française de Morée et ses hautes baronies, v. 1, Paris 1843, 397
Buchon A., Recherches historiques sur la principauté francaise de Morée et ses hautes baronies, v. 1, Paris 1845, 65
Bees N., «Μνείαι του Άστρους κατά τους μέσους αιώνας», ByzantinischeZeitschrift 17 (1908), 92-105
Bon A., La Morée franque. Recherches historiques, topographiques et archéologiques sur la Principauté d’Achaïe (1205-1430), Paris 1969, 73, 220, 280, 500, 515-516
Hopf Ch., Chroniques gréco-romanes inédites ou peu connues, publiées avec notes et tables généalogiques, Berlin, Weidmann, 1873, 202-203, 205-206
Zakythinos A., Le despotat grec de Morée. Histoire politique, Variorum Reprints, London 1975, 164
Τοποθεσία & Στρατηγική Σημασία.Το κάστρο βρίσκεται επάνω σε έναν χαρακτηριστικό κωνικό λόφο, σε ένα γυμνό οροπέδιο που λέγεται «Ξεροκάμπι», ανάμεσα στα χωριά Άγιος Ιωάννης (Αγιάννης) και Άγιος Πέτρος της Βόρειας Κυνουρίας.
Η θέση δίνει τη δυνατότητα κατόπτευσης μιας μεγάλης περιοχής, σε μεγάλη ακτίνα. Επιτηρεί τη δίοδο η οποία αρχίζει από το Άστρος και την αρχαία Θυρέα, περνάει κάτω από όρος Ζυγός (πρόβουνο του Πάρνωνα) για να καταλήξει στη Λακεδαίμονα…..
Το κάστρο Estella αναφέρεται στην αραγωνική έκδοση του Χρονικού του Μορέως. Σύμφωνα με το Χρονικό, ο πρίγκιπας της Αχαΐας Γουλιέλμος Βιλλεαρδουίνος έχτισε το 1256, λίγο μετά την κατάκτηση της Μονεμβασιάς (το 1248), το Castello della Estella για να ελέγξει τους ανυπότακτους Τσάκωνες που κατοικοέδρευαν “suso en laσ montanyas”, δηλαδή «επάνω εις τα όρη» (προφανώς σε Σίταινα, Καστάνιτσα, Πραστό).
Οι ιστορικοί Νίκος Βέης, Σπ. Λάμπρος, Κ.Ρωμαίος και Αδ.Αδαμαντίου ταύτισαν με πειστικά επιχειρήματα το κάστρο αυτό του Αραγωνικού Χρονικού του Μορέως με την οχύρωση στο Ξεροκάμπι.
Οπότε σήμερα θεωρείται δεδομένο ότι το κάστρο στο Ξεροκάμπι είναι το φράγκικο οχυρό που αναφέρεται στο Αραγωνικό Χρονικό του Μορέως ως Estella (μετάφραση της ελληνικής λέξης Άστρος). Το κάστρο αυτό έχει μείνει γνωστό και με το δημώδες όνομα «Κάστρο της Ωριάς», το οποίο απαντά και σε άλλα μέρη της Ελλάδας, συνδεόμενο με θρύλους γύρω από την κατάληψή του.
Το κάστρο Estella ανήκε στο μεσαιωνικό δρόγγο του Δραγαλέβου (Δραγαλεβός, Γαρδαλεβός, Δραγάλιγος και Δραγαλιβός), ο οποίος καταλάμβανε την ευρύτερη περιοχή γύρω από το Άστρος και αποτελούσε το βορειότερο τμήμα της σημερινής Κυνουρίας.
Η πόρτα του Κάστρου Εστέλλα στον Αγιάννη, στο βάθος διακρίνεται το Ξεροκάμπι του Αγιάννη , “πεδιάδα του Άσtρους” (Leake) , “του άστρου την περι τον κάμπον της μαλεβής“ (Βυζαντινός Αυτοκράτορας Ανδρόνικος Β’ Παλαιολόγος) .
Πρόσφατα ο καθηγητής Π.Β.Φάκλαρης αναφέρει “πρέπει να θεωρηθεί βέβαιο” το Κάστρο Estella =Άστρος, βρίσκεται στο Ξεροκάμπι του Αγιάννη.
«Στον 13ο αι. ονομάζεται Άστρος (Estella)ένα κάστρο στην ενδοχώρα της Κυνουρίας που κτίστηκε από τους Φράγκους»… «Το 1256, … ο πρίγκηπας του Μορέως Γουλιέλμος Βιλλαρδουίνος , για να υποτάξει τους Τσάκωνες, έκτισε πάνω στα όρη (suso en las montanyas) ένα κάστρο που ονομαζότανla Estella,που αντιστοιχεί στην ονομασία Άστρος». “το κάστρο … φαίνεται ότι κυριαρχούσε στην περιοχή της Θυρεάτιδος, δηλ. του Άστρους κατά την περίοδο της Φραγκοκρατίας ” …” Ο Βέης υποστήριξε ότι θα λεγόταν Άστρος ,επειδή θα κατοικούσαν στην περιοχή αυτή κατά το θέρος οι κάτοικοι του Άστρους”….. “πρέπει να θεωρηθεί βέβαιο ότι το κάστρο που κτίστηκε με την πρωτοβουλία του Βιλλαρδουίνου ,είναι αυτό της Ωριάς στο Ξεροκάμπτι” (Π.Β.Φάκλαρης , Παράλιο Άστρος 2023 . σελ 86,87).
Χτίστηκε το 1256 από τον πρίγκιπα Γουλιέλμο Β΄ Βιλλαρδουίνο (1246-1278) στη στρατηγική αυτή θέση, στο πέρασμα από τη Λακεδαίμονα προς τη Θυρέα και γενικότερα την Αργολίδα, για να καταφέρει να κυριαρχήσει στην Πελοπόννησο και να ελέγξει τους ανυπότακτους Τσάκωνες και Μελιγγούς. Επίσης, η ορεινή θέση ήταν κατάλληλη, εφόσον οι παράλιες περιοχές είχαν εγκαταλειφθεί λόγω των πειρατικών επιδρομών και της ελονοσίας που μάστιζε τους πληθυσμούς στις βαλτώδεις εκτάσεις.
Κάστρο Παραλίου Άστρους
Το Κάστρο Παραλίου Άστρους αναμφισβήτητα δεν είναι το κάστρο Estella και σίγουρα δεν χτίστηκε το 1256 , όπως λανθασμένα και ατεκμηρίωτα αναφέρεται σε φυλλάδια και στο διαδίκτυο.
Κάστρο Παραλίου Άστρους, το κάστρο προστατεύεται από την ΥΑ-ΥΠΠΟΤ/ΓΔΑΠΚ/ΑΡΧ/Α1/Φ43/41015/2009/8-6-2012,ΦΕΚ 196/ΑΑΠ/13-6-2012»Πρόσβαση στο Κάστρο .Ο επισκέπτης συναντά πρώτα το φυλάκιο του αρχαιολογικού χώρου και ύστερα τον ανατολικό εξωτερικό περίβολο του οχυρού. Η είσοδος στην εσωτερική αυλή του κάστρου πραγματοποιείται μέσω λίθινης κλίμακας και από την ανατολική πύλη.
Πολλοί ιστορικοί μελετητές συμφωνούν . Η μελέτη των καταλοίπων του Κάστρο Παραλίου Άστρους επιτρέπει τη διάκριση δυο οικοδομικών φάσεων. Η πρώτη φάση αφορά στην περίοδο του 15ου αιώνα η αργότερα τον 17ουαιώνα. Η δεύτερη οικοδομική περίοδος εντοπίζεται από το 1824 και 1825, εποχή που το κάστρο ενισχύθηκε και κατοικήθηκε από τους αδερφούς Ζαφειρόπουλους.
Δεν γνωρίζουμε αν υπάρχουν σχετικές επιστημονικές μελέτες, είναι κρυφές…. Σίγουρα ο Γουλιέλμος Βιλλεαρδουίνος δεν έχτισε δύο κάστρα το 1256 για να υποτάξει τους Τσάκωνες. Ούτε είναι λογικό δύο γειτονικά κάστρα να έχουν το ίδιο όνομα Κάστρο Άστρους, ούτε ένα γειτονικό κάστρο που τεκμηριωμένα κτίστηκε αργότερα από το 1256 θα έπαιρνε το ίδιο όνομα του γειτονικού κάστρου Εστέλλα στον Αγιάννη του Άστρους.
Το κάστρο Estella (=Άστρος) σύμφωνα με το Αραγωνικό Χρονικό ανεγέρθηκε το 1256 από τον Γουλιέλμο Βιλλεαρδουίνο στο Ξεροκάμπι κοντά στον Αγιάννη (2χλμ), για τον έλεγχο των ανυπότακτων γειτόνων Τσακώνων στη Σίταινα , Καστάνιτσα και Πραστό, εκεί που ήταν οι Τσάκωνες , «επάνω εις τα όρη » suso en law montanyas , όπως αναφέρεται στο Χρονικό του Μορέως.
Δεν υπάρχουν ιστορικά στοιχεία , αξιόπιστες αναφορές και ιστορικές μελέτες από κανένα ιστορικό μελετητή που να συνδέει το Κάστρο Παραλίου Άστρους με το κάστρο Εστέλλα. Δεν υπάρχει βιβλιογραφία που το Κάστρο Παραλίου Άστρους αναφέρεται σαν κάστρο Εστέλλα . Ταυτόχρονα το Κάστρο Παραλίου Άστρους αναφέρεται από ιστορικούς μελετητές πιθανά είναι το κάστρο Αστρίτσι= «Astritzi» των Ενετών (Ν.Βέης και άλλοι).
Ποτέ στις αναφορές στα διάφορα φυλλάδια και κείμενα ότι το Κάστρο Παραλίου Άστρους είναι το κάστρο Estella, δεν αναφέρονται ιστορικά στοιχεία και πηγές διακεκριμένων ιστορικών μελετητών, απλούστατα γιατί δεν υπάρχουν.
Η ιστοριογραφίαπάντοτε βασίζεται σε τεκμηριωμένα στοιχεία, αποφεύγοντας τα ατεκμηρίωτα συμπεράσματα. Ο καθένας πιστεύει και γράφει ότι καταλαβαίνει… Όμως οι αναφορές χωρίς τεκμήρια και αξιόπιστες πηγές δεν είναι ιστορία ούτε επιστημονική μελέτη , πάντοτε θεωρούνται από όλους «ανωφελές διήγημα» και«πολλά και γελοία».
Επίσης λανθασμένα το Κάστρο Παραλίου Άστρους αναφέρεται σαν το Κάστρο Άστρους, αν και διακεκριμένοι ιστορικοί μελετητές, καστρολόγοι, το ΥΠΠΟΑ ,ο Δήμος Βόρειας Κυνουρίας και όλος ο ντουνιάς σε χιλιάδες σελίδες βιβλιογραφίες , ακόμα και σε κείμενα του ομίλου Πυράμια ,αναφέρεται σωστά με το όνομα Κάστρο Παραλίου Άστρους. Άλλωστε το «Castiello la Estella»Kάστρο του Άστρους συμφωνούν όλοι οι ιστορικοί μελετητές και καστρολόγοι είναι το γειτονικό κάστρο στο Ξεροκάμπι του Αγιάννη από το 1256. Η ονομασία και άλλου κάστρου της περιοχής που κτίστηκε πολύ αργότερα από το 1256,( όταν κτίστηκε το Κάστρο Άστρους στο Ξεροκάμπη του Αγιάννη) , με το ίδιο όνομα Kάστρο Άστρους , είναι αδιανόητη ,αναξιόπιστη και βρίσκεται μόνο στα «ανωφελή διηγήματα» ,εκτός ότι είναι έκδηλα λανθασμένη προκαλεί αναμφισβήτητα αδικαιολόγητη σύγχυση στους αναγνώστες της ιστοριογραφίας .
Με την ευκαρία θέλουμε να αναφέρουμε ότι υπάρχουν και μη διακεκριμένοι μελετητές , που αυτοαποκαλούνται ιστορικοί μελετητές…,, και τηλεοπτικές εκπομπές για τα “τοπόσημα” , που αναφέρουν η Σχολή Καρυτσιώτη βρίσκεται στην Παλιόστερνα και η Εθνοσυνέλευση έγινε στον Ατσίγγανο… Με άλλα λόγια είναι σχετικά , «Γιατί όσα λέγουν οι Έλληνες είναι, καθώς μου φαίνεται, πολλά και γελοία].” Εκαταίος ο Μιλήσιος (περ. 560 π.Χ. – περ. 480 π.Χ.)
Οι διακεκριμένοι ιστορικοί μελετητές Νίκος Βέης , Σπ. Λάμπρος , Κ.Ρωμαίος ,Ε. Καρποδίνης, Αδαμ. Αδαμαντίου ,Αναστάσιος Ι. Μπάλλας και πολλοί άλλοι τοποθέτησαν πειστικά το «Castiello la Estella» (Kάστρο του Άστρους) του Αραγωνικού Χρονικού του Μορέως , το οποίο έκτισε το 1256 ο πρίγκιπας του Μωρέως Γουλιέλμος Βιλλαρδουίνος , στην τοποθεσία «Ξεροκάμπι» ανάμεσα στα χωριά Άγιος Ιωάννης (Αγιάννης) και Άγιος Πέτρος.
Πολλοί ιστορικοί μελετητές συμφωνούν τεκμηριωμένατο Κάστρο Παραλίου Άστρους αναμφισβήτητα δεν είναι το κάστρο Estellaκαι σίγουρα δεν χτίστηκε το 1256 από τον Γουλιέλμο Βιλλεαρδουίνο και το «Castiello la Estella» (Kάστρο του Άστρους) σύμφωνα με το Αραγωνικό Χρονικόανεγέρθηκε το 1256 από τον Γουλιέλμο Βιλλεαρδουίνο στο Ξεροκάμπι κοντά στον Αγιάννη (2χλμ).Ο Γουλιέλμος Βιλλεαρδουίνο σίγουρα δεν έχτισε δύο κάστρα το 1256.
Από αξιόπιστες πηγές συνοπτικά σχετικά κείμενα για το Κάστρο Παραλίου Άστρους
«Aλλά το Άστρος και Αστρίτσι δεν είναι ένα και το αυτό σημείον» (Νίκος Βέης ,Μνείαι του Άστρους σελ 97).
Από, Νίκο Α. Βέη , Μνείαι του Άστρους.
«Ήδη έλθωμεν εις το περί της θέσεως ζήτημα του κάστρου la Estella (=Άστρος )…..ως ρητώς μνημονεύει η αραγωνιακή παραλλαγή του Χρονικού του Μωρέως. Η τόσον δε ρητή μνεία περί του τόπου ,καθ’ όν ιδρύθη το φρούριον, δεν δύναται ν’αναφέρεται εις τα κατά την χερσόνησον του Άστρους περισωθέντα ,εν μέρει, μικρά οχυρωματικά έργα,άτινα και ανίσχυρα θα ήσαν προς τον σκοπόν του Βιλλαρδουίνου¨(Νίκο Α. Βέη , Μνείαι του Άστρους. σελ 99).
Το Κάστρο Παραλίου Άστρους αναφέρεται πιθανά είναι το«Astritzi» των Ενετών,αλλά δεν συμφωνον με αυτό όλοι οι ιστορικοί μελετητές, και ο κύριος του κάστρου ήταν ο Αγιαννίτης Λαμπρίδης ( Lampridios)(Ν.Βέης και άλλοι).
Η ταύτιση της θέσης Άστρος και του κάστρου της, καθώς και ο συσχετισμός τους με τις ονομασίες Αστρίτσι και Estella [=Άστρος (ελλ.)] δημιούργησε σύγχυση στους ιστορικούς και χαρτογράφους του παρελθόντος, αλλά και σε νεώτερους ερευνητές. Το κάστρο στο παράλιο Άστρος συγχεόταν κυρίως με το κάστρο Estella, το οποίο σύμφωνα με το Αραγωνικό Χρονικό ανεγέρθηκε το 1256 από τον Γουλιέλμο Βιλλεαρδουίνο για τον έλεγχο των ατίθασων Τσακώνων. Ωστόσο, το κάστρο Estella έχει πλέον ταυτιστεί με το οχυρό στο Ξεροκαστέλλι στην ορεινή ενδοχώρα της βορειοανατολικής Κυνουρίας.
Έχει υποστηριχθεί ότι στη θέση του κάστρου του Παράλιου Άστρους είχε προηγηθεί μεσαιωνικό κάστρο, υπόθεση που λόγω απουσίας επαρκών στοιχείων δεν γίνεται να επιβεβαιωθεί. Η μελέτη των καταλοίπων του κάστρου επιτρέπει τη διάκριση δυο οικοδομικών φάσεων. Η πρώτη φάση αφορά στην περίοδο μεταξύ του 17ου αι. και του τέλους του 18ου αι. Ίσως μάλιστα να σχετίζεται με την ανακατάληψη της περιοχής το 1715 από τους Οθωμανούς και την οικοδομική τους δραστηριότητα για τον έλεγχο τοπικών κινημάτων. Η δεύτερη οικοδομική περίοδος εντοπίζεται από το 1824 και 1825, εποχή που το κάστρο ενισχύθηκε και κατοικήθηκε από τους μυημένους στην Φιλική Εταιρία εύπορους έμπορους του εξωτερικού, αδερφούς Ζαφειρόπουλους.
ΥΠΠΟΤ/ΓΔΑΠΚ/ΑΡΧ/Α1/Φ43/41015/2009/8-6-2012,ΦΕΚ 196/ΑΑΠ/13-6-2012. Η κατάσταση διατήρησης του κάστρου είναι σχετικά καλή. Οι εξωτερικοί περίβολοι έχουν υποστεί φθορές και καταρρεύσεις της λιθοδομής, γεγονός που καθιστά την επίσκεψη στα σημεία αυτά επικίνδυνη. Η οικία Ιωάννη Ζαφειρόπουλου βρίσκεται σε κακή κατάσταση διατήρησης, αυτή του Κωνσταντίνου Ζαφειρόπουλου σε μέτρια, ενώ η οικία του Παναγιώτη είναι η καλύτερα σωζόμενη.
Βιβλιογραφία
Αρβανίτη Σμ., «Το κάστρο του Παραλίου Άστρους Κυνουρίας. Πρώτες παρατηρήσεις», Πρακτικά του Ζ΄ Διεθνούς Συνεδρίου Πελοποννησιακών Σπουδών (Πύργος- Γαστούνη-Αμαλιάδα, 11-17 Σεπτεμβρίου 2005), τ. Δ΄, Βυζάντιον-Συμπληρώματα, Πελοποννησιακά, Παράρτημα 27 (2007), 385-410
Καρποδίνη Ε., Κάστρα της Πελοποννήσου, Αθήνα 1993, 242-243
Μπάλλας Α., «Κάστρα της Κυνουρίας. Επισκόπηση των μεσαιωνικών κάστρων της Τσακωνιάς», ΠελοποννησιακάΚΣΤ΄ (2001-2002), 208-209
Πέππας Ι., Μεσαιωνικές σελίδες της Αργολίδας, Αρκαδίας, Κορινθίας, Αττικής, Αθήνα 1990, 176-177
Σαραντάκης Π., Αρκαδία: Οι Ακροπόλεις – Τα Κάστρα & Οι πύργοι της σιωπηλά ερείπια μιας δοξασμένης γης, Αθήνα 2006, 150-155
Σφηκόπουλος Ι.,Τα Μεσαιωνικά κάστρα του Μορηά, Αθήνα 1968, 198
Φιλιππίδης Δ., «Κυνουρία», Ελληνική Παραδοσιακή Αρχιτεκτονική, Πελοπόννησος Α’, τ. 4, Αθήνα 1985, 170-173
Bees N. A., «Μνείαι του Άστρους κατά τους μέσους αιώνας», ByzantinischeZeitschrift 17 (1908), 92-105
Bon A., La Morée franque. Recherches historiques, topographiques et archéologiques sur la Principauté d’Achaïe (1205-1430), Paris 1969, 73, 220, 280, 500, 515-516
Zakythinos A. , Le despotat grec de Morée. Histoire politique, Variorum Reprints, London 1975, 78, 164, 166
Υπάρχει μια θεωρία ότι στη θέση του κάστρου του Παράλιου Άστρους προϋπήρχε Βυζαντινό φρούριο. Όμως αυτή η υπόθεση δεν μπορεί να επαληθευτεί, καθώς δεν υποστηρίζεται από ευρήματα ή από ιστορικές πηγές.
Στο κάστρο διακρίνονται δύο οικοδομικές φάσεις: Η πρώτη φάση αφορά την περίοδο μεταξύ του 17ου αι. και του τέλους του 18ου αι. Ίσως μάλιστα να σχετίζεται με το τέλος της Β’ Ενετοκρατίας και την ανακατάληψη του Μοριά το 1715 από τους Οθωμανούς. (Εκείνη την εποχή οι Οθωμανοί οχύρωσαν κάποιες θέσεις για να εδραιώσουν την παρουσία τους στην περιοχή φοβούμενοι τους Τσάκωνες αλλά και την επιστροφή των Ενετών.)
Από, Αρβανίτη Σμ., Το κάστρο του Παραλίου Άστρους Κυνουρίας.(2007)
«H ύπαρξη κάστρου στην ίδια θέση ,από την Βυζαντινή περίοδο η την Ενετοκρατία ,δεν επιβεβαιώνεται ως τώρα απο οικοδομικά λέιψανα.»
«Σύμφωνα με τα όσα αναφέρθηκαν, με επιφύλαξη, μπορούν να διακριθούν δύο οικοδομικές φάσεις . Στη πρώτη ανήκουν ο εξωτερικός οχυρωματικος περίβολος… Συνεπώς εντάσσεται στην οικοδομική δραστηριότητα είτε κατά το διάστημα της Β’Ενεκοκρατίας στην Πελοπόννησο (1689-1715) και στα οχυρωμτικά έργα που κατασκεύασαν οι Οθωμανοί στην περιοχή για να αντιμετωπίσουν κυρίως τοπικά κινήματα είτε της Β’ Τουρκοκρατίας μετά το 1715».
«Με τα δεδομένα αυτά, η πρώτη οικοδομική φάση του Κάστρου του Παραλίου Άστρους τοποθετείται στην περίοδο από τα τέλη του 17ου έως τα τέλη του 18ου αιώνα» (σελ.395).
Πρόσφατα ο καθηγητής Π.Β.Φάκλαρης Παράλιο Άστρος (2023) αναφέρει «Στη πρώτη δεκαετία του 15ου αιώνα (1400-1410)… οι Ενετοί την εποχή εκείνη επισκεύασαν τα οχυρώματα Ναυπλίας και τότε πρέπει να κατασκεύασαν και το κάστρο στο Άστρος». Eπίσης αναφέρει «πρέπει να θεωρηθεί βέβαιο ότι το κάστρο που κτίστηκε με την πρωτοβουλία του Βιλλαρδουίνου ,είναι αυτό της Ωριάς στο Ξεροκάμπτι».
Από, Π.Β.Φάκλαρης. Παράλιο Άστρος (2023)
«Στη πρώτη δεκαετία του 15ου αιώνα (1400-1410)… οι Ενετοί την εποχή εκείνη επισκεύασαν τα οχυρώματα Ναυπλίας και τότε πρέπει να κατασκεύασαν και το κάστρο στο Άστρος. Η ύπαρξη του κάστρου την εποχή αυτή επιβεβαιώνεται από πληροφορία που βρίσκουμε στα αρχεία της Βενετίας του 1407 ,όπου αναφέρεται το κάστρο Astritzi και ο κύριος του κάστρου με το όνομα Lampridios η Lamborcho …..Όμως, πιο πιθανό είναι το όνομα Lampridios να αντιστοχεί στο όνομα Λαμπρίδης .Σε αυό συνηγορεί η διατήρηση του συνγκεκριμένου επωνύμου στον Άγιο Ιωάννη (σελ.87)
«Στον 13ο αι. ονομάζεται Άστρος (Estella)ένα κάστρο στην ενδοχώρα της Κυνουρίας που κτίστηκε από τους Φράγκους»… «Το 1256, … ο πρίγκηπας του Μορέως Γουλιέλμος Βιλλαρδουίνος , για να υποτάξει τους Τσάκωνες, έκτισε πάνω στα όρη (suso en las montanyas) ένα κάστρο που ονομαζότανla Estella,που αντιστοιχεί στην ονομασία Άστρος». “το κάστρο … φαίνεται ότι κυριαρχούσε στην περιοχή της Θυρεάτιδος, δηλ. του Άστρους κατά την περίοδο της Φραγκοκρατίας ” …” Ο Βέης υποστήριξε ότι θα λεγόταν Άστρος ,επειδή θα κατοικούσαν στην περιοχή αυτή κατά το θέρος οι κάτοικοι του Άστρους”….. “πρέπει να θεωρηθεί βέβαιο ότι το κάστρο που κτίστηκε με την πρωτοβουλία του Βιλλαρδουίνου ,είναι αυτό της Ωριάς στο Ξεροκάμπτι” (Π.Β.Φάκλαρης , Παράλιο Άστρος 2023 . σελ 86,87).
Δυτικά και νότια στο λοφίσκο σώζονται ίχνη κατοίκησης από την 3η χιλιετία π.Χ. έως και το 2ο αιώνα π.Χ. , ενώ στην κορυφή του δεσπόζει Κάστρο. Για την ίδρυσή του δεν υπάρχουν σαφή δεδομένα και η χρονολόγησή του στη βυζαντινή ή ενετική περίοδο δεν επιβεβαιώνεται έως τώρα από οικοδομικά λείψανα.
«Aλλά το Άστρος και Αστρίτσι δεν είναι ένα και το αυτό σημείον» (Νίκος Βέης ,Μνείαι του Άστρους σελ 97).
Στο παραπάνω χάρτη διακρίνονται στα ενδότερα ο οικισμός Toastri, που είναι το σημερινό Άστρος, το σημείο Laprici (Astritzi) που είναι το Κάστρο Παραλίου Άστρους και το νησί Stella που είναι η χερσόνησος του Παραλίου Άστρους . Σε διάφορες αναφορές του 1516, 1545,1547, 1570,1650 αναφέρονται το Toast(r)ι ,Toastri, σαν μεσογειακό τοπογραφικό σημείο και ανατολικά , νότια ανατολικά, βρίσκεται το τοπογραφικό σημείο Astritzi, Ostrici, Laprici σαν κάστρο και Stella σαν νησί. Σε τοπικά φυλλάδια λανθασμένα η αναφορά στους Ενετικούς χάρτες Stella για την χερσόνησο Παραλίου Άστρους (ήταν νησί πριν τον 5ο π.χ. αιώνα) ανεξήγητα και ατεκμηρίωτα συγχέεται με το κάστρο Estella ,που βρίσκεται στον Αγιάννη του Άστρους. Το κάστρο του Παραλίου Άστρους, δεν αναφέρεται από κανέναν ιστορικό μελετητή με το όνομα Estella (Εστέλλα), αλλά πολλοί ιστορικοί μελετητές συμφωνούν είναι το κάστρο Astritzi, Astrici, Ostrici, Laprici . Υπάρχουν αρκετοί Ενετικοί χάρτες που αναφέρουν την χερσόνησο με το όνομα Stella (Στέλλα) αλλά δεν υπάρχει χάρτης που αναφέρει την χερσόνησο η το κάστρο Παραλίου Άστρους με το όνομα Estella (Εστέλλα). Αυτονόητα άλλο είναι το νησί Stella , που είναι η χερσόνησος του Παραλίου Άστρους , και άλλο είναι το κάστρο Estella στον Αγιάννη.
Το 1516…« εν τω μνημείω τούτω λέγω,σημειούται toastri (= το Άστρος ) και Οstrici(= Αστρίτσι) … “Οθεν εξ όλων των προμνημονευθέντων μαρτυρίων, και άλλων τινων μεγαγενεστέρων χρόνων , ελέγχεται ότιτο Αστρίτσι είναι διάφορον του Άστρους τοπογραφικόν σημείον»( Νίκος Βέης ,Μνείαι του Άστρους σελ 98) .
Επίσης σε αναφορές του Stefano Magno to 1463,1467,1469 και άλλων για τα κάστρα του Μορέως το 1471 αναφέρονται δύο τοπογραφικά σημεία (κάστρα) Astro και Astrici , Astro και Astritzi.( Ν.Φλούδας Θυρεατικα Β. σελ 38). Οι παραπάνω αναφορές «Astro» είναι για το κάστρο Εστέλλα στον Αγιάννη ,στην τοποθεσία Ξεροκάμπι,όπως αναφέρουν πειστικά ο Ν.Βέης και πολλοί άλλοι ιστορικοί μελετητές και οι αναφορές Astrici και Astritziείναι για το κάστρο Παραλίου Άστρους.
Δια ταύτα, για το Κάστρο Εστέλλα ( «Castiello la Estella» = Kάστρο του Άστρους) στον Αγιάννη του Άστρους
Τεκμηριωμένα, αναμφισβήτητα,οριστικά και τελεσίδικα το Κάστρο Εστέλλα ( «Castiello la Estella» = Kάστρο του Άστρους) είναι το κάστρο που βρίσκεται στη τοποθεσία “Ξεροκάμπι” στον Αγιάννη του Άστρους, όπως συμφωνούν όλοι οι διακεκριμένοι ιστορικοί μελετητές , καιτο Κάστρο Παραλίου Άστρους αναμφισβήτητα δεν είναι το κάστρο Estella, ποτέ δεν ήταν το Κάστρο Άστρους (Κάστρο Άστρους ήταν από το 1256 το γειτονικό Καστρο Εστέλλα στον Αγιάννη , ας μην προκαλούμε σύκχυση στην γειτονιά μας με το ιδιο όνομα για δύο κάστρα… ) , σίγουρα το Κάστρο Παραλίου Άστρους δεν χτίστηκε το 1256 , αλλά χτίστηκε τον 15ο αιώνα η αργότερα τον 17οαιώνα, όπως συμφωνούν διακεκριμένοι ιστορικοί μελετητές , και πιθανά ήταν το Αστρίτσι (Astritzi) των Ενετών, όπως αναφέρουν μερικοί ιστορικοί μελετητές.
Στα μεγάλα ατεκμηρίωτα παραμύθια στα φυλλάδια και στο διαδίκτυο ,που πάντοτε δεν περιέχουν αναφορές και ιστορικά στοιχεία από αξιόπιστες πηγές ,που ονομάζουν ατεκμηρίωτα και αυθαίρετα το Κάστρο Παραλίου Άστρους «Castro Estella», αναμφισβήτητα «λείπει το στοιχείο της αλήθειας, η ιστορία καταντά ανωφελές διήγημα»( Πολύβιος, 202 π.Χ. – 120 π.Χ.) και γίνεται έκδηλο « όσα λέγουν οι Έλληνες είναι, καθώς μου φαίνεται, πολλά και γελοία.» ( Εκαταίος ο Μιλήσιος , περ. 560 π.Χ. – περ. 480 π.Χ.)
Οι δύο φωτογραφίες για το Κάστρο Εστέλλα , που αναφέρεται «Κεντρικός πύργος Άστρους» και «Τείχη της ακρόπολης του Άστρους» είναι Από το Αναστάσιος Ι. Μπάλλας ,Πελοποννησιακά, Τόμος ΚΓ Εταιρείας Πελοποννησιακών Σπουδών,Βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών
Οι άλλες φωτογραφίες για το Κάστρο Εστέλλα στον Αγιάννη από το φίλο και γείτονα μας στη παλιά “μητρόπολη του Αγιάννη Σουληνάρι” Θόδωρο Μαγκλή.
Η εκπομπή της ΕΡΤ Τοπόσημα του 1821 -Επίδαυρος, Άστρος, Τροιζήνα, που ήταν εκτός θέματος σχετικά με το ιστορικό Άστρος, με τις ανακρίβειες και τις άσχετες μπαρούφες ,αφού βάλλανε ένα δανεικό πεινασμένο « λύκο να φυλλάξει τα πρόβατα» του γείτονα , δεν ξεχάστηκε από την τοπική κοινωνία, ούτε θα ξεχασθεί ποτέ. Αντίθετα μας άνοιξε τα μάτια και «διαβαζουμε την ιστορία μας» που δεν «ξαναγράφεται ούτε σβήνεται» με τίποτα . Πως να σβηστεί το Χρονικό του Μορέως και η διακήρυξη της Β’Εθνοσυνέλευσης ¨ του Έθνους των Ελλήνων»….
Διαβάζοντας την ιστορία μας βρήκαμε ενδιαφέροντα θέματα σχετικά με τα κάστρα μας, από βιβλιογραφία πουμας πρότεινε το Υπουργείο Πολιτισμού, και θέλουμε να μοιραστούμε με τους αναγνώστες μας που ενδιαφέροντε για ιστορικά θέματα και εκείνους που «διαβάζουν την ιστορία μας».
Από το Υπουργείο ΠολιτισμούΥΠΠΟΑ/ΕΦΑΑΡΚ/ Α.Π. 91048/03-03-2022
«Όσον αφορά, τέλος, στο τρίτο ερώτημά σας σχετικά με τα κάστρα αρμοδιότητας της Υπηρεσίας μας, σας παραθέτουμε τους κάτωθι υπερσυνδέσμους προκειμένου όχι μόνο να ενημερωθείτε για το ποια είναι τα κάστρα της Κυνουρίας αλλά και για να σταχυολογήσετε χρήσιμες πληροφορίες ιστορικού και αρχαιολογικού ενδιαφέροντος, ούτως ώστε να έχετε μια σφαιρική θεώρηση σχετικά με το θέμα:»
Το κάστρο Εστέλλα στον Αγιάννη έχτισε το 1256 ο Γουλιέλμος Βιλλαρδουίνος προς υποταγήν των ανυπότακτων γειτόνων Τσακώνων στη Σίταινα , Καστάνιτσα και Πραστό, εκεί που ήταν οι Τσάκωνες , «επάνω εις τα όρη » suso en law montanyas , όπως αναφέρεται στο Χρονικό του Μορέως.Στο βάθος ευθεία ο Αργολικός και στο κέντρο στο μικρό λόφο είναι το «νησί» που είναι το Κάστρο Παραλίου Άστρους . Οι φωτογραφίες από το φίλο και γείτονα μας στη παλιά “μητρόπολη του Αγιάννη Σουληνάρι” Θόδωρο Μαγκλή .
Διακρίνεται παραπάνω ο κεντρικός πύργος του Κάστρου Εστέλλα (Άστρους) στον Αγιάννη . Ο Άγιος Ιωάννης (Αγιάννης ) είχε και την ονομασία Άστρος, Αγιάννης Άστρους, Επάνω Άστρος, Ορεινό Άστρος , Αγιαννίτικα Καλύβια.
..”.Και ακριβώς επί μεμονωμένου βουνού άνωθεν του Αγίου Ιωάννου (=Επάνω Άστρους) κείται … το Κάστρο τη Ωριάς …Κατά την εμήν γνώμην μετά τας ανωτέρω εξηγήσεις πιθανώτατα δυνάμεθα να ταυτίσωμεν το Κάστρο της Ωριάς του Πάρνωνος προς το Estella =Άστρος.”(σελ 99-100)
Το παρακάτω άρθρο στείλλαμε στους βουλευτές μας και το Υπουργείο Πολιτισμού.
Είμαι Έλληνας της διασποράς που κάθε Σεπτέμβριο επισκέπτομαι την Ελλάδα, πολλές φορές προσκαλούμε φίλους μας από το εξωτερικό για να απολαύσουν και αυτοί τον Αττικό ουρανό και να γίνουν φίλοι της πατρίδας μας , αυτό μπορούμε να κάνουμε.
Εφέτος οι προσκεκλημενοι φίλοι μας μας έμαθαν κάτι που δεν ξέραμε ούτε είχαμε υποψιαστεί όλοι μας, που νομίζω θα σας ενδιαφέρει να μάθετε και εσείς για να ενεργήσετε κατάλληλα.
Μου αφηγήθηκαν τα ακόλουθα . Όταν βγήκαν στο παλιό δρόμο για να δούνε το ισθμό στη Κόρινθο χάθηκαν γιατί οι επιγραφές του δρόμου ήταν βαμμένες στα μαύρα και δεν μπορούσαν να δουν που να πάνε. Τελικά ταλαιπωρήθηκαν αλλά βρήκαν το δρόμο τους. Όταν έφθασαν στο Άργος η επιγραφή για την Τρίπολη ήταν μισοσκεπασμένη με ένα πανί και χαθηκαν πάλι γιατί δεν υπήρχε άλλη καινούργια επιγραφή να δείχνει Τρίπολη η Άστρος που πήγαιναν. Όταν πήρανε το δρόμο για Άστρος δεν είδανε την επιγραφή που έδειχνε την πορεία για το Άστρος γιατί ήταν και αυτή βαμμένη , τελικά μετά την ανηφόρα στο κολοσούρτη κατάλαβαν και αφού γύρισαν πίσω κάποιος στους Μύλους τους είπε που να στρίψουνε. Όταν ήρθαν στο Άστρος ήθελαν να δουν το χώρο την Β’ Εθνοσυνελεύσεως αλλά δυστυχώς ήταν κλειστός και μη προσβάσιμος.
Τα δύο παραπάνω περιστατικά , οι βαμμένες επιγραφές των δρόμων και η αδύνατη πρόσβαση των αρχαιολογικών χώρων , δεν είναι ιστορίες , είναι αληθινά γεγονότα και ταλαπωρία για τους επισκέπτες μας . Ίσως δεν είναι θέματα για τον ντόπιο πληθυσμό που ξέρει τους δρόμους η τους αρμοδίους που δεν τα θεωρούνε σημαντικά.
Ρωτήσαμε σε μια ιδιωτική συνάντηση τον δήμαρχο Βορείου Κυνουρίας γιατι ο “Ιερος Χώρος ” , όπως από μεγάλο σεβασμό αποκαλούν οι ντόπιοι κάτοικοι τον χώρο της Β’ Εθνοσυνελεύσεως, είναι κλειστός και μη προσβάσιμος και μας είπε ότι ο χώρος ανήκει στη αρχαιολογική υπηρεσία. Αφήσαμε το θέμα να το συζητήσουμε αργότερα θεσμικά.
Τελικά οι φιλοξενούμενοι φίλοι μας έφυγαν ευχαριστημένοι από την επίσκεψη τους και μας έδωσαν χαριτολωγόντας δύο κιλά χρώμα , ένα πινέλλο και μια τανάλια , για να βάψουμε τις επιγραφές και να ανοίξουμε τον χώρο της Β’ Εθνοσυνελεύσεως.Μας υποσχέθηκαν τούλαχιστον για ένα χρόνο δεν θα δημοσιεύσουν τις φωτοφραφίες που είχαν για αυτά τα θέματα και εμείς τους υποσχεθήκαμε ότι θα κάνουμε ότι μπορούμε να πείσουμε τους αρμοδίους η χαριτολωγόντας θα το κάνουμε μόνοι μας του χρόνου τον Σεπτέμβριο. Επίσης τους καλέσαμε να έρθουν πάλι του χρόνου, για να βεβαιωθούν οτι θα το κάνουμε, και να μας στείλουν και τους φίλους τους. Φυσικά ντρεπόμαστε να τους πούμε ότι οι ίδιες επιγραφές που χάθηκαν είναι βαμμένες πολλά χρόνια και ο “Ιερός Χώρος ” της Β’ Εθνοσυνελεύσεως είναι επισης για πολλά χρόνια κλειστός και μη προσβάσιμος.
1) Παρακαλούμε να μας γράψετε στη ηλεκτρονική διεύθυνση ποιός είναι ο υπεύθυνος δημόσιας φορέας η δημόσια υπηρεσία για τον “Ιερό Χώρο” της Β’ Εθνοσυνελεύσεως , και για το Αρχαιολογικό Μουσείο Άστρους Κυνουρίας και για τις βαμμένες επιγραφές των δρόμων στη Κορινθία, Αργολίδα και Αρκαδία η Κόρινθος, Άργος, Άστρος.
2) Παρακαλούμε να ρωτήσετε θεσμικά τον αρμόδιο Υπουργό να ανοίξει αμέσως τον “Ιερό Χώρο” της Β’ Εθνοσυνελεύσεως και τον χώρο του Προαυλίου του Αρχαιολογικoυ Μουσείου Άστρους Κυνουρίας. Το κλείσιμο των δύο χώρων δεν έχει καμιά σχέση με την ρωγμή του μουσείου, και αργότερα το Αρχαιολογικό Μουσείο Άστρους Κυνουρίας και να βάψει τις κατεστραμένες επιγραφές των δρόμων στη Κορινθία,Αργολίδα και Αρκαδία η Κόρινθος, Άργος, Άστρος.
Ο «IερόςΧώρος » είναι σεμνός και επιβλητικός , είναι «μουσείο» απο μόνος του.
Το Αρχαιολογικό Μουσείο Άστρους έκλεισε το 2008 με απόφαση του ΥΠΠΟΑ. (Με το αρ. ΥΠΠΟ/ΓΔΑΠΚ/ΔΜΕΕΠ/Γ1/Φ21-ΛΘ/96025/1381-7/10/2008). Από υπεβολική ταχύτητα και απερίσκεπτα χωρίς αιτιολογημένη απόφαση το ΥΠΠΟΑ αυθαίρετα κλειδοαμπάρωσε και τον γειτονικό χωριστό «Ιερό Χώρο» της Β’ Εθνοσυνέλευσης των Ελλήνων. Μετά από δέκα χρόνια, χιλιάδες έγγραφα και αναφορές αναίρεσε τις ανακρίβειες και τις αντιφατικές δικαιολογίες του και το ΥΠΠΟΑ άνοιξε τον χώρο προσωρινά. Ποτέ δεν είναι αργά.
Το 2016 σε επίσκεψη στην πατρίδα βρήκαμε το «Ιερό Χώρο» της Β’ Εθνοσυνέλευσης των Ελλήνων και το Αρχαιολογικό Μουσείο Άστρους απερίσκεπτα κλειδαμπαρωμένο και υποσχεθήκαμε να ασχολήθούμε με το θέμα. Αδιάκοπα από το 2016 μέχρι σήμερα συνεχίζουμε την προσπάθεια μας για τα αυτονόητα με παρεμβάσεις στον ηλεκρονικό τύπο και αναφορές στις αρμόδιες αρχές. Ο κεντρικός στόχος είναι και παραμένει να ανοίξουμε οριστικά το Αρχαιολογικό Μουσείο Άστρους.
Επίσης με την ενθάρρυνση και την έμμεση βοήθεια των συμπολιτών μας και την επίσκεψη εκατοντάδων χιλιάδων αναγνωστών από όλο το κόσμο δημιουργήσαμε το
και στο ΦΒ τις ομάδες μας «Το ιστορικό Άστρος Κυνουρίας» & « Ο Άγιος Ιωάννης (Αγιάννης)».
Μετά απο δέκα χρόνια θεωρούμε σωστό να δημοσιεύσουμε κέιμενα σχετικά με το θέμα και την αποτελεσματικότητα του Ελληνικού κράτους. Παρακάτω ένα από τα πρώτα κείμενα του 2016 που είναι επίκαιρα σήμερα δέκα χρόνια αργότερα το 2026.
JOHN KOUROGIORGAS
To:Άννα-Βασιλική Καραπαναγιώτου ,ΕΦΑΑΡΚ
Fri, Oct 14, 2016 at 5:21 p.m.
Κυρία Καραπαναγιώτου,
Είναι χαρά μας να σας βοηθήσουμε , όσο μπορούμε, στο δύσκολο έργο σας με τις σημερινές συνθήκες του κόπτη.Πιστεύουμε ότι ο λίγος χρόνος που θα ξοδέψετε θα είναι ωφέλιμος για όλους, θα ανταλλάξουμε απόψεις και θα σας προσφέρουμε πιθανόν νέα δεδομένα που θα μας κάνουν να ξανασκεπτούμε όλοι μας τι μπορούμε να κανούμε καλύτερα με ότι διαθέτουμε η ακόμα χωρίς χρήματα.
Είναι απαραίτητο να διακρίνουμε και να καταλάβουμε από την αρχή οτι μιλάμε για τρεις διαφορετικούς χώρους , που έχουν χωριστή φυσική και λειτουργική οντότητα , αλλά όταν τους δούμε όλους μαζύ δεμένους έχουμε ένα ανώτερο και σπουδαίοτερο μεγαλείο. Οι τρεις αυτοί διαφορετικοί χώροι είναι: 1) ο “Iερός Χώρος ” της Β’ Εθνοσυνέλευσης, 2) η Σχολή Καρυτσιώτη και 3) το Αρχαιολογικό Μουσείο Άστρους
O “Iερός Χώρος ” της Β’ Εθνοσυνέλευσης των Ελλήνων.,
Οι ραγιάδες πρόγονοι μας «τετρακόσια τόσα χρόνια ζούσανε στη καταφρόνια και ανάστασης ημέρα ….καρτερούσαν» τελικά, αποφασίσαν να διώξουν τους Τούρκους κατακτητές και εκείνες της πολύ δύσκολες και πολύ κρίσιμες στιγμές ,στη αρχή της επανάστασης, που όλα κρέμονταν από μια κλωστή , διάλεξαν το τόπο μας και αυτό το «ιερο Χώρο»,για να συντονίσουν τις πολλές αντιμαχόμενες και αυθόρμητες προτάσεις όλων των αγωνιστών , να σχεδιάσουν τον αγώνα εναντίον των κατακτητών και το κτήσιμο του νεοσύστατου Ελληνικού κράτους.
Oι ντόπιοι κάτοικοι μετά το τέλος της Β” Εθνοσυνέλευσης ονόμασαν τον χώρο που έγινε η Εθνοσυνέλευση «ιερό χωρό», από έκδηλο σεβασμό, για την μεγάλη συνεισφορά που προσέφερε στο Ελληνικό Έθνος. Eδώ για υπερβολή το “ιερός” δεν έχει θρησκευτική έννοια αλλά Εθνική έννοια , ο χώρος αναγνωριζότανε απο τους κατοίκους σαν πολύ σπουδαίος, σαν «Iερός Χώρος”
Ο «IερόςΧώρος » είναι σεμνός και επιβλητικός , είναι «μουσείο» απο μόνος του .Δεν πρέπει να πειράξουμε ούτε ένα λιθαράκι . Πρέπει να φωνάξουμε δυνατά σε όλους τους αρμόδιους να τον ανοίξουν αύριο , είναι ντροπή μας να έρχονται άνθρωποι από την Αμερική να δουν τον χώρο η τα παιδιά μας και να βλέπουν τον χώρο κλειστό. Tο κλείσιμο δεν έχει καμιά σχέση με τη “πρόφαση” ρωγμής στη Σχολή , ούτε δικαιολογειται με τίποτα. Ο “Ιερος Χώρος ” χωρίζεται με την μάντρα η πέτρινο τοίχο από το προαύλιο της Σχολής Καρυτσιώτη, είναι χωριστός χώρος , υπάρχει μάλιστα μια μικρή πόρτα μεταξύ τους όπως είχε προνοήσει σωστα ο μεγάλος ευεργέτης μας Καρυτσιώτης,δείτε την μάντρα που χωρίζει τους χώρους στη φωτογραφία. Ο «Iερός Χώρος » της Β” Εθνοσυνέλευσης πρέπει να ανοίξει αύριο.Χρειάζεται μονάχα το κλειδί , ούτε ενα ευρώ ,για να ανοίξουμε την κλεισμένη πόρτα δίπλα στα κυπαρίσιαη μια τανάλια να κόψουμε την αλυσίδα.
Το Προαύλιο της Σχολήs Καρυτσιώτη
Η Σχολή του Καρυτσιώτη έπεξε το δικό της αναμφισβήτητα ρόλο , ήταν παράρτημα της μεγαλύτερης σχολής του του Αγιάννη που είχε κτιστεί το 1798 πριν την επανάσταση που αργότερα έκαψε ο Ιμπραίμ. Από τη Σχολή του Καρυτσιώτη πέρασαν χιλιάδες μαθητές που με τα αρβυλά τους «έφαγαν” τα σκαλοπάτια του κτηρίου, που ένας ανόητος υπάλληλος της αρχαιολογίας αντικατάστησε με καινούργια, γιατί δεν ηξερε και «ούτε υπήρχε άλλος τρόπος » να διατηρήσει την ιστορία και την ασφάλεια των επισκεπτών .Αυτοί οι μαθητές και καλαμαράδες επρόδευσαν και βοηθήσανε με το τρόπο τους το Έθνος.
Το προαύλιο επίσης της σχολής Καρυτσιώτη είναι χωριστός και ανεξάρτητος χώρος από την σχολή και είναι μουσείο από μόνο του. . Έστειλα ανθρώπους από τον εξωτερικό να δούνε τα «φαγωμενα σκαλοπάτια» , που τους είπαν δεν υπάρχουν πια, τις καμινάδες των μαθητών, το εξωτερικό ώμορφο και επιβλητικό κτήριο της σχολής και τον ιερό χώρο, αλλά ήταν όλα αδικαιολόγητα και ανεξήγητα κλεισμένα και απρόσβαστα.
Η Σχολή Καρυτσιώτη έγινε το Μουσείο Άστρους και υπηρήτησε όμορφα τον τόπο για αρκετά χρόνια , (αυτά είχαμε , αυτά μπορούσαμε πάντοτε με “μέτρο», αυτά κάναμε) ,μέχρι που έγινε η «πρόφαση της ρωγμής » και έκλεισε απεριόριστα.Έκλεισε ακόμα απο υπερβολική ταχύτητα και ο χώρος του προαυλίου της σχολής.
Το προαύλιο της σχολής Καρυτσιώτη, επίσης μπορεί να ανοίξει και να γίνει προσβάσιμο στους επισκέπτες χωρίς ούτε ένα κλειδί μια τανάλια η ένα ευρώ.Το Προαύλιο της Σχολήs Καρυτσιώτη πρέπει να ανοίξει αύριο.
Tο Αρχαιολογικό Μουσείο Άστρους
“Tο Μουσείο Άστρους υπηρήτησε ώμορφα τον τόπο για αρκετά χρόνια , (αυτά είχαμε , αυτά μπορούσαμε πάντοτε με “μέτρο», αυτά κάναμε) ,μέχρι που έγινε η «πρόφαση της ρωγμής » και έκλεισε απεριόριστα” Θα αρχίσουμε από την «πρόφαση της ρωγμής «. Τα παλιά κτήρια είναι γερά δεν πέφτουν ποτέ, ακόμα και αν τα βομβαρδίσουμε , όπως δεν έπεσε και το σχολείο του Αγιάννη από το 1958, αν και έλεγαν οι μηχανικοί θα πέσει σύντομα και γι αυτό έφτιαξαν το καινούργιο σχολείο στο κουτρί ,που τώρα κοντεύει να πέσει , και το παλιό σχολείο κάθεται εγκαταλειμένο , αγέρωχο και υπερήφανο.
Με λίγη θέληση και λίγα χρήματα πρέπει αμέσως να “στυλώσουμε” την Σχολή . Ειναι υποχρέωση μας στους εαυτούς μας, στα παιδιά μας και στο Καρυτσιώτη. Είναι εύκολο , είπαμε με λίγη θέληση και λίγη φαντασία , να λύσουμε όλα τα πιθανά προβλήματα όπως παλαιότητα , τα τεχνικά χαρακτηριστικά , ρωγμή, το ξύλινο δάπεδο, το ανεκμετάλευτο υπόγειο , πρόσβαση λεωφορείων και ατόμων μεπρόβλημα κινητικότητας. Πολύ συνοπτικά υπάρχει τσιμέντο, ας πούμε για το πάτωμα και για εκμετάλευση του υπογείο , που μπορεί να μετατραπεί σε αίθουσα για τα βαριά εκθέματα, δρόμος μπόρει να γίνει απο τα ανατολικά υπάρχει χώρος η από την πλατεία Καρυτσιώτη μόνο για επίσκεψη του μουσείου.Άμα θέλουμε μπορούμε.
Δεν μπορούμε να αφήσουμε αυτό το χώρο κλειστό περισσότερο, υπάρχει και είναι εδώ ,και θα ειναι ντροπή όλων μας να εγκαταλείψουμε την Σχολή Καρυτσιώτη για όποιες άλλες πολυτέλειες , πρέπει να χρησιμοποιήσουμε ότι έχουμε. Η Σχολή Καρυτσιώτη και το Μουσείο Άστρους πρέπει να ανοίξουν σύντομα.
Κυρίa Καραπαναγιώτου, ρωτάμε τα ακόλουθα:
1) Πότε επιτέλους θα τα ανοίξετε τον “Iερό Χώρο” ” της Β” Εθνοσυνέλευσης?
2) Πότε επιτέλους θα τα ανοίξετε το Προαύλιο της Σχολήs Καρυτσιώτη?
3)Τι να περιμένουμε για το Αρχαιολογικό Μουσείο Άστρους
ποιά είναι τα σχέδια σας ?
4) Ποσα χρήματα χρειάζονται για να ανοίξει το Αρχαιολογικό Μουσείο Άστρους?
5) Με ποιά απόφαση , που μπορούμε να τη δούμε, έκλεισε ο “Iερός Χώρος ” της Β” Εθνοσυνέλευσης, το Προαύλιο της Σχολήs Καρυτσιώτη και το Αρχαιολογικό Μουσείο Άστρους?
Άμα έχετε χρόνο δείτε τα ακόλουθα·«Πως μπορούμε να βοηθήσουμε τον τουρισμό μας και τους εαυτούς μας με λίγο καλή θέληση και χωρίς χρήματα»
“Εφέτος οι προσκεκλημενοι φίλοι μας μας έμαθαν κάτι που δεν ξέραμε ούτε είχαμε υποψιαστεί όλοι μας, που νομίζω θα σας ενδιαφέρει να μάθετε και εσείς για να ενεργήσετε κατάλληλα…. Eμείς τους υποσχεθήκαμε ότι θα κάνουμε ότι μπορούμε να πείσουμε τους αρμοδίους.”
Περιμένω τις ενεργειές σας και απόψεις σας και σας ευχαριστώ για το χρόνο σας.
astrosgr.com - Το Ιστορικόν Άστρος Κυνουρίας 