ΜΛΣΥ Μελλων Συντ θα ειχα έρθει ΑΠ , Εζού θα ένι φερτέ ΒΠ , Εκιού θα έσι φερτέ ΤΑ , Έντεν’η θα ένι φερτέ ΤΘ , Ένταν’η θα ένι φερτέ ΤΟ , Έγκεινι θα ένι φερτέ
ΑΠ , Ενεί θα έμε φερτέ ΒΠ , Εμού θα έτε φερτέ ΤΑ , Έντεϊ θα είνι φερτέ ΤΘ , Έντεϊ θα είνι φερτέ ΤΟ , ΈνταΪ θα είνι φερτέ
ΥΠΔΚ να ερχόμουνα ΑΠ , Εζού να παρίντα ΒΠ , Εκιού να παρίντα ΤΑ , Έντεν’η να παρίντα ΤΘ , Ένταν’η να παρίντα ΤΟ , Έγκεινι να παρίντα
ΑΠ , Ενεί να παρίντε ΒΠ , Εμού να παρίντε ΤΑ , Έντεϊ να παρίντε ΤΘ , Έντεϊ να παρίντε ΤΟ , ΈνταΪ να παρίντε
ΥΠΣΤ να ήρθα ΑΠ , Εζού να μόλου ΒΠ , Εκιού να μόλερε ΤΑ , Έντεν’η να μόλει ΤΘ , Ένταν’η να μόλει ΤΟ , Έγκεινι να μόλει
ΑΠ , Ενεί να μόλουμε ΒΠ , Εμού να μόλετε ΤΑ , Έντεϊ να μόλωϊ ΤΘ , Έντεϊ να μόλωϊ ΤΟ , ΈνταΪ να μόλωϊ
*Τα έχου, έχα,έχουντα το βάζουμε όταν ΄‘εχουμε κάτι και το ενεργούμε δηλαδή /εχουμε τσουβάλια ελιές και τα κουβάλάμε στο λιοτρίβι και σε ερώτηση απάντάμε σε ένι έχου φερτέ. π.χ. ένι φερίκου ο παρακέιμενος ειναι, ΄ενι έχου,.εχα, έχουντα φερτέ
* Το ένι παρίου δηλώνει κίνηση ατομική (δεν ξέρω αν σε κάνω να καταλάβεις) αλλά σε ερώτηση τι έχεις κάνει , που βρίσκεσαι εσύ η ο άλλος απάντάμε ένι φερτέ,φερτά φερτέ. Αρα ένι παρίου είναι σωστό το ένι φερτέ , Ολα τα άλλα είναι σωστά.
Η σημερινή Τσακωνιά,στην οποία μιλιέται η τσακώνικη διάλεκτος ,είναι τμήμα της επαρχίας Κυνουρίας .
Εκτείνεται στην ανατολική πλευρά του Πάρνωνα.
Παραλιακά από το Λεωνίδιο στα νότια έως τον Άγιο Ανδρέα στα βόρεια ,σε μήκος 40 χλμ.( φυσικά σύνορα οι χείμαρροι Δαφνώνας και Βρασιάτης ).
Δυτικά φυσικό σύνορο είναι ο Μαλεβός ( Πάρνωνας) από Βασκίνα έως Σίταινα σε βάθος 20-25 χλμ.περίπου από τη θάλασσα.
Παλαιότερα η διάλεκτος μιλιόταν σε περισσότερα χωριά προς την πλευρά της Λακωνίας .
Ίσως και μέχρι το ακρωτήριο Μαλέας .
Ο Τούρκος περιηγητής Εβλιγιά Τζελεμπή μιλά για 14 χωριά.
Δεν γνωρίζουμε όμως πώς ,πότε και γιατί σταμάτησε να ομιλείται εκεί.
Μέσα σε αυτή τη μικρή έκταση που περιλαμβάνει εννέα χωριά και μερικούς οικισμούς ( Λεωνίδιο , Πραγματευτή ,Μέλανα,Σαπουνακέικα ,Τυρός,Άγιος Ανδρέας ,Σίταινα ,Καστάνιτσα ,Πραστός και οι οικισμοί Βασκίνα ,Σαμπατηγή,Λιβάδι ,Φούσκα,Άγιος Παντελεήμονας ), κατοικούν οι Τσάκωνες ,απόγονοι των αρχαίων Λακώνων ( Δωριέων).
Την καταγωγή τους από τους Δωριείς και της διαλέκτου από την αρχαία Δωρική, μας το μαρτυρούν εκτός από τη γειτνίαση με τη Λακεδαίμονα και η τοπική διάλεκτος ,η τσακώνικη, η οποία έχει τις ρίζες της στην αρχαία Δωρική που μιλιόταν στη Λακεδαίμονα.
Αυτό μας το δείχνουν η πληθώρα λέξεων της τσακώνικης διαλέκτου που διατηρήθηκαν αυτούσιες ή έχουν τις ρίζες τους στην αρχαία Δωρική όπως :
Ορού ( ορώ- βλέπω )
Μάτη ( μήτηρ – μητέρα )
Σάτη( θυγάτηρ- κόρη)
Υζέ ( υιός – γυιός)
Κούε ( κύων- σκύλος)
Κουνάρι ( κυνάριον – σκυλάκι )
Θα μόλου – ΜΟΛΩΝ ΛΑΒΕ
( Θα έλθω- έλα να τα πάρεις)
Ποίου ( ποιώ- κάνω)
Σίνακα ( θρίναξ – δικριάνι)
και πλήθος άλλων.
Πολλοί εθνολόγοι αμφισβήτησαν την καταγωγή των Ελλήνων ,υποστηρίζοντας ότι είναι σλαβικής καταγωγής .
Ανάμεσα τους και ο γνωστός ιστορικός Φαλμεράυερ ,ο οποίος όμως έκανε εξαίρεση για τους Τσάκωνες ,λέγοντας ότι μόνον αυτοί είναι απόγονοι των αρχαίων Δωριέων.
Ο πρώτος ο οποίος κάνει μνεία για την Τσακωνιά και την Τσακώνικη διάλεκτο ,δίνοντάς μας και μερικές τσακώνικες λέξεις ,είναι ο προαναφερθείς Τούρκος περιηγητής Εβλιγιά Τσελεμπή.
Αυτός όμως ο οποίος πρώτος ασχολήθηκε συστηματικά με τη μελέτη της Τσακώνικης διαλέκτου είναι ο Βαυαρός γλωσσολόγος Μιχαήλ Δέφνερ.
Γνωρίζοντας άριστα την ελληνική γλώσσα διορίστηκε καθηγητής λατινικών στο Λύκειο Αντωνιάδου στην Αθήνα.
Ως γλωσσολόγοςτου δόθηκε εντολή από την Ακαδημία του Βερολίνου το 1874 να περιηγηθεί σε επαρχίες της Πελοποννήσου και μεταξύ αυτών τη Μάνη και την Τσακωνιά ,για να μελετήσει τις τοπικές διαλέκτους .
Επισκέφθηκε την Τσακωνια τρεις φορές μεταξύ των ετών 1870-1880.
Έγραψε λεξικό της Τσακώνικης διαλέκτου και Γραμματική.
Για την προσφορά αυτή ο Δήμος Λεωνιδίου τον ανακήρυξε επίτιμο δημότη της κοινότητας Λεωνιδίου το 1922.
Με την Τσακώνικη διάλεκτο ασχολήθηκε και ο Γάλλος Pernaut,ο οποίος σε συνεργασία με τον Τσάκωνα Θανάση Κωστάκη έγραψαν Γραμματική της Τσακώνικης γλώσσας.
Από τους Έλληνες γλωσσολόγους που ασχολήθηκαν με τη μελέτη της διαλέκτου μας ,είναι ο Μελανιώτης Τσάκωνας γλωσσολόγος Θανάσης Κωστάκης ο οποίος έγραψε τρίτομο λεξικό της Τσακώνικης διαλέκτου ,Γραμματική καθώς και πολλά βιβλία λαογραφικού περιεχομένου για την Τσακωνιά.
Σήμερα με τη μελέτη της Τσακώνικης διαλέκτου ασχολούνται ο Ρώσος Maxim Kisilier Διευθυντής του Ελληνικού Ινστιτούτου του Πανεπιστημίου της Αγίας Πετρούπολης και ο καθηγητής γλωσσολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης Αγαθοκλής Χαραλαμπόπουλος.
Από αυτούς που ασχολήθηκαν σήμερα με τη διάσωση της Τσακώνικης διαλέκτου αναφέρουμε :τον Παναγιώτη Πιτσελά ο οποίος ξεκίνησε από το 1985 περίπου την διδασκαλία της στα σχολεία της Τσακωνιάς με δασκάλους που ήξεραν τη γλώσσα και το Σωτήρη Λυσικατο ο οποίος έγραψε το Τσακώνικο Ανθολόγιο.
Τα τελευταία χρόνια το Αρχείο Τσακωνιάς έχει ιδρύσει τμήματα διδασκαλίας της γλώσσας στο Λεωνίδιο ,στον Τυρό και στον Άγιο Ανδρέα.
Σε αυτά δίδαξαν και διδάσκουν στο Λεωνίδιο :
Κουρμπέλης Κων/νος ,ιερέας
Κουνιά Μηλιώ,εκδότης εφημερίδας Κυνουρίας
ΜάνουΕλένη, καθηγ.Αγγλ.φιλολογίας
Τσαγγούρης Παναγ.,δάσκαλος
Γιάννης Καμβύσης ,συντ/χος δάσκαλος
Πήλιουρας Γιώργος,πρώην γραμμ.Δήμου Λεωνιδίου
Πήλιουρας Γιώργος ( Κούρης) υπαλλ.ΟΤΕ.
Στον Τυρό :
Μαρνέρης Παναγ. ,επαναπατρισθείς ομογενής με όραμα ζωής τη διάσωση της Τσακώνικης γλώσσας
Ζαρόκωστα Γεωργία , συντ/ χος δασκάλα
Αλευράς Μιχαήλ ιερέας
Στον Άγιο Ανδρέα :
Σούρσος Ιωάννης ,συντ/ χος δάσκαλος
Μαρνέρης Παναγιώτης
Μάνου Ελένη.
Εδώ θα πρέπει να αναφέρουμε και την προσφορά του αείμνηστου Τυριώτη παπά Ηλία Ψαρολόγου ο οποίος κατόρθωσε ,αν και ευρισκόμενος σε χώρο εκτός Τσακωνιάς ( περιοχή Ναυπλίου) να δημιουργήσει ρεύμα αγάπης για τα Τσακώνικα ,με τη δημιουργία χορωδίας η οποία έψαλλε τη θεία λειτουργία στα Τσακώνικα ( την οποία είχε ο ίδιος μεταφράσει ) και τη γραφή ,μελοποίηση τραγουδιών στα τσακώνικα και την εκτέλεση τους από τη χορωδία Ναυπλίου.
Το λυπηρό είναι ότι τα τελευταία χρόνια με την επαφή των Τσακώνων με μη Τσάκωνες και την εισβολή του τουρισμού στην περιοχή μας η διάλεκτος υποχωρεί.
Σήμερα μιλιέται στα χωριά που προαναφέραμε και κυρίως από ηλικιωμένους.
Στην προσπάθεια του αρχείου Τσακωνιάς να διασωθεί η διάλεκτος ,λειτουργούν σχολεία εκμάθησης της διαλέκτου στο Λεωνίδιο,Τυρό ,Άγιο Ανδρέα για να μη χαθεί το μοναδικό ζωντανό μνημείο πολιτιστικής κληρονομιάς σε παγκόσμια κλίμακα.
Το Άστρος και ο Αγιάννηςείναι μια κοινότητα και το σπουδαιότερο οι κάτοικοι είναι οι ίδιοι, είχαν και έχουν σήμερα σπίτια στον Άγιάννη και στο Άστροςγια τουλάχιστον χίλια χρόνια.Από το χωριό Άγιος Ιωάννης προήλθε το Άστρος , το Παράλιο Άστρος, αλλά και άλλοι οικισμοί. Το 1845 ο Αγιάννης αποτέλεσε την θερινή έδρα της Επαρχίας Κυνουρίας και ήταν το μητροπολιτικό κέντρο της Θυρέας για πολλούς αιώνες πριν την επανάσταση του 1821..
Για πολλούς αιώνες πριν την επανάσταση του 1821 σε διαφορές αναφορές και χάρτες οι δύο οικισμοί το Άστρος και ο Αγιάννης ανακατεύονται , το Άστρος αναφέρεται Άστρος ,γίνεται Αγιάννης ,Καλύβια Άστρους, Αγιαννίτικα καλύβια και ο Αγιάννης αναφέρεται Aγιάννης, γίνεται Άστρος, ορεινό Άστρος ,επάνω Άστρος ,Αγιάννης Άστρους και Αγιαννίτικα καλύβια.Ενδιαφέρον είναι σε χάρτες επίσης ο Αγιάννης αναφέρεται σαν «Άστρος» και το Άστρος σαν «Άγιος Ιωάννης».
Οι ιστορικοί Πουκεβίλ και Διονύσιος Κόκκινος αναφέρουν χαρακτηριστικά «Άγιον Ιωάννην του Άστρους».
Ο Νίκος Βέης (1883; – 1958) ήταν Βυζαντινολόγοςιστορικός και νεοελληνιστής, καθηγητής Πανεπιστημίου και Ακαδημαϊκός.
Από, Νίκο Α. Βέη , Μνείαι του Άστρους
«Και όντως το Άστρος και κατά τους μεσαιωνικούς χρόνους ήτο διμερές… οι κατοικούντες τα λεγόμενα Καλύβια Άστρους (είτε Αγιαννίτικα) αναγκάζονται ένεκεν των ελωδών πυρετών ν’αναβαίνωσιν εις το Άγιον Ιωάννη. … ο Άγιος Ιωάννης κατ αρχάς είχεν υπόστασιν σαν θερινή κατοικία των Αστρινών καλουμένη και (επάνω) Άστρος και Αγιάννης Άστρους,έπειτα δε κατέστη και αυτοτελές χωρίον ,ότε μετά την Άλωσιν της Βασιλευούσης …Και ακριβώς επί μεμονωμένου βουνού άνωθεν του Αγίου Ιωάννου (=Επάνω Άστρους) κείται … το Κάστρο τη Ωριάς …Κατά την εμήν γνώμην μετά τας ανωτέρω εξηγήσεις πιθανώτατα δυνάμεθα να ταυτίσωμεν το Κάστρο της Ωριάς του Πάρνωνος προς το Estella =Άστρος. (σελ 99-100)
Η πρώτη επίσημη αναφορά της πόλης με το όνομα «Άστρος» συναντάται σε χρυσόβουλο του έτους 1293 του αυτοκράτορα Ανδρόνικου Β’ Παλαιολόγου . Η πρώτη όμως αναφορά με το όνομα «Άστρον» απαντά στο Γεωγράφο Κλαύδιο Πτολεμαίο (2ος αι. μ.Χ.).Ο Νίκος Βέης (1883–1958) καθηγητής Πανεπιστημίου και Ακαδημαϊκός αναφέρει «έχομε κατ΄ επανάληψιν μνείας του Κυνουριακού αυτού πολίσματος» του Άστρους το 1320,1372,1374, 1407,1421, ,1435, 1463, 1467, 1471, 1481.
Ο Φρατζής αναφέρει το Άστρος και τον Άγιο Ιωάννη το 1435.
Από , Θανάση Π. Κωστάκη: Σύντομη γραμματική της Τσακώνικης Διαλέκτου (BT),1951
«Από το Φρατζή,έκδοση Βόννης σ.159…..Και κατά αρχάς του θέρους του ς@μγ (=1435).… αί είσιν αι κάτω γεγραμμέναι χώραι και πόλεις και κώμαι, Άστρον,άγιος Πέτρος, Άγιος Ιωάννης, Πλαταμόνας (Σημερ.Πλάτανος),Μελίγον (σημρ. Μελιγού),Προάστειον (σημερ,Πραστός) ,Λεωνίδας (σημερ.Λεωνίδιον), Κυπαρισσία (σημερ.Κυπαρίσσι) ,Ρέοντας και Σίτανας (σημερ.Σίταινας)…Βλ.Σ.Λάμπρου,Μικταί Σελίδες , Αθήναι 1905 σ.416-419 και Φ.Κοκκουλέ, Αθηνά 39 (1927) σ.122»
Ο Γ. Τερτσέτης αναφέρει «συνέτρωγαν ο Δημήτριος Υψηλάντης και ο Κολοκοτρώνης εις τους ίσκιους των δένδρων του Άστρους».(Διήγησις Συμβάντων της Ελληνικής φυλής σελ.287) Ο υπασπιστής του Κολοκοτρώνη Φωτάκος αναφέρεi μετά από το τραπέζι : «Από το Άστρος επεράσαμεν εις τον Άγιον Ιωάννην, και από εκεί, αφού εγευματίσαμεν εις ταις καμάρες του Αγίου Πέτρου, εφθάσαμεν εις Βέρβαινα». Η Συνέλευση, στα πρότυπα των Συνταγμάτων της Γαλλικής Επανάστασης του 1789 μ.Χ., συνέταξε και τη «Διακήρυξη της Β΄ των Ελλήνων Συνελεύσεως» υπογραμμένη από 128 Πληρεξούσιους, μεταξύ των οποίων και ο Κολοκοτρώνης, «Εξεδόθη εν Άστρει εντός του Μουσείου του Καρυτσιώτου», “Ήδη δε μετά δεκαέξ μήνας Δευτέραν να συγκροτήσηεν Άστρει συνέλευσιν ….»λέει η διακήρυξη της Εθνοσυνέλευσης .
Ο μεγάλος εθνικός ευεργέτης μας Δημήτριος Καρυτσιώτης έφυγε από την Καρύτσα του Αγιάννη 15 χρονών το 1756, αλλά δεν ξέχασε ποτέ την πατρίδα του, τον Αγιάννη και το Άστρος και για το λόγο αυτό ονόμασε το κτήριο στην Τεργέστη «ΑΣΤΡΟΣ»,που θυμότανε καλά από το 1756 (και το 1756 δεν είχαν κινητά τηλέφωνα και διαδίκτυο….το θυμότανε καλά από το 1756) .
Με την πρώτη διοικητική διαίρεση του ελληνικού κράτους το 1835,το Άστρος εντάχθηκε στον Δήμο Θυρέας με έδρα τον οικισμό Άγιος Ιωάννης (ΦΕΚ 16Α – 24/05/1835).Από το 1841 έως το 1912, το Άστρος ήταν η χειμερινή έδρα του Δήμου Θυρέας ,ο Αγιάννης ήταν η θερινή έδρα {ΦΕΚ 5Α – 08/03/1841) ..Από το 1912 ο οικισμός αποτέλεσε έδρα κοινότητας Άστρους η οποία εξελίχθηκε στο Δήμο Άστρους το 1985 (ΦΕΚ 99Α – 28/05/1985)( Για ιστορικούς λόγους έγινε δήμος).
Από το 1998 το Άστρος αποτελεί έδρα του Δήμου Βόρειας Κυνουρίας (ΦΕΚ 244Α – 04/12/1997) ..
Παράλιον Άστρος
Οι Ζαφειρόπουλοι έχτισαν το 1825 σπίτια τους στο Κάστρο του Παραλίου Άστρους και προνοητικά επισκεύασαν το κάστρο, για να αντισταθούν αργότερα νικηφόρα εναντίον του Ιμπραήμ. Ο Ιμπραήμ κατέσφαξε και έκαψε ολόκληρο την Πελοπόννησο, αλλά ποτέ δεν μπόρεσε να νικήσει τον Άκουρο , αν και τον είχε αιχμαλωτίσει προσωρινά, ούτε στην μάχη της 5 και 6 Αυγούστου 1826 στο Κάστρο Παραλίου Άστρους.
«Η δημιουργία του νέου αυτού χωριού συντελέστηκε από το 1828 έως το 1833.Τότε χτίστηκαν και τα πρώτα σπίτια», και συνεχίστηκε αρχικά από τους Αγιαννίτες αγωνιστές του ¨Ακουρου και ακολούθησαν αργότερα άλλοι από Σπέτσες και τα γύρω χωριά Καστρί, Πλάτανο και άλλα.
Δεν είναι τυχαίο οι φίλοι μας Παραλιώτες ετίμησαν τον Άκουρο με άγαλμα στην κεντρική πλατεία, αναγνωρίζοντας ο «ΟΙΚΙΣΤΗΣ ΤΟΥ ΠΑΡΑΛΙΟΥ ΑΣΤΡΟΥΣ”
Οι πρώτοι κάτοικοι του Παραλίου Άστρους Ζαφειρόπουλοι δεν κατάφεραν το 1835 να εντάξουν το Παράλιο Άστρος στο δήμο Θυρέας, γιατί πιθανόν τότε δεν είχε τελειώσει ο οικισμός .Το Ελληνικό κράτος έκρινε τότε δεν υπήρχαν τα κατάλληλα κριτήρια. Ο οικιστής του Παραλίου Άστρους Αγιαννίτης στρατηγός Πάνος Ζαφειρόπουλος η Άκουρος (1788-1848) και ο αδελφός του Ιωάννης Ζαφειρόπουλος βοήθησαν να ενταχθεί το 1845 το καινούργιο χωριό Παράλιο Άστρος στον υπάρχοντα δήμο Θυρέας, που από το 1841 είχε έδρα το Άστρος και από το 1835 είχε έδρα τον Αγιάννη.
Παράλιον Άστρος (Αρκαδίας) ΦΕΚ 32Α – 08/12/1845 . Ο οικισμός προσαρτάται στο δήμο Θυρέας. ΦΕΚ 252Α – 24/08/1912. Ο οικισμός αποσπάται από το δήμο Θυρέας και ορίζεται έδρα της κοινότητας Παραλίου Άστρους.
Συνοπτικά, αυτές τις παρακάτω μεγάλες ιστορικές αλήθειες καταλάβαμε απότον συμπατριώτη μαςκαθηγητή αρχαιολογίας Παναγιώτη Φάκλαρη από την ομιλία του για την Χερσόνησο Παραλίου Άστρους .
Δεν υπάρχει νησί στην Χερσόνησο Άστρους μετά το 500 π.χ αλλά υπήρχε νωρήτερα.
Το Κάστρο Παραλίου Άστρους δεν είναι «το κάστρο Εστέλλα» (Άστρος) που αναφέρεται στο Αραγωνικό Χρονικό του Μορέως που έχτισε ο Γουλιέλμος Βιλαρδουίνος το 1256 ,αλλά χτίστηκε αργότερα.». Επίσης έχει σημασία ότι γύρω από το κάστρο όταν χτίστηκε, δεν ανέφερε ο καθηγητής ότι υπήρχε οικισμός.Απλά αναφέρει το κάστροχτίστηκε τον 15οναιώνα.
Σύμφωνα με το καθηγητή, αργότερα από το 1256, «στις αρχές του 15ον αιώνα 1400-1410 …οι Ενετοί κατέχουν την χερσόνησο Άστρους στην οποία έχτισαν ένα μικρό κάστρο που αναφέρεται σε πηγή του 1407 με το όνομα Stella δηλ. Αστέρι, βλέπετε ένα χάρτη Ενετικό κει πέρα που το έχει σαν νησάκι κει πέρα και λέει Stella»
«Το 1806 …δεν υπήρχε χωριό στο νησί τότε, παρά μόνον τρία σπίτια, και μερικές αποθήκες και μία μεγάλη δεξαμενή, η «παλιόστερνα» που τροφοδοτούσε με νερό τα πλοία»
«Ο Ζαφειρόπουλος … αποφάσισε να ιδρύσει στην χερσόνησο του Άστρουςένα νέο χωριό» …«Η δημιουργία του νέου αυτού χωριού συντελέστηκε από το 1828 έως το 1833.Τότε χτίστηκαν και τα πρώτα σπίτια.»
Ο οικισμός το1845 «επισήμως ονομάζεταιΠαράλιο Άστρος».
Όλοι γνωρίζουμε καλά και δεν ξεχνάμε την μακρόχρονο ιστορία μας , που δεν σβήνεται ούτε ξαναγράφεται με τίποτα, για την Θυρεάτιδα Γη , για όλα τα χωριά και τους οικισμούς του κάμπου της Θυρέας και τα γειτονικά χωριά.Είμαστε στην ίδια βάρκα και σεβόμαστε τους φίλους γείτονες μας με τα χαρακτηριστικά τους και την ιστορία τους.
Στη σημερινή ψηφιακή εποχή μας οι αποστάσεις μηδενίστηκαν και φιλόξενα προστέθηκαν πολλοί μόνιμοι κάτοικοι απά τα γύρω και μακρυνά χωριά. Οι πρόγονοι μας δεν είχαν αυτή την άνεση και λέγανε για παράδειγμα τους Παραλιώτες η αντίστοιχα τους Αστρινούς «ξένους», γιατί δεν τους ήξεραν και δεν τους έβλεπαν συχνά , μερικές φορές ποτέ. Σήμερα όλοι οι κάτοικοι της Θυρέας και οι γείτονες μας, είναι οι καθημερινοί φίλοι μας, που τους βλέπουμε εύκολα καθημερινά σε 2-3 λεπτά, το πολύ σε 10 λεπτά.
Τελειώσαμε με το όνομα και συμφωνούμε όλοι , οι παλιότεροι κάτοικοι της περιοχής την αποκαλούσαν και “η γούβα μας “,(τα φυσικά σύνορα αρχίζουν με τη Ζάβιτσα ),που αρχίζει από το Κανάβαλλο μέχρι τον Άγιο Ανδρέα και το Αρκαδικό Χωριό, και από τον Ατσίγγανο και τις Πόρτες μέχρι τις λαμπερές κορφές του Πάρνωνα η του Μαλεβού, στην μακρόχρονη ιστορία μας την αποκαλούσαν Θυρεάτις Γη η Θυρέα και σήμερα σωστά την αποκαλούμε όλοι μας το ιστορικό Άστρος.
Με την ευκαρία ας μην ξεχνάμε επίσης κάτι που συμφωνούμε όλοι. Κάποτε μας φόρτωσαν στην πλάτη μας υπολογισμένα για τους λόγους τους το απαίσιο , άδειο , ανόητο και διχαστικό Δήμο Βόρειας Κυνουρίας. Αφού όλοι συμφωνούμε , είναι καιρός να ξεκινήσουμε σωστά τις απαιτούμενες ενέργειες για να φέρουμε πάλι στον τόπο μας, όπως πριν από 2,500 χρόνια αποκαλούσε ο πρώτος επιστήμονας ιστορικός του κόσμου Θουκυδίδης , τον ιστορικό Δήμο Θυρέας.
Δεν καταλάβαμε ποτέ, αφού δεν θέλουν και δεν μπορούν να ανοίξουν ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΑ το Αρχαιολογικό Μουσείο Άστρους , κάτι που είναι αυτονόητο για μας ,τα κρατάνε όλα αναιτιολόγητα μυστικά για τις διάφορες αναθεωρημένς προφάσεις και τις “μελέτες”, “και άλλες μελέτες”… γιατί τουλάχιστον δεν αναρτούν ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΑ σχεδόν χωρίς χρήματα στην ιστοσελίδα του δήμου μας δύο φωτογραφίες με δύο λέξεις για τα δύο σπουδαιότερα μνημεία του δήμου μας , τον «Ιερό Χώρο» της Β’ Εθνοσυνέλευσης των Ελλήνων και την πλάκα της σχολής Καρυτσιώτη στον Αγιάννη.
Γιατί δεν διαβάζουν το δικό τους τουριστικό πρόγραμμα? Γιατί δεν εκτελούν τις εντολές της τοπικής κοιμωνίας που ψήφισε το πρόγαμμα?
Στην ψηφιακή εποχή μας ηπροβολητουτόπουμας , γιαότιέχουμε,ΕΙΝΑΙ ΕΝΤΟΛΗτηςκοινωνίας και είναι καταλυτική για την περιβόητη οικονομική ανάπτυξη , που για μερικούς … κάποτε ΘΑ έρθει ΑΥΤΟΜΑΤΑ…. .Όλοι στο πλανήτη γη κάνουν τα αυτονόητα και ότι μπορούνε. Εμείς θα πνιγούμε.. δεν κουνάμε ούτε τα χέρια μας.,,,,αλλά ξέρουμε να βγάζουμε φωτογραφίες… «πολλές φωτογραφίες»…
Δεντοκαταλαβαίνουν, δενθέλουνηδενμπορούν?
Η τοπική κοινωνία περιμένει υπομονετικά, γνωρίζει τα αδικαιολόγητα για την “μεγάλη παράλειψη της ντροπής ” , γνωρίζει τι δικαιούται κα τι της ανήκει και σύντομα θα ενεργήσει ανάλογα.
Η τοπική κοινωνία βαρέθηκε τις πολλές φωτογραφίες… και απαιτεί σήμερα συγκεκριμένες ενέργειες , έργα και αποτελέσματα.
Η επέτειος για τα διακόσια χρόνια έρχεται , θα μας ρίξουν λεμονόκουπες…
Η προβολή τους τόπου μας , για ότι έχουμε και μας ξέρει ο ντουνιάς, γίνεται για ολόκληρη την Κυνουρία, την Αρκαδίακαι την πατρίδα μας , δεν γίνεται αποκλειστικά για τον Καρυτσιώτη… ας το καταλάβουμε, πριν βουλιάξουμε. Τελεία και Πάβλα.
Διαφορετικάπρέπειο δήμος μας νααπαντήσειαιτιολογημένασύμφωναμετηννομοθεσίασταερωτήματατωνσυμπολιτώνμας.
Σχεδόν πριν τρία χρόνια ( Ιανουάριος 2020) κάναμε το κόπο να καταγράψουμε λεπτομερέστερα τα μικρά και μεγάλα λάθη της ιστοσελίδας του δήμου μας, για να βοηθήσουμε τους αρμόδιους της ιστοσελίδας να κάνουν τα αυτονόητα και τις απαραίτητες διορθώσεις για μια καλύτερη προβολή του τόπου μας. Η περιβόητη ανάπτυξη δεν θα έρθει μόνη της, αν δεν κουνάμε και εμείς τα χέρια μας.
Δεν είμαστε ειδικοί, αλλά θεωρούμε αναγκαίο να προσθέσουμε ότι η υπάρχουσα ιστοσελίδα είναι τεχνικά καλή και είναι δυνατό να βελτιωθεί , αλλά το πρόβλημα είναι τα θέματα που απουσιάζουν και τα κείμενα «θέλουν λίγη δουλειά». ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΚΑΛΥΤΕΡΑ .Άμα θέλουμε, με λίγη φαντασία και λίγη δουλειά μπορούμε να φτιάξουμε την ιστοσελίδα καλύτερα , για να προβάλλουμε τον τόπο μας έξυπνα,χωρίς έξοδα και αποτελεσματικά.
Ο δήμος «ξέχασε» διαχρονικά την πρωτεύουσα , το ιστορικό Άστρος.
Παραθέτουμε παρακάτω ,μόνο για δύο θέματα, τι λέγαμε πριν τρία χρόνια, που είναι πολύ επίκαιρα σήμερα.
«Eίναι αδιανόητο στη ιστοσελίδα ενός δήμου να μην υπάρχει σελίδα για την πρωτεύουσα του δήμου με ένα μικρό κείμενο, συγκεκριμένα για το Άστρος, και να υπάρχουν σελίδες που γίνονται σύνδεσμοι για 11 άλλα χωριά του δήμου, αυτό είναι παγκόσμιο ρεκόρ ερασιτεχισμού, στενοκεφαλιάς και στραβομάρας.»
Αυτή η στενοκεφαλιά είναι παγκόσμιο ρεκόρ Γκίνες . Δεν υπάρχει άλλη ιστοσελιδα δήμου στον πλανήτη γη που δεν έχει μια σελίδα για την πρωτεύουσα του δήμου.Αυτό γίνεται διαχρονικά χωρίς ντροπη μόνο στο δήμο μας.
Έχει μαλλιάσει η γλώσσα μας … και δεν ντρεπόμαστε….να το θυμίζουμε.Δείτε τον σύνδεσμο.
«Σε διαφορετική παρακάτω σελίδα στην ιστοσελίδα του δήμου μας μετρήσαμε 39 “Αξιοθέατα” για όλο το δήμο μας, όπως τα Φαράγγια της Μαζιάς και της Ζαρμπάνιτσας, αλλά δεν βρήκαμε πουθενά τίποτα για το Αρχαιολογικό Μουσείο Άστρους και για τα δύο σπουδαιότερα μνημεία του δήμου μας, τη Σχολή Καρυτσιώτη του Αγιάννη με το παράρτημα της στο Άστρος (που στεγάζεται το μουσείο Άστρους) και τoν «Ιερό Χώρο» της Β’ Εθνοσυνέλευσης των Ελλήνων,»
Το “AΙΣΧΟΣ ΤΗΣ ΘΥΡΕΑΣ”
Έχει μαλλιάσει η γλώσσα μας … και δεν ντρεπόμαστε…. να προβάλλουμε τα σπουδαιότερα συγκριτικά πλεονεκτήματα του δήμου μας , τον «Ιερό Χώρο» της Β’ Εθνοσυνέλευσης των Ελλήνων και τη Σχολή Καρυτσιώτη. Δεν χρειάζεται να είσαι νευροχειρουργός για να το καταλάβεις. Χρειάζεται να υπάρχει κοινός νους και θέληση . Είναι εδώ μπροστά μας , ΑΥΤΑ ΈΧΟΥΜΕ. Δεν μπορούμε να το πούμε καλύτερα , δείτε το παρακάτω σύνδεσμο.
Τελικά με καθυστέρηση 8 χρόνια και 1,000 σελίδες παρακάλια ανάρτησαν στην σελίδα Αρχαιολογικοί Χώροι και Μουσεία επιτέλους μια φωτογραφία του Αρχαιολογικού ΜουσείουΆστρους. Ευχαριστούμε τον δήμαρχο !!! Όμως το κείμενο είναι κουτσό και λανθασμένο και επίσης απουσιάζει και το κείμενο στα αγγλικά.
Από την σελίδα του δήμου μας , δείτε τα λάθη ,τις αντιφάσεις και τους σολοικισμούς…ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΚΑΛΥΤΕΡΑ.
«Τα επόμενα χρόνια, έγινε σχολείο και το 1959, έγινε αρχαιολογικό μουσείο. Το 2008 έκλεισε λόγω ζημιών που προκλήθηκαν από σεισμό.
Παραχωρήθηκε στην Εφορεία Αρχαιοτήτων από τον Δήμο Άστρους και μετά από σημαντικές επισκευές και συντηρήσεις μετατράπηκε σε Μουσείο της Κυνουρίας από τον έφορο Αρχαιοτήτων κ. Θ. Σπυρόπουλο, το έτος 1985.»
Το εκθεσιακό υλικό του Μουσείου περιλαμβάνει τις εξής συλλογές: Αρχιτεκτονικά μέλη από την Επαυλη του Ηρώδη του Αττικού στην Εύα (Δολιανά Κυνουρίας), ευρήματα, κυρίως κεραμικά από νεκροταφεία ελληνιστικών χρόνων, μικροαντικείμενα και νομίσματα από διάφορες περιοχές της Κυνουρίας, επιγραφές από διάφορες θέσεις της Κυνουρίας.
Δυστυχώς ξεχάσαμε την ιστορική αλήθεια πως έγινε το μουσείο και προβάλλουμε ένα υπάλληλο του ΥΠΠΟΑ , που σε τυχαίο χρόνο έκανε την δουλειά του .
Η ιδέα του μουσείου Άστρους ξεκίνησε και έγινε πραγματικότητα από τον αείμνηστο σεβαστό καθηγητή μας «αρχαίο Έλληνα» Κυριάκο (Κούλη) Χασαπογιάννη(δεν «μετατράπηκε» από κανέναν , «έγινε» από τον αείμνηστο σεβαστό καθηγητή μας).
Δείτε το σύνδεσμο για περισσότερα την ιστοσελίδα της κοινότητας μας και συγκρίνετε τις δύο σελίδες, τα λόγια είναι περιττά…….
Το Φαράγγι της Λεπίδας αν και δεν είναι ιδιαίτερα μεγάλο διαθέτει υπέροχη φυσική ομορφιά. Για να φθάσει κανείς στο φαράγγι έχει δύο επιλογές είτε από τα Κάτω Δολιανά είτε από τα Καστριτοχώρια.
Θα ήταν μεγάλη παράλειψη εδώ να μην συγχαρούμε δημόσια το πρόεδρο της κοινότητας Άστρους κ.Κώστα Μπάρλα ,που όσο μπρούσε καλύτερα , αποφάσισε και εδημιούργησε την ιστοσελίδα της κοινότητας.
Δεν σκοπεύουμε, δεν θελουμε, δεν επιχειρούμε και δεν μπορούμε να αντικαταστήσουμε το δήμο μας , που αδιαφιλονίκητα έχει η πρέπει να έχει τον πρώτο λόγο για την προβολή και την ανάπτυξη του τόπου μας. Πάντοτε οι επισκέπτες μας θα κοιτάνε πρώτα την ιστοσελίδα του κάθε δήμου, όταν ψάχνουν που θα περάσουν τις διακοπές τους στη πατρίδα μας , αυτό δεν θα αλλάξει ποτέ. Ευχόμαστε και ο δήμος μας κάποτε να καταλάβει τα αυτονόητα.
Παραθέτουμε τους σχετικούς συνδέσμους ,από το 2020, για όσους θέλουν να μάθουν περισσότερα για τα μαργαριτάρια της ιστοσελίδας και για τους αρμόδιους της ιστοσελίδας να κάνουν τις απαραίτητες διορθώσεις που είνα καταγραμμένες λεπτομερέστατα, όταν αποφασίσουν να κάνουν κάτι.
Οι αυτόχθονες Πελασγοί είχαν ένα χρυσό κανόνα που για χιλιετηρίδες εφάρμοσαν πιστά μέχρι σήμερα οι κάτοικοι της Θυρέας, τον αμοιβαίο σεβασμό , την συναίνεση , την συνεννόηση και το Ελληνικό μέτρο. Η Θυρεάτις Γη σχετικά μικρός χώρος για χιλιετηρίδες μέχρι σήμερα κατόρθωσε να διατηρήσει την ανεξαρτησία της , την ιδαιτερότητα της , τα συγκριτικά πλεονεκτήμ ατα της , τα χαρακτηριστικα της, το πολιτισμό της και να αντισταθεί γενναία και αποτελεσματικά σε πολλούς μικρούς και μεγάλους κατακτητές και επιδρομείς,
Η Κυνουρία αντλεί το όνομα της από τον αρχαίο οικιστή της περιοχής Κύνουρο, γυιό του Περσέα σύμφωνα με την Αργεία παράδοση. Οι κάτοικοι την Κυνουρίας ήταν σε σειρά Πελασγοί, Δαναοί, Ίωνες και Δωριείς.Οι Κυνουριείς ήταν Ιώνες και έδωσαν το όνομα στην περιοχή από το όνομα τους.
Στη βόρεια Κυνουρία ,στα αρχαία χρόνια αντιστοιχούσε στην περιοχή της Θυρεάτιδος γης , υπήρχε ο κύριοτερος οικισμός της περιοχής η Θυρέακαι δευτερεύοντες η Ανθήνη, η Νηρίδα, η Εύα και αργότερα τουλάχιστον από το 2.μ,χ αιώνα το Άστρος. . Υποστηρίζεται η άποψη από τους ιστορικούς οι Θυρεάτες προέρχοντο από τους Δαναούς. που εγκαταστάθηκαν στο Άργος, την πρώτη πόλη της Ευρώπης, από το 2,800-2,000 π.χ.
Ο Θουκυδίδης ,ο πρώτος επιστήμονας Ιστορικός του κόσμου, και ο Ηρόδοτος , αναφέρουν η Θυρεάτις Γη ( Θυρέα) υπήρχε πριν 3,000 χρόνια, με αναφορά από τον Ηρόδοτο για το 1,100 Π.Χ,
Ως προς το τοπωνύμιο «Θυρέα», οφείλει την προέλευσή του στο ότι η περιοχή αποτελούσε τη δίοδο ή θύρα επικοινωνίας και μετάβασης από το Κράτος του Άργους στο Κράτος της Σπάρτης και τανάπαλιν (Θουκυδίδης, Β΄ 27). Το φυσικό μάλιστα όριο, κατά τον Ευριπίδη (Ηλ. 410-2), ήταν ο «Ταναός», δηλαδή ο σημερινός χείμαρρος Τάνος.
Στα πρώτα ίχνη της ανθρώπινης παρουσίας διαπιστώνονται με βεβαιότητα τουλάχιστον από τα νεολιθικά χρόνια. Πλούσια ευρήματα της εποχής αυτής, καθώς και της εποχής Χαλκοκρατίας από τις θέσεις Μαρμαράλωνα (Ξερόκαμπου), Κουτρί (Άνω Μελιγούς), Άγιος Γεώργιος (Μελιγούς), Χερρονήσι (Τεύχος Παραρτημάτων, φωτο 1), Νησί Παραλίου , στο δρόμο κοντά στην Παραλία Λεωνιδίου, στο Γεράκι, φωτίζουν κάπως τα προϊστορικά αυτά χρόνια. Οι πρώτοι κάτοικοι ανήκουν στα προελληνικά φύλλα, ήταν οι Πελασγοί, που έζησαν στην Κυνουρία πριν τους Αρκάδες στην Αρκαδία και τους (πρωτοέλληνες) Δαναούς στην Αργολίδα και στα Παράλια της Κυνουρίας. Στη συνέχεια εγκαθίστανται στην Κυνουρία οι Ίωνες. Οι δημιουργοί του Μυκηναϊκού πολιτισμού, οι Αχαιοί, εγκαταστάθηκαν στην Αργολίδα γύρω στα 1600 π.Χ. Λίγο αργότερα κατέβηκαν από κει στη Λακωνία, ενώ η Κυνουρία ήταν ήδη κομμάτι της Αργείας γης. Αυτά μαρτυρούν και τα ευρήματα από το Χερρονήσι, το Νησί του Αγίου Ανδρέα, το Ελληνικό Άστρους, το Καστράκι Μελιγούς.
Με την κάθοδο των Δωριέων, που ήρθαν και κατέλαβαν τη γη αυτοί τελευταίοι, αρχίζει ο εκδωρισμός των κατοίκων. Στην περιοχή συναντιούνται τα όρια των τριών επικρατειών: των Δωριέων της Σπάρτης, των Αρκάδων της Τεγέας και των Aχαιών του Άργους. Χαρακτηριστική μαρτυρία είναι τα ευρήματα στη θέση Φονομένοι του Αγ. Πέτρου, δίπλα στο δρόμο προς Καρυές, όπου βρέθηκαν τρεις μεγάλοι λιθοσωροί οι οποίοι αντιστοιχούσαν στα όρια των επικρατειών του Άργους, της Τεγέας και της Σπάρτης και ήταν αρχαία ιερά αφιερωμένα στον Ενόδιον Ερμή.
Η περιοχή έγινε σύντομα στόχος των ισχυρών γειτόνων της, τωνΣπαρτιατών, τωνΑργείωνκαι τωνΑρκάδων/Τεγεατών. Αποτέλεσε κυρίως μήλον της έριδος μεταξύ των Σπαρτιατών και των Αργείων, καθώς βρισκόταν ανάμεσα στα δύο κράτη και διέθετε ιδιαίτερη γεω-στρατηγική θέση, γεγονός που κατέληξε σε πολεμική σύρραξη (περί τα τέλη του 11ου π.χ. αιώνα σύμφωνα με τον Ηρόδοτο). Γεωγραφικά η περιοχή της χωρίζεται σε δυο μεγάλες ενότητες. Τη βόρεια,που στα αρχαία χρόνια αντιστοιχούσε στη Θυρεάτιδα, με κύριο οικισμό τη Θυρέακαι δευτερεύοντες την Ανθήνη, τη Νηρίδα, την Εύα και το Άστρος, ενώ το νότιο αντιστοιχούσε στη χώρα των Πρασιών, στην οποία υπήρχε ο κύριος οικισμός Πρασιαί και οι δευτερεύοντες Πολίχνη, Τυρός και Γλυππία. Μέχρι τον 7ο αι. π.Χ. η Κυνουρία πρέπει να διατηρεί την αυτονομία της (προκύπτει από την συμμετοχή των Πρασιών στην Αμφικτυονία της Καλαυρίας) παρ’ όλες τις προσπάθειες του Άργους και της Σπάρτης να την προσαρτήσουν. Εν τούτοις η περιοχή των Πρασιών πρέπει να σχετιζόταν περισσότερο με τη Λακωνία, ενώ η περιοχή της Θυρεάτιδας με την Αργολίδα.
Παρά την έντονη πίεση των γειτόνων της η Κυνουρία πρέπει να παρέμενε ανεξάρτητη μέχρι την εποχή του Αργείου Τυράννου Φείδωνα οπότε και πέρασε στην κυριαρχία του Άργους, που γνώριζε τότε τη μέγιστη ακμή του. Μετά τη Φείδωνα όμως το Άργος άρχισε σταδιακά να παρακμάζει ενώ η Σπάρτη ισχυροποιούταν. Η τύχη της Κυνουρίας φαίνεται να κρίθηκε οριστικά ο 546 π.Χ., στη μάχη της Θυρέας (ή μάχη των Εξακοσίων Επιλέκτων), οπότε η Σπάρτη επικράτησε του Άργους και απέκτησε τον έλεγχο της Κυνουρίας. Το 424 π.Χ. ο αθηναϊκός στόλος έφθασε στα παράλια της Θυρεάτιδος, την κυριεύσε, τη λεηλάτησε ,την πυρπόλησε και την κατέστρεψε ολοσχερώς.. Η Κυνουρία παρέμεινε Σπαρτιατική μέχρι το 338 π.Χ. όταν ο Φίλιππος Β΄ απέδωσε το βόρειο τμήμα της στους Αργείους μέχρι και τη ρωμαϊκή περίοδο, ενώ η νότια περιοχή των Πρασιών και του Τυρού (η οποία ήταν το φυσικό σύνορο της αρχαίας Σπάρτης) παρέμεινε στη Σπάρτη.
Θυρέα και Τειχιό ή Ελληνικό
Σε απόσταση δέκα χιλιομέτρων από το σημερινό Άστρος, στην περιοχή του Τειχιού ή Ελληνικού, πιθανότατα εδώ ήταν η πολή της Θυρέας ,υπήρχε Ναός αφιερωμένος στο Θεό Απόλλωνα τον οποίο λάτρευαν ιδιαίτερα οι Κυνούριοι. Στη θέση αυτή σήμερα βρίσκονται ερείπια αρχαίας πόλης του 5ου έως 3ου π.χ αιώνα κατά τις εκτιμήσεις των αρχαιολόγων. Εδώ αντικρίζει κανείς ερείπια τειχών, οικοδομημάτων και υπόγειων δεξαμενών. .
Εύα
Στα Κάτω Δολιανά, κοντά στην ιστορική Μονή Λουκούς, περίπου 4 χλμ από το Άστρος απαντάται η περιοχή της Αρχαίας Εύα, όπου σήμερα βρίσκονται τα ερείπια της ιδιωτικής έπαυλης του Ηρώδη του Αττικού , Έπαρχου και συνεργάτη των Ρωμαίων κατακτητών. που αποκαλύφθηκαν σε ανασκαφές που πραγματοποιήθηκαν εκεί τα τελευταία χρόνια. Στις ίδιες ανασκαφές βρέθηκαν σπουδαία και μοναδικά ευρήματα που χρονολογούνται από τον 4ο π.χ. αιώνα μέχρι και τον 2ο αιώνα μ.χ. Τα ευρήματα αυτά φυλάσσονται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Άστρους.
Ανθήνη
Δίπλα στο Λιμάνι Αγίου Ανδρέα υπάρχει το «νησί του Αγίου Ανδρέα» όπου κανείς μπορεί να δει ερείπια κυκλώπειου τείχους που ανήκουν σύμφωνα με τις μαρτυρίες στην αρχαία πόλη Ανθήνη. Σώζονται τμήματα από τον εξωτερικό περίβολο με πύργους του 5ου-4ου αιώνας. π.Χ. Αργότερα η πόλη μεταφέρθηκε χαμηλότερα προς τη θάλασσα, όπου σώζονται υστερορωμαϊκά ερείπια και συμπληρωματική οχύρωση από τους βυζαντινούς χρόνους. Κοντά στο κάστρο σώζεται μισό κατεστραμμένο τοξωτό λιθόκτιστο γεφύρι.
Στη θέση Ελληνικό Χάραδρου, 3 χλμ. ανατολικά του χωριού υπάρχουν λείψανα τετράγωνου πύργου – φυλακίου, ο οποίος πιθανολογείται ότι χτίστηκε από τους Αργείους για τον έλεγχο της γύρω περιοχής και του δρόμου από την παραλία στο εσωτερικό.Απο το Άστρος ο Χάραδρος απέχει 17 χλμ.
Το ιστορικό Άστρος Κυνουρίας βρίσκεται στη δυτική παραλία του Αργολικού ,εκεί που στο παραπάνω χάρτη διακρίνεται η αρχαία πόλη της Θυρέας, νότια από την πρώτη πόλη της Ευρώπης το ιστορικό Άργος και την έδρα του Μυκηναϊκού πολιτισμού Μυκήνες
Για χιλιάδες χρόνια δεν έγινε τίποτα σημαντικό που να γνωρίζουμε στην περιοχή , « όλα τα πλάκωνε η φοβέρα και η σκλαβιά».Η παρακμή άρχισε με την υποταγή οτους Ρωμαίους κατακτητάς και τους προδότες συνεργάτες τους το 146 π.χ και αργότερα με πολλούς άλλους κατακτητάς και επιδρομείς μέχρι το 1821.
Ρωμαική και Βυζαντινή Περίοδος
Για την ιστορική διαδρομή της περιοχής κατά τους ρωμαικούς και βυζαντινούς χρόνους, οι πληροφορίες είναι λιγοστές, πράγμα που δεν επιτρέπει το σχηματισμό σαφούς εικόνας. Γνωρίζουμε ότι κατά την περίοδο της εγκατάστασης των Σλάβων στην Πελοπόννησο (6ος αι. και εξής) δύο σλαβικές φυλές- οι Μηλιγγοί και οι Εζερίτες- επέλεξαν ως τόπο κατοικίας τους τις δυσπρόσιτες περιοχές του Ταϋγέτου και του Πάρνωνα. Επί αυτοκράτορος Βασιλείου Α΄ του Μακεδόνος (867- 866) ασπάζονται και αυτοί τον χριστιανισμό, όπως και οι Έλληνες του Πάρνωνα και του Ταϋγέτου, και έκτοτε δεν απασχολούν ως ξεχωριστή εθνική οντότητα την Ιστορία.
Τα χωριά του Πάρνωνα εκχριστιανίστηκαν περίπου τον 9ον αιώνα και από υπερβολικό σεβασμό πολλά πρόσθεσαν την λέξη Άγιος στο όνομα τους , όπως Άγιος Ιωάννης ,Άγιος Πέτρος, Άγιος Νικόλαος ,Άγιος Ανδρέας ,¨Αγιος Βασίλειος,¨Αγιοι Αώματοι,Άγιος Πανελεήμονασς, Άγια Σοφιά ,Άγιος Γεώργιος, Κοσμάς και γέμισαν το τόπο με εκκλησίες και μοναστήρια .Επίσης όνόμασαν «άγιες» πολλές τοποθεσίες.Για το λόγο αυτό ο Πάρνωνας ονομάστηκε και το «Άγιον Όρος» της Νότιας Ελλάδας.
Φραγκοκρατία-Τουρκοκρατία
Μετά το 12 ον αιώνα οι πεδινές περιοχές εγκαταλείπονται από τους κατοίκους και πλέον κατοικούν μόνιμα στα βουνά για να γλυτώσουν από τις ασταμάτητες επιδρομές , τους κουρσάρους και τους κατακτητές .
Ο Γουλιέλμος Βιλλεαρδουίνος προς υποταγήν των ανυπότακτων γειτόνων Τσακώνων στη Σίταινα ,Καστάνιτσα και Πραστό, εκεί που ήταν οι Τσάκωνες , «επάνω εις τα όρη » suso en law montanyas , όπως αναφέρεται στο Χρονικό του Μορέως, έκτισε το κάστρο Εστέλλα η της Ωριάς σε μια οχυρή τοποθεσία κοντά στο “Ξεροκάμπι”, του Αγίου Ιωάννου της Θυρεάτιδας.
Σήμερα, το ορεινό αυτό κάστρο θεωρείται ότι είναι το οχυρό που αναφέρεται στο Αραγωνικό Χρονικό του Μορέως ως Estella ((μετάφραση της ελληνικής λέξης Άστρος) και έχει μείνει γνωστό με το δημώδες όνομα «Κάστρο της Ωριάς», το οποίο απαντά και σε άλλα μέρη της Ελλάδας, λόγω της λαϊκής παράδοσης σχετικά με την κατάληψή του. Με βάση αυτήν την ταύτιση και την αναφορά στο Αραγωνικό Χρονικό, το κάστρο πρέπει να κατασκευάστηκε το αργότερο τον 14ο αιώνα και το πιθανότερο τον 13ο .
Κάστρο του Παραλίου Άστρους η των Ζαφειρόπουλων. Η μελέτη των καταλοίπων του κάστρου επιτρέπει τη διάκριση δυο οικοδομικών φάσεων. Η πρώτη φάση αφορά στην περίοδο μεταξύ του 17ου αι. και του τέλους του 18ου αιώνα. Η δεύτερη οικοδομική περίοδος εντοπίζεται από το 1824 και 1825, εποχή που το κάστρο ενισχύθηκε και κατοικήθηκε από τους μυημένους στην Φιλική Εταιρία εύπορους έμπορους του εξωτερικού, αδελφούς Ζαφειρόπουλους.Το κάστρο στο παράλιο Άστρος συγχεόταν κυρίως με το κάστρο Estella, το οποίο σύμφωνα με το Αραγωνικό Χρονικό ανεγέρθηκε το 1256 από τον Γουλιέλμο Βιλλεαρδουίνο για τον έλεγχο των ατίθασων Τσακώνων, εκεί που ήταν οι Τσάκωνες , «επάνω εις τα όρη » suso en law montanyas όπως αναφέρεται στο Χρονικό του Μορέως,σε μια οχυρή τοποθεσία κοντά στο “Ξεροκάμπι” στον Αγιάννη.
«Η Κυνουρία, εν συνεχεία, μετέχει της κοινής μοίρας της Πελοποννήσου: έχει μια πρώτη μικρή πρόγευση της Τουρκικής κατοχής μετά την εισβολή των Τούρκων στο Μωριά(1460), γνωρίζει την αποκατάσταση της Ενετικής κυριαρχίας μέχρι το 1715 και από τότε μέχρι τον απελευθερωτικό αγώνα του 1821 αποτελεί τμήμα της αχανούς Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Η Τουρκική κατοχή, ωστόσο, δεν κατάφερε να αναστείλει πλήρως την οικονομική και πνευματική δραστηριότητα των Κυνουριέων. Παρατηρείται μια έκτακτη κινητικότητα σε αυτούς τους τομείς, που έχει ως επίκεντρο τις κώμες του Αγ. Ιωάννη, της Μελιγούς, του Πλατάνου και τις γύρω μονές. Λίγο πριν την επανάσταση ξαναζωντανεύει και το Άστρος, με τη βοήθεια φιλογενών ανδρών, μεταξύ των οποίων εξέχουσα θέση κατέχουν οι αδελφοί Καρυτσιώται.»
Δήμος Θυρέας
Ο Δήμος Θυρέας, συστάθηκε με διάταγμα της 9ης (21ης) Νοεμβρίου 1834 / 12ης Μαΐου 1835, σύμφωνα με το οποίο συστάθηκαν οι πρώτοι δήμοι της Αρκαδίας και της Κυνουρίας.
Διοικητικές μεταβολές των ΟΤΑ Δ. Θυρέας Ν. Αρκαδίας,
ΦΕΚ 16Α – 24/05/1835 Σύσταση του δήμου με έδρα τον οικισμό Άγιος Ιωάννης .Το 1836, όταν οι δήμοι πήραν την τελική τους μορφή, ο Δήμος Θυρέας περιελάμβανε τα χωριά Άγιος Ιωάννης, Άστρος και Μελιγού.
ΦΕΚ 5Α – 08/03/1841 Ο οικισμός Άστρος ορίζεται χειμερινή έδρα του δήμου,Ο οικισμός Άγιος Ιωάννης ορίζεται θερινή έδρα του δήμου. Το 1840 ο Δήμος Πλατανούντος (Πλατάνου) συγχωνεύθηκε στον δήμο Θυρέας .
Το 1845 προσετέθησαν στο δήμο το Παράλιον Άστρος (Αρκαδίας)
ΦΕΚ 32Α – 08/12/1845 και το Ξηροπήγαδο και το 1879 ο Χάραδρος (τότε Τρεστενά).
Για πολλούς αιώνες μέχρι την δεκαετία του 1950 ο Αγιάννης, σημερινός θερινός οικισμός του Άστρους, αποτελούσε το μητροπολιτικό κέντρο της Θυρέας.
Το 1912, καταργήθηκε το παλιό Δημοτικό σύστημα του 1834 και εγκαθιδρύθηκαν οι κοινότητες. Από τον Δήμο Θυρέας προέκυψαν οι εξής κοινότητες: Άστρους, Βερβένων, Ξηροπηγάδου, Παραλίου Άστρους, Μελιγούς, Πλατάνου και Χαράδρου.
Δ. Άστρους (Αρκαδίας)ΦΕΚ 99Α – 28/05/1985Ο δήμος προήλθε από την αναγνώριση σε δήμο της κοινότητας Άστρους
Δήμος Βόρειας Κυνουρίας
ΦΕΚ 244Α – 04/12/1997Ο οικισμός Άστρος αποσπάται από το δήμο και ορίζεται έδρα του δήμου Βόρειας ΚυνουρίαςΟ οικισμός Άγιος Ιωάννης αποσπάται από το δήμο και προσαρτάται στο δήμο Βόρειας Κυνουρίας
Αγία Σοφία,Άγιος Ανδρέας,Άγιος Γεώργιος, Άγιος Πέτρος, Άστρος, Βέρβενα,Δολιανά,Έλατος,Καράτουλα,Καστάνιτσα,Καστρί,Κορακοβούνι,Κούτρουφα, Μελιγού,Μεσορράχη,Νέα Χώρα, Ξηροπήγαδο, Παράλιο Άστρος, Περδικόβρυση, Πλατάνα, Πλάτανος, Πραστός, Σίταινα,Στόλος,Χάραδρος, Ωριά .Επίσης στο δήμο υπάγονται επιπλέον περίπου 40 μικροί οικισμοί.
Άστρος και Άγιος Ιωάννης ( Αγιάννης )
Στο Άστρος το 1823 έγινε η Β΄ Εθνοσυνέλευση των Ελλήνων.
Το Άστρος και ο Αγιάννης ήταν για τουλάχιστον οκτακόσια χρόνια και είναι και σήρερα μία κοινότητα, με τους ίδιους κατοίκους.
Η πρώτη επίσημη αναφορά της πόλης με το όνομα «Άστρος» συναντάται σε χρυσόβουλο του έτους 1293 του αυτοκράτορα Ανδρόνικου Β’ Παλαιολόγου . Η πρώτη όμως ααφορά με το όνομα «Άστρον» απαντά στο Γεωγράφο Κλαύδιο Πτολεμαίο (2ος αι. μ.Χ.).
Για πολλούς αιώνες πριν την επανάσταση του 1821 σε διαφορές αναφορές και χάρτες οι δύο οικισμοί το Άστρος και ο Αγιάννης ανακατεύονται , το Άστρος αναφέρεται Άστρος ,γίνεται Αγιάννης ,Καλύβια Άστρους, Αγιαννίτικα καλύβια και ο Αγιάννης αναφέρεται Aγιάννης, γίνεται Άστρος, ορεινό Άστρος ,επάνω Άστρος και Αγιάννης του Άστρους. Φαίνεται το Άστρος άρχιζε από το ξεροκάμπι και το κάστρο της Ωριάς η Εστέλλας , που βρίσκεται κοντά σον Αγιάννη, μέχρι το κάστρο του Παραλίου Άστρους, και ο πυρήνας του ήταν οι κάτοικοι του Αγιάννη και του σημερινού Άστρους και σίγουρα συμφωνούσε με αυτά ο οικιστής του Παραλίου Άστρους Αγιαννίτης Άκουρος που γνώριζε τον τόπο του καλύτερα από όλους μας. Ο Θουκυδίδης μας έλεγε , «οι κάτοικοι είναι τα κράτη», δεν είναι τα κράτη οι πόλεις και τα κάστρα.
Το 1805, ιδρύθηκε στο Άστρος παράρτημα της σχολής Καρυτσιώτη του Αγίου Ιωάννου (1798) (νυν Αρχαιολογικό μουσείο), στην οποία φοιτούσαν νέοι από διάφορα μέρη της Ελλάδας. Μαζί με την σχολή, ο Αγιαννίτης Δημήτριος Καρυτσιώτης (1741 – 1819), δώρισε μία μεγάλη έκταση, το λεγόμενο Αγροκήπιο.
Το Άστρος έπαιξε σημαντικό ρόλο στην Επανάσταση, την 30 Μαρτίου μέχρι 18 Απριλίου του 1823, στον περίβολο της σχολής Καρυτσιώτη στο Άστρος, έγινε η Β΄ Εθνοσυνέλευση των Ελλήνων, στην οποία ψηφίστηκε το νέο αναθεωρημένο Σύνταγμα της επαναστατημένης Ελλάδας. Η επέτειος αυτού του γεγονότος γιορτάζεται με ιδιαίτερη λαμπρότητα κάθε χρόνο την Παρασκευή του Πάσχα.
Οι αποφάσεις της Εθνοσυνέλευσης ήταν σημαντικότατες για την ίδρυση και οργάνωση του Ελληνικού Κράτους.
Tο Έθνος απέκτησε οριστικό Σύνταγμα, που με απόφαση της συνέλευσης ήταν “ο ανώτερος νόμος”, που ονομάστηκε «Νόμος της Επιδαύρου» σαν συνέχεια της πρώτης εθνοσυνελευσης στη Επίδαυρο, και υπηρίσχυε των νόμων του βουλευτικού… Με απόφαση της συνέλευσης, την καταλυτική παρέμβαση του Κολοκοτρώνη, την οργή του λαού και του στρατού, απετράπει η εκποίηση των εθνικών γαιών – κτημάτων, που άφηναν πίσω τους οι Τούρκοι άρχοντες, που επεδίωκαν και ήθελαν οι κοτζαμπάσηδες της συνέλευσης.
Η Συνέλευση, στα πρότυπα των Συνταγμάτων της Γαλλικής Επανάστασης του 1789 μ.Χ., συνέταξε και τη «Διακήρυξη της Β΄ των Ελλήνων Συνελεύσεως». Η διακήρυξη αρχίζει με τις φράσεις: “Τρίτον ήδη χρόνον διαρκεί ο υπέρ ανεξαρτησίας εθνικός των Ελλήνων πόλεμος….Ήδη δε μετά δεκαέξ μήνας Δευτέραν να συγκροτήση εν Άστρει συνέλευσιν ....» Οι πληρεξούσιοι της εθνοσυνέλευσης και ο Κολοκοτρώνης ετίμησαν το μεγάλο εθνικό ευεργέτη μας Δημήτριο Καρυτσιώτη, «Εξεδόθη εν Άστρει εντός του Μουσείου του Καρυτσιώτου», λέει η διακήρυξη της Εθνοσυνέλευσης. Η συνέλευση απάντησε με την διακήρυξη ,στην υφήλιο και τους μεγαλους της εποχής . «Είμεθα αποφασισμένοι να ανεξαρτισθώμεν, ως έθνος αυτόνομον και ανεξάρτητον».”
Tο Κολοκοτρωνέϊκοτραπέζι στο Άστρος
Η Αστρεινή παράδοση, φέρει τον Κολοκοτρώνη να παραθέτει γεύμα, το 1821 στο Άστρος, στο Δημήτριο Υψηλάντη, το γνωστό ως Κολοκοτρωνέικο τραπέζι. Το γεύμα έγινε στο αγροκήπιο του Καρυτσιώτη κάτω από το τήλιο ,που ακόμα υπάρχει και αργοπεθαίνει, και στο χώρο υπάρχει σχετική πινακίδα, δίπλα στην Σχολή Καρυτσιώτη (νυν Αρχαιολογικό Μουσείο Άστρους). Ο Τερτσέτης αναφέρει «συνέτρωγαν ο Δημήτριος Υψηλάντης και ο Κολοκοτρώνης εις τους ίσκιους των δένδρων του Άστρους». Ο Κολοκοτρώνης σκόπιμα για να προσαρμόσει τον πρίγκηπα στην Ελληνική πραγματικότητα είπε στο τραπέζι στον Δημήτριο Υψηλάντη κόβοντας το ψητό με τα χέρια του “ αυτά είναι τα χρυσά πιρούνια και τα χρυσά μαχαίρια της Ελλάδος ” που ήταν τα χέρια του …..
Τίτλος ΦΕΚ Χαρακτηρισμός της πλατείας σχολής Καρυτσιώτη και τμήματος του αγροκηπίου, στο Άστρος Κυνουρίας, ως ιστορικού τόπου.
Στο αγροκήπιο αυτό έλαβαν χώρα δύο σημαντικά γεγονότα της Επαναστάσεως, το γνωστό ως «κολοκοτρωναίικο τραπέζι της συμφιλίωσης» στις 19 Ιουνίου 1821, στο οποίο είχαν προσέλθει οι οπλαρχηγοί, προκειμένου να ξεπεραστούν οι αντιθέσεις και να ομονοήσουν για την επιτυχία της Επανάστασης που τότε ξεκινούσε, καθώς επίσης και η Β΄ Εθνοσυνέλευση των Ελλήνων (30 Μαρτίου έως τις 18 Απριλίου του 1823) με την παρουσία οπλαρχηγών, πολιτικών, πλήθους λαού και στρατού. Εντός της Σχολής η οποία περιλαμβάνεται στον υπό κήρυξη χώρο, συντάχθηκε η διακήρυξη της Εθνοσυνέλευσης.»
Άγιος Ιωάννης ( Αγιάννης )
Ο Άγιος Ιωάννης ( Αγιάννης) Κυνουρίας , ήταν η πρωτεύουσα του Ελληνικού κράτους το 1822 και προσέφερε πολλά και σημαντικά στην επανάσταση του 1821. Από το 1834 έως το 1912, αποτέλεσε θερινή έδρα του Δήμου Θυρέας, χειμερινη έδρα ήταν το ΄Αστρος από το 1841. Το1845, το χωριό έγινε έδρα τηςΕπαρχίας Κυνουρίας. Από αυτό το χωριό προήλθε το Άστρος, το Παράλιο Άστρος και άλλοι μικροί οικισμοί.
Ο Άγιος Ιωάννης αναφέρεται για πρώτη φορά το 1435 στο Χρονικό της Αλώσεως του Γεωργίου Σφραντζή και πιθανόν πήρε το όνομά του από την εκκλησία του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου, που βρίσκεται στο κάτω μέρος του χωριού. Από το σιγίλλιο του 1638 πληροφορούμαστε ότι ο Αγιάννης έγινε πατριαρχική εξαρχία «χάριν βεβαίως τῆς Σχολῆς τοῦ Ἀγίου Ἱωάννου, λειτουργούσης πολλοῦ παλαιότερον». Σύμφωνα με το συγκεκριμένο απόσπασμα στον Άγιο Ιωάννη λειτουργούσε σχολείο, πολύ πριν το 1638. Στον Άγιο Ιωάννη, λειτουργούσαν επίσης και «κατώτερα» σχολεία, όπως αυτό του Παπακυριακού και κρυφά σχολεία, αρχικά στο Μετόχι της Μονής Λουκούς, Άγιος Δημήτριος και αργότερα στους νάρθηκες των εκκλησιών του χωριού
Ν.Βέης«ο Άγιος Ιωάννης κατ αρχάς είχεν υπόστασιν σαν θερινή κατοικία των Αστρινών καλουμένη και (επάνω) Άστρος και Αγιάννης Άστρους
Oι Αγιαννίτες πραγματικά δεν παραδόθηκαν ποτέ στους κατακτητές και για απόδειξη με το τρόπο τους κατάφεραν να κρατήσουν τα σχολεία τους ανοικτά όλη την διάρκεια του τούρκικου ζυγού και διατήρησαν κρυφά και φανερά αναμμένη την φλόγα του έθνους.
Ο μεγάλος ευεργέτης μας Δημήτριος Καρυτσιώτης <1741-1819> γεννήθηκε στον Άγιο Ιωάννη <Αγιάννη > και κατά την Αγιαννίτικη παράδοση, έφυγε “με το ένα τσαρούχι”.Το 1798 έκτισε την μεγαλοπρεπή και <<καλλιμάρμαρο>> Σχολή Καρυτσιώτη στον λόφο Κουτρί στον Αγιάννη και το 1805 έκτισε στο Άστρος το παράρτημα της Σχολής του Αγίου Ιωάννη. Η σχολή αυτή, λειτούργησε κατά τα έτη 1798 – 1826 και απέκτησε μεγάλη φήμη, καθώς στη Σχολή Καρυτσιώτη, συνέρρεαν μαθητές από διάφορα μέρη της Ελλάδας.
Η σχολή Καρυτσιώτη έπαιξε καταλυτικό ρόλο για την τοπική κοινωνία , έπαιξε πρωτεύοντα και καθοριστικό ρόλο για να γίνει ο Αγιάννης πρωτεύουσα της επαναστατημένης Ελλάδας, από τις 22 Αυγούστου έως την 1 Οκτωβρίου 1822 και για να γίνει η Β’Εθνοσυνέλευση των Ελλήνων στο Άστρος το 1823.Το “κυβερνείο” που βρίσκεται πολύ κοντά στη σχολή Καρυτσιώτη του Αγιάννη ήταν η έδρα της κυβέρνησης. Πριν την Εθνοσύνελευση είχε προηγηθεί το καταλυτικό κτίσιμο της Σχολής Καρυτσιώτη.
Οι Αγιαννίτες προσέφεραν πολλά και σημαντικά στην Ελληνική επανάσταση του 1821 και ο σημαντικότερος από όλους του Αγιαννίτες ήταν ο στρατηγός Πάνος Ζαφειρόπουλος (Άκουρος), υπεύθυνου για την στρατιωτική ασφάλεια σε καιρό πολέμου τηs εθνοσυνέλευσης στο Άστρος. Κατά την έναρξη της επανάστασης, υπό την ηγεσία του Πάνου Ζαφειρόπουλου, πάνω από 100 κάτοικοι του Αγιάννη, συμμετείχαν σε μάχες των Δολιανών και των Βερβένων, στην Τριπολιτσά και σε ολόκληρη την Πελοπόννησο. Ο Αγιάννης ανέδειξε και άλλες σημαντικές προσωπικότητες που έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στην προετοιμασία και κατά τη διάρκεια της επανάστασης και βοήθησαν έμπρακτα στον απελευθερωτικό αγώνα, όπως ο Πάνος Σαρηγιάννης, Ιωάννης Ζαφειρόπουλος, Κωνσταντίνος Ζαφειρόπουλος και Γεωργάκης Διγενής πεσόντα μαχόμενος ηρωϊκά στο Δραγούνι το 1821.
Aπό τις αρχές το 1821 άρχισαν συζητήσεις μεταξύ των επαναστατημένων για να γίνει ο Αγιάννης η πρωτεύουσα του ελεύθερου Ελληνικού κράτους. Η σχολή Καρυτσιώτη έπαιξε πρωτεύοντα και καθοριστικό ρόλο για να γίνει ο Αγιάννης πρωτεύουσα της επαναστατημένης Ελλάδας από τις 15 Αυγούστου έως την 1 Οκτωβρίου 1822 .Το «κυβερνείο» που βρίσκεται πολύ κοντά στη σχολή Καρυτσιώτη του Αγιάννη ήταν η έδρα της κυβέρνησης. . Το χρονικό αυτό διάστημα βεβαιώνεται και από τα Αρχεία των Λαζάρου και Γεωργίου Κουντουριώτη (τ. Α΄, σ. 92 κ.εξ.).
Πουκεβίλ ,“Η έδρα της Κυβερνήσεως μεταφερθή εις Άγιον Ιωάννην του Άστρους εν Κυνουρία
Κόκκινος, «Η κυβέρνησις … απεφάσισε μετά τη βουλής να μεταφέρουν την έδραν των από το Άγιον Ιωάννην του Άστρους εις Καστρί Ερμιονίδας
Το 1826 το χωριό καταστράφηκε ολοσχερώς από τις ορδές του Ιμπραήμ , ενώ την ίδια τύχη είχαν και άλλα χωριά της περιοχής ,όπως τα Βέρβενα , ο Πραστός και άλλα .Ο Ιμπραήμ , κατέστρεψε ολοσχερώς την Σχολή του Καρυτσιώτη όπως επίσης και πολλές εκκλησίες, όπως του Άγιου Βασιλείου, του Αγίου Ευστρατίου, του Αγίου Πέτρου και πολλές άλλες,
ΤοΚάστροΠαραλίου Άστρους η των Ζαφειρόπουλων
Το 1824 ο Πάνος Ζαφειρόπουλος η Άκουρος με τα αδέρφια του Ιωάννη και Κωνσταντίνο ανακαίνισε και οχύρωσε κατάλληλα το ερειπωμένο κάστρο , μάλιστα έκτισε και τρεις οχυρωμένες οικίες μέσα στο κάστρο για τον εαυτό του και τα αδέλφια του και ταυτόχρονα άρχισε το οικισμό του Παραλίου Άστρους με τους Αγιαννίτες αγωνιστές του. Οι αδελφοι Ζαφειρόπουλοι είναι οι πρώτοι κάτοικοι του Παραλίου Άστρους.
Στις αρχές Αυγούστου 1826 στο Κάστρο Παραλίου Άστρους οι 2.000 Έλληνες μαχητές με επικεφαλής τον Πάνο (Άκουρο) Ζαφειρόπουλο , θα αποκρούσουν επιτυχώς τις ορδές του Ιμπραήμ, τις οποίες στη συνέχεια θα κυνηγήσουν στον κάμπο της Θυρέας, πετυχαίνοντας μια λαμπρή νίκη των Ελλήνων σε μια δύσκολη περίοδο για την Ελληνική Επανάσταση. Ο Ιμπραήμ κατέσφαξε και έκαψε ολόκληρο την Πελοπόννησο,αλλά ποτέ δεν μπόρεσε να νικήσει τον Άκουρο , αν και τον είχε αιχμαλωτίσει πρσωρινά,ούτε στο κάστρο του Παραλίου Άστρους, κάποιος έπρεπε να αντισταθεί …και είναι μεγάλη μας τιμή, αυτός ήταν ο Αγιαννίτης Παναγιώτης Ζαφειρόπουλος (Άκουρος).. Ο Πάνος Ζαφειρόπουλος και τα αδέλφια του καλά οχυρωμένοι στο Κάστρο, αλλά και με τη βοήθεια άλλων αγωνιστών πρόβαλαν τόσο σθεναρή αντίσταση, ώστε τον εξανάγκασαν σε φυγή. Σύμφωνα δε με μαρτυρία του Κολοκοτρώνη το Κάστρο αυτό έμεινε το μόνο απόρθητο.
Στο ίδρυμα Μνήμης Αγγελικής & Λεωνίδα Ζαφείρη στο άστρος βρίσκονται τα περίπου 1,500 βιβλία της περίφημης Σχολής Καρυτσιώτη του Αγιάννη , που προνοητικά και έξυπνα έσωσε και διαφύλλαξε ο Αγιαννίτης στατηγόςΠαναγιώτης Ζαφειρόπουλος (Άκουρος)αναγνωρίζοντας την μεγάλη σημασία τους , από τις ορδές του Ιμπραήμ αρχικά στο «αρχοντικό« του στον Αγιάννη και αργότερα τα μετέφερε για καλύτερη προστασία στην οικία του στο Κάστρο του Παραλίου Άστρους
Το “στρατόπεδο των Βερβένων”
Δεν είναι τυχαίο που οι πρόγονοι μας «τετρακόσια τόσα χρόνια ζούσανε στην καταφρόνια και ανάστασης ημέρα καρτερούσαν» . Στην παγκόσμια ιστορία κανένα έθνος δεν αντιστάθηκε τετρακόσια χρόνια και τελικά νικηφόρα έδιωξε τους κατακτητές .
Στα ιστορικά Βέρβενα κατά την αρχαιότητα κατοικούσαν οι Βερβένιοι, αρκαδικό γένος, ενώ η περιοχή του σημερινού χωριού ανήκε στην αρχαία Αρκαδία. Τα αρχαιότερα λείψανα που έχουν επισημανθεί στην περιοχήανάγονται στη 2η χιλιετία π.Χ. και πρόκειται για λίθινες αξίνες που βρέθηκαν στη θέση Πέτρα. Στη θέση Παντελεήμων βρέθηκαν λείψανα λατρείας της Αρτέμιδος από τον 9ο αι π.Χ. μέχρι και τα ελληνιστικά χρόνια. Στη θέση αυτή κατά τον 6ο αι. π.Χ. κατασκευάστηκε ένας ολομάρμαρος ναός δωρικού ρυθμού.
Στην επανάσταση του 1821 τα Βέρβενα έπαιξαν σημαντικό ρόλο, κυρίως λόγω της στρατηγικής τους θέσης.Το “στρατόπεδο των Βερβένων” ήταν το πρώτο οργανωμένο στρατόπεδο του αγώνα,είχε περίπου 2,500 αγωνιστές ( τα άλλα τρία ήταν του Βαλτετσίου, Χρυσοβίτσι και Πιάνας) και ένα από τα σπουδαιότερα στρατόπεδα κατά τις πρώτες μέρες του αγώνα. Εδώ είχε εγκαταστήσει ο Κολοκοτρώνης το στρατηγείο του, στον Πύργο του Αυγουστή, πριν την επίθεσή του κατά των Τούρκων για την άλωση της Τριπολιτσάς.
Στα ιστορικά Βέρβενα λειτούργησε επίσης το πρώτο οργανωμένο “Φροντιστήριο του Αγώνα”, όπου εδιδάσκοντο η στρατιωτική οργάνωση, η πολεμική τέχνη και η στρατιωτική πειθαρχία των αυθόρμητων επαναστατημένων αγωνιστών . Στα ιστορικά Βέρβενα επίσης είχε εγκατασταθεί η Πελοποννησιακή Γερουσία για να συντονίσει τον απελευθερωτικό αγώνα . Στο κέντρο του χωριού, βρίσκεται ο τριώροφος θολωτός πύργος-κατοικία της οικογένειας Δαρβέρη, εκεί όπου εγκαταστάθηκε στα χρόνια της Επανάστασης το πρώτο εθνικό τυπογραφείο που στάλθηκε από την Τεργέστη ,αναγκαίο για την οργάνωση του Ελληνικού κράτους. Στις 21 Ιουνίου 1821 έφθασε στη Βέρβενα ο Δημήτριος Υψηλάντης από την Οδησσό της Ρωσίας, όπου και έγινε η επίσημη υποδοχή του από την Πελοποννησιακή Γερουσία, η οποία μνημονεύεται στην μαρμάρινη πλάκα, που αναρτήθηκε το 1920 στο σημείο της υποδοχής.
Ανεξαίρετα όλα τα χωριά της Θυρέας βοήθησαν την επανάσταση. Οι Προεστοί και Δημογέροντες του Πραστού, σε συνεννόηση με τον Κολοκοτρώνη και τους Βερβενιώτες, Καράμπελα και Κρητικό, συνέστησαν στα Βέρβενα το περίφημο «Κελάρι», δηλ. την επιμελητεία του Στρατού, για να εφοδιάζει και ο Πραστός με τρόφιμα το στρατόπεδο των Βερβένων, στο οποίο συμμετείχαν και πολλοί Πραστιώτες αγωνιστές. Ο Αγιοπετρίτης προεστός , Αναγνώστης Κοντάκης, γράφει πως: «αν δεν ήταν ο Πραστός, που επί 4 μήνες τροφοδοτούσε τον στρατό, ο αγώνας για την λευτεριά ήταν χαμένος». Γενικός φροντιστής ήταν ο Αγιαννίτης Γεώργιος Τροχάνης.
Οι Τούρκοι μετά την ήττα τους στα Βέρβενα και στα Δολιανά κλείστηκαν οριστικά στην Τριπολιτσά.
Η μάχη στα ιστορικά Βέρβενα και στα ιστορικά Δολιανά την 18ην Μαϊου 1821 ματαίωσε τη διάλυση του στρατοπέδου των Βερβένων και το σχέδιο των Τούρκων. Επίσης τόνωσε το ηθικό των επαναστατών και άνοιξε το δρόμο για την άλωση της Τριπολιτσάς.
Αναμφισβήτητα το “στρατόπεδο των Βερβένων”έπαιξε καταλυτική σημασία για την οργάνωση και επιτυχία του απελευθερωτικού αγώνα.Δεν είναι υπερβολή να πούμε από το “στρατόπεδο των ιστορικών Βερβένων” άρχισε ουσιαστικά και στρατιωτικά η απελευθέρωση της πατρίδας μας.
Οι μάχες στα Δολιανά και στα Βέρβενα.
Στις πρώτες σημαντικότατες νίκες των Ελλήνων αγωνιστών του 1821 στο Βαλτέτσι, στα Βέρβενα και τα Δολιανά κρίθηκε η τύχη του απελευθερωτικού αγώνα και άνοιξαν οι δρόμοι για την απελευθέρωση της υποδουλωμένης Τριπολιτσάς, που ήταν το ευφυέστατο και μεγαλεπήβολο σχέδιο του Γέρου του Μωριά, καθοριστικής σημασίας για τη τελική επιτυχία του αγώνα. Χαρακτηριστικά πριν την μάχη των Δολιανών και των Βερβένων , οι Έλληνες έλεγαν «έρχονται οι Τούρκοι» και κρυβόντουσαν και μετά τη αποφασιστική νίκη έλεγαν «που είναι οι Τούρκοι» για να τους σφάξουν. Ο «Τουρκοφάγος» με το αιματοβαμμένο σπαθί του σηκωμένο ψηλά κυνήγαγε τους Τούρκους μέχρι την Τριπολιτσά φωνάζοντας δυνατά «Που πάτε ωρέ Περσιάνοι! Σταθείτε να πολεμήσετε»! Ουσιαστικά στα ιστορικά Βέρβενα και στα ιστορικά Δολιανά« έκλεισαν οι στράτες του Μωριά» για να είμαστε σήμερα ελεύθεροι.
Στις 18 Μαϊου 1821 ο Νικηταράς με 200 μόνον άντρες αντιμετώπισε ηρωϊκά στα Δολιανά τους χιλιάδες Τούρκους του Μουσταφάμπεη. Με ενισχύσεις που ήρθαν από τα Βέρβενα , τόπο επίσης γνωστό για μια άλλη εξ ίσου μεγάλη μάχη πο έγινε νωρήτερα την ίδια ημέρα , ο εχθρός υποχώρησε με τόσο μεγάλες απώλειες πουο Νικηταράς ονομάστηκε έκτοτε “Τουρκοφάγος”.
Oι νίκες των Ελλήνων νωρήτερα στο Βαλτέτσι, και στις 18 Μαϊου 1821 στα Βέρβενα και Δολιανά υπήρξαν καθοριστικές για την εξάπλωση και καθιέρωση του Αγώνα στην Πελοπόννησο, και αποτελούν έναν ακόμα μεγάλο σταθμό της Εθνεγερσίας. Τα ιστορικά Βέρβενα και τα ιστορικά Δολιανά (και το ταμπούρι του Τουρκοφάγου) είναι γνωστά από τις πρώτες σημαντικότατες νίκες στον απελευθερωτικό αγώνα στις 18 Μαϊου του 1821, που εκείνη την δύσκολη στιγμή γέμισαν με την αναγκαία αυτοπεποίθηση τους επαναστατημένους Έλληνες.
Ο Κολοκοτρώνης αναφέρει στα απομνημονεύματά του: «Το ορδί των Βερβένων τους επήρε από κοντά. Αφού εζύγωσαν κοντά εις τα Δολιανά ετσάκισαν και οι Τούρκοι οπού πολιορκούσαν τον Νικήτα, και έτσι εβγήκε ο Νικήτας με τους ανθρώπους του, και τους εκατέβασαν έως τον κάμπον κυνηγώντας».
Η απελευθέρωση του έθνους δεν δωρίζεται αλλά κερδίζεται στα πεδία των μαχών με το αίμα των ηρώων προγόνων μας που έμπρακτα έκαναν το πατριωτικό τους καθήκον. Δυστυχώς στο Δραγούνι στις 18 Μαϊου του 1821, οι Τούρκοι με την υπεροχή του ιππικού νίκησαν τους Έλληνες και εκεί σκοτώθηκε ο Αγιαννίτης οπλαρχηγός του Πάνου Ζαφειρόπουλου Γεωργάκης Διγενής και Αγιαννίτες αγωνιστές. Ο Πάνος (Άκουρος)Ζαφειρόπουλος συμμετείχε στη μάχη των Βερβένων.
Άγιος Πέτρος
Ο Άγιος Πέτρος αναφέρεται για πρώτη φορά το 1435 στο Χρονικό της Αλώσεως του Γεωργίου Σφραντζή. Τα επόμενα χρόνια το χωριό αναφέρεται σε διάφορα έγγραφα της εποχής. Το 1600 περίπου στο χωριό γεννιέται οΆγιος Νείλος ο Μυροβλήτης (ο κατά κοσμόν Νικόλαος Τερζάκης, †1651), ο οποίος μόνασε στην Μονή Μαλεβής και αργότερα στο Άγιο Όρος. Κατά την περίοδο της Ενετοκρατίας, το1687, ο Άγιος Πέτρος γίνεται έδρα τηςΕπαρχίας Αγίου Πέτρου Τσακωνιάς (TerritoriodiSanPietrodiZacognia). Την ίδια περίοδο (18ος αι.) το χωριό γνώρισε μεγάλη ανάπτυξη λόγω του εμπορίου, με πληθυσμό τότε σχεδόν 4.000 κατοίκους και πάμπολλα αρχοντικά – πυργόσπιτα.
“Ο προεστός Αναγνώστης Κονδάκης μύησε στην Φιλική Εταιρία την μισή …..Πελοπόννησο”.
Με την ίδρυση της Φιλικής Εταιρίας, το 1814, αρκετοί Αγιοπετρίτες αρχίζουν να συμμετέχουν, μεταξύ των οποίων ο προεστός Αναγνώστης Κονδάκης, ο ηγούμενος της Μονής Μαλεβής, Καλλίνικος Τσιαμούρης κ.ά. Σημαντική ήταν η προσφορά του χωριού στην Επανάσταση του 1821. Στις 24 Μαρτίου1821 ο Αναγνώστης Κονδάκης κηρύσσει την Επανάσταση στην περιοχή. Αρκετοί Αγιοπετρίτες, υπό τον Αναγνώστη Κονδάκη, συμμετείχαν με μεγάλη επιτυχία στις μάχες των Δολιανών και των Βερβένων, της Τριπολιτσάς, του Βαλτετσίου κ.ά., σε συνεργασία με τα άλλα στρατιωτικά σώματα της Κυνουρίας. Το 1826 ο Ιμπραήμ Πασάς κατέστρεψε ολοσχερώς το χωριό, όπως και όλα τα άλλα χωριά της περιοχής. Τα επόμενα χρόνια ο Άγιος Πέτρος αποτέλεσε έδρα της Κοινότητας Αγίου Πέτρου. Το 1944, κατά τη διάρκεια της Γερμανικής κατοχής, εκτελέστηκαν από τους Γερμανούς 48 άμαχοι κάτοικοι του Αγίου Πέτρου.
Σε όλους τους εθνικοαπελευθερωτικούς αγώνες που ακολούθησαν μέχρι τη σύγχρονη εποχή, η περιοχή πλήρωσε τη γενναιότητα των κατοίκων της με βαρύ φόρο αίματος (χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η εκτέλεση κατοίκων του Αγίου Πέτρου κατά τη γερμανική κατοχή).
Ο Πλάτανος αναφέρεται για πρώτη φορά στο Χρονικό της Αλώσεως του Γεωργίου Σφραντζή το 1435, με την ονομασία Πλαταμώνας. Κατά τα επόμενα έτη, αναφέρεται σε αρκετά έγγραφα την περίοδο της Ενετοκρατίας. Πριν και κατά τη διάρκεια της Β΄ Τουρκοκρατίας (18ος και 19ος αι.) το χωριό γνώρισε μεγάλη ακμή, μαζί με άλλα γειτονικά χωριά. Την ίδια περίοδο χτίστηκαν και αρκετά αρχοντικά πυργόσπιτα. Σημαντική ήταν η προσφορά του χωριού κατά την Επανάσταση του 1821. Το 1826, ο Ιμπραήμ πέρασε από το χωριό όμως οι κάτοικοι σωθήκανε γιατί κρυφτήκανε σε μια σπηλιά στον απέναντι λόφο που οι κάτοικοι την λένε ακόμα “τρούπα”. Υπάρχει μέσα φούρνος και στέρνα.
Μετά την απελευθέρωση, έγινε έδρα του δήμου Πλατανούντος, ενώ τα επόμενα χρόνια, μετά τη συγχώνευσή του στον Δήμο Θυρέας, αποτέλεσε την έδρα της ομώνυμης κοινότητας.
Χάραδρος
Ο Χάραδρος είναι ένα όμορφο ημιορεινό χωριό, 17 χλμ. νοτιο δυτικά του Άστρους, στις βορειοανατολικές πλαγιές του Πάρνωνα, χτισμένο σε υψόμετρο 568 μ. Μεγάλα και μικρά υψώματα, κορυφογραμμές ποικίλες, πλαγιές με λιόδεντρα, ρέματα και φαράγγια συνθέτουν το τοπίο. Η χαραδραϊικη γη γίνεται ομορφότερη με τις χρωματικές συνθέσεις και αντιθέσεις που αποκτά στις εποχές του χρόνου. Στα όρια του χωριού παρατηρούνται αξιόλογοι αρχαιολογικοί χώροι όπως, το Σπήλαιο του Άσουλα (Άη Γιώργη) , με διαχρονική κατοίκηση από τη Νεολιθική περίοδο έως και τους Βυζαντινούς χρόνους, και το αρχαίο φυλακείο στη θέση Ελληνικό, λίγο πριν την είσοδο στο χωριό, το οποίο σώζεται σε πολύ καλή κατάσταση, ο οποίος πιθανολογείται ότι χτίστηκε από τους Αργείους για τον έλεγχο της γύρω περιοχής και του δρόμου από την παραλία στο εσωτερικό.
Μελιγού
Η Ορεινή Μελιγού αναφέρεται για πρώτη φορά στο Χρονικό του Μορέωςαπό τον Γεώργιο Σφραντζή το έτος 1435 με το όνομα Μελιγού. Το όνομα «Μελιγού» είναι σλαβικής προέλευσης και προέρχεται από την φυλή των Μηλιγγών (ή Μελιγγών), οι οποίοι μαζί με τους Εζερίτες εγκαταστάθηκαν τον 9ο αι. στον Πάρνωνα, αφήνοντας πολλά τοπωνύμια. Τον 17ο και 18ο αι. η Μελιγού αναπτύχθηκε και έγινε ένα από τα πλουσιότερα και ισχυρότερα χωριά της περιοχής μαζί με τον Άγιο Ιωάννη, τον Άγιο Πέτρο, τον Πλάτανο και άλλα. Σημαντική ήταν η προσφορά της Μελιγούς στην Επανάσταση του 1821, καθώς πολλοί Μελιγιώτες συμμετείχαν σε διάφορες μάχες όπως των Βερβένων, των Δολιανών, της Τριπολιτσάςκ.ά. Το 1826, η Ορεινή Μελιγού, καταστράφηκε ολοσχερώς από τις στρατιές του Ιμπραήμ Πασά, ενώ την ίδια τύχη είχαν και άλλα χωριά της περιοχής. Μετά την απελευθέρωση, η Μελιγού υπήχθη στον Δήμο Θυρέας (με έδρα τον Άγιο Ιωάννη και Άστρος), ενώ οι κάτοικοί της εγκαταστάθηκαν μόνιμα στα Μελιγγιώτικα Καλύβια (σημερινή Χειμερινή Μελιγού Αρκαδίας).
Στη Μελιγού υπάρχει προτομή του Κολοκοτρώνη, ο οποίος είχε κατασκηνώσει μαζί με τους άλλους αγωνιστές κατά τη διάρκειας της Β΄ Εθνικής Συνέλευσης των Ελλήνων στο Άστρος Κυνουρίας.
Η “πολιτική σοφία” του αρχιστράτηγου Θεόδωρου Κολοκότρωνη έπαιξε καταλυτική σημασία για να διατηρηθεί η αναγκαία εκείνη την ώρα“εθνική συννενόηση καιεθνική ενότητα”. O γέρος του Μωριά δέχτηκε “ότι αποφασίστηκε” από την συνέλευση, ακόμα και την καθαίρεση του από αρχιστρατήγου, που είχε κερδίσει στα πεδία των μαχών από τους αγωνιστές, όπως στην πανωλεθρία του Δράμαλη στα Δερβενάκια, που αναμφισβήτητα έπαιξε καταλυτική σημασία στην νικηφόρα πορεία του απελευθερετικού αγώνα.
Ο γέρος του Μωριά θεώρησε αναγκαίο ,να πει τα πράγματα με το όνομά τους, και προειδοποίησε το “τσογλάνι” Αλέξανδρο Μαυροκορδάτο, όπως τον αποκαλούσαν οι αγωνιστές.
«Σου λέγω τούτο, Κύριε Μαυροκορδάτε… μη καθίσεις πρόεδρος διότι έρχομαι και σε διώχνω με τα λεμόνια, με τη βελάδα όπου ήρθες»
Ο κοτζαμπασισμός , οι “συνεργάτες “των εξουσιών και οι“γενιτσαραγάδες”είναιτούρκικη κατάρακαι η χειρότερη πληγή και πανούκλατου Ελληνικού Έθνους.
O γέρος του Μωριά νωρήτερα στα Βέρβενα στις 21 Ιουνίου 1821 και στη Ζαράκοβα στις 4 Ιουλίου 1821 έσωσε κυριολεκτικά από λυτσάρισμα τους Γερουσιαστές κοτζαμπάσηδες από την οργή των αγωνιστών και του λαού. Χαρακτηριστικά είπε στο εξαγριωμένο πλήθος πρέπει να σκοτώσετε μένα πρώτα.
Επίσης στη Μελιγού ο γέρος του Μωριά απόρριψε τις προτάσεις των οπλαρχηγών Πλαπούτα και Ανδρούτσου να σφάξουν στα Άστρος τους μαζωμένους από ολή την την επικράτεια κοτζαμπάσηδες, δεν ήθελε να χυθεί Ελληνικό αίμα. Χαρακτηριστικά είπε στον Αδρούτσο. «Ρε, τι τους πέρασες τους ανθρώπους, κοκορόπουλα να τους σφάξουμε; Αυτοί οι Πολιτικοί ξέρουν τέτοια τερτίπια στα πολιτικά πράγματα που μας είναι χρήσιμοι, όπως εμείς είμαστε χρήσιμοι περισσότερο στον πόλεμο»
Ο στόχος του εκείνη την ώρα ήταν οι Τούρκοι κατακτητές,που λήστευαν και βιαιοπραγούσαν εναντίον τοu λαού , αυτούς πελεμούσε ο γέρος του Μωριά. Δεν πολεμούσε για το εαυτό του , ούτε για καρέκλες και στρατηγεία, ούτε για τους τους κοτζαμπάσηδεs, γιατί αυτοί είχαν βολευτεί και απολάμβαναν τις ληστείες , τους φόρους και το πλιάτσικο που κάνανε σαν καλοί συνεργάτες των κατακτητών
Μετα την απελευθερωση από τους Τούρκους κατακτητές, όταν ήταν αλυσοδεμένος μαζύ με το Πλαπούτα, από τους ίδιους πάντοτε κοτζαμπάσηδες που πάντοτε βρίσκονται κοντά όπου υπάρχουν κουτάλες, ο Πλαπούτας του θύμησε τις κουβέντες τους στη Μελιγού , αλλά ο γέρος του Μωριά του επεσήμανε, «οι Έλληνες ήταν ελεύθεροι και αυτό ήταν το σπουδαιότερο».
Κορακοβούνι
Στο Κορακοβούνι (που βρίσκεται 7 χλμ. Νότια του Άστρους) γεννήθηκε στα 1790 ο γνωστός Φιλικός Γεώργιος Λεβέντης. Ο Γεώργιος Λεβέντης μαζί με τον άλλο Αρκάδα Παναγιώτη Σέκερηυπήρξαν οι κύριοι χορηγοί στο μεγάλο σκοπό της Φιλικής Εταιρίας.
Το Ορεινό Κορακοβούνι είναι ένας ορεινός οικισμός, χτισμένος σε υψόμετρο 534 μ. Έχει απόσταση 12 χλμ από το Κορακοβούνικαι 22 χλμ από το Άστρος. Το χωριό υπάγεται διοικητικά στον Δήμο Βόρειας Κυνουρίαςκαι έχει πληθυσμό 8 μόνιμους κατοίκους σύμφωνα με την απογραφή του 2011
Το χωριό, σύμφωνα με την παράδοση, ιδρύθηκε μετά την καταστροφή του Παλαιού Κορακοβουνίου (οικισμός που υπήρχε κοντά στον Πραστό) από τα τουρκικά στρατεύματα το 1687.[2] Μαζί με το Παλαιό Κορακοβούνι καταστράφηκαν επίσης ο Άγιος Ιωάννης, η Μελιγού, η Καστάνιτσα και ο Πραστός. Μετά την καταστροφή του χωριού οι κάτοικοι ίδρυσαν ένα νέο χωριό στην θέση όπου βρίσκεται σήμερα το Ορεινό Κορακοβούνι. Κατά τα έτη της Τουρκοκρατίας ο οικισμός υπαγόταν στο Βιλαέτι Αγίου Πέτρου. Σύμφωνα με ενετική απογραφή του 1699 το χωριό διέθετε δύο εκκλησίες: τον Άγιο Δημήτριο και την Παναγία, καθώς και δύο εφημέριους.[3] Τον 18ο και 19ο οι Κορακοβουνίτες ανέπτυξαν εμπορικές σχέσεις με διάφορες περιοχές, καθώς οι Κορακοβουνίτες ζούσαν και εμπορεύονταν σε μέρη όπως οι Σπέτσες, η Ύδρα, η Κωνσταντινούπολη, η Οδησσός κ.α.
Κατά τα έτη 1750 – 1775στο χωριό έδρασε ο κλέφτης Γεώργιος Λεβέντης (παππούς του φιλικού), ο οποίος ήταν πρωτοπαλίκαρο του Κωνσταντή Κολοκοτρώνη.[4] Με την ίδρυση της Φιλικής Εταιρίαςπολλοί Κορακοβουνίτες έγιναν μέλη της, με σημαντικότερο τον έμπορο Γεώργιο Λεβέντη(1790 – 1847). Η συνεισφορά των Κορακοβουνιτών στην Επανάσταση του 1821 ήταν σημαντική, καθώς πάνω από 100 αγωνιστές διακρίθηκαν στις μάχες των Δολιανών, Βερβένων, της Τριπολιτσάςκ.α. Το 1826 το χωριό καταστράφηκε ολοσχερώς από τις ορδές του Ιμπραήμ πασά. Μετά την απελευθέρωση το χωριό υπήχθη στον Δήμο Βρασιών (1834 – 1912). Από το Ορεινό Κορακοβούνι προήλθε το Χειμερινό Κορακοβούνι, το οποίο δημιουργήθηκε κατά τον 18ο αι. και αποτελεί μόνιμη κατοικία των Κορακοβουνιτών.
Καστρί
Όμορφο Χωριό, που πήρε το όνομά του από το σύμπλεγμα των επτά Καστριτοχωρίων, ως το μεγαλύτερο μέχρι το 1960 χωριό της περιοχής. Τα άλλα χωριά είναι η Μεσσοράχη, η Περδικόβρυση, η Νέα Χώρα, ο Καράτουλας, η Ωριά και ο Έλατος. 25 Χιλιόμετρα από την Τρίπολη, βρίσκεται σε υψόμετρο 950 μέτρων και αποτελεί παραδοσιακό ορεινό χωριό που συνδυάζει ηρεμία και δυνατότητες αναψυχής, όπως οι περίπατοι, η ανακάλυψη της ορεινής φύσης και των φαραγγιών του Πάρνωνα αλλά προσφέρει και τη δυνατότητα θρησκευτικής ανάτασης καθώς βορειονατολικά του χωριού βρίσκεται ένα από τα πιο γραφικά μοναστήρια, του Τιμίου Προδρόμου. Διαθέτει τουριστική υποδομή με ενοικιαζόμενα δωμάτια και πολλές ταβέρνες για φαγητό. Ο επισκέπτης μπορεί να γνωρίσει τον λαϊκό πολιτισμό μέσα από προσκυνητάρια, υδρόμυλους, αλώνια και παραδοσιακές βρύσες που διατηρούνται και σήμερα και να εξερευνήσει το περιβάλλον και τη φύση του Πάρνωνα μέσα από το Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης που λειτουργεί στην πλατεία. Για όσους μαγεύονται από μοναδικές διαδρομές μέσα στη φύση, από το χωριό ξεκινά δρόμος που καταλήγει μέσω Βουρβούρων και Καρυάς στην εθνική Τρίπολης- Σπάρτης. Στο Καστρί έδρασε ο Καπετάν Ζαχαριάς Βαρβιτσιώτης με μεγάλη συμμετοχή στον αγώνα του 1821.
Καστριτοχώρια Τα Καστριτοχώρια, με κέντρο το Καστρί-Άγιο Νικόλαο, βρίσκονται σε μια κατάφυτη και πολυσύνθετη ως προς τη χλωρίδα πλαγιά του Πάρνωνα. Μαγευτικό φυσικό τοπίο και πανέμορφοι οικισμοί που δημιουργούν μια ξεχωριστή ενότητα επτά χωριών, Καστρί, Έλατος, Καράτουλας, Μεσορράχη, Νέα Χώρα, Περδικόβρυση και Ωριά. Η προφορική παράδοση αναφέρει ότι οι επτά οικισμοί, δημιουργήθηκαν από κατοίκους της παραθαλάσσιας περιοχής της Θυρέας, κοντά στο Άστρος, οι οποίοι για να γλυτώσουν από τις επιδρομές των εχθρών, που έρχονταν από τη θάλασσα, προχώρησαν προς τις ορεινές περιοχές, ακολουθώντας κυρίως την κοίτη του ποταμού Τάνου και των παραποτάμων του. Αυτούς τους πρώτους οικιστές ακολούθησαν και άλλοι Θυρεάτες που διασκορπίστηκαν στους οικισμούς του Καστρίου και έτσι αυξήθηκε ο πληθυσμός τους. Κατά την Τουρκοκρατία τα Καστριτοχώρια συμμετείχαν ενεργά στην επανάσταση του 1821. Μετά την απελευθέρωση από τους Τούρκους, όταν με διάταγμα του 1834/5 σχηματίστηκαν οι Δήμοι του Νομού Αρκαδίας, δημιουργήθηκε και ο Δήμος Τανίας, ο οποίος περιελάμβανε τα Καστριτοχώρια. Το 1912 καταργήθηκε ο Δήμος Τανίας και στην περιοχή ιδρύθηκαν κοινότητες. Στα χρόνια που ακολούθησαν ο πληθυσμός σχεδόν διπλασιάστηκε μέχρι τον πόλεμο του 1940, οπότε και άρχισε να φθίνει λόγω του φόρου αίματος στους Γερμανούς, του εμφυλίου και αργότερα της εσωτερικής και εξωτερικής μετανάστευσης.
Η Τσακωνιά
Στην περιοχή της Τσακωνιάς,Πραστός, Άγιος Ανδρέας, Καστάνιτσα, Σίταινα και φυσικά στο γειτονικό Δήμο Νότιας Κυνουρίας Λεωνίδιο ,Τυρό και άλλα χωριά χρησιμοποιείται ακόμα και σήμερα η τσακώνικη διάλεκτος η οποία έχει ρίζες στην αρχαία Δωρική”. “Τα Τσακώνικα είναι η αρχαιότερη ζωντανή γλώσσα στην Ελλάδα.
Σε αυτό το ξεχωριστό κομμάτι της Ελληνικής γης που λέγεται Τσακωνιά (κοιτίδα της Τσακωνιάς υπήρξε ο Πραστός, η Καστάνιτσα και η Σίταινα),σε αυτούς τους τραχινούς τόπους, οι κάτοικοι της περιοχής, διαθέτοντας ελάχιστα μέσα, όχι μόνο επιβίωσαν, αλλά άφησαν πίσω τους μια πολύτιμη κληρονομιά, την τσακώνικη παράδοση, την πανέμορφη γλώσσα, τον μοναδικό υποβλητικό τσακώνικο χορό, τα τσακώνικα τραγούδια, την υφαντική τέχνη, τις συνήθειες τους, ό,τι ονομάζουμε σήμερα ήθη και έθιμα. Όλα αυτά συνθέτουν την ταυτότητα του τόπου με μια ζωντανή γλώσσα που είναι στο χέρι των Tσακώνων, αλλά και όλου του ελληνισμού, να την αγκαλιάσει και να την προστατέψει από τη λησμονιά
Καστάνιτσα
«Καούρ εκάνατε τα χώρα νάμου» δηλαδή «Καλώς ήρθατε στο χωριό μας»
«Και για την ιστορία, για τους Τσάκωνες πρώτος κάνει λόγο τον 9ο αιώνα μ.Χ. ο αυτοκράτορας του Βυζαντίου Κωνσταντίνος ο Πορφυρογέννητος. Περί το 1000 μ.Χ. οι Τσάκωνες που απέμειναν από τις μεγάλες επιδρομές των Σλάβων άρχισαν το ειρηνικό τους έργο, απαραίτητο για την επιβίωσή τους. Λίγα χρόνια αργότερα – το 1293 μ.Χ.- κάνει την επίσημη γραπτή του εμφάνισή του το πρώτο Τσακωνοχώρι, η Καστάνιτσα.»
Η Καστάνιτσα, σκαρφαλωμένη στις πλαγιές του Πάρνωνα, στα 840 μ., είναι το αρχαιότερο Τσακωνοχώρι, με ιστορία επτά και πλέον αιώνων και ένα από τα αρχαιότερα ορεινά χωριά της Κυνουρίας (σ.σ. ανήκει στο δήμο Βόρειας Κυνουρίας). Χαρακτηρισμένη από το 1967, από το υπουργείο Πολιτισμού με Προεδρικό Διάταγμα, παραδοσιακός – διατηρητέος οικισμός με ιδιαίτερη φυσική και αρχιτεκτονική ομορφιά, κτισμένη πάνω σε έναν στενόμακρο λόφο, ξεχωρίζει με τα πυργόσπιτά της, βαμμένα λευκά, με στέγες από τοπικό σχιστόλιθο Μαλεβού και ξύλινα μπαλκόνια, με έντονα χρώματα στις πόρτες και στα παράθυρα και λουλουδιασμένες αυλές.
Σε χρυσόβουλο Αυτοκρατορικό Βυζαντινό διάταγμα, του έτους 1293, υπάρχει γραπτή αναφορά στην Καστάνιτσα. Πρόκειται για την αρχαιότερη γραπτή αναφορά για συγκεκριμένο χωριό. Η Καστάνιτσα, και αυτή προσέφερε στον αγώνα. Γνωστή για την νικηφόρα μάχη κατά του στρατού του Ιμπραήμ και του οπλαρχηγού “Καψαμπέλη” το όνομά του οποίου έχει δοθεί σε μία από τις πλατείες του χωριού. Σήμερα σώζονται σχεδόν όλα τα Πυργόσπιτα και μέρος του παλιού τριώροφου Πύργου Καψαμπέλη, ο οποίος καταστράφηκε στον εμφύλιο. Ξεχωριστή αξία έχει το ξυλόγλυπτο και επίχρυσο τέμπλο της Μεταμόρφωσης του Σωτήρα, δώρο της αυτοκράτειρας της Ρωσίας Αικατερίνης.
Πραστός
Ο Πραστός αναφέρεται για πρώτη φορά σε χρυσόβουλο του αυτοκράτορα Ανδρόνικου Β΄ Παλαιολόγου το 1293 με την ονομασία Προάστειον. Διαδέχτηκε την αρχαία πόλη του Οριόντα, καθώς έγινε η έδρα της Μητρόπολης Ρέοντος Πραστού, με συνέπεια να γίνει το μεγαλύτερο Τσακωνοχώρι. Απέκτησε μεγάλη δύναμη και πλούτο κατά τη διάρκεια της Β΄ Τουρκοκρατίας (18ος & αρχές 19ου αιώνα). Την περίοδο εκείνη εκτιμάται ότι ο Πραστός είχε πληθυσμό πάνω από 6.000 άτομα, 30 εκκλησίες, 9 ενορίες, 3 μονές, 2 κάστρα και αρκετά αρχοντικά – πυργόσπιτα.Οι άνθρωποι ταξίδευαν στις Σπέτσες, στην Ύδρα, στην Κωνσταντινούπολη και σ’ άλλα μέρη και αποκτούσαν μεγάλες περιουσίες.
Το 1819, ο Πραστός, διαχωρίστηκε από το Βιλαέτι Αγίου Πέτρου και έγινε πρωτεύουσα του Βιλαετίου Πραστού. Το βιλαέτι αυτό, περιελάμβανε και την Καστάνιτσα, την Σίταινα, την σημερινό Άγιο Ανδρέα, το Κορακοβούνι, την περιοχή του Τυρού, έως το Λεωνίδιο.
Στα χρόνια της τουρκοκρατίας ο Ιστορικός Πραστός, έδρα της επισκοπής Πραστού και Ρέοντος, πρωτεύουσα της Τσακωνιάς, με περισσότερους από 3.500 κατοίκους οι οποίοι ασχολούνταν με το εμπόριο, προσέφερε πολλά στον απελευθερωτικό αγώνα μέχρι να καταστραφεί, το 1826 από τον Ιμπραήμ ο οποίος τον πυρπόλησε κι έτσι διακόπηκε η οικονομική και πληθυσμιακή του άνθιση. Σήμερα υπάρχουν εκεί ερείπια του Ρέοντος και Πραστού. Κάποιες Βυζαντινές εκκλησίες. Πυργόσπιτα και πλήθος ερειπίων που δείχνουν την άλλοτε ακμή του.
Σίταινα
Κατά τα προεπαναστατικά χρόνια, στην Σίταινα γεννιέται ο γνωστός κλέφτης και πρωτοπαλίκαρο του Καπετάν Ζαχαριά, Δημήτριος Καλιοντζής. Σημαντική ήταν η προσφορά του χωριού και κατά τη διάρκεια της Επανάστασης του 1821, καθώς 150 Σιταινιώτες, εντάχθηκαν σε διάφορα σώματα, με μεγάλη επιτυχία. Το 1826 ο Ιμπραήμ Πασάς κατέστρεψε ολοσχερώς το χωριό, όπως και όλα τα άλλα χωριά της Κυνουρίας. Σύμφωνα με την παράδοση οι κάτοικοι του χωριού κατέφυγαν στο σπήλαιο της Ζαγγόλης.
Νικολάου Φλούδα – Θυρεατικά τόμος Β’: Άστρος, το χρυσήλιον το ιστορικόν, Αθήνα 1983
Νικολάου Φλούδα – Θυρεατικά, τόμος Γ’: Άγιος Ιωάννης, μητρόπολις οικισμών Θυρέας, Αθήνα 1983
Νικολάου Φλούδα – Διακοσιαετηρίς Σχολής Αγίου Ιωάννου Άστρους Κυνουρίας, Αθήνα 1965
Ιωάννη Μ. Αρβανίτη – Από τις Πηγές του Λαού μας, τόμος A, Β΄
Σμαράγδης Ι. Αρβανίτη – Οι σχολές του Δημητρίου Καρυτσιώτη στον Άγιο Ιωάννη και το Άστρος Θυρέας – Κυνουρίας κατά τα προεπαναστικά χρόνια έως την απελευθέρωση, Εταιρία Πελοποννησιακών Σπουδών, Αθήνα 2001
Σμαράγδης Ι. Αρβανίτη – Β’ Εθνοσυνέλευση του Άστρους Από Αρκάδες Εσμέν
Σμαράγδης Ι. Αρβανίτη Άγιος Ιωάννης Κυνουρίας ,Από Αρκάδες Εσμέν
Σμαράγδης Ι. Αρβανίτη – Μελέτες Βυζαντινής και Μεταβυζαντινής Αρχαιολογίας και Τέχνης προς τιμήν της καθηγήτριας Ελένης Δεληγιάννη-Δωρή. Ο μεταβυζαντινός ναός του Αγίου Γεωργίου στον Άγιο Ιωάννη Κυνουρίας συνοπτική παρουσίαση του μνημείου και του εικονογραφικού προγράμματος, Αθήνα 2010
Σμαράγδης Ι. Αρβανίτη -Το κάστρο του Παραλίου Άστρους Κυνουρίας πρώτες παρατηρήσεις, Αθήνα 2007
Δείτε τους παρακάτω συνδέσμους για τα θέματα που σας ενδιαφέρουν . Δεν τελειώσαμε, μόλις αρχίσαμε και ασταμάτητα μια ζωή μαθαίνουμε… κάνουμε ότι μπορούμε, περισσότερα και καλύτερα, αφοσιωμένοι και αποφασισμένοι για την προβολή της Θυρεάτιδας Γης.
Δεν καταλάβαμε ποτέ, αφού δεν θέλουν και δεν μπορούν να ανοίξουν το Αρχαιολογικό Μουσείο Άστρους , κάτι που είναι αυτονόητο για μας ,τα κρατάνε όλα αναιτιολόγητα μυστικά για τις διάφορες αναθεωρημένς προφάσεις και τις “μελέτες”, “και άλλες μελέτες”… γιατί τουλάχιστον δεν αναρτούν σχεδόν χωρίς χρήματα στην ιστοσελίδα του δήμου μας δύο φωτογραφίες με δύο λέξεις για τα δύο σπουδαιότερα μνημεία του δήμου μας , τον «Ιερό Χώρο» της Β’ Εθνοσυνέλευσης των Ελλήνων και την πλάκα της σχολής Καρυτσιώτη στον Αγιάννη.
Γιατί δεν διαβάζουν το δικό τους τουριστικό πρόγραμμα? Γιατί δεν εκτελούν τις εντολές της τοπικής κοιμωνίας που ψήφισε το πρόγαμμα? Στην ψηφιακή εποχή μας η προβολη του τόπου μας , για ότι έχουμε, είναι καταλυτκή ΚΑΙ ΕΝΤΟΛΗ της κοινωνίας για την περιβόητη οικονομική ανάπτυξη , που κάποτε …ΘΑ έρθει ΑΥΤΟΜΑΤΑ…. .Όλοι στο πλανήτη γη κάνουν τα αυτονόητα και ότι μπορούνε. Εμείς θα πνιγούμε.. δεν κουνάμε ούτε τα χέρια μας.,,,,αλλά ξέρουμε να βγάζουμε φωτογραφίες…
Δεν το καταλαβαίνουν, δεν θέλουν η δεν μπορούν?
Η τοπική κοινωνία περιμένει υπομονετικκά, γνωρίζει τα αδικαιολόγητα για την “μεγάλη παράλειψη της ντροπής ” , γνωρίζει τι δικαιούται κα τι της ανήκει και σύντομα θα ενεργήσει ανάλογα.
1 Εγώ δεν είμαι > Εζού Όνι 2 Εσύ δεν είσαι > Εκιού Όσι 3 Αυτός δεν είναι > Έντεν’η Όνι 4 Αυτή δεν είναι > Ένταν’η Όνι 5 Αυτό δεν είναι > Έγκεινι Όνι
1 Εμείς δεν είμαστε > Ενεί Όμε 2 Εσείς δεν είσαστε > Εμού Ότε 3 Αυτοί δεν είναι > Έντεϊ Ούνι 4 Αυτές δεν είναι > Έντεϊ Ούνι 5 Αυτά δεν είναι > ΈνταΪ Ούνι
Άρνηση – Παρατατικός δεν ήμουνα> όμα
1 Εγώ δεν ήμουνα > Εζού όμα 2 Εσύ δεν ήσουνα > Εκιού όσα 3 Αυτός δεν ήταν > Έντεν’η όκι 4 Αυτή δεν ήταν > Ένταν’η όκι 5 Αυτό δεν ήταν > Έγκεινι όκι
1 Εμείς δεν ήμασταν > Ενεί όμαι 2 Εσείς δεν ήσασταν > Εμού ότ΄αι 3 Αυτοί δεν ήσαν > Έντεϊ ούγκιαϊ 4 Αυτές δεν ήσαν > Έντεϊ ούγκιαϊ 5 Αυτά δεν ήσαν > ΈνταΪ ούγκιαϊ
1 Εγώ δεν βλέπω > Εζού Όνι ορού 2 Εσύ δεν βλἐπεις > Εκιού Οσι ορού 3 Αυτός δεν βλέπει > Έντενη Όνι ορού 4 Αυτή δεν βλέπει > Έντανη Όνι ορούα 5 Αυτό δεν βλέπει > Έγκεινι Όνι ορούντα
1 Εμείς δεν βλέπουμε > Ενεί Όμε ορούντε 2 Εσείς δεν βλέπετε > Εμού Ότε ορούντε 3 Αυτοί δεν βλέπουν > Έντεϊ Ούνι ορούντε 4 Αυτές δεν βλέπουν > Έντεϊ Ούνι ορούντε 5 Αυτά δεν βλέπουν > ΈνταΪ Ούνι ορούντα
Παρατατικός δεν έβλεπα >όμα ορού
1 Εγώ δεν έβλεπα > Εζού όμα ορού 2 Εσύ δεν έβλεπες > Εκιού όσα ορού 3 Αυτός δεν έβλεπε > Έντεν’η όκι ορού 4 Αυτή δεν έβλεπε > Ένταν’η όκι ορούα 5 Αυτό δεν έβλεπε > Έγκεινι όκι ορούντα
1 Εμείς δεν εβλέπαμε > Ενεί όμαι ορούντε 2 Εσείς δεν εβλέπατε > Εμού ότ΄αι ορούντε 3 Αυτοί δεν έβλεπαν > Έντεϊ ούγκιαϊ ορούντε 4 Αυτές δεν έβλεπαν > Έντεϊ ούγκιαϊ ορούντε 5 Αυτά δεν έβλεπαν > ΈνταΪ ούγκιαϊ ορούντα
Κατοικία του ζωγράφου της ηρεμίας και της ευγένειας, Βρασίδα Τσούχλου (1904-1981). Θα αφήσει πίσω του καταπληκτικά έργα με θέματα από το αγαπημένο του Λεωνίδιο. Οι οροφές του σπιτιού του πραγματικά αριστουργήματα, με φανερές επιρροές από την Ανατολή στα τοξωτά υπέρθυρα των παραθύρων και τα καμπύλα κουρτινόξυλα. Η ζωγραφική στις οροφές γινόταν πάνω σε επίχρισμα, συχνά…
Προσχέδιο -Δείτε τους παρακάτω συνδέσμους με κλίση ρημάτων – (ΔΕΝ ΤΕΛΕΙΩΣΑΜΕ πρέπει να ελεγχθούν αργότερα σύμφωνα με την Γραμματική Κωστάκη. 1999 και να οργανωθούν καλύτερα. Δείτε τους συνδέσμους παρακάτω)
Θανάση Κωστάκη ,Γραμματική της Τσακώνικης Διαλέκτου -Αρχείον Τσακωνιάς ,1999
Σ’ εμαθήτσε απότσου τσ’ ανακατουτά> Τα έμαθε απ’ έξω κι ανακατωτά
.Έμε νιουρίζουντε όταν σι έμε γράφουντε σι έμε μαθέντε>Γνωρίζουμε όταν τα γράφουμε τα μαθαίνουμε.
Ερώκηση-Πουρ να γράφουντε τα ρήματα για να μαθέντε συνοπτικά τα σπουδαιότερα >Πως να γράφουμε τα ρήματα για να μαθαίνουμε συνοπτικά τα σπουδαιότερα π.χ.
Στην ψηφιακή εποχή μας πρέπει γρήγορα να προλάβουμε το τραίνο της ιστορίας .Η Τσακώνικη γλώσσα αξιοθαύμαστα διατηρήθηκε ακέραια προφορικά μέσα στους αιώνες αλλά όλοι καταλαβαίνουμε ότι πρέπει να συμμετέχουμε στην ψηφιακή εποχή μας για να πετύχουμε ευκολότερα περισσότερα για τα παιδιά μας. Πρέπει να μιλάμε , αλλά επίσης πρέπει να μάθουμε να γράφουμε Τσακώνικα και το κυριότερο αν θέλουμε καλύτερα να διατηρήσουμε την φλόγα των προγόνων μας, πρέπει να μάθουμε και τα παιδιά μας να μιλάνε και να γράφουν Τσακώνικα.
To κείμενο παρακάτω είναι από το λεξικό του Δημοτικού Σχολείου Λεωνιδίου , αλλά είναι σε διαφορετική σειρά Ελληνικά>Τσακώνικα, με δικαιολογημένα λάθη από τους μικρούς μαθητές .Είναι μια πολύ έξυπνη, ουσιαστική και σημαντική πρωτοβουλία και είναι μιά αξιόλογη προσπάθεια. Το λεξικό είναι του Δημοτικού Σχολείου Λεωνιδίου και ανήκει στην Τσακωνιά.ΜΠΡΑΒΟ ΣΕ ΟΛΟΥΣ και στους μικρούς Τσάκωνες . Bοηθάμε να διατηρηθεί η Τσακώνικη γλώσσα και ο Τσακώνικος πολιτισμός, με τον καλύτερο τρόπο. Από την διασπορά, Δεκέμβριος 21,2022.
Λεξικόν Ελληνικά>Τσακώνικα (ΕΛ>ΤΣ) /Αφιερώνεται στην Τσακωνιά .
ΕΛ> TΣ
1
αβάτευτος (ο)
αμαρκάλιστε (ο):
2
άβγαλτος (ο) , αθώος , άπειρος
αμπάλητε (ο):
3
αβγαλτος (ο) , μη εισελθών
αμπάιτε (ο):
4
άβρετος (ο) , αυτός που δεν έχει βρεθεί
άρεστε (ο):
5
αβύζαχτος , αθήλαστος
ασάλιτε (ο):
6
άβυσσος (η) , χάος
άδυσσε (ο):
7
άβυσσος της θάλασσας (η)
ρόϊδη (α):
8
αγγείο από κασσίτερο για πάγωμα κρασιού , ψυγείο
κρωγκήρι (το):
9
αγγείο απο λάδι (το) , γριά
λαδικό (το):
10
αγγείο για ρακί
σουραχί (το):
11
αγγελάκι (το) , αγγελούδι
αντζέλι (το):
12
αγγελικός (ο)
αντζελικό (το):
13
αγγιάζω
αντζάζου:
14
αγγίζω , πιάνω
αντζίχου:
15
άγγιχτος (ο)
απροδόντζιχτε (ο):
16
αγγούρι (το)
αγγούρι (το):
17
αγγυλώνω , κεντώ , τρυπώ
αντζελούκου:
18
αγελάδα (η)
κούλικα (α):
19
αγελαδίτσα (η)
μοκούα (α):
20
αγέλη (η) , κοπάδι
αγέα (α):
21
αγέννητη (η)
ασπαργάνιστε (α):
22
αγέννητος (ο)
αγέννατε (ο):
23
αγέραστος (ο)
άγερε (ο):
24
αγίνωτος (ο) , άγουρος
άνατε (ο):
25
άγιος (ο)
άγιε (ο):
26
Άγιος Ανδρέας (ο)
Άγιε Ανδρήα (ο):
27
Άγιος Νικόλαος Σύντζας (ο)
Άγιε Νικόα τα Σύντζα (ο):
28
Άγιος Πέτρος (ο)
Μαλεβή (α):
29
Άγιος Στρατηγός (ο) , Άγιος Ταξιάρχης
Αϊ Στράκηγο (ο):
30
αγκάθι (το) , ακάνθα
κούλε (ο):
31
αγκαλιά (η)
αγκαλία (α):
32
αγκαλιάζω , αποδέχομαι
αγκαλιάζου:
33
αγκαρδίωση (η)
εγκάρδιουση (α):
34
αγκίδα (η)
αγκίδι (το):
35
αγκίδα (η) , αγκίδι
αντζίδα (α):
36
αγκίστρι (το)
αντζίστρι (το):
37
αγκιστρώνω , γαντζώνω , αρπάζω
αντζιστρούκου :
38
αγκιστρώνω , πιάνω κάτι
αγκραΐχου:
39
αγκλίτσα του τσοπάνη (η)
αγκραΐτσα (α):
40
αγκρίφι (το) , το αγκάθι
αγκρίθι (το):
41
αγκυνάρα (η)
αντζυνάρα (α):
42
άγκυρα (η) , βαρύ σίδερο
άγκουρα (α):
43
αγκώνας (ο)
αγκώνα (α):
44
αγνάντια , αντίκρυ
ανάγκια:
45
αγοράζω , ψωνίζω
αγοράνου:
46
αγούμαστος (ο) , είδος σταφυλιού
αγούμαστε (ο):
47
άγουρο σταφύλι,αγουρίδα (το)
όπακα (α):
48
άγουρος (ο)
άγουρε -ε -ε (ο):
49
αγράμματος (ο)
αγράμματε -ε -ε (ο):
50
άγρια λουπινιά (η)
αγρολουπινία (α):
51
αγρια μηλιά (η)
αγζομαλία (α):
52
αγρια μηλιά (η)
γζομαλία (α):
53
άγρια συκιά (η)
αγζοσυντζά (α):
54
αγριάδα (η)
αμμοδέτα (α):
55
αγριελιά (η)
αγρολία (α):
56
αγριεύω , εξαγριώνω , εξαγριώνομαι
αγρέγγου:
57
αγρίμι (το) , άγριο ζώο
αγρίνι (το):
58
άγριο κλήμα (το)
αγρόκραμα (το):
59
αγριο πράσο (το)
αγριοάπρασε (το):
60
άγριο σιτάρι (το)
αγζοσίταρε (το):
61
αγριόγατα (η)
αγριοκατσούα (α):
62
αγριόγατος (ο)
αγροκάτσουλε (το):
63
αγριόκεδρο (το)
αρακίσου (το):
64
αγριοκοιτάζω
αγζοξεικάζου:
65
αγριοκοιτάζω
αγροξεικάζου:
66
αγριολάπαθο (το)
αγράπασε (το):
67
αγριομηλιά (η)
αγρομαλία (α):
68
αγριοράδικο (το)
αγζορόδικο (το):
69
άγριος (ο) , άξεστος
άγρε -ε -ε (ο):
70
αγριοσπάνακο (το)
αγζοσπάνακο (το):
71
αγριοφασκομηλιά (η)
αγζοφασκονηλιά (α):
72
αγριόφλομος (ο)
αγζόφομο (ο):
73
αγριόχοιρος, αγριογούρουνο (ο) , αγριογούρουνο
αγζόχιουρε (ο):
74
αγροικώ , ακούω , νιώθω
αγροικού:
75
αγροκουμαριά (η)
αγροκούμαρε (το):
76
αγρομανάκι (το)
αγουρομανάτζι ή αγουρομάνακο (το):
77
αγροφύλακας (ο)
δεργάτα (ο):
78
αγύριστος (ο)
άγυρτε (ο):
79
αγύριστος (ο) , μη επιστραφείς , μη επανελθών
αγιούριστε -ε -ε (ο):
80
αγωγιάτης (ο)
αγωγιάτα (ο):
81
αγωγός (ο) , τρύπα
αρνούχο (ο):
82
αγωγός νερού (ο)
δογό ή δοχό (ο):
83
αγωγός ύδατος (ο)
δοχό (ο):
84
άδαρτος (ο) , αχτύπητος
άδαρτε (ο):
85
άδεικτος (ο) , αυτό που δεν έχουμε δείξει
αδένατε (ο):
86
άδειος (ο) , κενός , αδειανός
άδειε (ο):
87
αδελφή (η)
αθυά (α):
88
αδελφός (ο)
αθύ (ο):
89
αδέξιος (ο) , ανεπιτήδειος
αδέξε -ε -ε (ο):
90
αδερφάκι (το)
αφούτσι (το):
91
άδετος (ο) , λυτός , ελεύθερος
αδέϊτε -ε -ε (ο):
92
αδιάλεκτος (ο) , μη διαλεγμένο
αζάλετε (ο):
93
αδιαμοίραστος (ο) , αδιανέμητος
αμέρατε (ο):
94
αδιαντροπιά (η) , αυθάδεια
αδιαντροκία (α):
95
αδικία (η)
αδιτζία (α):
96
αδικοσκοτωμένος (ο)
αδικοφόνευτε (ο):
97
αδικώ
αδικού:
98
αδυναμία (η)
αχάμνια (α):
99
αδυνατίζω
αχαμνιένου:
100
αδυνατίζω , σκελετώνομαι
λυρούκου:
101
αδύνατος (ο) , άπαχος
αχαμνέ (ο):
102
αέρας (ο)
αέρα (ο):
103
αετόπουλο (το)
αετούτσι (το):
104
αετόπουλο (το)
αϊτούτσι (το):
105
αετός (ο)
αετέ (ο):
106
αετός (ο)
αϊτέ (ο):
107
αζάλωτος (ο) , αφόρτωτος
αζάουτε (ο):
108
αζημίωτος (ο)
αζήνιουτε (ο):
109
αζύγιστος (ο)
αζύγιαστε (ο):
110
αζύμωτος (ο)
αζύμουτε (ο):
111
αζύμωτος (ο)
αξανάποιτε (ο):
112
αθειάφιστος (ο)
ακειάθιστε (ο):
113
αθεόφοβος (ο)
αθεόφοβο (ο):
114
αθέριστος (ο)
ασέριτε (ο):
115
αθέρμαντος (ο)
ασόνιστε (ο):
116
αθήλαστος (ο)
ασίλιτε (ο):
117
αθόλωτος (ο) , διαυγής , καθαρός
αθέουτε (ο):
118
αθώος (ο)
ανέφταιγο (ο):
119
αίγιαλός του Αγίου Ανδρέου (ο) , οι κάτοικοι λέγονται Γιαλιώτοι
Γιαλέ (ο):
120
αίμα (το)
αίμα (το):
121
αιφνίδιο (το) , το κακό
ξαφνικό (το):
122
αιχμηρός-ή-ό
ξυμυτερέ-ά-έ:
123
αιχμηρός-ή-ό
ξυφτερέ-ά-έ:
124
ακαθαρσία (η)
αφουσά (α):
125
άκαιρος (ο)
άτσαιρε (ο):
126
άκακος (ο)
άκακο (ο):
127
ακαλλιέργητος τόπος (ο)
χέρουμα (το):
128
ακάνθινος (ο) , χωρίς αγκάθια
απάλινε (ο):
129
ακατηγόρητος (ο)
ακακηγόρευτε (ο):
130
άκαυστος (ο)
άδατε (ο):
131
ακέντρωτος (ο)
ατσέντρουτε (ο):
132
ακένωτος (ο) , ο μη κενός
ατσένουτε (ο):
133
ακέρδητος (ο) , Αυτός που δεν κέρδισε
ατσέρδευτε (ο):
134
ακέρωτος (ο) , μη κερωμένος
ατσέρουτε (ο):
135
ακίνδυνος
ατζίνδυνε (ο):
136
ακίνδυνος (ο)
αντζίντυνε (ο):
137
ακίνητος
ατζίνητε (ο):
138
ακίνητος (ο)
ατσίνητε (ο):
139
ακλάδευτος (ο)
ατσίτσουτε (ο):
140
ακληρία (η) , η ατεκνία
ακλερία (α):
141
ακοινώνητος
ατζοινώνητε (ο):
142
ακοινώνητος (ο)
ατσοινώνητε (ο):
143
ακολουθώ , συμβαίνω , έπομαι
ακολουθού:
144
ακόμη , κι αλλο , πάλι
ακόνη:
145
ακονίζω
παρακονού:
146
ακοπάνιστος (ο)
αστούγκιστε (ο):
147
ακουμπώ
κουγκίχου:
148
ακουμπώ , αγγίζω
αποκουγκίχου:
149
ακούραστος (ο)
αμόγητε (ο):
150
ακούρευτος (ο)
άκουρε (ο):
151
άκουσα
ενοιάκα:
152
ακούω
νοίου:
153
ακόχλαστος (ο) , άβραστος
αχούχλιστε (ο):
154
άκρη (η) , το τέρμα
άκρα (α):
155
ακριβός (ο) , υψηλή τιμή
ακριβό, -ά, -ό (ο):
156
ακρίδα (η)
ακζίδα (α):
157
ακρίδα (η)
ακρίδα (α):
158
ακρινός (ο) , τελευταίος
ακρινέ, -ά -έ (α):
159
ακρογιαλιά (η) , ακροθαλασσιά , χείλος θαλάσσης
χειόθασσε (το):
160
ακτίνα (η) , μικρή σταγόνα
αχκίδα (α):
161
ακτύπητος (ο)
άντουτε (ο):
162
άκωλος (ο) , άπατος
άκωλε΄, -ε, -ε (ο):
163
αλάτι (το)
άτσι (το):
164
αλατίζω
ακίζου:
165
αλατισμένος (ο)
ακιστέ, -α, -ε (ο):
166
αλαφρύνω
αφρούκου:
167
αλβανίτικος (ο)
αρβανίτσιχο (ο):
168
αλέθω
αλέσου:
169
αλείφω
αλείφου:
170
αλεπού (η)
αλεπού (α):
171
αλέτρι που δεν έχει το υνί στη θέση του (ο)
απροσύνιαστε (ο):
172
αλεύκαντος (ο) , ακάθαρτος
αχάλετε (α):
173
αλήθεια (η)
αλήθεια (α):
174
αλιεύω
ψαρέγγου:
175
άλιωτος (ο) , ο μη λιωμένος
άλυουτε (α):
176
αλλά , όμως , μα
αμή (το):
177
άλλαγμα (το)
άτσιμο (το):
178
αλλάζω
άσσου:
179
άλλαξε
άε:
180
αλληθωρίζω
αλλοιθωρίζου:
181
αλλήθωρος (ο)
αλλοίθωρε, -ε, -ε (ο):
182
αλλοιώτικος (ο) , διαφορετικός
αλλοιότσιχο (ο):
183
άλλος, άλλη, άλλο (ο)
άλλε,α άβα, το άλλιου (ο):
184
άλλοτε
άοτε:
185
αλλού
αλλιά:
186
αλλού , αλλουνού
αού:
187
άλμη (η)
άρμη (α):
188
αλμυραίνω
αρμυραίνου:
189
αλμυρός (ο)
αρμυρέ ,-α, -έ (ο):
190
άλογο (το)
άογο (το):
191
άλογο του θεού (το)
άγο του θεού (το):
192
αλογόμυγα (η)
αογόμουζα (α):
193
αλογόμυλος (ο)
αγόμυλε (ο):
194
αλοιφή (η)
αλοιθή (α):
195
άλυτος (ο) , δεμένος , αυτός που δεν έχει λυθεί
άλυτε (α):
196
αλωνάκι (το)
αωνάτζι (το):
197
αλώνι (το)
άωνα (α):
198
αλωνίζω
αωνού:
199
αμάζευτος (ο) , ο μη μαζεμένος
αμάζουτε (α):
200
αμάραντος (ο) , ο θαλερός , ο αειθαλής
αμάραντε (το):
201
αμαρτία (η)
κρίμα (το):
202
αμαρτία (η) , αμάρτημα
αμαρκία (α):
203
αμαύρωση (η)
θαμπουμάρα (α):
204
άμαχος (ο) , ήσυχος , φιλήσυχος
άμαχο (ο):
205
αμέθυστος (ο)
αμέθυστε (ο):
206
αμελέτητος (ο) , ο αδιάβαστος
αμελέτητε (ο):
207
αμέσως , γρήγορα
δρόνια:
208
αμέσως , ευθύς
ρητά:
209
αμέτρητος (ο) , άπειρος
αμέτσητε (ο):
210
αμίλητος (ο) , άφωνος
ανίλητε (ο):
211
αμμόνι (το) , ακμόνιον
αμμόνι (το):
212
άμμος (η)
άμμο (α):
213
αμνήστευτος (ο) , αρραβώνιαστος
αρραβώνιαστε (ο):
214
άμοιρος (ο) , ο άτυχος
άμοιρε (ο):
215
αμόλυντος (ο)
αμόλευτε (ο):
216
αμπαρώνω , κλειδώνω
αμπαρούκου:
217
αμπέλι (το) , κληματαριά
άμπελε (α):
218
αμπελοκλαδεμένος , κατάρα για μικρά παιδιά
μπεοκαδιαστέ (ο):
219
αμυγδαλιά (η)
νυγδαλία (α):
220
αμύγδαλο (το)
νύγδαλε (το):
221
αναβλύζω
αναβλύζου:
222
αναβλύζω , αναβλύζω , αναπηδώ
αναβρύου:
223
ανάβολος (ο) , μέρος που βγαίνει νερό
ανάβολε (ο):
224
αναβράζω , κοχλάζω , ξαναβράζω
αναβράζου:
225
ανάβω
ανάφου:
226
αναγκάζω , βιάζω
αναγκάζου:
227
ανάγκη (η)
ανάντζη (α):
228
ανάγκη (η)
ανάτζη (α):
229
αναγνωρίζω
ανανοιρίζου:
230
αναγνώστης (ο)
αναγνώστα (ο):
231
αναγουλιάζω
αναγουλιάζου:
232
ανάγωγος (ο) , κακός ανατεθραμένος
κακανασταντέ (ο):
233
αναζητώ , ψάχνω , γυρεύω
κουνίνδου:
234
ανάθεμα (το) , αφορισμός , κατάρα
ανάθεμα (το):
235
αναθεματίζω , αφορίζω , καταριέμαι
αναθεμακίζου:
236
ανακάτεμα κρασιού με νερό (το)
μπεβάδα (α):
237
ανακατεύω
αραϊδάζου:
238
ανακατεύω , ανακατώνω
αναδέγγου:
239
ανακατώνω , ανακατώνομαι , μπερδεύω
ανακατούκου:
240
ανάλατος (ο)
άκιστε, -ε, -ε (ο):
241
αναλλαγιά (η) , βρομιά , όταν δεν έχουμε αλλάξει ρούχα
αναγία (α):
242
ανάλλαγος (ο)
ανάογο (ο):
243
αναλογίζομαι , στοχάζομαι
αναλεγούμενε:
244
ανάμα (το) , κρασί για την λειτουργία , είδος κρασιου
ανάμα (το):
245
ανάμεσα
ανάμεσα:
246
αναμιγνύω , ενώνω , σμίγω
ζινίχου:
247
άναμμα (το) , άναμμα της φωτιάς
άναμμα (το):
248
ανανεώνω , ξανανιώνω
ξανανεούκου:
249
αναπάντεχος (ο) , ο απροσδόκητος , ο απρόβλεπτος
αναπάντεχο (ο):
250
αναπνοή (η)
ανασασμό (ο):
251
ανάποδα
ανάποδα:
252
αναποφάσιστος (ο)
αναποφάσιστε (ο):
253
ανάρμεχτος (ο)
άρμευτε (ο):
254
ανασαίνω , ξεφουσκώνω
ανασαίνου:
255
ανασηκώνομαι , αναστηλώνομαι
αναταίνου:
256
ανάσκελα
ανάστζεα:
257
ανάσκελα , πίστομα
πίστομα:
258
ανασκουμπώνομαι
ανακλαϊσκούμενε:
259
ανασκουμπώνω
ανακλιάζου:
260
ανασταίνομαι , ξαναζώ
αναζού:
261
ανασταίνω
ανασταίνου:
262
Αναστασία (η)
Αναστασά (α):
263
Αναστάσιος (ο)
Αναστάσι (ο):
264
Ανάστασις (η)
Ανάσταση (α):
265
αναστεναγμός (ο)
χουίτε (ο):
266
αναστενάζω
χουίνδου:
267
αναστενάζω βαθιά
βαριαναστενάζου:
268
ανατολή (η)
ανατολή (α):
269
ανατριχίλα (η)
ανατσιχία (α):
270
αναφλέγομαι , πιάνω φωτιά
ανακαρούκου:
271
αναχαράζω
αναχαράσου:
272
Ανδρέας (ο)
Ανδρία (ο):
273
ανδρομίδα (η) , κιλίμι , μάλλινος τάπητας
τζίλικα (ο):
274
άνδυτος (ο) , μη ενδεδυμένος , γυμνός
άγγιουτε (ο):
275
ανέλπιστο (το) , απροσδόκητα , αιφνιδιαστικά
ακάτεχο (το):
276
ανέλπιστος (ο) , απρόβλεπτος , απρόσμενος
ανόρκιστε (ο):
277
ανέμη (η)
ανέμη (α):
278
ανεμογάμης (ο) , το κιρκινέζι (μετφορικά)
αλεμογάνι (ο):
279
ανεμόμυλος (ο)
ανεμόμυλε (ο):
280
άνεμος (ο)
άνεμο (ο):
281
ανεμοστρόβιλος (ο)
ανεμοστρόφιλε (ο):
282
ανεμοταραχή (η)
συνοχή (α):
283
ανεπρόκοπος (ο)
ανεπρόκοπο (ο):
284
ανερώτητος (ο)
ανερώτητε (ο):
285
ανέρωτος (ο)
ανέρουτε (ο):
286
ανεύθυνος (ο)
ανέτελε (ο):
287
ανευνούχιστος (ο) , αμουνούχιστος
ατσοκάνιστε (ο):
288
ανέχομαι
ανέγου:
289
άνηθος (ο) , μύρισμα
νύρισμα (το):
290
ανήμερος (ο) , ο άγριος , ο άξεστος
ανήμερε (ο):
291
ανήφορος (ο)
ανήφορε (ο):
292
ανθίζω , ανθώ
ανθού:
293
άνθος (το)
άνθι (το):
294
άνθος της κουφοξυλιάς (το) , ο καρπός
σαμπούκο (ο):
295
ανθρακία (η)
θράκα (α):
296
ανθρωπάκι (το) , νάννος
ανθρωπάτζι (το):
297
ανθρώπινος (ο)
ανθρώκινε (ο):
298
άνθρωπος (ο)
άνθρωπο (ο):
299
άνθρωπος (ο)
άνθρωπο (ο):
300
άνθρωπος (ο)
άτσουπο (ο):
301
άνθρωπος (ο) , με την έννοια του συζύγου
άτσωπο (ο):
302
ανοίγω
ανοίνδου:
303
ανοίγω πολύ τα σκέλη
αποστακού:
304
άνοιξη (η)
άνοιξη (α):
305
ανοιξιάτικος (ο) , εαρινός
ανοιξάτσιχο (ο):
306
ανοιχτό βήμα (το)
αποστακατία (α):
307
ανοιχτού κόκκινου χρώματος
βλάγκο (ο):
308
ανόρεχτα
βαρετά:
309
ανταμώνω , συναντώ
ανταμούκου:
310
ανταπόδωση (η) , ενίσχυση
απαδοσύνη (α):
311
αντεριά (η)
αντερία (α):
312
άντερο (το)
άντερε (το):
313
αντι του αργαλιού (το)
κισάγκι (το):
314
αντίδωρο (το)
αναφορά (α):
315
αντικρινός (ο) , απέναντι
αγκικρυνέ (ο):
316
αντίκρυ
αγκίκρυ:
317
αντικρύζω
αγκικρίζου:
318
αντίλαλος (ο)
αγκίαλε (ο):
319
αντίλαλος (ο) , ηχώ
απόφωνε (το):
320
αντιλαλώ , αντηχώ
αγκιαού:
321
αντιπροχθές
προτσιπέρι:
322
αντοχή (η)
βασταμό (ο):
323
αντρόγυνο (το)
ανδρόγυνε (το):
324
ανύφαντος , που δεν έχει υφανθεί
άφατε, -ε, -ε (ο):
325
ανώτερα
ανούτερα:
326
άξαντος (ο) , μη ξασμένος
άτσατε (ο):
327
αξεφλούδιστος (ο)
αλεφτε (ο):
328
αξίνη (η) , τσάπα
τσία (α):
329
αξύριστος (ο)
αξούριστε (ο):
330
άξυστος (ο)
άτσουτε (ο):
331
αόρατος (ο)
αόρατε (ο):
332
απ΄ έξω
αποτάτσου:
333
απάγκιο (το) , απάνεμο
απάντζι (το):
334
απαλός (ο) , μαλακός
απαλέ (ο):
335
απάνθρωπος (ο)
απάνθρωπο (ο):
336
απαραίτητος (ο)
απαραίτητε (ο):
337
απαρηγόρητος (ο)
απαρηγόρητε (ο):
338
απάτητος (ο)
απάτητε (ο):
339
απείραχτος (ο)
ακείραχτε -ε, -ε (ο):
340
απείραχτος , ακέραιος
άπρετε (ο):
341
άπειρος (ο) , αμέτρητος
άκειρε, -ε, -ε (ο):
342
απελπίζω
απολπίζου:
343
απελπισία (η)
απολπισία (α):
344
απελπισμένος (ο)
απελπιστέ (α):
345
απέναντι , αντίκρυ
αντζά:
346
απέξω
απότσου:
347
απήγανος (ο) , αρωματικό φυτό
απήγανε (ο):
348
απήδητος (ο)
ασπήδητε (ο):
349
άπιστη γυναίκα (η)
πόλκικο (α):
350
άπιστος (ο) , ο δύσπιστος , ο καχύποπτος
άκιστε (ο):
351
απλάγιαστος (ο) , ακοίμητος , ξύπνιος
απράγιαστε (ο):
352
άπλαστος (ο) , ανόητος
άπρατε (ο):
353
άπλεχτος (ο)
άπρετε (ο):
354
απλήγωτος (ο)
απλήγουτε (ο):
355
απλήρωτος (ο)
απλέρουτε (ο):
356
απλός (ο) , απαίδευτος
απλέ (α):
357
άπνιχτος (ο)
άπριτε (ο):
358
από
από:
359
από αύριο
αποταχία:
360
από εκεί
αποπά:
361
από κάτω
αποχάμου:
362
από μπροστά
αποπουρτέσε:
363
από πάνω
πανούσε:
364
από πάνω (η)
αποπανούσε:
365
από τι , αφού , αφότου
αποτσί:
366
από τώρα κιόλας
αποτάδαρι:
367
απο χαμηλά
αποχαμηά:
368
από ψηλά
αποψεά:
369
από ψηλά
αποψηά,:
370
αποβάλλω
αποβάνου:
371
αποβάλλω
απορρίχνου:
372
αποβάλλω
τσαμπρούκου:
373
αποβάλλω το άνθος (η)
διανθίζου (α):
374
αποβάλλω τον άγουρο καρπό
γαλέγγου:
375
αποβολή εμβρύου (η) , έκτρωση
ξέρισμα (το):
376
αποβραδίς (ο)
αποσπερού:
377
απογίνομαι , καταλήγω
απογινούμενε:
378
απογοητεύομαι βλέποντας , κουράζομαι
αποορού:
379
αποδεικνύω
αποδενάχου:
380
αποθερίζω
αποσεζίντου:
381
αποθώ , σπρώχνω
αποτύφου:
382
αποκάνω , κουράζω
αποποίου:
383
αποκάτω
αποκατούσε:
384
απόκερο (το) , ότι απομένει από το κερί.
απότσερε (το):
385
αποκοιμιέμαι
αποκιούφου:
386
αποκοιμιέμαι , μεταφορικά αποκοιμίζω
απομπού:
387
αποκόπτω
αποκόφου:
388
αποκοσκινίδι (το) , σκύβαλο
αποκοστζινίδι (το):
389
αποκούμμουτσο (το) , αποκόμματο
αποκούμμουτσε (το):
390
αποκούμπι (το) , στήριγμα
αποκούγκι (το):
391
απόκουρο (το)
απόκαρε (το):
392
αποκρεύω
αποκρέγγου:
393
αποκριά (η)
αποκρία (α):
394
αποκριάτικος (ο)
αποκζάτσιχο (ο):
395
αποκριές
αποκζίσε:
396
αποκρίνομαι
αποκρινούμενε:
397
απόκρυφα
απόγκζουφα:
398
αποκτώ
αποκτού:
399
αποκωλώνω
αποκωούνου:
400
απολέμητος (ο)
απολέμητε (ο):
401
απολογούμαι , αποκρίνομαι
απογούμενε:
402
απολυτός (ο)
απολυτέ (ο):
403
απολύω
απολύου:
404
απολύω
πάφου:
405
απομακρύνομαι , φεύγω μακριά
αλλαργέγγου:
406
απόμερα
απόμερα:
407
απομέσα
αποτάσου:
408
απομονωμένος (η) , μοναξιά
απόμερε (ο):
409
απονήρευτος (ο) , αγαθός
απονήρευτε (ο):
410
απονιά (η) , ασπλαχνία
απονία (α):
411
άπονος (ο) , σκληρός
άπονε (ο):
412
αποξέω
ποτσούνου:
413
αποξηλώνω
αποξηούκου:
414
αποπαίρνω , αποστομώνω
απαρίκου:
415
αποπαίρνω , προσβάλλω
αποαζίκου:
416
αποπάνω
απανούσε:
417
αποπάνω
αποτάνου:
418
απόπιομα (το)
απόκιμα (το):
419
αποπίσω
αποκίσου:
420
αποπλέκω , τελειώνω το πλέξιμο
αποπρέγου:
421
αποπλένω
αποκσύζου:
422
αποπληρώνω
αποπλερούκου:
423
απόπλυμα (το)
απόκζυσμα (το):
424
απορία (η)
αποζία (α):
425
απορρίπτω
αποξερίχου:
426
απορώ (η)
απορού:
427
αποσβήνω , σβήνω τελείος
αποπουντέχου:
428
απόσκιο (το) , σκιά
απότσα (α):
429
αποσκουπίζω , σκουπίζω καλά
αποψαίνου:
430
αποσκύβαλο (το) , το άχρηστο από το κοσκίνισμα
αποστσύβαλε (το):
431
αποσπερίτης (ο) , ο αστερισμός της Αφροδίτης
αποσπερίτη (ο):
432
αποστάζω νερό
αναλείχου:
433
απόστημα (το)
απόσταμα (το):
434
αποστομώνω
αποστομούκου:
435
αποστομώνω , προσβάλλω
αποσαούκου:
436
αποστραγγίζω
αποστραντζίχου:
437
αποσύρω
αποσούρου:
438
αποτάτης (ο)
απετάτα (ο):
439
αποτελειώνω
αποτελειούκου:
440
απότιστος (ο)
απόκιστε (ο):
441
αποτραβιέμαι , αποσύρομαι στην άκρη
ακρίζου:
442
αποτραβώ , απομακρύνω
αποτραβίντου:
443
απότρυγα , μετά τον τρύγο
απότσυγα:
444
αποτρυγώ , μετά τον τρύγο
αποτσυγού:
445
αποτυχαίνω
αποτυχαίνου:
446
αποτυχία (η)
αποτυχία (α):
447
απούλητος (ο)
απούλητε (ο):
448
αποφάγι (το)
αποφαγούιδι (το):
449
αποφάι (το)
αποφάι (το):
450
απόφαση (η)
απόφαση (α):
451
αποφασίζω
αποφασίζου:
452
αποφεύγω
αποφύου:
453
αποφορά καμμένου πράγματοςα (η)
σκουρνία (α):
454
αποχαιρετώ
αποχαιρεκίζου:
455
απόχη (η)
απόχα (α):
456
απόχη (η)
αρπάι (α):
457
απόχη (η)
πόχα (α):
458
απόχτυπος (ο) , θόρυβος , κρότος
απόχκιουπο (ο):
459
αποχτώ
αποχκίζου:
460
αποχωρίζω
αποχουζίζου:
461
άπραγος (ο) , άπειρος
άπραγο (ο):
462
άπρεπος (ο)
άπρεπο (ο):
463
Απρίλης (ο)
Απρίλη (ο):
464
Απριλιάτικος (το)
απριλιάτσιχο (το):
465
άπροικος (ο)
άπζοικο (το):
466
απρόκοπος (ο)
αστοκάματε (ο):
467
απρόκοπος (ο)
αχαΐρευτε (ο):
468
απρόσεχτος (ο)
απρόσεχτε (ο):
469
απρόσεχτος (ο)
ασομόατε (ο):
470
απροσκάλεστος (ο)
απροσκάλεστε (ο):
471
απροσκύνητος (ο)
απροστσύνητε (ο):
472
απροστάτευτος (ο)
απροστάτευτε (ο):
473
απτόητος (ο)
αφτόιστε (ο):
474
αράζω , αγκυροβολώ
αράσσου:
475
αραιά
αζιά:
476
αραιοκαματεύω
αζοκάμου:
477
αραιοπατώ
αζοπατού:
478
αραιοπλέκω
αζοπρέγου:
479
αραιός (ο)
αζιέ (ο):
480
αραίωμα (το)
άριεμα (το):
481
αραιώνω
αζέγγου:
482
αραιώνω
αριέγκου:
483
αράντιστος (ο)
αρέντιστε (ο):
484
αραπάκι (το)
αραπάτσι (το):
485
αράπης (ο) , μαύρος
αράκη (ο):
486
αραπιά (η)
αρακία (α):
487
αράπικη αρρώστια (η)
αράκικο (ο):
488
άραφτος (ο)
άραφτε (ο):
489
αράχνη (η)
κομπίο (ο):
490
αράχνη (η) , το δίχτυ της αράχνης , η μαυρίλα του τζακιού
αράχνα (α):
491
αργά τη νύχτα
άωρα:
492
αργαλειός (ο)
αργαλειέ (ο):
493
αργίτικος (ο)
αργίτσιχο (ο):
494
αργοπορώ
αργού:
495
αργοπορώ , καθυστερώ , βραδύνω
αργοπορού:
496
αργός (ο)
αργό (ο):
497
αργοσυγύριστος (ο) , που αργεί να κάνει κάτι
αργοσυγύζιστε (ο):
498
αργότερα , αργά
αργά:
499
αρέσω
αρεσκούμενε:
500
αρίζωτος (ο)
ασίντουτε (ο):
501
αριθμός (ο)
αρθιμό (ο):
502
αριστερός (ο)
αριστερέ (ο):
503
αριστερός (ο) , αριστερόχειρας
σοβλέ,σοβά,σοβλέ (ο):
504
αρμαθιά (η)
αρμάθα (α):
505
άρμεγμα (το)
άρημα (το):
506
άρμεγμα (το)
αρητέ (ο):
507
αρμέγω
αρού:
508
άρμενο του πλοίου ή του ανεμόμυλου (το)
άρμενε (το):
509
άρμεχτος
άρυτε,-ε,-ε (ο):
510
άρμη (η) , σαλαμούρα
αρμυρία (α):
511
αρμός ,άρθρωση πόρτας ή παράθυρου (ο) , άρθρωση σώματος
αρμό (ο):
512
αρνάδα (η)
βαννατζία (α):
513
αρνάκι (το)
βαννί (το):
514
αρνάκι (το)
βαννιούλι (το):
515
αρνάκι (το) , μικρό πρόβατο
αρνούλι (το):
516
αρνητής (ο) , ο απαρνητής
αρνηκή (ο):
517
αρνί (το)
βάννε (ο):
518
αρνίσιος (ο)
βάννιχο (ο):
519
αρνούμαι
αρνικούμενε:
520
αρνούμαι , δε δέχομαι , δεν αναγνωρίζω
αρνούμενε:
521
άροτρο (το) , αλέτρι
έρατσε (το):
522
αρούφητος (ο) , χωρίς να έχει ρουφηχτεί
αρούφητε (ο):
523
αρπάζω
αυράχου:
524
αρπάζω , κλέβω
κουτζουλέγγου:
525
αρπαχτά (η) , βιαστικά
αρπαξίσικα (α):
526
αρραβωνιάζω
αρραβωνιάζω:
527
άρραφτος (ο)
άσαφτε (ο):
528
αρρωσταίνω
αρρωστού:
529
αρρώστια (η)
αρρωστζία (α):
530
άρρωστος (ο)
άρρωστε (ο):
531
άρρωστος (ο)
άστρουτε (ο):
532
αρσενικό βρέφος αβάπτιστο (το)
δρακούλι (ο):
533
αρσενικό+βότανο (το)
αρσενικοβότανε (το):
534
αρσενικοβότανο (η)
σερνικοβότανε (το):
535
αρσενικοθήλυκος (ο) , ερμαφρόδιτος
αρσενικοσήλυκο (ο):
536
αρσενικός (το)
σερνικό (το):
537
άρτος (ο) , ψωμί
άντε (ο):
538
αρχίζω
αρχινίζου:
539
αρχιμηνιά (η)
αρχιμηνία (α):
540
αρχιχρονιά (η)
αρχιχρονία (α):
541
άρχοντας (ο)
άρχοντα (ο):
542
άρχοντας συμπέθερος (ο) , πλούσιος συμπέθερος
αρχοντοσυμπέθερε (ο):
543
αρχοντιά (η)
αρχογκία (α):
544
αρχοντικό (το) , σπίτι άρχοντα
αρχογκικό (το):
545
αρχόντισα (η)
αρχόγκισσα (α):
546
αρχοντοξεπεσμένος (ο)
αρχοντοξεπευτέ (ο):
547
αρχοντοπούλα (η)
αρχοντοπούα (α):
548
αρχοντόπουλο (το)
αρχοντόπουλε (το):
549
αρχύτερος (ο) , γρηγορότερος
αρχύτερε (ο):
550
ας
άνε:
551
ας
άρα:
552
ασάλευτος (ο) , αμετακίνητος
ασάλευτε (ο):
553
ασαπούνιστος (ο)
ασαπούνιστε (ο):
554
ασαράντιστος (ο) , που δεν έχει σαράντα μέρες
ασαράγκιστε (ο):
555
ασβάρνιστος (ο)
ασβάρνιστε (ο):
556
άσβηστος (ο)
απούντετε (ο):
557
ασβός (ο)
άζβο (ο):
558
ασήκωτος (ο)
ατάιστε, -ε, -ε (ο):
559
ασημάδευτος (ο)
ασημάδευτε (ο):
560
ασημένια πόρπη του επίσημου γυναικείου (η)
ασημοζούναρε (το):
561
ασημένιο κουμπί (το)
ασημοκούγκι (το):
562
ασημένιος (ο)
ασημένιε (ο):
563
ασήμι (το)
ασήνι (το):
564
ασημικό (το)
ασηνικό (το):
565
ασήμωμα (το)
ασήμουμα (το):
566
ασημώνω
ασημούκου:
567
ασθένεια (η)
αστένεια (α):
568
ασθενής (ο)
αστενή (ο):
569
ασθένια του λαιμού
σκαραντζία (α):
570
ασθένια των πουλερικών (η)
κόρυζα (α):
571
ασθενώ
αστενέγγου:
572
ασιδέρωτος (ο)
ασιδέρουτε (ο):
573
ασίτευτος (ο)
ασίτευτε (ο):
574
ασκάλιστος (ο)
ασκάλιστε (ο):
575
ασκάριστος (ο)
ασκάριστε (ο):
576
άσκαφτος (ο)
άσκαφτε (ο):
577
ασκέπαστος (ο)
απόστσεπο (ο):
578
ασκέπαστος (ο)
απούματε (ο):
579
ασκέπαστος (ο)
αστσέπαστε (ο):
580
ασκητής (ο)
αστσητή (ο):
581
ασκί (το) , τουλούμι
ακό (ο):
582
ασκόρπιστος (ο)
ασκόρκιστε (ο):
583
ασκός (ο) , ασκί
ασκόπουλε (το):
584
ασκούπιστος (ο)
ασάρουτε (ο):
585
ασκούπιστος (ο)
άψατε (ο):
586
άσμιχτα (ο)
αζίνιχτα:
587
άσμιχτα (ο)
αζίνιχτα:
588
άσμιχτος (ο)
αζίνιχτε (ο):
589
ασούρωτος (ο)
άσητε (ο):
590
ασούρωτος (ο)
ασούρουτε (ο):
591
ασπάζομαι ιερό σκεύος
ασπασκούμενε:
592
ασπάλαθος (η) , αγκαθωτός θάμνος
απαλία (α):
593
άσπλαχνος (ο) , σκληρός
άσπλαχνε (ο):
594
ασπριδερός (ο) , ασπρουλιάρικος
λεκούρι (ο):
595
ασπρίζω
λεκαρίζου:
596
ασπρόμαυρη κατσίκα (η)
λιάρα (α):
597
ασπρόχωμα (το)
λεκόχωμα (το):
598
αστανιάριστος (ο) , ο μη εφαρμοσμένος
αστανιάζιστε (ο):
599
αστάρωμα (το) , φοδράρισμα
αστάρουμα (το):
600
ασταρώνω , φοδράρω
ασταρούκου:
601
ασταύρωτος (ο)
αστάυρουτε (ο):
602
αστείρευτος (ο)
αστέρευτε (ο):
603
αστείρευτος (ο) , ανεξάντλητος
ασείρευτε (ο):
604
άστειφτος (ο) , αξεζούμιστος
αμούκρουτε (ο):
605
αστενοχώρητος (ο)
ασεκλέκιστε (ο):
606
αστενοχώρητος (ο)
αστενοχώρευτε (ο):
607
άστερκτος (ο) , δε συμφωνεί
άστρεχτε (ο):
608
άστητος (ο) , ο μη στημένος
αστάλιστε (ο):
609
αστόλιστος (ο)
αστόλιστε (ο):
610
αστοχία (η)
αστόχια (α):
611
αστοχώ
αστοχού:
612
αστράβωτος (ο)
αστράβουτε (ο):
613
αστράγαλος (ο)
ασάγαλε (ο):
614
αστράγγιστος (ο)
αστράντζιχτε (ο):
615
άστραμμα (το)
άστραμμα (το):
616
αστραπή (η)
αστραπά (α):
617
αστραπόβολο (το)
αστραπόβολε (το):
618
αστραποχαλάζι (το)
αστραπόχαζε (το):
619
αστράφτω
αστράφου:
620
αστρίμωχτος (ο)
ασίμουτε (ο):
621
αστρίτης (ο)
αστρίτα (ο):
622
άστριφτος (ο)
άσουφτε (ο):
623
άστρο (το)
άσι (το):
624
άστρο (το)
αστέζι (το):
625
αστροπελέκι (το)
αστροπελέτσι (το):
626
αστροφεγγιά (η)
αστροφεντζία (α):
627
αστροφεγγία (η)
στρουφοντζία (α):
628
αστύλωτος (ο)
αστύουτε (ο):
629
άστυφτος (ο)
άστυφτε (ο):
630
ασυγύριστος (ο)
ασυγύζιστε (ο):
631
ασύγχυτος (ο) , αστενοχώρητος
ασύχιστε (ο):
632
ασυγχώρητος (ο)
ασυχώρετε (ο):
633
ασυδαύλιστος (ο) , η φωτιά χωρίς ξύλα
ασύκρουτε (ο):
634
ασύμβαστος (ο)
ασύβαστε (ο):
635
ασυμφώνητος (ο)
ασυμφώνιστε (ο):
636
ασύφταστος (ο) , ανυπόμονος , βιαστικός
ασύφταστε (ο):
637
άσφαχτος (ο)
άθυτε (ο):
638
άσφιχτος (ο)
άσφιχτε (ο):
639
άσχημα
αχαμνά:
640
άσχημος (ο)
άστσημο (ο):
641
άσωστος (ο) , ο λανθασμένος
άσουστε (ο):
642
άσωτος (ο) , σπάταλος
άσωτε (ο):
643
ατάγιστος (ο) , νηστικός
ατάγιστε (ο):
644
αταίριαστος (ο) , ασύμφωνος
αταίζαστε (ο):
645
άτακτος (ο) , ακαταστατός
ρέμπελε (ο):
646
ατάραχος (ο)
ατάραχο (ο):
647
ατάραχτος (ο)
ατάρατε (ο):
648
άταφος (ο)
ακάκουτε (ο):
649
άταχτος (ο)
άταχτε (ο):
650
άτεκνος (ο)
άτεκνε (ο):
651
άτεκνος (ο) , χωρίς παιδιά
άκλερε (ο):
652
ατέλειωτος (ο)
ατέλειουτε (α):
653
ατέντωτος (ο)
ατέντουτε (ο):
654
ατζαμής (ο)
ατζαμή (ο):
655
ατηγάνιστος (ο)
ατεγάνιστε (ο):
656
ατιμία (η) , κακή πράξη
ακινία (α):
657
άτιμος (ο)
άκιμε (ο):
658
ατράβηχτος (ο)
ατράβητε (ο):
659
άτριφτος (ο)
άτσιφτε (ο):
660
ατρόμητος (ο) , άφοβος
ατσέματε (ο):
661
ατρύγητος (ο)
ατσύγητε (ο):
662
ατρύπωτος (ο)
ατζύπουτε (ο):
663
ατσάκιστος (ο) , άθραυστος , γερό
ακάτσουτε (ο):
664
ατσαλάκωτος (ο)
άζαρουτε (ο):
665
ατσαλώνω
ατσαλούκου:
666
ατσίμπητος (ο)
ατσίγκιστε (ο):
667
ατύλιχτος (ο)
ακύλιτε (ο):
668
αυγερινός
αυγερινέ (ο):
669
αυγό (το)
αυουγό (το):
670
αυγό της ψείρα (το)
κονία (α):
671
αυγουστιάτικο (το)
αυγουστιάτικο (το):
672
Αύγουστος (ο)
Αύγουστε (ο):
673
αυλάκι (το)
ανάτσι (το):
674
αυλάκι (το)
αυάτζι (το):
675
αυλακιά (η)
ανατσία (α):
676
αυλακιά (η)
αυατζία (α):
677
αυλακιάζω
αυατσάζου:
678
αυλή (η)
αυλή (α):
679
αυλίζω
αυλίζου:
680
αυλόγυρος (ο)
αυλόγυρε (ο):
681
άυλος (ο) , μικρόσωμος , λεπτός
άυλε (ο):
682
αυλός , φλογέρα
αυλέ (ο):
683
αυξάνω
αυγακίχου:
684
αυξάνω
αυξάνου:
685
αϋπνία (η)
αϋπνία (α):
686
άυπνος (ο)
άυπνε (ο):
687
αύρα , δροσερός αέρας
αύρα (α):
688
αύριο
ασκρία:
689
αύριο το πρωί
σύνταχα (α):
690
αυτή
ένταϊ:
691
αυτή που έχει μεγάλο στόμα (η)
τουμαρού (α):
692
αυτό που εξέχει
ζάκουρε (το):
693
αυτοί που δίνουν (ο)
δίντε:
694
αυτός
έντερι:
695
αυτός , που δεν θυμόμαστε το όνομά του , απαυτός
απόντενη:
696
αυτός με κομμένη ουρά (ο)
κοψονούρι (ο):
697
αυτός που δεν έχει πάει (ο)
άζατε (ο):
698
αυτός που δεν ιδρώνει , τεμπέλης (μεταφορικά)
ανέδρουλε (ο):
699
αυτός που δεν τρέμει
ατρεμούλιαστε (ο):
700
αυτός που εμπορεύεται μεγάλα ζώα
βαλμά (ο):
701
αυτός που έχει μεγάλα μάτια
ψιλακάρι (ο):
702
αυτός που έχει μεγάλο στόμα (ο)
τουμαρά (ο):
703
αυτός που έχει πάει
ζατέ (ο):
704
αυτός που υποφέρει από σπασμούς
φεαχτουτέ (ο):
705
αυχένας (ο)
ακούκικα (ο):
706
αφάγωτος (η)
αφάητε (α):
707
αφαιρώ τα ζιζάνια από το σπαρτό
βοτανίζου:
708
αφαλίζω
ασφαλίζου:
709
αφαλός (ο)
απαλέ (ο):
710
αφανίζω , καταστρέφω
αφανίζου:
711
αφανός (ο) , συγκεντρωμένες αφάνες που τις βάζουν φωτιά την ώρα του “Χριστός Ανέστη”
αφανέ ή φανέ (ο):
712
άφαντος (ο) , πολύ γρήγορος
άρατε (ο):
713
άφαντος (ο) , χαμένος
άφαντε (ο):
714
αφέγκη
φέγκη:
715
αφέντης (ο) , πατέρας
αφέγκη (ο):
716
αφεντιά (η)
αφεγκία (α):
717
αφεντικό (το)
αφεγκικό (το):
718
άφερτος (ο)
άφερτε (ο):
719
αφηγούμαι
αφηγούμενε:
720
αφήνω
αφήνου:
721
αφήνω , ελευθερώνω
τσαφίνου:
722
αφθώδης αρρώστια των ζώων (η)
βρωμόστομο (το):
723
αφιέρωμα
αφιέρουμα (το):
724
αφιερώνω
αφιερούκου:
725
αφίλητος (ο)
αθίλητε (ο):
726
άφοβος (ο)
άφοβο (ο):
727
αφόρετος (ο) , το καινούργιο
αφόρεστε (ο):
728
αφορίζω
αφοζίζου:
729
αφορισμός (ο)
αφοζισμό (ο):
730
αφορμή (η)
αφορμά (α):
731
αφορμή φιλονικίας (η)
συνέρι (το):
732
αφορμίζω , ερεθίζομαι
αφορμίζου:
733
αφόρτωτος (ο) , μη φορτωμένος
απότσουτε (ο):
734
αφού
αφού:
735
αφουγκράζομαι
αφιγκραζόμενε:
736
αφούρνιστος (ο)
αφούρνιστε (ο):
737
αφούσκωτος (ο)
αφούσκουτε (ο):
738
αφράτο μήλο
αφρόμαλε (το):
739
αφράτος
αφράτε (ο):
740
αφράτος (ο)
αφράκιου (ο):
741
άφραχτος (ο)
άφραχτε (ο):
742
αφρίζω
αφζίντου:
743
αφρίζω
αφρίνδου:
744
αφρόντιστος (ο) , απεριποίητος
ατσήβευτε (ο):
745
αφρός (ο)
αφρέ (ο):
746
άφρυχτος (ο)
άφρυτε (ο):
747
άφτιαχτος (ο)
άσαχτε (ο):
748
άφτιαχτος (ο)
άφκιαστε (ο):
749
άφτυστος (ο)
άφκυστε (ο):
750
αφύλαχτος (ο)
αφύατε (ο):
751
αφύσικος (ο)
αφύσικο (ο):
752
αφύτευτος (ο)
άφτιτε (ο):
753
αφύτρωτος (ο)
αθύτρουτε (ο):
754
άφωνος (ο)
άφωνε (ο):
755
αφώτιστος (ο)
αφούκιστε (ο):
756
αχάιδευτος (ο)
αχάιδευτε (ο):
757
αχάιδευτος (ο)
αχάιδευτε (ο):
758
αχαιρέτιστος (ο)
αχαιρέκιστε (ο):
759
αχάλαστος (ο)
άχατε (ο):
760
αχαλίνωτος (ο)
αχαλίνουτε (ο):
761
αχαράκωτος (ο)
αχαράκουτε (ο):
762
αχαριστία (η)
αχαζιστία (α):
763
αχάριστος (ο)
αχάζιστε (ο):
764
αχάριστος (ο)
αχάζιστε (ο):
765
άχαρος (ο)
άχαρε (ο):
766
άχεστος (ο)
άχεστε (ο):
767
αχήρευτος (ο)
αχήρευτε (ο):
768
αχινός (ο)
αχινέ ή αχινέο (ο):
769
αχλαδάκι (το)
αχραούνι (το):
770
αχλαδάρα (η)
αχραούνα (α):
771
αχλάδι (το)
αχρά (α):
772
αχλαδιά (η)
αχραΐα (α):
773
αχλαδόφυλλο (το)
αχραόφυλλε (το):
774
αχνάρι (το) , ίχνος
αχνάζι (το):
775
αχνίζω
αχνίζου:
776
αχνός (ο)
αχνέ (ο):
777
αχόλιαστος (ο) , αστεναχώρητος
αχόλιαστε (ο):
778
αχορταγίλα (η) , μη χόρτασμα , λαιμαργία
αχονταγία (α):
779
αχόρταστος (η) , λαίμαργος
αχόνταγο (ο):
780
αχρείαστος (ο)
αχσείαστε (ο):
781
αχρείος (ο) , άθλιος , ελεεινός
αχρείε, -α, -ε (ο):
782
άχρηστο (το)
αποκοψίιδι (το):
783
άχρηστος (ο)
άχσηστε (ο):
784
αχρόνιστος (ο)
αχρόνιστε (ο):
785
αχτένιστος (ο)
αχτένιστε (ο):
786
άχτιστος (ο)
άχκιστε (ο):
787
αχτύπητος (ο)
αχκιούπητε (ο):
788
αχυράκι (το)
αχούζι (το):
789
άχυρο (το)
άχουρε (το):
790
άχυρο από βίκο (το)
βικοάχουρε (το):
791
αχυροκόφινο (το)
αχουροκόθινε (το):
792
αχυρώνας (ο)
αχυρζώνα (ο):
793
αχωμάτιστος (ο)
αχωμάκιστε (ο):
794
αχώνευτος (ο)
αχώνευτε (ο):
795
αχώριστος (ο)
αχούξιστε (ο):
796
άψαχτος (ο) , αψηλάφητος
αψάφητε (ο):
797
άψητος (ο)
άφτατε (ο):
798
αψηφώ , αμελώ , αδιαφορώ
αψηφού:
799
άψινθος (ο)
ψιθί (το):
800
αψόφητος (ο) , ζωντανός
αψόφητε (ο):
801
άψυχος (ο) , αδύνατος
άψουχο (ο):
802
αψώνιστος (ο)
αψώνιστε (ο):
803
Βαγγέλης (ο) , Ευάγγελος
Βαντζέλη (ο):
804
βάζο (το)
βάζε (το):
805
βάζω , τοποθετώ , τακτοποιώ
βάνου:
806
βάζω στη σειρά , αφηγούμαι
αραϊδάζου:
807
βάζω,τοποθετώ μέσα σε ασκί
ασκοπουλιάζου:
808
βαθαίνω
βαθαίνου:
809
βαθιά
βαθία:
810
βαθμός (ο)
βαθιμό (ο):
811
βάθος (το)
βάθι (το):
812
βαθουλός (ο)
βαθιουτέ (ο):
813
βάθυνση (η)
βάθεμα (το):
814
βαθύς (ο)
βαθείε, -εία, ιού (ο):
815
βάλσαμο (το)
βάρσαμο (ο):
816
βαλτερός (ο)
βαλτερέ (ο):
817
βάλτος (ο)
βάλτε (ο):
818
βάλτος (ο)
Πελία (α):
819
βαλτότοπος (ο)
βαλτότοπο (ο):
820
βαμβάκι (το)
μπαμπάτσι (το):
821
βαμβακιά (η)
μπαμπατζία (α):
822
βαπόρι (το)
παπώρι (το):
823
βάραθον, το βόρειο μέρρος της Παλιόχωρας (το)
Δέρεση (α):
824
βάραθρο (το) , καταβόθρα
κόκιε (ο):
825
βαραίνω
βαραίνου:
826
βαρβατίλα (η)
βαρβακία (α):
827
βαρβάτος (ο)
βαρβάτε (ο):
828
βαρδάσα (η) , κίτρινο δαμάσκηνο
σηλίγδα (α):
829
βαρέλα (η)
βαγένα (α):
830
βαρετός (ο)
βαρετέ (ο):
831
βαριαστημάρα (η)
βαροσύνα (α):
832
βαρίδι (το)
βαζίδι (το):
833
βαριοέρχεται , βαριοφαίνεται , κακοφαίνεται
βαζοπαζίντα:
834
βαριοκόκαλος (ο)
βαζοκόκαλε (ο):
835
βαριόμοιρος (ο) , άτυχος
βαζόμοιρε (ο):
836
βαριοφορτώνω
βαζοποτσούνου:
837
βάρκα (η)
βάρκα (α):
838
βαρκάδα (η) , όσο φορτίο σηκώνει μία βάρκα
βαρκαϊδία (α):
839
βαρκάρης (ο)
βαρκάζη (ο):
840
βάρος
βάρι (το):
841
βάρος (το)
βάρι (το):
842
βαρούτσικος (ο)
βαζούσικο (ο):
843
βαρυγκόμι (το) , δυσαρέσκεια , δυσφορία
βαζυγκόνι (το):
844
βαρυστομαχιάζω
βαρζυστομαχιάζου:
845
βαρυχειμωνιά (η)
βαρυχειμασία (α):
846
βαρυχειμωνιά (η)
βαρυχειμωνία (α):
847
βασανίζω
βασανίζου:
848
βάσανο (το)
βάσανε (το):
849
βασίλεμα (το)
βασίλεμα (το):
850
βασιλόπιτα (η)
βασιοκολιούρα (α):
851
βασιλοπούλα (η)
βασιοπούα (α):
852
βασκαίνω , ματιάζω
βατσαίνου:
853
βασκαντήρα (η)
βασκαγκήρα (α):
854
Βασκίνα (η)
Βαστζίνα (α):
855
βασταγός (ο) , το γαϊδούρι
βασταγούζι (το):
856
βαστώ , κρατιέμαι , υπομένω
βαστάζου:
857
βάτεμα (το) , γκάστρωμα
βάτεμα (το):
858
βατεύω , γκαστρώνω
βατέγγου:
859
βάτος (ο)
αρκόβατε (ο):
860
βάτος (ο)
βατσινία (α):
861
βατούμουρο (το)
βάτσινε (το):
862
βαφή (η) , το χρώμα
βαθή (α):
863
βαφτίζω
βαφκίζου:
864
βάφτιση (η)
βαφκίσα (α):
865
βάφτιση (η)
βάφκιση (α):
866
βάφτισμα (το)
βάφκισμα (το):
867
βαφτιστικό του μωρού (το)
βαφκισίτσι (το):
868
βάφω , χρωματίζω
βάφου:
869
βγάζω
μπάνου:
870
βγάζω το ζουμί
ζουκίχου (α):
871
βγαίνω
μπαΐνου:
872
βγαίνω , ανεβαίνω , ανατέλλω
απομπαΐνου:
873
βελάζω
βελάζου:
874
βελάζω
μπακατζίζου:
875
βελάζω, για πρόβατο
βζίντου:
876
βελάνι (το)
βέλανε (ο):
877
βελανίδι (το)
φαγό (ο):
878
βελανιδιά (η)
τσούα (ο):
879
βέλασμα (το)
βέασμα (το):
880
βέλασμα προβάτου (το)
βζίτσιμο (το):
881
βελουδένιος (ο)
βεουδένιε (ο):
882
βελούδινη γυναικεία σκούφια (το)
ραξίνι (α):
883
βελούδο (το)
βεούδο (το):
884
βελούδο (το) , μεταξωτό
καμουχά (ο):
885
Βενετικό (το) , από την Βενετία
βενέκικο (το):
886
βέργα (η)
βίτσα (α):
887
βέργα (η)
σάμδα (α):
888
βερυκοκιά (η)
καϊσία (α):
889
βήμα (το)
απλάρα (α):
890
βήχας (ο)
δήχο (ο):
891
βήχω
δήχου:
892
βιάζω , πιέζω , αναγκάζω
βιάζου:
893
βιαστικά
βιαστσικά:
894
βιαστικός (ο)
βιαστσικό (ο):
895
βιασύνη (η)
ασπούδα (α):
896
βιασύνη (η)
βιάση (α):
897
βιασύνη (η)
βιάσια (α):
898
βιασύνη (η)
βιασύνα (α):
899
βίγλα (η)
δίγα (α):
900
βίδωμα (το)
βίδουμα (το):
901
βιδώνω
βιδούκου:
902
βιδωτό τρυπάνι ξύλου (το)
αζίδα (α):
903
βίκος (ο)
βίκο (ο):
904
βιολέτα (η)
βιολέτα (α):
905
βιολί (το)
βιολί (το):
906
βιολιτζής (ο)
βιολιτζή (ο):
907
βιος (το) , πλούτος
δίε (το):
908
βιός (το) , πλούτος
βίο (το):
909
βιτριόλι (το)
βιτζόλι (το):
910
βλαβερός (ο)
βλαβερέ (ο):
911
βλάπτω
βλάβου:
912
βλασταρώνω
βασταρούκου:
913
βλαστήμια (η)
βαστήμνια (α):
914
βλαστημώ
βαστημού:
915
βλαστός (ο)
βαστάρι (το):
916
βλαστός (ο)
βαστέ (ο):
917
βλαστός βρούβας (ο)
βρουβοβάσταρε (α):
918
βλαφτικός (ο)
βλαφτικό (ο):
919
βλάχικο (ο)
βάχικο (ο):
920
βλαχόπουλο (το)
βαχόπουλε (το):
921
βλάχος (ο)
βλάχο (ο):
922
βλάψιμο (το)
βλάψιμο (το):
923
βλάψιμο (το) , βλάβη
βλάμμα (το):
924
βλέμμα (το)
βλέμμα (το):
925
βλέπομαι
ορούμενε:
926
βλέπω , ορώ
ορού:
927
βλέπω , παρακολουθώ , επιτηρώ
διγλίζου:
928
βλέπω θαμπά
θαμπίζου:
929
βλήμα (το)
βόλι (το):
930
βοδάμαξα (η)
αραμπά (ο):
931
βόδι (το)
βου (το):
932
βόδι που τα κέρατά του κοιτάνε προς τα εμπρός
μπροστοτζέρι (ο):
933
βοδινός (ο)
βουϊνέ (ο):
934
βολβός (ο)
βορβό (ο):
935
βολεύει , ικανοποιεί
βοούντα:
936
βόλι (το) , σφαίρα
μπαλαρμά (ο):
937
βολικός (ο)
βολικό (ο):
938
βοριάς (ο)
βορία (ο):
939
βορινό μέρος (το)
βορινέ (ο):
940
βοσκός (ο)
βουκόλε (ο):
941
βοσκός (ο)
νεμά (ο):
942
βοσκός (ο)
νομήα (ο):
943
βοσκός καλογερικών ζώων (ο)
καογερονομήα (ο):
944
βόσκω τα ζώα
νέμου:
945
βότανο (το)
βοτάνι (το):
946
βουβαίνω
βουβαίνου:
947
βουβαμάρα (η) , σιωπή
βουβαμάγρα (α):
948
βουβός (ο) , άφωνος , μουγγός
βουβό (ο):
949
βουίζω , δημιουργώ βοη
βουίζου:
950
βούιξα
εβοΐα:
951
βουλεύομαι
βουλεγγούμενε:
952
βουλευτής (ο)
βουλευκή (ο):
953
βουλιάζω
βουλιάζου:
954
βούλιαξα
εβουλιά:
955
βουλιμία (η)
λίμα (α):
956
βουνό (το) , όρος , ακρωτήρι
σίνα (ο):
957
βούρκος (ο)
βούρκο (ο):
958
βουρτσιά (η) , καθάρισμα με βούρτσα
βουρτσία (α):
959
βουρτσίζω
φουρτσίζου:
960
βούρτσισμα (το)
φούρτσισμα (το):
961
βουτηγμένος (ο)
βουκιστέ ή βουκιαστέ (ο):
962
βουτιά (η)
βουτία (α):
963
βούτιξα
εβουκιά:
964
βούτυρο (το)
βούκιουρε (το):
965
βουτώ
βουκιάζου:
966
βραγιά (η)
πρασία (α):
967
βραδιάζει
αψηφούκουντά ένι:
968
βραδιάζει , νυχτώνει
αργαούκου:
969
βραδινός (ο)
αργακινέ (ο):
970
βράζω
βράζου :
971
βρακί (το)
βρατζί (το):
972
βρακοθηλία (η)
βρακοθελία (α):
973
βρακόσκοινο (το)
βρακόδεμα (το):
974
βράχηκα
εβρέμα:
975
βραχιόλι (το)
βραχιόλι (το):
976
βραχνιάζω
βραχνιάζου:
977
βραχνός, ή, ό (ο)
βραχνέ, -ά, -έ (ο):
978
βράχος (ο)
βράχο (ο):
979
βρεγμένος (ο)
βρετέ (ο):
980
βρέφος (το) , μωρό
νήκι (το):
981
βρέχω
βρέχου:
982
βρήκα
ερέκα:
983
βρίζω
βζίζου:
984
βρίζω
βρίζου:
985
βρικόλακας (ο)
βουρκόακα (ο):
986
βρισιά (η)
βζισία (α):
987
βρισιά (η)
βρισία (α):
988
βρίσκω
ερέχου:
989
βρίσκω
ερίκου:
990
βρόμα (η)
βρόμα (α):
991
βρομίζω
βρονίζου:
992
βροντή (η)
βροντά (α):
993
βρούβα (η)
βρούβα (α):
994
βροχή (η)
βρέχο (ο):
995
βροχή (η)
βροχή (α):
996
βρόχι (το) , δίχτυ
βρόχι (το):
997
βροχότερος (ο)
βροχότσαιρε (ο):
998
βρύση (η)
βζύση (α):
999
βρύση (η) , πηγή
βρύση (α):
1000
βρώμα (η) , ακαθαρισία
θύε (α):
1001
βρώμικη δουλειά (η)
βρωμοδουλεία (α):
1002
βρωμολογώ (η)
βρωμογού:
1003
βρωμώ
βρωμού:
1004
βρωμώ
ζυρογού:
1005
βυζαίνω
βυζαίνου:
1006
βυζαίνω
μουνδού:
1007
βυθίζομαι
βυθίζου:
1008
βυθίζω
βουκίζου:
1009
βύθιση (η)
βούλιαγμα (το):
1010
βυθός (ο)
βυθέ (ο):
1011
βυσσινιά (η)
βυσσινία (α):
1012
βύσσινο (το)
βύσσινε (το):
1013
βώλος (ο)
ζβώλε (ο):
1014
γαβάθα (η)
καβάθα (α):
1015
γαβάθι (το)
καβάθι (το):
1016
γάζωμα (το)
γάζουμα (το):
1017
γαζώνω
γαζούκου:
1018
γάϊδαρος (ο)
όνε (ο):
1019
γαϊδουράγκαθο (το)
γαϊδουρόκουλε (ο):
1020
γαϊδουρινός (ο)
γαϊδουρινέ (ο):
1021
γάλα (το)
γα (το):
1022
γαληνεύω
γαληνέγγου:
1023
γαλήνη (η)
γάλεμα (το):
1024
γαμπριάτικο (το)
γαμπζάτσιχο (ο):
1025
γαμπριάτικος (η)
γαμπζικό (α):
1026
γαμπρός (ο)
γαμπρέ (ο):
1027
γανώνω , κασσιτερώνω
γανούκου:
1028
γανωτής (ο)
γανώση (ο):
1029
γαρίφαλο (το)
γαρούφα (το):
1030
γατάκι (το)
κατζούλι (το):
1031
γαυγίζω
καούνδου:
1032
γδέρνω
νδείρου:
1033
γείτονας (ο)
γείτονα (ο):
1034
γειτόνισσα (η)
γειτόνισσα (α):
1035
γελασμένος (ο)
γιαστέ (ο):
1036
γελώ , απατώ
γεού:
1037
γεμάτο ως τις απουζάνες (το)
απουζανάτσικο (το):
1038
γεμάτος (ο)
γιομάτε (ο):
1039
γεμίζω
γιομίνου:
1040
γέμιση (η)
γιόμισι (ο):
1041
γενεά (η) , συγγένεια
γενία (α):
1042
γένεια (το)
γένεια (το):
1043
γέννα (η) , τοκετός
γέννα (α):
1044
γεννώ
γεννού:
1045
γερανός (ο)
γερανέ (ο):
1046
γέρνω , κλίνω
βαΐζου:
1047
γεροκόμος (ο) , που περιποιείται γέρους
γεροκόμο (ο):
1048
γερός (ο)
έντουρε (ο):
1049
γέρος (ο)
γέρου (ο):
1050
γερός (ο) , στερεός
βασταγερέ (ο):
1051
γερός (ο) , υγιής
γερέ (ο):
1052
γεύομαι
γεγγούμενε:
1053
γεύση (η)
γέψι (α):
1054
γέφυρα (η)
γιοθύρι (το):
1055
γεφύρι (η)
δοχύρι (το):
1056
γεφύρι (το)
γεφύρι (το):
1057
Γεωργία (η) , η γυναίκα του Γιώργου
Γεωργού (α):
1058
γεωργός (ο)
γεωργό (ο):
1059
Γεωργούλα (η)
Γεωργούα (α):
1060
γη (η)
γη (α):
1061
γηράσκω
γερού:
1062
γηρατειά
γερακεία:
1063
γηροκομείο (το)
γεροκονείε (το):
1064
για ζώα που ενοχλούνται από έντομα
βοτσίου:
1065
γιαγιά (η)
μαμμού (α):
1066
γιαλίζω
γιαλίζου:
1067
γιαούρτι (το)
γεργούκι (το):
1068
γιατί
γιατσί:
1069
γιατρεύω
γιατρέγγου:
1070
γιατριά (η) , θεραπεία
γιατρεία (α):
1071
γίδα (η)
αίγα και αιγίδα (α):
1072
γίνομαι
γινούμενε:
1073
γίνομαι
ναθού:
1074
γίνομαι
ναχούμενε:
1075
γίνομαι αρσενικός(για φυτά)
αρσενικούκου:
1076
γίνομαι άρχοντας
αρχοντέγγου:
1077
γίνομαι κακός
κουνέγγου:
1078
γίνομαι λόγκος , γεμίζω με χαμόκλαδα
ογκουκούμενε:
1079
γίνομαι πράος
πραγαλιάζου:
1080
γινωμένος (ο) , ώριμος
νατέ (ο):
1081
γιορτάζω
γιορτάζου:
1082
γιορτή (η)
γιορτά (α):
1083
γιορτή του Ευαγγελισμού (η)
Βαγγελισμού:
1084
γιός (ο)
υζέ (ο):
1085
γκαβός (ο) , αλλοίθωρος
γκαβό (ο):
1086
γκαρίζω
αγκαρίζου:
1087
γκάρισμα του γαϊδάρου (ο)
αγκαριστέ (ο):
1088
γκαστρώνω
αποκαλούκου:
1089
γκαστρώνω
αποκαούκου:
1090
γκρεμίζω
γκρενίχου:
1091
γκρέμισμα (το)
βροντάιμα (το):
1092
γκρεμός (ο)
εγκρεμνέ (ο):
1093
γκρινιάζω , μουρμουρίζω , μαλώνω
γκρυνιάζου:
1094
γλείφω
λείχου:
1095
γλιστερή κατηφόρα (η)
λιουτσαντρία (α):
1096
γλίστρισα
ελιουτσάγκα:
1097
Γλιστρώ από κάτι γυαλιστερό
απογλειφαδούκου:
1098
γλυκερός (ο)
γλυτζερέ (ο):
1099
γλυτώνω , απαλλάσσω , σώζω
γλυτούκου:
1100
γλυφός (ο)
γλυφό (ο):
1101
γλώσσα (η)
γρούσσα (α):
1102
γνέθω , νήθω
νέσου:
1103
γνέσιμο (το)
νέσιμο (το):
1104
γνώμη (η)
γνώνη (α):
1105
γνωρίζω
νοιρίζου:
1106
γνώση (η)
γνώσι (α):
1107
γογγύλι (το)
γογγύλι (το):
1108
γομάρι (το)
γουμάρι (το):
1109
γόνατο (το)
γούνα (το):
1110
γονιός (ο) , ο πατέρας
γονήα (ο):
1111
γοργά
γουργά:
1112
γουλιά (η)
γουλία (α):
1113
γούνα (η)
γούνα (α):
1114
γουργουρίζω
γουργουρίζου:
1115
γούρνα (η)
γούρνα (α):
1116
γουρουνάκι (το)
κοσκούνι (το):
1117
γουρούνι (το)
χιουρί (το):
1118
γοφός (ο)
εγγοφό (ο):
1119
γράμμα (το)
γράμμα (το):
1120
γραμματική (η)
γραμμακιτζή (α):
1121
γραφή (η)
γραθή (α):
1122
γράφω
γράφου:
1123
γρήγορα
ογλήγορα:
1124
γριά (η)
γρήα (α):
1125
γροθιά (η)
γροτία (α):
1126
γρόνθος (ο) , χούφτα
γρότε (ο):
1127
γρυλλιζω
κουίζου:
1128
γυαλί (το)
γυαλί (το):
1129
γυμνός (ο)
άρκανε (ο):
1130
γυμνός (ο)
γυμνέ, ά, έ (ο):
1131
γυμνοσάλιαγκας (ο)
βείλε (ο):
1132
γυμνοσάλιαγκος (ο)
δείλε (ο):
1133
γυμνώνω
γυμνούκου:
1134
γυναίκα (η)
γουναίκα (α):
1135
γυναίκα με φρύδια σαν γαϊτανι (η)
γαϊτανοφσύδα (α):
1136
γυναίκα σπάταλος (η)
ξεδρεμελιουρώ (α):
1137
γυναίκα χονδροειδεστάτη και αποτομη (η)
δρογγάρα (α):
1138
γυρίζω
γιουρίζου:
1139
γύρος (ο)
γιούρε (ο):
1140
γύρος της σήτας (ο) , κρισάρα
βεζία (α):
1141
γύψος (ο)
γύψε (ο):
1142
γωνιά (η)
γωνία (α):
1143
γωνία (η)
αγκωνή (α):
1144
δάγκαμα (το)
κάτσιμα (το):
1145
δαγκώνω , μασάω , τρώω
κατσίνου:
1146
δάγκωσα
εκατσήκα:
1147
δαδί (το)
δαδί (το):
1148
δαδί (το)
ιδαϊδι (το):
1149
δάκρυ (το)
δάκρυ (το):
1150
δακρύζω
δακρύζου:
1151
δάκτυλο (το)
δάτυλε (ο):
1152
δαμασκηνιά (η)
δαμασκουλία (α):
1153
δαμάσκηνο (το)
δαμάσκουλε (το):
1154
δανείζω
δανείνδου:
1155
δαρμένος (ο)
ροκοδαρτέ,-ά,-έ (ο):
1156
δαρμένος (ο) , χτυπημένος
δαρτέ (ο):
1157
δάσκαλος (ο)
δάσκαλε (ο):
1158
δάσος (το)
δάσι (το):
1159
δασωμένος (ο)
δασουτέ (ο):
1160
δάφνη (η)
αφρία (α):
1161
δάφνη (η)
λαφρία (α):
1162
δαφνοκούκουτσο (το)
δαφνοελία (α):
1163
δαχτυλήθρα (η)
δαχκυλήθρα (α):
1164
δαχτυλίδι (το)
δακυλίδι (το):
1165
δαχτυλίδι των αρραβώνων (το)
βεργέτα (α):
1166
δειλιάζω
δειλιάζου:
1167
δειλινό (το)
δειλινέ (το):
1168
δειλός (ο)
δειλέ (ο):
1169
δείπνος (ο)
δείπινε (ο):
1170
δειπνώ
δειπινού:
1171
δείχνω
δενάχου:
1172
δεκανίκι (το)
δοκανίτζι (το):
1173
δεκαριά (η)
δεκαρία (α):
1174
δεκατίζω
δεκακίζου:
1175
Δεκέμβριος (ο)
δετζέμπρι (ο):
1176
δέμα (το)
δέμα (το):
1177
δεμάτι (το)
δεμάκι (το):
1178
δεν
ώ:
1179
δεν είμαι
ωμ =ώνι:
1180
δεν είναι
ούνι:
1181
δεν έχω χρήματα , ασήμωτος
ασήμουτε (ο):
1182
δεν ήσαν
ούγκι:
1183
δεν ξεκουράστηκε
αστάλιαστε (ο):
1184
δενδρογαλιά (η)
δενδρογαλία (α):
1185
δέντρο (το)
δεντζικό (το):
1186
δέντρο γάβρος (το)
γάβρε (ο):
1187
δεντρομολόχα (η)
δενδρομόχα (α):
1188
δένω
δεΐνου:
1189
δεξιά
δεξιά:
1190
δέρμα βοδιού (το)
βουϊοπέτσι (το):
1191
δέρνομαι , κτυπιέμαι
σαϊχούμενε:
1192
δέρνω
σαΐχου:
1193
δέρνω , χτυπώ
δέρου:
1194
Δέσποινα (η) , Παναγία
Δέσποινα (α):
1195
δεσπότης (ο)
δεσπόκη (ο):
1196
δευτέρα (η)
δεύτερα (α):
1197
δεύτερος (ο)
δεύτερε (ο):
1198
δέχομαι
δεχούμενε:
1199
δήθεν
τάχα:
1200
Δήμητρα (η)
Δηνητρού (α):
1201
Δημήτρης (ο)
Δηνήτρη (ο):
1202
δια
για:
1203
διαβάζω , αναγινώσκω
ζβαΐχου:
1204
διάβασα
εβζαΐα:
1205
διάβαση (η)
γιάβα (το):
1206
διάβαση (η)
διάβα (το):
1207
διαβασμένος (ο) , μορφωμένος
ζβαϊστέ (ο):
1208
διαβάτης (ο)
γιαβάτα (ο):
1209
διαβολιά (η) , ζαβολιά
διαβολία (α):
1210
διάβολος (ο)
διάβολε (ο):
1211
διάζομαι
ασσούμενε:
1212
διάθεση (η)
διάθεση (α):
1213
διαθήκη (η)
διαθήτζη (α):
1214
διαιρώ
διαιρού:
1215
διάκονος (ο)
διάκο (ο):
1216
διακρανίζω
διακριανίζου:
1217
διακρίνω
διακρίνου:
1218
διάκριση (η)
διάκριση (α):
1219
διαλαλώ
διαού:
1220
διαλέγω
ζαλέχου:
1221
διάλεξα
εζαλέα:
1222
διαμαντένιος (ο)
γιαμαντένιε (ο):
1223
διαμάντι (το)
γιαμάγκι (το):
1224
διαμοιράζω
διαμεράχου:
1225
διαπόμπευση (η)
πογκή (α):
1226
διαπραγματεύομαι
προξενέγγου:
1227
διαρρέω , τρέχω
πρέου:
1228
διάρροια (η)
διάροια (α):
1229
διάρροια (η) , τίλημα
τσίρλα (α):
1230
διασκεδάζω , το ρίχνω έξω
ξεδουκούμενε:
1231
διάστρα (η) , το μέρος όπου διαζόμαστε το στημόνι για την ύφανση
ασσίσα (α):
1232
διαστρέφω
διαστρέφου:
1233
διαταγή (η)
διαταγή (α):
1234
διατάζω
διατάσσου:
1235
διαφεντεύω
αφεντέγγου:
1236
διαφεντεύω
διαφεντέγγου:
1237
διαφορετικός (ο)
διαφορετικό (ο):
1238
διαφορετικός (ο) , καλύτερος
άτερε (ο):
1239
δίδυμα
ζυμαρικά:
1240
Διήγημα
αφήγημα (το):
1241
διηγούμαι
διηγικούμενε:
1242
διηθώ , διυλίζω , σουρώνω
ασού:
1243
δίκαιος (ο)
δίτζαιε (ο):
1244
δικαιώνω
διτζαιούκου:
1245
δικέλι (το)
δικέλι (το):
1246
δικός (ο)
δικό (ο):
1247
δικράνι (το)
διακριάνι (το):
1248
δίνω
δίου:
1249
διορθώνω
διορθούκου:
1250
διορίζω
διορίζου:
1251
διόσμος (ο)
ηδυάσμο (ο):
1252
δίπλα
δίπα:
1253
δίπλα (η) , τσακώνικο γλυκό
δίπα (α):
1254
διπλούς κόπανος (η)
δικοπάνα (α):
1255
διπλώνω
διπρούκου:
1256
δισέγγονος (το)
διγγόνι (το):
1257
δίσκος (ο)
δίσκο (ο):
1258
διστάζω
διστάζου:
1259
διχόνοια (η)
διχόνοια (α):
1260
δίχτυ (το)
δίχτυ (το):
1261
δίχτυ της αράχνης (το)
αραχνία (α):
1262
δίχως
δίχως:
1263
δίψα (η)
δίψα (α):
1264
διψώ
διψού:
1265
διψώ φοβερά
πασπαλίου:
1266
διωρία (η)
διωρία (α):
1267
διώχνω
μπλέγγου:
1268
διώχνω ζώα , προγκάω
προντζίχου:
1269
δόκανο (το)
δόκανε (το):
1270
δοκάρι (το)
δοκάρι (το):
1271
δοκιμάζω
δοτζιμάζου:
1272
δοκιμή (η)
δοτζινή (α):
1273
δολιεύομαι , σκέφτομαι πονηρά, δόλια
δολιεγγούμενε:
1274
δόλιος (ο)
δόλιε (ο):
1275
δόλος (ο)
δόλε (ο):
1276
δόντι (το)
όντα (ο):
1277
δόξα (η)
δόξα (α):
1278
δοξάζω
δοξάζου:
1279
δοξάρι (το)
δοξάρι (το):
1280
δόση (η)
δόση (α):
1281
δουλειά (η)
δουλεία (α):
1282
δουλευτής (ο)
δουλευκή (ο):
1283
δουλεύτρα (η)
δουλεύτρα (α):
1284
δουλεύω
δουλέγγου:
1285
δράκος (ο)
δράκο (ο):
1286
δρασκελιά (η)
αδρατζελία (α):
1287
δρεπάνι (το)
δραπάνι (το):
1288
δρεπάνι (το)
ξαλί (το):
1289
δρόμος (η)
πορεία (α):
1290
δρόμος με στροφές (η) , στροφές
αναγανία (α):
1291
δροσερός (ο)
βασερέ (ο):
1292
δροσερός (ο)
δροσερέ (ο):
1293
δροσιά (η)
δροσιά (α):
1294
δροσιζω
δροσίζου (α):
1295
δύναμη (η)
δένανη (α):
1296
δυναμώνω
δεναμούχου:
1297
δυναμώνω , αυξάνομαι
συδούκου και συδίου:
1298
δυνατή πορδή (η)
πούνδακα (ο):
1299
δυνατός (ο) , ισχυρός
δενατέ, ά, έ (ο):
1300
δυνατός κρότος (ο)
βρόντε (ο):
1301
δύο
δύου ή δυ΄:
1302
δυόσμος (ο)
δυάσμο (ο):
1303
δυσαρεστούμαι
βαζυγκονίζου:
1304
δύσβατος (ο)
δύσβατε (ο):
1305
δυσεντερία (η)
λυσεντερία (α):
1306
δύση (η)
δύση (α):
1307
δύση του ηλίου (η)
κάγγιουμα (το):
1308
δυσκινησία (η)
νώθα (α):
1309
δυσκολεύω
δυσκολέγγου:
1310
δυσκολία (η)
δυσκολία (α):
1311
δύσκολος (ο)
δύσκολε (ο):
1312
δυστυχής (ο)
δύστυχο (ο):
1313
δυστυχής (ο) , έρημος
άραχνε (ο):
1314
δυστυχία (η)
δυστυχία (α):
1315
δυστυχισμένος (ο)
δυστυχιστέ (ο):
1316
δυστυχώ
δυστυχού:
1317
δύω
δύου (α):
1318
δώδεκα
δώδεκα:
1319
δωρεά (η)
δωρά (α):
1320
δώσω
δου:
1321
εάν
αν:
1322
εαυτός
εαυτέ (ο):
1323
έβαλα
εβαλήκα:
1324
έβαψα
εβάβα:
1325
έβγαλα
εμπαλήκα:
1326
εβδομάδα (η)
εβδιμά (α):
1327
εβδομήντα
εβδομήντα:
1328
έβδομος (ο)
έφτατε (ο):
1329
έβρασα
εβρά:
1330
έβρεξα
εβρέα:
1331
έβρισα
εβρία:
1332
εγγονή (η)
έγγονε (α):
1333
εγγόνι (το)
εγγόνι (το):
1334
εγγονος (ο)
έγγονε (ο):
1335
εγγυητής (ο)
εγγυητή (ο):
1336
εγγυητής (ο)
νδζουκή (ο):
1337
εγγυώμαι
εγγυϊκούμενε:
1338
εγγυώμαι
νδζουκούμενε:
1339
έγεινα
ενάμα:
1340
έγινα καλά (το)
εγιάγκα:
1341
εγκαινιάζω
εγκαινιάζου:
1342
εγκάρδιο ξύλο του εργαλειού (το)
γκαρδιόκαλε (το):
1343
εγκαταλειμμένος , αφημένος
αφητέ, -ά, -έ (ο):
1344
εγκαταλελειμένος (ο)
έρμο (ο):
1345
έγκυος (η)
απόκαλε (α):
1346
έγλειψα
ελεία:
1347
έγνεσα
ενέκα:
1348
εγνώρισα
ενοιρία:
1349
εγώ
εζού:
1350
έδειξα (η)
εδενά:
1351
έδειρα
εδάρκα:
1352
έδειρα
εσαΐα:
1353
έδυσα
εδούκα:
1354
εδώ
ωγί:
1355
έδωσα
εδούκα:
1356
έζεψα
εζεύα:
1357
έζησα
εζήκα:
1358
έθρεψα
εσέβα:
1359
είδα
εοράκα:
1360
είδος αχλαδιού (το)
βουκιουραχρά (α):
1361
είδος βιολιού (το)
λύρα (α):
1362
είδος ελιάς
λειανομάνακο (το):
1363
είδος ελιάς (η)
μυρολία (α):
1364
είδος κλήματος (το)
φτατζούλι (το):
1365
είδος κρασιού (το) , κρασί από τα σταμφύλια
στροφυλιά (α):
1366
είδος μασσιάς (η)
κλειδοκόπανε (ο):
1367
είδος μεγαλόσωμης ακρίδας που ζει μοναχικά (το)
βρούχο (ο):
1368
είδος μικρόυ βλίτου (το)
ονόβλιτε (το):
1369
είδος πυκνής ραφής (το)
γαζί (το):
1370
είδος σκουληκιού
πέτακα (ο):
1371
είδος φυτού (το)
μέλεγος (ο):
1372
είδος φυτού , (η) , βότανο για ζώα
σκάρθη (α):
1373
είδος φυτού του Πάρνωνα (η)
χαμωλία (α):
1374
είδος χόρτου (το)
κοκαλία (α):
1375
είδωλο (το)
είδουλε (το):
1376
είθε , μακάρι
άμποτε:
1377
εικόνισμα (το)
εικόνα (α):
1378
εικοσαριά (η)
εικοσαρία (α):
1379
είμαι
ένι:
1380
είμαι μακριά , απουσιάζω
λειπέγγου:
1381
είμεθα
έμε:
1382
είναι
ένι:
1383
είναι
ίνι:
1384
είπα
επέκα:
1385
Ειρήνη (η)
Ερήνη:
1386
εις
σε:
1387
εις το έπακρον , στα άκρα
άπακρε:
1388
είσαι
έσσι:
1389
είσαστε
έταϊ:
1390
είστε
έτε (το):
1391
έκαμα να χολιάση
εχολιακούκα:
1392
έκανα
εμποίκα:
1393
έκαψα
εδάκα:
1394
εκδίκηση (η)
εγδίκησι (α):
1395
εκδικητής (ο)
εγδιτζηκή (ο):
1396
εκδικούμαι
εγδικούμενε:
1397
εκεί
οπά:
1398
εκεί , εκεί δα
όρπα:
1399
εκεί πέρα
παπέρε:
1400
εκείνο
έκεινι:
1401
εκείνος
ετήνε:
1402
εκείνος
έτηνερί:
1403
εκείνος να
ετηνερορή:
1404
έκλαψα
εβάκα:
1405
έκλεψα
εκρέβα:
1406
εκόπιασα
εκοκιά:
1407
εκούνησα
εσαλήκα:
1408
εκουρκούμιασα
ετσουτσουράκα:
1409
εκπίπτω , ξεπέφτω
ξεπέφου:
1410
εκποιώ , ξεκάμνω , ξεπουλώ
ξεποίου:
1411
έκτισα
εχκία:
1412
έκτος
έξατε:
1413
εκτυλίσσω , ξετυλίγω
ξεκυλίγου:
1414
έλα
έα:
1415
ελαιοτριβείον (το)
λιητριδείε (το):
1416
ελαιόφυλλο (το)
λιόφυο (το):
1417
έλατο (το)
έατε (ο):
1418
ελάττωμα (το)
ψεγάδι (το):
1419
ελάφι (το)
έαφο (α):
1420
ελαφρός αέρας (ο)
αέρι (το):
1421
ελαφρύνω
αφραίνου:
1422
ελαφρύς (ο)
αφρέ, -ά, έ (ο):
1423
ελάφρωμα (το)
άφρουμα (το):
1424
ελάχιστο (το) , το παραμικρό
ασπρού (το):
1425
ελεημοσύνη (η)
ελεημοσύνα (α):
1426
Ελένη (η)
Λένη (α):
1427
ελευθερία (η)
ελευτερία (α):
1428
ελεύθερος (ο)
ελεύτερε (ο):
1429
ελευθερώνω
ελευτερούκου:
1430
ελεύκανα
εχαλαίγκα:
1431
ελεώ
ελεού:
1432
έλθω
μόλου:
1433
ελιά (η)
ελία (α):
1434
ελιά (η)
μανάκι (το):
1435
έλιασα , άπλωσα στον ήλιο
ελιά:
1436
έλιωσα
ελιούκα:
1437
έλλειψη (η)
έλλειψη (α):
1438
ελλιπής (ο) , λειψανέβατος
λειψέ (α):
1439
ελπίδα (η)
ελπίδα (α):
1440
ελπίζω
ελπίζου:
1441
ελπίζω
ολπίζω:
1442
έλυσα
ελύκα:
1443
εμάτιασα
εψιλία:
1444
εμείς
εμούνανε:
1445
εμείς
ενεί:
1446
εμένα
ενίου:
1447
εμετός (ο)
τσίμημα (το):
1448
εμπάζω , βάζω κάποιον μέσα
μπαΐχου:
1449
εμπαιγμός (το) , κοροϊδία
ανάμπαισμα (το):
1450
έμπλαστρο (το)
μπάστρι (το):
1451
εμποδίζω , καθυστερώ
αλλικογκίζου:
1452
εμπόδιο (το)
εμπόδιε (το):
1453
εμπόδιο (το) , αντιστάτης
αγκιβάτα (ο):
1454
εμπόδιο (το) , η καθυστέρηση
αλλικόγκι (το):
1455
εμύρισα
ενυρία:
1456
ενάντιος (ο)
ενάντιε (ο):
1457
ενάρετος (ο)
ενάρετε (ο):
1458
ένδυμα (το)
όγγιουμα (το):
1459
ενθύμημα (το)
θύνημα (το):
1460
ενθυμίζω
θυνίχου:
1461
εννέα (το)
ενία (το):
1462
εννιάμερα
εννιάϊμερα:
1463
έννοια (η)
έννοια (α):
1464
εννοώ , καταλαβαίνω
νοιούκου:
1465
ενοικιάζω
νοιτζιάζου:
1466
ενοίκιο (το) , νοίκι
νοίτζι (το):
1467
ενόχληση (η)
ενόχλησι (α):
1468
ενόχληση (η)
όχλησι (α):
1469
εντολή (η)
εντολή (α):
1470
έντομο με έντονα δυσάρεστη μυρουδιά (το)
βρωμούσα (α):
1471
έντονη βροχή (η)
ριπάδι (το):
1472
εντόσθια
έγκατα:
1473
εντόσθια
εντόσθια:
1474
ενώνω
ενούκου:
1475
ένωση (η)
ένωση (α):
1476
εξαγοράζω
εξαγοράνου:
1477
εξαγοράζω
ξαγοράνου:
1478
εξαίρετος (ο)
εξαίρετε (ο):
1479
εξαλείφω
εξαλείφου:
1480
εξάμβλωσα , έκανα έκτρωση
ετσαμπρούκα:
1481
έξανα
ετσάγκα:
1482
εξαπολύω
ξαποού:
1483
εξαπτέρυγο (το)
ξεφτέρι (το):
1484
εξάρτημα του αργαλιού
αγκί (το):
1485
εξαφανίζω , βγάζω τελείως
απομπάνου:
1486
εξαφανίζω , κρύβω
απομπάνου:
1487
έξαψη (η)
έξαψι (α):
1488
έξαψη (η) , καούρα στο στομάχι
έγκαψι (α):
1489
εξέκρουσα , εκτίναξα
ετσικρούκα:
1490
εξεμώ,ξερνάω , εμώ , ξερνώ
τσιμού:
1491
εξετάζω
εξετάζου:
1492
εξέταση (η)
εξέταση (α):
1493
εξεφλούδισα
ελέβα:
1494
εξήγηση (η)
εξήγηση (α):
1495
εξηγώ
εξηγού:
1496
εξημερώνω
ημερέγγου:
1497
έξι
έξε:
1498
εξίμησι (η)
εξέμισε:
1499
έξοδα της ταφής
θανακίτζια:
1500
εξοδευτής (ο)
ξοδευκή (ο):
1501
έξοδο (το)
έξοδε (το):
1502
εξολοθρεύω
ξολοθρέγγου:
1503
εξοπλισμός (ο) , αρματωσιά
αρμάτουμα (το):
1504
εξοπλισμός (ο) , αρματωσιά
αρματουσία (α):
1505
εξορία (η)
εξορία (α):
1506
εξορίζω
εξορίζου:
1507
εξουσία (η)
εξουσία (α):
1508
εξουσιάζω
εξουσιάζου:
1509
εξυγιαίνω , αναρρώνω
ξεγιερέγγου:
1510
έξυπνος (ο)
έξυπνε (ο):
1511
έξυπνος (ο)
νοητέ -ά -έ (ο):
1512
έξυσα
ετσούκα:
1513
έξω
τάτσου:
1514
έξω τοίχος (ο)
ξώτοιχο (ο):
1515
εξώστης (ο)
ξώστη (ο):
1516
εξωτικό (το)
ξωκικό (το):
1517
έπαινος (ο)
έπαινε (ο):
1518
επαινώ
επαινού:
1519
επαινώ
παινέγγου:
1520
έπαιξα
επαιζάκα:
1521
επειδή
επειδή:
1522
έπειτα , ύστερα , επομένως
απέ:
1523
έπεσα
ετσιτά:
1524
έπηξα
επά:
1525
επιδέξιος
επιδέξιε:
1526
επιδερμίδα (η) , τσίπα , ντροπή (μεταφορικά)
τζέπα (α):
1527
επιζώντας (ο)
αποδέλοιπε (ο):
1528
επιθυμία (η)
επιθυμία (α):
1529
επιθυμώ (η)
επιθυμού (α):
1530
επικρατώ , βασιλεύω
βασιλέγγου:
1531
επιμέλεια (η)
επιμέλεια (α):
1532
επιμελούμαι
επιμελικούμενε (α):
1533
επιούσιος (ο)
επιούσιε (ο):
1534
επιπόλαιος (ο)
αστσέφτε (ο):
1535
επισημαίνω , σημαδεύω
σημαδέγγου:
1536
επιστάτης (ο)
επιστάτα (ο):
1537
επιστάτης (ο)
παραστάτα (ο):
1538
επιστολή (η)
επιστολή (α):
1539
επιτήδειος (ο) , επιδέξιος
επιτήδειε (ο):
1540
επίτηδες
ξάργου:
1541
επιτηδεύομαι (ο)
επιτηδεγγούμενε:
1542
επιτήδιος κλέπτης (ο)
κουτζουλέκη (ο):
1543
επίτροπος εκκλησίας (ο)
επίτροπο (ο):
1544
επιτυγχάνω
επιτυχαίνου:
1545
επιφώνημα λύπης σε μοιρολόγια
ουνούβου:
1546
έπλασα
επρά:
1547
έπλυνα
εκρία:
1548
έπνιξα
επρία:
1549
επτά (το)
εφτά (το):
1550
έπτυσα
εφκύα:
1551
εραστής (ο) , ερωμένος
καύκο (ο):
1552
εργάζομαι , δουλεύω
εργασκούμενε:
1553
εργασία (η)
εργασία (α):
1554
εργαστήρι (το)
εργαστζήρι (το):
1555
εργάτης (ο)
εργάτα (ο):
1556
εργατικός (ο)
καματερέ (ο):
1557
ερημιά (η)
ερηνία (α):
1558
έρημος (η)
έρημο (α):
1559
ερημώνω
ερημούκου:
1560
έριξα
εξερία:
1561
ερμηνεύω , οδηγώ , συμβουλεύω
οργηνέγγου:
1562
έρπης των χειλιών (ο)
φάγουσα (α):
1563
έρραψα
εσάβα:
1564
έρχομαι
εμπαρίου=ένι παρίου:
1565
έρωτας (ο)
έρωτα (ο):
1566
ερώτημα (το)
ρώκημα (το):
1567
ερώτηση (η)
ερώκηση (α):
1568
ερωτώ
ρωτού:
1569
εσάς
νιούμου:
1570
εσείς
εμού:
1571
εσένα
ετίου:
1572
έσκασα
εκρά:
1573
έσμιξα
εζινία:
1574
εσοδεύω
σοδέγγου:
1575
έσπασα το πόδι μου
εκατσοποΐα:
1576
εσπερινός (ο)
επερινέ (ο):
1577
εσπερινός-η-ο (ο) , χθεσινός
περινέ-α-ε (ο):
1578
έστριψα
εσούβα:
1579
εσύ
εκιού:
1580
έσυρα
εσούγκα:
1581
έσφαξα
εθύκα:
1582
εταίριασα
εταιρά:
1583
έταξα
ετάμα:
1584
ετίμησα
εκιμάκα:
1585
ετίναξα
εκρούκα:
1586
ετοιμάζω
ετοιμάζου:
1587
ετοιμασία (η)
ετοιμασία (α):
1588
έτοιμος (ο)
έτοιμο (ο):
1589
έτρεμα
ετσεμάκα:
1590
έτρεξα
ετσαχίκα:
1591
έτριξα
ετρία:
1592
έτριψα
ετσίβα:
1593
ετρύγησα
ετσυγήκα:
1594
έτσι
έτρου:
1595
ευαγγέλιο (το)
βαντζέλιε (το):
1596
ευαγγελίστρια (η)
Βαντζελίστρα (α):
1597
ευγένεια (η)
ευγένεια (α):
1598
ευγενής (ο)
ευγενή (ο):
1599
Ευγενία (η)
Βγενού (α):
1600
ευδαιμονία (η)
ευδαιμονία (α):
1601
ευεργετώ
ευεργετού:
1602
ευεργισία (η)
ευεργεσία (α):
1603
ευθυμία (η)
ευθυμία (α):
1604
εύθυμος (ο)
εύθυμο (ο):
1605
ευθύς (ο)
ευτύς (ο):
1606
ευλάβεια (η)
ευλάβεια (α):
1607
ευλαβής (ο)
ευλαβή (ο):
1608
ευλογητός (ο)
ευλογητέ (ο):
1609
ευλογία (η)
ευλογία (α):
1610
εύλογος (ο)
εύλογο (ο):
1611
ευλογώ
ευογού:
1612
ευνούχος (ο) , μουνουχισμένος
μουνούχο (ο):
1613
ευπρέπεια (η)
ευπρέπεια (α):
1614
ευπρεπίζω
ευπρεπίζου:
1615
ευπρεπισμένος (ο)
ευπρεπιστέ (ο):
1616
εύρημα (το)
εύρεσμα (το):
1617
Ευριάς περιοχή του Λεωνιδίου (ο)
Ευρήα (ο):
1618
ευτυχία (η)
ευτυχία (α):
1619
ευτυχισμένος (ο)
ευτυχιστέ (ο):
1620
ευφραίνω , τέρπω
ευφραίνου:
1621
ευφροσύνη (η)
ευφροσύνη (α):
1622
ευχαρίστηση (η)
ευχαρίστηση (α):
1623
ευχαριστώ
ευχαριστού:
1624
ευχή (η)
ευτζή (α):
1625
εύχομαι
ευτζικούμενε:
1626
ευωδία (η)
ευωδία (α):
1627
έφαγα
εφαήκα:
1628
εφαρπάζω , παίρνω με τη βία κάτι
απαυράχου:
1629
έφερα
ενέγκα:
1630
έφθασα
εσούκα:
1631
εφιάλτης (ο)
μώρα (α):
1632
εφοβήθηκα
εφοζάμα:
1633
εφόβισα
εφοζαΐα:
1634
εφόρεσα
εφορέκα:
1635
έφρυξα
εφρύα:
1636
εφτάζυμος (ο)
εφτάζυμο (το):
1637
εφτάψυχος (ο)
εφτάψουχο (ο):
1638
έφτιαξα
εφκιάκα:
1639
έφυγα
εφύγκα:
1640
εφύλαξα
εφυά:
1641
εφύσησα
εφουσάκα:
1642
εφώτισα
εφουκία:
1643
εχάλασα
εχάκα:
1644
έχασα
εχάκα:
1645
έχεσα
εχέα:
1646
εχθρός (ο)
εχτρέ (ο):
1647
εχόρτασα άλλον
εχονταΐα:
1648
εχόρτασα εγώ
εχοντάκα:
1649
έχω
έχου:
1650
έχω μεγάλη ορμή για βλάστηση
φαρσέγγου:
1651
έχω στεναχώρια , φούσκωμα
αγκουσεγγούμενε:
1652
έχων αραιές ρώγες (ο)
αζόρρωγο (ο):
1653
έψαξα
εκουνία:
1654
έψαξα
εψαφήκα:
1655
εψήλωσα
εψεούκα:
1656
έψησα
εφτάκα:
1657
έως μέχρι
ώς:
1658
ζαβός (ο) , στρεβλός
ζαβό (ο):
1659
ζακέτα γυναικία (το)
ζιπούνι (το):
1660
ζάλη (η)
ζάλη (α):
1661
ζαλιά (η)
πορούμα (α):
1662
ζαλίζω
ζαλίζου:
1663
ζαλίζω , θαμπώνω , ναρκώνω
αποκαρούκου:
1664
ζάλωμα (το) , φόρτωμα
ζάουμα (το):
1665
ζαλώνω
ζαούκου:
1666
ζαρώνω , κουλουριάζομαι
κιουκιουρίου:
1667
ζαρώνω , μαζεύομαι από το κρύο , κρυώνω πολύ
τσουτσουρίου:
1668
ζαρώνω , ρυτιδώνω
ζαρούκου:
1669
ζάχαρη (η)
ζάχαρι (α):
1670
ζαχαρώνω
ζαχαρούκου:
1671
ζαχαρωτό (το)
ζαχαρουτέ (το):
1672
ζβαρνίζω
ζβαρνίζου:
1673
ζεσταίνομαι , πυρώνομαι
κυρουκούμενε:
1674
ζεσταμένο κεραμίδι (το)
δήσαλε (ο):
1675
ζέστανα
εσονία:
1676
ζεστασιά (η)
κύρα (α):
1677
ζέστη (η)
καΐα (α):
1678
ζέστη (η)
σόμαση (α):
1679
ζεστή στάχτη (η)
χώβολη (α):
1680
ζέστη,στάχτη (η)
χώστρα (α):
1681
ζευγαρώνω
ζευγαρούκου:
1682
ζεύγλα (ξύλινο κολάρο) (η)
ζεύα (α):
1683
ζευγολάτης (ο)
ζευγάτα (ο):
1684
ζεύγος (το)
ζευγάρι (το):
1685
ζεύγω
ζέγγου:
1686
ζηλεύω
ζηλλέγγου:
1687
ζήλια (η)
ζήλια (α):
1688
ζηλότυπος (ο)
ζηλιάρη (ο):
1689
ζημιά (η)
ζηνία (α):
1690
ζημιώνω
ζηνιούκου:
1691
ζητιάνα (η)
διακονιάρα (α):
1692
ζητιανεύω
διακονίζου:
1693
ζητιανεύω
πενητέγγου:
1694
ζητιάνος (ο)
διακονιάρι (ο):
1695
ζητώ
ζητού:
1696
ζητώ , γυρεύω , απαιτώ
καράχου:
1697
ζιζάνιο (το)
ζιζάνιε (το):
1698
ζιζάνιο (το)
ήρα (α):
1699
ζουμερός (ο)
ζουμερέ (ο):
1700
ζουμί (το)
ζουνί (το):
1701
ζουνάρι (το)
ζουνάρι (το):
1702
ζουπίζω , εκθλίβω
μουκρούνου:
1703
ζοχάδες
ζοχάδε:
1704
ζοχός (ο)
ζογκό (ο):
1705
ζυγαριά (η)
ζυγαρία (α):
1706
ζυγίζω
ζυγίζου:
1707
ζυγός (ο)
ζυγό (ο):
1708
ζυγώνω , πλησιάζω
ζυγούκου:
1709
ζυμάρι (το)
ζυμάρι (το):
1710
ζυμαρικά
ζεμαρικά:
1711
ζυμαρικό (το)
ζεμαρικό (το):
1712
ζύμωμα (το)
ζύμουμα (το):
1713
ζυμώνω
ζυμούνου:
1714
ζώ
ζού:
1715
ζωγραφίζω
ζωγραφίζου:
1716
ζωγράφος (ο)
ζωγράφο (ο):
1717
ζωή (η)
ζωή (α):
1718
ζώνη (η)
ζώστρα (α):
1719
ζωντανεύω
ζωντανέγγου:
1720
ζωντανός (ο)
απένατε (ο):
1721
ζωντανός (ο)
ζωντανέ (ο):
1722
ζώνω
σεγγιούκου:
1723
ζώο (το)
ζο (το):
1724
ζωύφιο (το) , μεταφορικά λέμε και τους πονηρούς
ζούδι (το):
1725
ζωύφιον (το)
ζουζουλάτσι (το):
1726
η αποβολή (το)
τσάμπρουμα (το):
1727
η βελόνα (η)
τσαθία (α):
1728
ηγουμένισσα (η)
ηγουμένισσα (α):
1729
ηγούμενος μοναστιρίου (ο)
ηγούμενε (ο):
1730
ήθος (το)
ήθι (το):
1731
ηλιάζω
λιάζου:
1732
Ηλίας (ο)
Λία (ο):
1733
ηλιόλουστο δωμάτιο (το)
λιακουτέ (το):
1734
ήλιος (ο)
ήλιε (ο):
1735
ήμασταν
έμαϊ:
1736
ημερομήνια
μερονήνια:
1737
ημερονύκτιο (το)
μερόνιουτε (το):
1738
ήμερος (ο)
ήμερε (ο):
1739
ημερών
ναμερού:
1740
ημερώνω
μερούκου:
1741
ήμουν
έμα:
1742
ήπια
εγκίκα:
1743
ήρθα
εκάνα:
1744
ήσαν
ήγκι:
1745
ήσουν
έσα:
1746
ησυχία (η)
ησυχία (α):
1747
ήσυχος (ο)
ήσυχο (ο):
1748
ήταν
έκη:
1749
ήχος (ο)
αχό (ο):
1750
ήχος (ο)
ήχο (ο):
1751
θα πάω
θα ζάου:
1752
θάβω
τάφου:
1753
θάλασσα (η)
θάσσα (α):
1754
θαλασσινός (ο)
θασσιανέ (α):
1755
θάμπωμα (το)
θάμπουμα (το):
1756
θαμπώνω
θαμπούκου:
1757
θανατικό (το)
θανακικό (το):
1758
θάνατος (ο)
θάνατε (ο):
1759
θανατώνω
θανατούκου:
1760
θανατώνω ένα ζώο
ψοφαΐχου:
1761
θαραλέος (ο)
θαρετέ (α):
1762
θάρρος (το)
θάρι (το):
1763
θαύμα (το)
θάμα (το):
1764
θαυμάζω
θαυμάζου:
1765
θέαμα (το) , όραμα
όραμα (το):
1766
θεία (η)
τσεία (α):
1767
θείος (ο)
τσείε (ο):
1768
θέλημα (το)
θέλημα (το):
1769
θέληση (η)
θέλησι (α):
1770
θέλοντες
θέντε:
1771
θέλω
θέου:
1772
θεμέλιο (το)
θεμέλι (το):
1773
θεμελιώνω
θεμελιούκου:
1774
θεός (ο)
θεό (ο):
1775
θερίζω , μεταφορικά σκοτώνω,εξοντώνω,φονεύω
σερίνδου:
1776
θεριστής (ο) , ο Ιούνιος
σερική (ο):
1777
θερμαίνω
λεχούκου:
1778
θερμαίνω , ζεσταίνω
σονίχου:
1779
θερμόχορτο (το)
κιαμόχοντε (το):
1780
θέρος (το) , θερισμός
σέρι (το):
1781
θεωρία (η)
θωρία (α):
1782
θηκάρι (το)
θηκάρι (το):
1783
θήκη (η)
θήτζη (α):
1784
θηλάζω
σηλίνδου:
1785
θηλιά (η)
θελεία (α):
1786
θηλιά στο στημόνι (ο)
νιτάρι (το):
1787
θηλυκό γαϊδούρι (το)
γαΙδάρα (α):
1788
θηλυκός -ιά -ό (ο)
σηλυκό -ά -ό (ο):
1789
θημωνιά (η)
θεμωνία (α):
1790
θημωνιάζω
θεμωνιάζου:
1791
θημωνοτόπι (το)
θεμωνοτόκι (το):
1792
θηριακώνω
θερακούκου:
1793
θηρίο (το)
θερίε (το):
1794
θλίβομαι
θλιβούμενε:
1795
θολός (ο)
θελέ (ο):
1796
θόλωμα (το)
θέουμα (το):
1797
θολώνω
θεούκου:
1798
θολώνω , βουρκώνω
βουρκούκου:
1799
θόλωσα
εθεούκα:
1800
θόρυβος (η)
ταραχή (α):
1801
θόρυβος της λαβής μεταλλικού σκεύους (ο)
αρβάλισμα (το):
1802
θορυβώ
αρβαλίζου:
1803
θρέψιμο (το) , το μεγάλωμα
σέψιμο (το):
1804
θρηνολογώ
θρηνογού:
1805
θρήνος (ο)
θρήνε (ο):
1806
θρηνώ
θρηνού:
1807
θρησκεία (η)
θρησκεία (α):
1808
θρόνος (ο)
θρονί (το):
1809
θρούμπη (το)
σύγγη και σρύγγη (α):
1810
θρούμπι (η)
ορύγγι (α):
1811
θρούμπι (το)
θρύγγι (το):
1812
θύελλα (η) , ταραχή , θόρυβος
αντάρα (α):
1813
θυμάρι (το)
θυμάρι (το):
1814
θυμιατίζω
θυνιακίζου:
1815
θυμιατό (το)
θυνιατέ (το):
1816
θυμώνω
θυμούκου:
1817
θυννειώτικο (ψάρι) (το)
θυννιώτσιχο (το):
1818
θυρίδα (η)
θιουρίδα (α):
1819
θυσία (η)
θυσία (α):
1820
θυσιάζω
θυσιάζου:
1821
Θωμαϊς (η)
Θωμαϊ (α):
1822
Ιανουάριος (ο)
Γεννάρι (ο):
1823
ιατρικό (το)
γιατρικό (το):
1824
ιδέα (η)
ιδέα (α):
1825
ίδιος (ο)
ίδιε (ο):
1826
ιδού
ορή:
1827
ιδρώνω
δρούνου:
1828
ιδρώτας (ο)
ίδρουτα (ο):
1829
ιδρωτσίλα (η) , ιδρώτας
ρινήτα (α):
1830
Ιερά μονή Έλωνη (η)
Έουνη (α):
1831
ιερεύς (ο)
ιερέα (ο):
1832
ικανοποίηση (η) , η ευχαρίστηση
αρεστσία (α):
1833
Ιούλιος (ο) , αλωνάρης
αωνάρι (α):
1834
ιππεύτρια (η) , αυτή που καβαλάει τον άντρα της
αγροΐστρα (α):
1835
ισιάζω , σιάζω , συγυρίζω
σάζου:
1836
ίσιωμα (το)
ίσουμα (το):
1837
ίσκα (η)
ίσκα (α):
1838
ίσκιος (ο) , σκιά
απότζα (α):
1839
ισχνός (ο) , αδύνατος , στεγνός
στεγνέ,-ά,-έ (ο):
1840
ίσως
ίσως:
1841
ιτέα (η) , ιτιά
ετία (α):
1842
καβαλικέυω , ιππέυω , αναρριχώμαι
αγροΐζου:
1843
καβαλικέυω , ιππέυω , αναρριχώμαι
αγροΐζου:
1844
καβαλικεύω , ξεπεζεύω
πεζέγγου:
1845
καβουράκι (το)
καβούρι (το):
1846
κάβουρας (ο)
κάβουρα (ο):
1847
καβουρδίζω
φρύζου:
1848
καβουρομάνα (η)
καβουρομάνα (α):
1849
κάδος προς άντληση υδάτων (ο)
ιμάνι (το):
1850
καζανάκι (το)
καζανάτζι (το):
1851
καζάνι (το)
καζάνι (το):
1852
καζάνι (το) , σκάφη
κούβελε (ο):
1853
καζμάτσι (το)
καϊμάτζι (το):
1854
καημένος (ο)
καϊμένε (ο):
1855
καθαρίζω
καθερίζου:
1856
καθαρίζω , παστρεύω
παστρέγγου:
1857
καθαρός
παστρικό-ά-ό:
1858
καθαρός (ο)
καθαρέ (α):
1859
καθαρτικό (το)
καθαρκικό (το):
1860
κάθε
κάθε:
1861
κάθε μη λευκό άνθος
λαλούδι (το):
1862
κάθε σάπιο πράγμα (το)
σαπραΐα (α):
1863
καθημερινός (ο)
καθημερινέ (α):
1864
καθισμένος (ο)
κασήμενε,-ένα,-ενε (ο):
1865
κάθομαι
κατσαίνου:
1866
κάθομαι
παρακασήμενε:
1867
κάθομαι σε απάγκιο , στέκω σε απάνεμο μέρος
απαντζάζου:
1868
καθρέπτης (ο)
καθρέφτα (ο):
1869
καθυστέρηση (η) , η βραδύτητα
άργητα (α):
1870
και
τσε:
1871
καΐκι (το)
καΐτζι (το):
1872
καϊμός (ο)
καϊμός (ο):
1873
καινούργιος
τζινούρτζε:
1874
καιρός (ο) , χρόνος , άνεμος
τζαιρέ (ο):
1875
καίω
δαίσου:
1876
κακανίζω
κακαρίζου:
1877
κακαρέλι (το)
κακαρέλι (το):
1878
κακαρώνω , μένω ξερός , αποθνήσκω έξαφνα
κακαρούνου:
1879
κακή θεία (η)
κακοτσεία (α):
1880
κακιά (η)
κακά (α):
1881
κακία (η) , μοχθηρία
κατζία (α):
1882
κακογεννημένος (ο)
κακονατέ (ο):
1883
κακομοιρασμένος (ο)
κακομοιραστέ (ο):
1884
κακόμοιρος (ο)
κακόμοιρε (ο):
1885
κακομούτσουνος (ο)
κακομούντρουνε (ο):
1886
κακοντυμένος (ο)
κακογγιουτέ (ο):
1887
κακορρίζικος (ο)
κακορίζικο (ο):
1888
κακός (ο)
κακό (ο):
1889
κακότυχος (ο)
κακότυχο (ο):
1890
κακοφτιαγμένος (ο) , δύσμορφος , άσχημος
κακομποιτέ (ο):
1891
καλά
γερά:
1892
καλά
κα:
1893
καλαμάγρα (φυτό) (η)
καμάγρα (α):
1894
καλάμι (το)
κάνι (το):
1895
καλαμίζω
κανίζου:
1896
καλάμισα , τυλίγω νήμα σε καλάμι
εκανία:
1897
καλαμπόκι (το)
αραποσίκη (ο):
1898
καλαμπόκι (το) , αραποσίτι
καμπότζι (το):
1899
καλαμπόκινος (ο)
καμπότζινε (ο):
1900
καλαμποκίσιος (ο)
αραποσικένιε (ο):
1901
καλαμποκίσιος (ο)
αραποσικίσε (ο):
1902
καλικάτζαρος (ο)
σκαλικό (το):
1903
κάλλος (το) , η ομορφιά
κάλλι (το):
1904
καλό χερικό (το)
χερικό (το):
1905
καλόγερος (ο)
καόγερε (ο):
1906
καλόγνωμος (ο)
καόγνωμο (ο):
1907
καλόγρια (η)
καόγρια (α):
1908
καλοκαρδίζω
καοκαρδίζου:
1909
καλόκαρδος (ο)
καόκαρδε (ο):
1910
καλομαθημένος (ο)
καομαθητέ (α):
1911
καλοπιάνω (η) , κολακεύω
καοκιάνου:
1912
καλύβα (η)
κακιουλιά (α):
1913
καλύβα (η)
κάλυε (ο):
1914
καλύβα τσοπάνη (η) , στάνη
κατούνα (α):
1915
καλύβα χωρίς κλαριά (η)
καλαντζούκα (α):
1916
καλυβάκι (το)
καλυούτσι (το):
1917
καλύτερα
κάλλιο:
1918
καλώς
καώς:
1919
καμάκι των ψαράδων (το)
καμάτζι (το):
1920
καμάρα (η)
καμάρα (α):
1921
καμάρι (το)
καμάρι (το):
1922
καμαρώνω , ηπερηφανεύομαι
καμαρούνου:
1923
καμαρωτός (ο)
καμαρουτέ,-ά,-έ (ο):
1924
καμία (η)
γκανία (α):
1925
καμία (η)
γκαρένα (α):
1926
καμμένο μέρος δάσους (το)
δαΐα (α):
1927
καμμένος (ο)
δατέ (ο):
1928
καμπάνα (η)
καμπάνα (α):
1929
κάμπη των πεύκων (η)
μαλλιαρόκαμπα (α):
1930
κάμπος (ο)
κάμπο (ο):
1931
καμπούρης (ο)
κουτζούγκι (ο):
1932
καμπούρης (ο) , κυρτός
καμπούρι (ο):
1933
κάμωμα (το) , νάζια
κάμουμα (το):
1934
καμώνομαι
καμουκούμενε:
1935
κανακάρης (ο) , χαϊδεμένος
κανάτζι (ο):
1936
κανακεύω , χαϊδεύω
κανατζίζου:
1937
κανάτι (το)
κανάκι (το):
1938
κανδήλα (η)
κανδήα (α):
1939
κανδήλι (το) , λύχνος
καγγήλι (το):
1940
κανένα
γκάνα:
1941
κάνναβη (η)
κανάδι (το):
1942
καντάρι (το)
στατέρι (το):
1943
κάνω , ποιώ
ποίου:
1944
κάνω κάποιον να καθίσει κάτω , θέτω , τοποθετώ
κατσαϊχου:
1945
καπίστρι (το)
κακίστρι (το):
1946
καπνισμένο (το)
κουϊα (α):
1947
κάρδαμο (το)
κάρδεμα (το):
1948
καρέκλα (η) , καθίγκλα , καρέγκλα
καθέγκλα (α):
1949
καρούτα (η)
κορύτα (α):
1950
καρύδι του λαιμού (η) , καρύτζαυλος
καρύτζαυλε (α):
1951
καρυκεύω το φαγητό με κάτι λιπαρό , τρώγω,ή προσσφέρω αρτύσιμο , δοκιμάζω
αρτέγγου:
1952
κασσιτέρωση χάλκινου σκεύους (η)
γάνουμα (το):
1953
κάστρο (το)
κάστρε (το):
1954
κατά
κατά:
1955
καταάσαρκος (ο)
κατασάρκο (ο):
1956
καταγίνομαι
καταγινούμενε:
1957
καταγόμενος από το χωριό Βαμβακού (ο)
βαμπατσίτα (ο):
1958
καταδέχομαι , αποδέχομαι
καταδεχούμενε:
1959
καταδικάζω , κατακρίνω
καταδικάζου:
1960
καταδιωκόμενος (ο)
καταφυγιαστέ (ο):
1961
καταιγίδα με χαλάζι (η)
στραποχάζι (το):
1962
κατακαίω
αποδαίσου:
1963
κατακαίω
καταδαίσου:
1964
κατακόπω , κατακομματιάζω
κατακόφου:
1965
κατακρίνω
κατακρίνου:
1966
κατάλαβα , ενόησα
ενοιούκα:
1967
καταλαβαίνω , αντιλαμβάνομαι
καταβαίνου:
1968
κατάλευκος (ο) , κάτασπρος
κατάλεκο (ο):
1969
κατάλοιπο του σαπουνιού (το)
απολειφάδι (το):
1970
καταλύω , φθείρω
καταού:
1971
καταμαδώ , καταμαδίζω
καταμαΐνδου:
1972
καταματώνω
καταματούκου:
1973
καταμόναχος (ο)
καταμόναχο (ο):
1974
κατάμουτρα , κατάματα
καταμούτσουνα:
1975
καταξεσχίζω , κατασπαράττω
καταξεστζίζου:
1976
καταπαύω
καταπάφου:
1977
κατάπια
εκαταγκίκα:
1978
καταπιάνομαι
κατακιανούμενε:
1979
καταπίνω
κακίνου:
1980
καταπίνω
κατακίνου:
1981
καταποντίζω
καταπογκίζου:
1982
καταποντισμός (ο) , πλημμύρα
καταπογκισμό (ο):
1983
κατάρα (η)
κατάρα (α):
1984
καταραμένο (το) , το έρημο
βακούθι (το):
1985
καταραμένος (ο) , κακορίζικος , έρημος
αραχνιαστέ (ο):
1986
καταραμένος (ο) , καταρατός
καταρατέ (α):
1987
καταργώ τη νηστεία , δεν νηστεύω
αρκύζου:
1988
καταρέω
ρέγγου:
1989
κατάρκαδα
κατάρκαδα:
1990
καταρράχτης (ο)
καταρράχτα (ο):
1991
κατάρτι (η)
κατάρκι (το):
1992
καταρώμαι
καταρούμενε:
1993
κατασκευή του σώματος ενος ζώου (η)
σκαρί (το):
1994
καταστόλιστος (ο)
καταστολίστε (ο):
1995
κατατρυπώ
κατατσουπαϊχου:
1996
κατατρώγω
κατατσού:
1997
κατατρώω , τρώω τελείως , αποτρώω
αποτσού:
1998
καταφέρνω
καταφερίκου:
1999
καταφιλώ
καταθιού:
2000
καταφρονώ , περιφρονώ
καταφρονού:
2001
καταφύγιο (το)
καταφύγι (το):
2002
καταχνιά (η)
κατακνία (α):
2003
καταχώνω , θάβω
κακούχου:
2004
κατεβάζω
καμπαΐχου:
2005
κατεβαίνω
καμπαίνου:
2006
κατεβασμένος (ο)
καμπαϊστέ (ο):
2007
κατέβηκα
εκαμπάκα:
2008
κατεξοδεύω
καταξοδέγγου:
2009
κατεργάρης , διάβολος , ζωηρό παιδί
τελενιστέ:
2010
κατεύθυνση (η)
βάσα (α):
2011
κατευοδώνω
καταυοδούκου:
2012
κατέχωσα
εκακούα:
2013
κατζούλα (η) , γάτα
κατζούα (α):
2014
κατηγορία (η)
κατηγορία (α):
2015
κατηγόρια (η) , συκοφαντία
αθιογή (α):
2016
κατηγόρια (το) , δυσφήμιση για γυναικοδουλιές
κωθώνι (το):
2017
κατηγορώ
κατηγορού:
2018
κατηφοριά (η)
αποπαΐα (α):
2019
κατήφορος (ο)
κατήφορε (ο):
2020
κάτι
κάτσι:
2021
κατούρον (το)
κάκιουρε (το):
2022
κατουρώ
κακιουρού:
2023
κατρουλιά (η)
κακιουρία (α):
2024
κατρουλιάρης (η)
κακιουρλιάρι (ο):
2025
κατσίκα (η) , κατσίκα που δεν έχει γεννήσει
χίμαιρε (α):
2026
κατσικάκι (το)
έριφο (ο):
2027
κατσίκι (το)
ρουφάλι (το):
2028
κατσίκι ενός έτους (το)
βετούλι (το):
2029
κάτω
κάτου:
2030
κάτω κόσμος (ο)
Άδης (ο):
2031
κάτω μέρος της κοιλιάς προβάτου (το) , μουλί
μουλί (το):
2032
κάτωθεν , από κάτω
κατούσε:
2033
κατώφλι (το)
κατώφιλε (το):
2034
καυανούς , μαύρος
κουβάνε:
2035
καυχησιάρης (ο)
καυκούλη ή καυτζιάρη (ο):
2036
καυχιέμαι
καυκιχούμενε:
2037
κάψιμο (το) , έγκαυμα
δάμα (το):
2038
καψώνω
καψούκου:
2039
κέδρος (ο)
βένιε (ο):
2040
κέδρος (ο) , κένδρος
τζένδρι (το):
2041
κενδρόμηλο (το)
τζενδρόμαλε (το):
2042
κέντημα (το)
τζέντημα (το):
2043
κέντημα στο μανίκι (το)
ρεντιτζέα (α):
2044
κεντρί (το)
τζεντρί (το):
2045
κεντώ , αγκυλώνω
τζεντού:
2046
κενώνω , ευκαιρώ , αδειάζω
αδειάζου:
2047
κεραία (η)
αντένα (α):
2048
κεραμίδι (το)
τζέραμο (ο):
2049
κεράσι (το)
τζέρασε και τζεράσι (το):
2050
κερασιά (η)
τζερασία (α):
2051
κερατάς (ο)
ορθοτζέρατε (ο):
2052
κέρατο (το)
τζέρατε (το):
2053
κέρδος (το)
διάφορε (το):
2054
κέρδος (το)
τζέρδι (το):
2055
κερί (το)
τζερί (το):
2056
κερίθρα (η)
τζερίθρα (α):
2057
κεφάλας (ο)
τζουφαουγία (ο):
2058
κεφάλι (το)
τζουφά (α):
2059
κεφάλι (το)
τσεφάλα (α):
2060
κεφαλοτύρι (το)
κιουρέ (ο):
2061
κεχρί (το)
τζεχρί (το):
2062
κηδεία (η)
θανή (α):
2063
κήπος (ο)
τζήπο (ο):
2064
κιλίμι (το)
κιλίνι (το):
2065
κινδυνεύω
τζινδυνέγγου:
2066
κίνδυνος (ο)
τζίνδυνε (ο):
2067
κίνημα (το)
τζίνημα (το):
2068
κινητό χερούλι (το) , λαβή μεταλλικού σκεύους
αρβάλι (το):
2069
κινώ , ξεκινώ
τζινού:
2070
κισσός (ο)
κισσέ (ο):
2071
κισσόφυλλο (το)
κισσόφυλλε (το):
2072
κιτριά (η)
τζιτρία (α):
2073
κίτρινος
τζίτρινε-ε-ε:
2074
κίτρο (το)
τζίτρε (το):
2075
κλάδευσα
εκαδεύα:
2076
κλαδευτηρι (το)
καδευκήρι (το):
2077
κλαδεύω
καδέγκου:
2078
κλάδος (ο) , κλαρί
καδί (το):
2079
κλάδος (ο) , κλαρί
καϊδί (το):
2080
κλαδώνω
καδούκου:
2081
κλαίω
βου:
2082
κλάμα (το)
βαϊτέ (ο):
2083
κλάμα (το)
βάμα (το):
2084
κλαμένος (ο)
βατέ (ο):
2085
κλαμένος (το) , οδυρμός
βαϋτέ (ο):
2086
κλάψιμο (το)
βάτσιμο (το):
2087
κλειδί (το)
κράκα (α):
2088
κλειδωνιά (η) , κλειδαριά
κλειδωνία (α):
2089
κλειδώνω
κλειδούκου:
2090
κλείνω
κλείνου (α):
2091
κλείω τους οφθαλμούς αποθανόντος
καλέγγου:
2092
κλέπτω
κρέφου:
2093
κλέφτης (ο)
κρέφτα (το):
2094
κλεψιά (η)
κρεψία (α):
2095
κλήμα (το)
κράμα (το):
2096
κληματόβεργα (η)
κραματόσαμδα (α):
2097
κληματόβεργα (η)
μπεοκάδι (το):
2098
κληματόφυλλο (το)
κραματόφυλλε (το):
2099
κληρονομιά (η)
κληρονονία (α):
2100
κληρονομος (ο)
κληρονόμο (ο):
2101
κληρονομος (ο) , απόγονος
κλέρα (α):
2102
κληρονομώ
κληρονομού:
2103
κλησάρα (η) , κρησέρα
κλησάρα (α):
2104
κλησαρίζω
κλησαρίζου:
2105
κλισις (η)
κρέμασι (α):
2106
κλουβί (το)
κουδί ή κουϊδί (το):
2107
κλύσμα (το)
αγκλυστήρι (το):
2108
κλώσσα (η)
κλουκλουνίζα (α):
2109
κλώσσα (η)
κλώσσα (α):
2110
κλωσσώ , επωάζω
κλωσσού:
2111
κλωστή (η)
κωνά (α):
2112
κλωστή για βια βελονιά
αρπεδόνα (α):
2113
κλωτσώ , λακτίζω
κλωτσίζου:
2114
κοιλαράς (ο)
φουκαρά (ο):
2115
κοιλαρού (η)
φουκαρού (α):
2116
Κοίλασο (το)
Τσοίασε (το):
2117
κοίλωμα όπου κρατιέται μικρή ποσότητα νερού (το)
αρέ (ο):
2118
κοιμάμαι
κασήου:
2119
κοιμάμαι
κιούφου:
2120
κοιμήθηκα
εκιούβα:
2121
κοίτα εδώ
ορωγί ή ορεγί:
2122
κοίτα έδώ
ορπαρορή:
2123
κοίτα εκεί
όρπα:
2124
κοίτα εκεί να
ορπαρορή:
2125
κοίταγμα (το)
ξείκασμα (το):
2126
κοιτάζω
ξεικάζου:
2127
κοίτη (η)
τζοίτα (α):
2128
κοκκαλιάρης (ο)
σιμελέ,-ά,-έ (ο):
2129
κόκκαλο (το)
κόκκαλε (το):
2130
κοκκαλώνω
κοκκαούκου:
2131
κοκκάρι (το)
κοκάρι (το):
2132
κοκκινίζω
κοτσινίζου:
2133
κοκκινογιάννης (ο) , αηδόνι
κοτσινογιάννη (ο):
2134
κοκκινομάλλης (ο)
ρούσσε,-α,-ε (ο):
2135
κόκκινος (ο)
κοτσινέ (ο):
2136
κόκκινος (ο)
κοτσίνι (ο):
2137
κοκκινωπό (το)
βλαντί (το):
2138
κοκκινωπός (ο)
κοτσινούτσικο (ο):
2139
κοκκινωπός τράγος (ο)
μούσκουρε (ο):
2140
κολακεύω
γαλιφέγγου:
2141
κολακεύω
κοατζέγγου:
2142
κολλητσίδα (η)
κοατσία (α):
2143
κόλλυβα (το)
κόλλυβα (το):
2144
κολλώ
κολλίχου:
2145
κολλώ
κοού:
2146
κολοβός
κολοβό:
2147
κολοκύθα (η)
κότσυτα (α):
2148
κολοκυθάκι (το)
δέημα (το):
2149
κολοκυθιά (η)
κοτσυτία (α):
2150
κόλσκσς (ο)
γαλίφο (ο):
2151
κολυμβήθρα (η)
κολυμπήθρα (α):
2152
κολύμπι (το)
άπλεμα (το):
2153
κολύμπι (το)
κολιούμπι (το):
2154
κολυμπώ
κολιουμπού:
2155
κόμβος (ο)
κομπό (ο):
2156
κομματάκι (το)
κομματζούλι (το):
2157
κομμάτι (το)
κομμάκι (το):
2158
κομμάτι πυρωμένου κεραμιδιού (το)
δήσαλε (το):
2159
κομματιάζω
κομμακιάζου:
2160
κομμένο υγρό (το) , γάλα , κρασί
ζάρα (α):
2161
κομμένος (ο) , στοτωμένος από αστραπή
αστραποκοφτέ (ο):
2162
κονάκι (το)
κονάτζι (το):
2163
κονεύω , καταλύω
κονέγγου:
2164
κόνιδα (η)
κονία (ο):
2165
κοντά
κοντά:
2166
κοντάρι (το)
κοντούρι (το):
2167
κοντή μάλλινη κάλτσα (η)
προπόδι (το):
2168
κοντολογώ
κοντογού:
2169
κοντοπίθαρο (το)
κοντοζάκουρε (το):
2170
κοντός
κοντέ:
2171
κοπάδι (το)
κοπάδι (το):
2172
κοπάδι (το) , αγέλη
κοκή (α):
2173
κοπανίζω
κοπανίζου:
2174
κόπανος (ο)
κόπανε (ο):
2175
κόπανος (ο)
πράνα (α):
2176
κοπέλα (η) , υπηρέτρια , δούλα
κοπέα (α):
2177
κοπέλι (το) , υπηρέτης , δούλος
κοπέλι (το):
2178
κοπιάζω
κοπιάζου:
2179
κοπιάζω , καταδέχομαι
κοκιάζου:
2180
κόπος (ο)
κόπο (ο):
2181
κόπος (ο) , όργωμα
κάματε (ο):
2182
κοπριά (η) , φουσκή
κρόπο ή κόπρο (α):
2183
κοπριά των βοδιών (η)
βουϊνία (α):
2184
κόπρος ίππων (ο)
καβελίνα (α):
2185
κόπτω , τέμνω , κόβω
κόφου:
2186
κόρα ψωμιού (η)
καμπούσι (το):
2187
κοράκι (το)
κόρακα (ο):
2188
κορδώνομαι , καυλώνω
κορδοκούμενε:
2189
κόρη (η)
σάτη (α):
2190
κορίτσι (το)
κορασά (α):
2191
κορμός (ο)
κορμό (ο):
2192
κορνιαχτός (ο)
κορνιαχτέ (ο):
2193
κορομηλιά (η)
αγροδαμαστζηγία (α):
2194
κορομηλιά (η)
κορονηλία (α):
2195
κορόμηλο (το)
κορόμηλε (το):
2196
κορυφή (η)
κορφά (α):
2197
κορώνα (η)
κορώνα (α):
2198
κοσκινίζω
δερμωνίζου:
2199
κόσκινο (το)
κόστζινε (το):
2200
κόσμος (ο)
κόσμο (ο):
2201
κοσύμβη (η) , καμπούρα
κουτζούμπα (α):
2202
κότα (η)
κότα (α):
2203
κοτότρυπα (η)
κοτοκραϊα (α):
2204
κοτούλα (η)
κοτίτζα (α):
2205
κοτσιλιά (η)
κορκατζία (α):
2206
κότσυφας (ο)
κοτσοφό (ο):
2207
κουβαλώ , μεταφέρω
κουβαού:
2208
κουβαράκι (το)
κουβαρούλι (το):
2209
κουβαράκι μάλλινου νήματος (το)
δρούγκα (α):
2210
κουβάρι (το)
κουβάρι (το):
2211
κουβάς (ο)
τέστα (α):
2212
κουβέντα (η)
κουβέντα (α):
2213
κουβεντιάζω
κουβεγκιάζου:
2214
κουδούνι των αιγοπροβάτων (το)
τρουγκάνι (το):
2215
κουκί (το)
κόκο (ο):
2216
κουκκάκια ψιλά
κοκούνια ψιά:
2217
κούκλα (η)
κουτσούνα (α):
2218
κούκος (ο)
κούκο (ο):
2219
κουκουβάγια (η)
κουκουβάγια (α):
2220
κουκούλα (η)
κουκούα (α):
2221
κουκουλώνω
κουκουλούνου:
2222
κουκουνάρα (η)
κουκουνάρα (α):
2223
κουκουνάρι (το)
κουκουνάρι (το):
2224
κουκουναριά (η)
κουκουναρία (α):
2225
κουκούτσι (το)
πουράσι (το):
2226
κουλός (ο)
κουλλέ (ο):
2227
κουλούρα (η)
γριτζέα (α):
2228
κουλούρα (η)
κολλιούρα (ο):
2229
κούμαρα (το)
κούμαρε (το):
2230
κουμαριά (η)
κουμαρία (α):
2231
κουμάσι (το)
κουμάσι (το):
2232
κουμουλάκι (το)
κουμούλι (το):
2233
κουμούλι από σκατά (ο)
κούμουλε (ο):
2234
κουμπάρος (ο) , νονός , σύντεκνος
κουμπάρε (ο):
2235
κουμπί (το)
κουγκί (το):
2236
κουμπώνω
κουμπούκου:
2237
κούνια (η)
κορνιαλέτσα (α):
2238
κούνια (η)
κούνια (α):
2239
κούνια (η)
νανάκα (α):
2240
κουνούπι (το)
κουνούκι (το):
2241
κουνώ
σαού:
2242
κουνώ , σαλεύω
σαλίου:
2243
κουνώ την κούνια
σαλίου:
2244
κουπί (το)
κουκί (το):
2245
κουράζομαι
ακισταινούμενε:
2246
κουράζομαι
απισταινούμενε:
2247
κούραση (η) , κόπωση
ακισταμάρα (α):
2248
κουρασμένος (ο) , η κόπωση , η εξάντληση
ακιστατέ (ο):
2249
κούρεμα (το)
κουρά (α):
2250
κουρεύω
κουρέγγου:
2251
κουρκούτι (το)
κουρκούκι (το):
2252
κουρσεύω , λεηλατώ , ληστεύω
κουρσέγκου:
2253
κουταλάκι (το)
μυσί (το):
2254
κουτάλι (το)
μύσα (α):
2255
κουτί (το)
κουκί (το):
2256
κουτσαίνω , χωλαίνω
κουτσαίνου:
2257
κουτσάυτης (ο)
κοψοβότανε (ο):
2258
κουτσοδόντης (ο)
κατσοδόντα (ο):
2259
κουτσομπόλα (η) , περίεργη
κορκοσούρα (α):
2260
κουτσομπολεύω
κορκοσουρέγγου:
2261
κουτσούρα (η)
κουτσούρα (α):
2262
κούτσουρο (το)
κούτσουρε (το):
2263
κουφάλα δέντρου (η)
κουφατσία (α):
2264
κουφάρι (το) , σκελετός
κουφάρι (το):
2265
κουφέτο (το)
κουφέτα (α):
2266
κούφιος (ο)
κούθιε (ο):
2267
κουφοξυλιά (η)
σαμπουκλιά (α):
2268
κουφώνω τελείως
αποκωφούκου:
2269
κοφινάκι (το)
κοθινάτζι (το):
2270
κοφινάκι ευρύ (το)
κάνεστρε (το):
2271
κοφίνι (το)
κοθίνι ή κοϊθίνι (το):
2272
κοφινίδα (η) , κοφίνι μεγάλο
κοθινίδα (α):
2273
κοφτερός (ο)
κοφτερέ (ο):
2274
κοχλάζων (ο)
κοχλάτε (ο):
2275
κοχλασμός (ο)
κόχλε (ο):
2276
κοχλός (ο) , κοχλίας
κούσελε (ο):
2277
κόψιμο (το)
κόψιμο (το):
2278
κράμβη (η)
κραμπούνι (το):
2279
κρασάκι (το)
κρασάτζι (το):
2280
κράση (η) , δύναμη
κράσι (α):
2281
κρασί (το)
κρασί (το):
2282
κράτησα
εκοντούκα:
2283
κράτησε
ίτσε:
2284
κρατήσετε
ίτσετε:
2285
κρατώ
ίκου:
2286
κρατώ
κοντούκου:
2287
κραυγάζω , σκούζω , φωνάζω δυνατά
σκουίζου:
2288
κραυγή (η) , σκούξιμο
σκουΐτέ (ο):
2289
κρέας (το)
κρήε (το):
2290
κρέας από κριάρι (το)
κριαρήσιε (το):
2291
κρεββαταριά (η) , κληματαριά
κρεββαταρία (α):
2292
κρεββάτι (το)
κρεββάτα (ο):
2293
κρεμαστός (ο)
κρεμαστέ (α):
2294
κρεμάω
κρεμαίνου:
2295
κρεμμύδι (το)
κρέμμου (το):
2296
κρεμώ
κρεμαλίχου:
2297
κριάρι (το)
κριάρι (το):
2298
κριθάρι (το)
κρίσα (α):
2299
κρίθινος (ο)
κρισίτσινε (ο):
2300
κρίνος (ο)
κρίνε (ο):
2301
κρίνω
κρίνου:
2302
κρίση (η)
κρίσι (α):
2303
κριτής (ο)
κρική (ο):
2304
κρόκος (ο)
κορκό (ο):
2305
κρομμυδότσουφλα
κρεμμυδόφυα:
2306
κρυάδα (η)
κράδα (α):
2307
κρύβω
γκρούφου:
2308
κρυμμενος θησαυρός (ο)
βλησίδι (το):
2309
κρυστάλλινος (ο)
κρουσταλλένιε (ο):
2310
κρύσταλλο (το)
κρούσταλλε (το):
2311
κρύσταλλο πάγου (το)
λυγρί (το):
2312
κρυσταλλωμένη ζάχαρη (η)
κάντι (το):
2313
κρυφοακούω
παρακανδούμενε:
2314
κρυφοκοιτάζω
κρουφουξεικάζω:
2315
κρυφός (ο) , ύπουλος
γκρουφό (ο):
2316
κρυώνω
σίου:
2317
κυβερνώ
τζυβερνού:
2318
κυδώνι (το)
τζυδώνι (το):
2319
κυδωνιά (η)
τζυδωνία (α):
2320
κυδωνόπαστο (το)
ρετζέλι (το):
2321
κύλισμα (το) , κατρακύλισμα
ακαλιτέ (ο):
2322
κυλώ
ακαλίου:
2323
κυλώ κάτω , ξαπλώνω κάτω , αγκαλιάζω
ακαλίνου:
2324
κύμα (το)
τζύμα (το):
2325
κυματάκι (το)
τζυμάτζι (το):
2326
κυματίζω
τζυματίζου:
2327
κύμινον (το)
τζύνινε (το):
2328
κυνηγώ
τζυνηγού:
2329
κυπαρισσόμηλο (το)
τζυπαρισσόμανε (το):
2330
κύπτω , κοιμάμαι
κιούφου:
2331
κυρά (η)
τζουρά (α):
2332
Κυρα ?ννα (η)
Τζουράννα (α):
2333
κυρία (η)
τζυρά (α):
2334
κυριακή (η)
τζουρακά (α):
2335
κύριος (ο) , ο άνδρας μου
τζούρι (ο):
2336
κυψέλη (η)
κουβέλι (το):
2337
κωλομέρι (το)
νιόκωλε (το):
2338
κωλονούρι (το) , σιδερωστιά
κιανί (το):
2339
κώλος (ο)
κώλε (ο):
2340
κωλοφωτιά (η) , πυγολαμπίδα
κάμπα (α):
2341
κώνος (ο)
κούνε (ο):
2342
Κωνσταντίνος (ο)
Κωσταγκή (ο):
2343
Κωνσταντινουπολίτικος (ο)
πολίτσιχο (ο):
2344
λαβώνω , τραυματίζω
λαβούκου:
2345
λαγός (ο)
αγό (ο):
2346
λαδερός (ο)
λαδερέ (ο):
2347
λάδι (το)
άι (το):
2348
λάδι (το)
αλάϊ (το):
2349
λάδια
άζα:
2350
λαδία (η) , λεκές απο λάδι
λαδία (α):
2351
λαθούρι (το)
λαθούρι (το):
2352
λαιμός (ο)
λαιμό (ο):
2353
Λάκκος (ο)
Άκο (ο):
2354
λάκκος (ο)
λάκο ή άκο (ο):
2355
λάκκος ρηχός με νερό (ο)
άρνακα (ο):
2356
λάκκος του ληνού (ο)
λαρνούχο (ο):
2357
λάλημα (το) , ομιλία , λόγια
άλημα (το):
2358
λάλησε , πες
άλε:
2359
λαλώ , ομιλώ
λαλού:
2360
λαμβάνω
λαβαίνου:
2361
Λάμια (μυθολογία) (η) , μεταφορικά ” η φαγού” , λαίμαργη
Λάμια (α):
2362
λαμπάδα (η) , κερί
αμπάδα (α):
2363
λάμπω
άμπου:
2364
λάμψη (η)
άμπουμα (το):
2365
λαός (ο)
λαό (ο):
2366
λάπαθο (το)
άπασε (το):
2367
λάρυγγας (ο)
άρουγγα (ο):
2368
λάρυγγας (ο)
γούα (α):
2369
λάσπη (η)
λάσπη (α):
2370
λάσπη (η)
ούλι (α):
2371
λασπώνω
ουλιάζου:
2372
λατρεύω
λατρέγγου:
2373
λαχαίνω , τυχαίνω
λαχαίνου:
2374
λαχανιάζω
αχανιάζου:
2375
λαχάνιασμα
αχάνιασμα (το):
2376
λαχανικό
αχανικό (το):
2377
λάχανο (το)
άχανε (το):
2378
λαχτάρα (η)
αχτάρα (α):
2379
λαχταριστός (ο)
αχταριστέ, -ά, -έ (ο):
2380
λαχταριστός (ο)
λαχταρέ (α):
2381
λεβέντης (ο)
λεβέγκι (ο):
2382
λέβης (ο) , καζάνι
λεβέτα (ο):
2383
λεβιδόχορτο (το) , λεβιθόχορτο
λενισόχορτε (το):
2384
λειανικά
λειανικά:
2385
λειξούρης (ο) , λαίμαργος
λειξούρι (ο):
2386
λείπω
λείπου:
2387
λείπω , απουσιάζω
απολείπου:
2388
λειτουργία (η)
λειτρουγία (α):
2389
λείψανο (το)
λείψανε (το):
2390
λεμόνι (το)
λεϊμόνι (το):
2391
λεμονιά (η)
λεϊμονία (α):
2392
Λενιδιώτης (ο)
Αγιεληδιώτα (ο):
2393
λέπι (το)
πέταλε (το):
2394
λεπίδα (η)
λεκία (α):
2395
λεπουντιά (η) , πονηριά , λοβοδιά
λεμποντία (α):
2396
λέπρα (η)
λέπρα (α):
2397
λεπρός (ο)
λεπρέ (ο):
2398
λεπτένω
ψιλιαίνου:
2399
λερωμένος (ο)
λερέ -ά -έ (ο):
2400
λες και , σαν
σάματσι:
2401
λεύκα (η)
λεύκο (ο):
2402
λευκάζουσα γη (η) , έδαφος με μεγάλη αναλογία άσπρου χώματος
ασπρογή (α):
2403
λευκαίνω
χαλαίνου:
2404
λευκή ασπάλαθος (η)
λεκαπαλία (α):
2405
λευκό (το) , το άσπρο
λεκό (α):
2406
λεχωνιά (η)
οχωνία (α):
2407
Λεωνίδιον (το)
Αγιελήδι (το):
2408
Λεωνιδιώτες
Αγιελιδιώτοι:
2409
ληνός (ο)
ληνέ (ο):
2410
λησμονώ , ξεχνώ
αλησμονού:
2411
λιβάνι (το)
λιβάνι (το):
2412
λιγάκι
λιγάτζι:
2413
λιγαριά (η)
λιγαρία (α):
2414
λίγδα (η)
λίγδα (α):
2415
λίγο ζουμί
ζουμάτσι:
2416
λίγο και λιγότερο , ολιγούτερε
ολίγο και ολιγούτερε:
2417
λιγοθυμία (η)
λιγοθυμία (α):
2418
λιγοθυμώ , λειποθυμώ
λιγοθυμού:
2419
λίγο-λίγο (το) , κομματάκι – κομματακι
απαδουτέ, -ά, -έ (ο):
2420
λικνίζω ,νανουρίζω
νανατζίζου:
2421
λίμα (η)
αρνάζι (το):
2422
λιμαίνω
λιμάσσου:
2423
λιμασμένος (ο) , πεινασμένος
λιμαστέ -ά -έ (ο):
2424
λίμνη (η)
λίμνα (α):
2425
λινάρι (το)
λινάρι (το):
2426
λιοκόκκι (το) , το ελαιοκόκκιον , πυρήνας
λιοκότσι (το):
2427
λιοντάρι (το) , λέων
λιοντάρι (το):
2428
λιοπύρι (το)
λιοκύρι (το):
2429
λιποθυμία (η)
κίληψι (α):
2430
λιπώδης ακαθαρισία από τρίχες (η)
κίνα (α):
2431
λιχνίζω
λιχνίζου:
2432
λίχνισμα (το)
λίχνισμα (το):
2433
λιώνω
λύου:
2434
λογαριάζω
ογαράζου:
2435
λογαριασμός (ο)
ογαριασμό (ο):
2436
λογής λογής
ογής ογής:
2437
λόγκος (ο)
όγκο (ο):
2438
λόγκος (ο) , λόχμη
λόγκο (ο):
2439
λόγος (ο)
όγο (ο):
2440
λοιμική νόσος (η) , ο λοιμός
λενιτζή (α):
2441
λοιπόν
λοιπόν:
2442
λοστός (ο)
οστέ (ο):
2443
λούζομαι
ουκούμενε:
2444
λούζω
ούκου:
2445
λούκι της σκεπής (το)
καβέα (το):
2446
λουλουδάκι (το)
λουλουδάτζι (το):
2447
λουλουδίζω
λαλουδίζου:
2448
λούπινο (το)
λούπινε (το):
2449
λούπινο (το)
ούκινε (το):
2450
λοχώνα (η)
οχώνα (α):
2451
λυγαριά (η)
λυγαρία (α):
2452
λυγαριά (η)
ουλιά (α):
2453
λυγερός -ή -ό (ο)
λυγερέ -ά -έ (ο):
2454
λυγίζω
γυλίζου:
2455
λυγίζω , κάμπτω
λυγίζου και γυλίζου:
2456
λυγίζω , κάμπω
βεργίζου:
2457
λύκος (ο)
λιούκο (ο):
2458
λύνω , λύω
λιούκου:
2459
λύπη (η) , θλίψη
ντέρκι (το):
2460
λύπη (η) , το πένθος
λύκη (α):
2461
λυπητερός (ο)
λυπητερέ (α):
2462
λυπούμαι , θλίβομαι
λυπούμενε:
2463
λύσσα (η)
λύσσα (α):
2464
λυσσώ , λυσσάζω
λυσσίου:
2465
λυχνάρι (το)
λυχνούτσι (το):
2466
λύχνος (ο)
λύχνε (ο):
2467
λυωζούμι (το)
λυώσμο (το):
2468
λυώνω
αναλυούκου:
2469
λώβη (η) , λέπρα
ούβα (α):
2470
λωβιασμένος (ο)
ουβιαστέ (ο):
2471
μαγαζί (το)
μαγαζί (το):
2472
μαγεία (η)
μαγεία (α):
2473
μαγειρείο (το)
μαγεριτζή (α):
2474
μαγειρεύω
μαγερέγγου:
2475
μάγειρος (ο)
μάγερα (ο):
2476
μαγευτική τοποθεσία (η)
φούσκα (α):
2477
μαγεύω
μαγέγγου:
2478
μαγιάτικος (ο)
μαγιάτσικο (το):
2479
μάγισσα (η)
μάγισσα (α):
2480
μαγουλίτης (ο)
μαγούλι (το):
2481
μάγουλο (το)
μάγουλε (το):
2482
μαδώ
μαΐνδου:
2483
μάζα χώματος (η)
μάζα (α):
2484
μάζεμα ως τέλος (το)
απομάζουμα (το):
2485
μαζεμένος
μαζουτέ, -ά, -έ (ο):
2486
μαζεύω , συνάζω , συναθροίζω
μαζούκου:
2487
μαζεύω πύον , μαζεύω πύον
πουίχου:
2488
μαζί
μαζί:
2489
μάζωξη (η) , συγκέντρωση
μάζουξη (α):
2490
μαθαίνω
μαθαίνου:
2491
μαθητής (ο)
μαθητή (ο):
2492
μαϊδανός (ο) , μαϊντανός
μαντανέ (ο):
2493
Μάιος (ο)
Μάη (ο):
2494
μακάρι , είθε
μαγάρι:
2495
μακαρία (η)
μακαρία (α):
2496
μακαρίζω
μακαρίζου:
2497
μακαρίτης (ο)
μακαρίτα (ο):
2498
μακαρίτισσα (η)
μακαΐτζι (α):
2499
μακρά νηστεία (η)
νηστζικουμάγρα (α):
2500
μακραίνω
μακρύνου:
2501
μακριά
αλλάργα:
2502
μακριά
μακρία:
2503
μακρινός (ο) , απομακρυσμένος
αλλαργινέ (ο):
2504
μακρινός -ή -ό (ο)
μακρυνέ -ά -έ (ο):
2505
μακρύς,-ιά,-ύ
μακρού,-ρεία-ρού:
2506
μακρύτερος , μακρότερος
μακρούτερε,-τέρα,-τέρε:
2507
μαλακός,-ή,-ό
μακό,-ά,-ό:
2508
μαλακώνω
απαλαίνου:
2509
μαλακώνω , μαλακύνω
μακούκου:
2510
μάλαμα (το)
μάμα (το):
2511
μαλαματένιος (ο)
μαματένιε (ο):
2512
μαλάσσω , ψηλαφώ
μάσου:
2513
Μαλεβός (ο) , Πάρνωνας
Μαλεβό (ο):
2514
μάλιστα
μάλιστα:
2515
μαλλί (το)
έρι (το):
2516
μαλλί αρνίσιο (το) , μαλλί προβάτου
αρνοπόκι (το):
2517
μαλλιαρός,-ή,-ό (ο)
μαλλιαρέ,-ά,-έ (ο):
2518
μάλλινος,-η,-ο (ο)
μάλλινε,-ε,-ε (ο):
2519
μαλώνω , επιτιμώ
μαούνου:
2520
μαλώνω θορυβώντας
βροντομαούνου:
2521
μαμμή (η)
μανή (α):
2522
μάνα (η)
μα (α):
2523
μανάβικο (το)
οπωρικό (α):
2524
μανάρι, οικόσιτον αρνί ή γουρουνάκι (το)
μανάρι (το):
2525
μαναστήρι (το)
μοναστζήρι (το):
2526
μανδρί (το)
μανδρί (το):
2527
μανίκι (το)
μάνικα (α):
2528
μανούλα (η)
εμά (α):
2529
μανούλα (το)
ματέρι (το):
2530
μαντήλι (το)
στζέπα (α):
2531
μάντης (ο)
μάντο (ο):
2532
Μανωλάκις (ο)
Μανουάτζι (ο):
2533
μάπα (η) , λάχανο
μάπα (α):
2534
μάραθος είδος φυτού (ο)
μάραθε (το):
2535
μαραίνω
μαραίνου:
2536
μαραίνω τελείως
απομαραίνου:
2537
μαρασμός (ο)
μάρα (α):
2538
μαρασμός (ο)
μαραΐα (α):
2539
μαρένομαι
ρεγγούμενε:
2540
Μαρία (η) , Μαρούλα
Μαρούα (α):
2541
Μάρτιος (ο)
Μάντζι (ο):
2542
μάρτυρας (ο)
μάρτυς (ο):
2543
μαρτυρώ
μαρτυρού:
2544
μας
μου:
2545
μασκαραλίκι (το)
μασκαραλίτζι (το):
2546
μασκαράς (ο)
μασκαρά (ο):
2547
μασούρι (το)
μασούρι (το):
2548
μαστός (ο) , το βυζί
βουζί (το):
2549
μαστός (το)
μαστάρι (το):
2550
μασχάλη (η)
αμοσκά (α):
2551
μασώ
ματάνδου:
2552
ματάκι (το)
ψιλάτζι (το):
2553
ματαφυτεύω
ματαφτύου:
2554
μάτι (το)
εψιλέ (το):
2555
ματιά (η)
ματία (α):
2556
ματιάζω
ψιλιάζου:
2557
μάτιασμα (το)
ψίλιασμα (το):
2558
ματώνω
ματούκου:
2559
μαυλίζω
μαυλίνδου:
2560
μαυραγκαθιά (η) , μεταφορικά”κατακίτρινη”
λαντζοχειρία (α):
2561
μαυριδερός (ο) , μελαχροινός
μαυροδερέ -ά -έ (ο):
2562
μαυρίζω
μαυρίζου:
2563
μαυρίλα (η)
κουβαγία (α):
2564
μαυροντυμμένος (ο)
μαυροκουρνιαχτέ-ά-έ (ο):
2565
μαύρος (ο) , σκούρος
κόρμπικο (το):
2566
μαύρος τράγος (ο)
κόρμπο (ο):
2567
μαχαιράκι (το)
μαχαιρούλι (το):
2568
μαχαίρι (το)
μαχαίρα (α):
2569
μαχαίρι (το)
μαχαίρι (το):
2570
μαχαιροπήρουνο (το)
μαχαιροκήρουνο (το):
2571
με
μέ:
2572
με κάποιο θυμό
ορωγιορορή:
2573
με την σειρά
αραδιαστά:
2574
με τρία χτένια χτενισμένη (η) , ωραία χτενισμένη
τριόχτενε (α):
2575
μεγάλη γαϊδάρα (η)
ονάρα (α):
2576
μεγάλη ζάλη (η)
βουρλικό (το):
2577
μεγάλη κλάρα (η)
καρούνα (α):
2578
μεγάλη κούραση (η) , κόπωση
αποαλημό (ο):
2579
μεγάλη ξύλινη πρόκα (η)
εμπροκό (ο):
2580
μεγάλη πέτρα (η) , κοτρώνα
κοτρώνι (το):
2581
μεγάλη φωτιά (η) , λαύρα , κάψα
άμπρακα (ο):
2582
μεγάλο κουδουνι των μεγάλων τράγων (το)
τρουγκάνα (α):
2583
μεγάλο κοφίνι
τσυγικό (το):
2584
μεγάλο κοφίνι (το)
κόφα (α):
2585
μεγάλο φίδι (το)
ούθακα (ο):
2586
μεγαλο χαράρι (το)
αχουροχάραρε (το):
2587
μεγάλος (ο)
ατσέ (ο):
2588
μεγάλος βράχος (ο)
μούτουλε (ο):
2589
μεγάλος βράχος (ο)
πάσσινε (ο):
2590
μεγάλος βράχος πάνω στο βουνό (η)
πάντζικα (α):
2591
μεγάλος γάϊδαρος (ο)
ονάκα (ο):
2592
μεγάλος κλάδος (ο)
καμό (ο):
2593
μεγαλούτσικο (το)
ατσούσικο (το):
2594
μεγάλώνω
ατσεραίνου:
2595
μεθώ
μεθού:
2596
μεθώ , το τσούζω
μουρίχου:
2597
μείγμα από νερό,λάδι και αλάτι (το)
αρμόλατσε (το):
2598
μελαγχολία (η)
μελαχολία (α):
2599
μελαγχολικός (ο)
μελαχολικό (ο):
2600
Μέλανα
Μέανα:
2601
μελανιασμένος (ο)
πελί (ο):
2602
μελετώ
μελετού:
2603
μελής (ο)
μελισσέ -ά -έ (ο):
2604
μελιγκώνι (το) , το μυρμήγκι
λιγκώνι (το):
2605
μέλισσα (η)
μελισσά (α):
2606
μελισσί βόδι (το)
μελίσσι (ο):
2607
μελισσοκόφινο (το)
μελισσοκόθινε (το):
2608
μελιτζάνα (η)
μελιτζάνα (α):
2609
μέλλει , νοιάζομαι
μεούμενε:
2610
μελομακάρονο (το)
μελομακάρουνε (το):
2611
μέλωμα (το)
μέλουμα (το):
2612
μελώνω
μελούκου:
2613
μένω , υπολείπομαι , σταματώ
αραμού:
2614
μένω μόνος , μένω χωρίς κληρονόμους , μένω άκληρος
ακλεράζου:
2615
μέρα (η)
μέρα (α):
2616
μέρα (η) , η ημέρα
αμέρα (α):
2617
μεριά (η)
μερία (α):
2618
μερικοί -ές -ά
μεριτζοί -τζέ -κά:
2619
μεριχιά (η)
αρμυρήθρα (α):
2620
μεριχιά (η)
μεριχία (α):
2621
μέρος (το)
μέρι (το):
2622
μέρος για φύλαξη
μπουζούλι (το):
2623
μέρος λάκκου με νερό (ο)
αρνατσία ή αρνατζία (α):
2624
μέρος με πολλή υγρασία (το)
βαζικό (ο):
2625
μέρος πολύ βορινό (το)
βοζινήθρα (α):
2626
μέρος που κρύβεις κάτι (το)
καταχώνι (το):
2627
μέσα , εντός
τάσου:
2628
μεσάνυχτα
μισάνιουτα:
2629
μέση (η)
μισά (α):
2630
μεσημέρι (το)
μεσαμέρι (το):
2631
μεσημέρι (το)
μισαμέρι (το):
2632
μεσημεριανός (ο)
μεσαμερανέ -ά -έ (ο):
2633
μεσιανός (ο)
μεσαρινέ-ά-έ (ο):
2634
μεσιανός (ο)
μισαρινέ-ά-έ (ο):
2635
μεσίτης (ο)
μεσίτα (ο):
2636
μέσο του χειμώνα
μισοχείμωνα:
2637
μεστός (ο)
μεστέ-ά-έ (ο):
2638
μεστώνω
μεστούκου:
2639
Μετά τη λειτουργία
απολείτουργα:
2640
μετά το θέρος
απόσερε:
2641
μετά το Πάσχα
απόπασκα:
2642
μετά το Πάσχα
ξώαμπρα:
2643
μετά το χάραγμα
αποχαραή:
2644
μεταδίδω ασθένεια
καρούκου:
2645
μέταλλο (το)
μέταλλε (το):
2646
μέταλλο μολύβι (το)
βολύνι (το):
2647
μετάνοια (η)
μετάνοια (α):
2648
μετανοώ
ματανοίου:
2649
μεταξένιος (ο)
μεταξένιε (ο):
2650
μετάξι (το)
μετάξι (το):
2651
Μεταξία (η)
Μεταξού (α):
2652
μεταξοσκώληκας (ο)
βασιλικάζη (ο):
2653
μεταφέρω , στέλνω
αποσούκου:
2654
μεταφορά (η)
απόσουμα (το):
2655
μετόχι (το)
μετόχι (α):
2656
μετρώ
μετσού:
2657
μέτωπο (το)
μετώπι (το):
2658
μη απολυμένος (ο) , ατέλειωτος , ασχόλαστος
αξαπόλυτε (ο):
2659
μη εισελθών (ο)
άμπατε (ο):
2660
μη θλιμμένος
άχλιφτε (ο):
2661
μη κερασμένος (ο)
ατσέραστε (ο):
2662
μη παρμένος
αύρατε (ο):
2663
μη ροκανισμένος (ο) , μη τραγανισμένος , απλάνιστος
αροκάνιστε (ο):
2664
μη σκοτωμένος (ο)
ασκότουτε (ο):
2665
μη στασιασμένος
αστάσαστε (ο):
2666
μη στενεμένος
αστένευτε (ο):
2667
μη στοιβασμένος
αστοίβαστε (ο):
2668
μη τελειωμένος (ο)
ατελεσφόρετε (ο):
2669
μη υφασμένος (ο)
αφάιτε (ο):
2670
μη χουγιασμένος (ο) , μη ενοχλημένος
αχούγιαχτε (ο):
2671
Μη χτυπημένος (ο) , άδαρτος
απράνιστε (ο):
2672
μήκος (το)
μάκρι (το):
2673
μήλα
μάβα:
2674
μηλιά (η)
μαλία (α):
2675
μηλίγκι (το)
νήλιγγα (ο):
2676
μήλο (το)
μάλι (το):
2677
μήνας (ο)
μήνα (ο):
2678
μηρός (ο)
μερέ (ο):
2679
μήτε
μήτε:
2680
μητέρα (η) , μάνα
μάτη (α):
2681
μήτρα (η)
μήτρα (α):
2682
μητριά (η)
μετσύα (α):
2683
μητριός (ο)
μετσύε (ο):
2684
μηχανεύομαι
μηχανεγγούμενες:
2685
μία
μία:
2686
μία
νία:
2687
μιαίνω , μαγαρίζω
μαγαρίζου:
2688
μικρά τρίχινα ταγάρια (το)
σαγούλι (το):
2689
μικραίνω
μιτσαίνου:
2690
μικρή αφάνα (η)
αφάνι (το):
2691
μικρή βάρκα (η)
βαρκούλι (το):
2692
μικρή εκκλησία (ο) , εκκλησάκι
αγιούτσι (το):
2693
μικρή κορύτα (η)
ναΐ (α):
2694
μικρή λάρνακα (η)
λιμπί (το):
2695
μικρή μυζήθρα (η)
αφοκιούρι (το):
2696
μικρή σπηλιά (το)
σπηλιούτσι (το):
2697
μικρή τσίμπλα (η)
μουτζί (το):
2698
μικρό αγίασμα (το)
αγιασμάτζι (το):
2699
μικρό αδράχτι (το)
ασίτι (το):
2700
μικρό βαρβάτο ζώο (το)
βαρβατσέλι (το):
2701
μικρό βρακί (το)
βρακούλι (το):
2702
μικρό βυζί (το)
βουζάτσι (το):
2703
μικρό ζώο (το)
ζούμπερε (το):
2704
μικρό κοπάδι ζώων (το)
πράσι (α):
2705
μικρό κορίτσι (το)
σατέρι (το):
2706
μικρό μέρος με νερό (το)
μπαρδούκα (α):
2707
μικρό μολυντήρι (το)
μολεμάτζι (το):
2708
μικρό ξύλινο ποτήρι (το)
κουτούλι (το):
2709
μικρό σκουλήκι του νερού (ο)
δίψακα (ο):
2710
μικρό σπήλαιο (το)
σπήλι (το):
2711
μικρό σπιτάκι (το)
τζελλιούλι (το):
2712
μικρό σταφύλι (το)
βοτσάλι (το):
2713
μικρό τόπι (το)
στρομπούλι (το):
2714
μικρό τραπέζι (το)
τραπεζάτζι (το):
2715
μικρό φεγγάρι (το)
φεγγαρούλι (το):
2716
μικρό,ξερό σύκο (το)
ασκαούνι (το):
2717
μικρόν ψαλίδι (το)
ψαλί (το):
2718
μικρός (ο)
μιτσί-ά-ί (ο):
2719
μικρός αχινός (ο)
αχινούτσι (ο):
2720
μικρός βλαστός (ο)
βασταζούλι (το):
2721
μικρός γάϊδαρος (ο)
ονάρι (το):
2722
μικρός λάκκος με νερό (ο)
βιρέ (ο):
2723
μικρός πετεινός (ο) , κοκοράκι
βουλί (ο):
2724
μικρός σιδερένιος κρίκος (ο)
γριτζέλι (το):
2725
μικρός τόπος (ο)
τοπούτσι (το):
2726
μικρόσωμος (ο)
λωβό (ο):
2727
μικρούτσικο (το)
μιτσούλικο (το):
2728
μιλώ μέχρι τέλους
αποαού:
2729
μισθός (ο)
ρόγα (α):
2730
μίσθωσις αγρού (το)
γέμουρε (το):
2731
μισοπεθαμένος
μωροζώντανε:
2732
μισοπεθαμένος (ο)
μισοπενατέ-ά-έ (ο):
2733
μισός (ο)
έμισε, -ε, -ου (ο):
2734
μίσος (το) , έχθρα
έχτρα (α):
2735
μισώ
μισού:
2736
μιτερόβεργα (η)
νιτουτέρα (α):
2737
μίτρα επισκόπου (η)
μίτρα (α):
2738
Μιχάλις (ο)
Νιχάλι (ο):
2739
μνήμα (το)
μνήμα (το):
2740
μνημονεύω
μνημονέγγου:
2741
μνημόσυνο (το)
μνημόσυνε (το):
2742
μοίρα (η)
μοίρα (α):
2743
μοίρα (η) , το κισμέτ
κιζμέκι (το):
2744
μοιράζω
μεράχου:
2745
μοίρασα
εμερά:
2746
μοιρασιά (η)
μοιρασία (α):
2747
μοιρολογήτρα (η)
νοιρογίστρα (α):
2748
μοιρολόγι (το)
νοιρόγι (το):
2749
μοιρολογώ
νοιρογού:
2750
μόλις
μόλις:
2751
μόλις
μότσι:
2752
μολόχα (η)
μόχα (α):
2753
μολυντήρι (το)
μόλεμο (ο):
2754
μονάδα μέτρησης σιτηρών (η)
μόδι (το):
2755
μοναξιά (η)
μοναχία (α):
2756
μοναχή (η) , μοναδική
μονονία (α):
2757
μοναχικός (ο) , που δεν συναναστρέφεται άλλον
ασυνάστρεφτε (ο):
2758
μοναχός (ο) , μόνος
μοναχό,-ά,-ό (ο):
2759
μονάχος (ο) , τελείως μόνος
απομόναχο (ο):
2760
μονογενής (ο)
μονογενή (ο):
2761
μονοκοπανιά , μονομιάς
μονοκοπανία:
2762
μονοπατι (το)
σύρμα (το):
2763
μονοπάτι (το)
μονοπάκι (το):
2764
μόνος,-η,-ο (η)
μόνε,-α,-ου (ο):
2765
μορώπανο (το)
κώπαννε (το):
2766
μοσχαράκι (το)
μοκούλι (το):
2767
μοσχάρι (το)
μόκο (ο):
2768
μοσχοαναθρεμμένος (η)
μοσκοανασταντέ,-ά,-έ (ο):
2769
μοσχοβολώ
βοού:
2770
μου
μι:
2771
μου
νάμου:
2772
μουγκός,-ή,-ό (ο)
μουγκό,-ά,-ό (ο):
2773
μουγκρίζω
μουγκρίζου:
2774
μούγκρισμα (το)
μούγκρισμα (το):
2775
μουδιάζω
ψύου:
2776
μουδιάζω
ψύου:
2777
μουδιάζω , ναρκώνομαι
μουδίου:
2778
μούδιασα
εμουδιάκα:
2779
μούλα (η)
μούα (α):
2780
μούλα (η) , μουλάρι
κόρμπα (α):
2781
μουλάρι (το)
μουάρι (το):
2782
μουνί (το)
κύστε (ο):
2783
μουνουχίζω
μουνουχίζου:
2784
μουνούχισμα (το)
μουνούχισμα (το):
2785
μούντζα (η)
μούντζα (α):
2786
μουντζούρα (η)
μουντζαλία (α):
2787
μουντζουρώνω
μουντζουρίζου:
2788
μούργα (η)
μούργα (α):
2789
μουριά (η)
μουρήα (α):
2790
μουρμούρα (η)
μουρμούρα (α):
2791
μουρμουργιάρης (ο)
μουρμουράρι,μουρμουράρα,μουρμουράρικο (ο):
2792
μουρμούρης (ο)
μουρμούρι (ο):
2793
μουρμουρίζω
μουρμουρίζου:
2794
μουρμούρισμα (το)
μουρμούρισμα (το):
2795
μουρόφυλλα
μουρόφυα:
2796
μουσικό όργανο (το)
όργανε (το):
2797
μουσμουλία (η)
μεσκουλία (α):
2798
μούσμουλο (το)
μέσκουλε (το):
2799
μουστάκι (το)
μουστάτζι (το):
2800
μουστόπητα (η)
μουστόπατα (α):
2801
μούτρα
μούτσουνα:
2802
μούχλα (η)
μούχα (α):
2803
μουχλιάζω
μουχλιάζου:
2804
μπαίνω
μπαίνου:
2805
μπακαλιάρος (ο)
μπακαλάο (ο):
2806
μπαλκόνι (το)
ξουστάγι (το):
2807
μπάλωμα
πίσαμ(μ)α:
2808
μπάλωμα (το)
μπάουμα (το):
2809
μπαλωματής (ο)
μπαλώση (ο):
2810
μπαλωματού (η)
μπαλώσαινα (α):
2811
μπαλώνω
μπαούκου:
2812
μπαλώνω
πισαματούκου:
2813
μπάμια (η)
μπάμπια (α):
2814
μπαμπούλας (ο)
μπαμπάη (ο):
2815
μπάτης (ο) , άνεμος από θάλασσα
μπάτη (ο):
2816
μπάτσος (ο) , σφαλιάρα , χαστούκι
μπάτσε (ο):
2817
μπήγω
γκήχου:
2818
μπήκα
εμπάκα:
2819
μπογιά (η)
ζβέντζα (α):
2820
μπορώ
πορού:
2821
μπουκιά (η)
μπουκουνία (α):
2822
μπουσούλισμα (το)
μπαχάντζα (α):
2823
μπροστά , πηγαίνω εμπρός
πουρτέσε:
2824
μπροστινό αντί του αργαλειού (το)
μπροσάγκι (το):
2825
μπροστινός
πουρτεσινέ:
2826
μπροστινώτερα
πουρτεσούτερα:
2827
μπρούμυτα , πίστομα
κίστομα:
2828
μυαλό (το)
εμαλέ (το):
2829
μυαλό (το)
μαλέ (ο):
2830
μύγα (η)
μούζα (α):
2831
μυγόχεσμα (το)
μουζόχεσμα (το):
2832
μυζήθρα (η)
αφόκιουρη (α):
2833
μυκτήρισμα (το) , ειρωνεία
θρούνισμα (το):
2834
μύλος (ο)
μύλε (ο):
2835
μυλωνάς (ο)
μυωνά (ο):
2836
μυλωνού (η)
μυωνού (α):
2837
μυρίζω
μυρίζου:
2838
μυρίζω
νυρίζου:
2839
μύριοι , χιλιάδες
νύροι:
2840
μυρμήγκι (το)
μελιγκώνι (το):
2841
μυρουδιά βούρκου (η)
βουρτσία (α):
2842
μυρτιά (η) , σμερτιά
μουνταλία (α):
2843
μυρωδιά (η)
λιβανία (α):
2844
μυρωδιά (η)
νυρωϊδία (α):
2845
μυρωδιά συνήθως δυσάρεστη (η)
αποφορά (α):
2846
μυρώνι (το) , αγριομυρώνι
κάντζικα (α):
2847
μυστικός (ο)
μυστικό (α):
2848
μυστρί (το)
μυστρί (το):
2849
μυτερό ξύλο για να κεντούν τα ζώα (το)
βουτζέντρα (α):
2850
Μωριάς (ο) , Πελοπόννησος
Μωρήα (ο):
2851
να εδώ να
ορωγιορή:
2852
να φάω
φάου:
2853
ναι , βεβαίως
αμέ:
2854
νάρθηκας (ο) , πρόναος
νάρθηκα (ο):
2855
ναύτης (ο)
ναύτα (ο):
2856
νεαρή γίδα (το)
βεργάδι (το):
2857
νεαρός (ο)
νέο (ο):
2858
νεκρός (ο) , πεθαμένος
απενατέ,-ά έ (ο):
2859
νεκρός (ο) , πεθαμένος
νεκρέ (ο):
2860
νεκρώνω
νεκρούκου:
2861
νεογέννητο παιδί ή ζώο που βυζαίνει δύο μητέρες (το)
διγόνι (το):
2862
νέος ευπαρουσίαστος (ο) , λεβέντης , φίλος
βλάμη (ο):
2863
νεοσσός (ο)
νησσούα (α):
2864
νεότητα (η)
νεότη (α):
2865
νεράιδα (η)
αναραΐδα (α):
2866
νερό (το)
ύο (το):
2867
νερό δυνατά αλατισμένο (το)
αρμύρα (α):
2868
νερό που μέσα πλύναμε μαλλιά (το)
απόληνε (το):
2869
νερού – νερά
υβάτου και ύβατα:
2870
νερουλός (ο) , υγρός , μαλακός
αδερέ (ο):
2871
νερουλός-ή-ό
νερουπό-ά-ό:
2872
νεύμα (το)
νόημα (το):
2873
νεύρο (το)
νεύρε (το):
2874
νεφρό (το)
νεφρέ (ο):
2875
νήμα (το)
αζούρι (το):
2876
νησί (το)
νησί (το):
2877
νησιώτης (ο)
νησιώτα (ο):
2878
νηστεία (η)
νηστζεία (α):
2879
νηστεύω
νηστέγγου:
2880
νηστήσιμος (ο)
ανάρκυστε (ο):
2881
νηστικός-ή-ό
νηστζικό-ά-ό:
2882
νίβομαι
νιφούμενε:
2883
Νικολάκης (ο)
Νικοάτζι (ο):
2884
Νικόλαος (ο)
Νικόα (ο):
2885
νικώ
νικού:
2886
νιόγαμπρος (ο)
νιόγαμπρε (ο):
2887
Νοέμβριος (ο)
Νοέμβρη (ο):
2888
νόθος υιός (ο) , μούλικος
μούλε (ο):
2889
νοιάζομαι
εννοιάζουντα:
2890
νοικοκύρης (ο)
νοικοτζούρι (ο):
2891
νομίζω
νομίζου:
2892
νοστιμάδα (η)
νοστζιμάδα (α):
2893
νοστιμεύω , νοστιμίζω
νοστζιμέγγου:
2894
νόστιμος (ο)
νόστζιμο (ο):
2895
νότιο μέρος (το)
νοκία (α):
2896
νους (ο)
νου (ο):
2897
ντόπιος (ο)
ντόκιε (ο):
2898
ντορβάς (ο) , υφασμάτινη τσάντα
τορβά (ο):
2899
ντουφέκι (το)
ντουφέτζι (το):
2900
ντρέπομαι
ντρεπούμενε:
2901
ντροπαλός (ο)
ντραπαλέ (ο):
2902
ντροπή (η)
εντροκή (α):
2903
ντροπή (η)
ντροκή (α):
2904
ντροπιάζω
ντροκιάζου:
2905
ντύνω
γκιούκου:
2906
νύμφη (η)
νύθη (α):
2907
νυμφικός (η)
νυθιάτσιχο (ο):
2908
νυστάζω
νυστάζου:
2909
νυχάκι (το)
νυχάτζι (το):
2910
νύχι (το)
νύχι (το):
2911
νύχτα (η)
νιούτα (α):
2912
νυχτέρι (το) , ολονυχτία
νιουτέρι (το):
2913
νύχτωσε
εκαγγιούτζε:
2914
ξαγναντίζω , φαίνομαι , παρουσιάζομαι
ξαγναγκίζου:
2915
ξαγνάντισα , φάνηκα
ετσύβα:
2916
ξαγριεύω
ξαγρούκου:
2917
ξαδέρφη (η)
τσάδερφο (α):
2918
ξάδερφος (ο)
τσάδεφο (ο):
2919
ξαίνω
τσαίνου:
2920
ξακουσμένος (ο) , ξακουστός , ευκλεής
ξακουστέ,-ά,-έ (ο):
2921
ξανά
ματά:
2922
ξαναβλέπω
ξαναορού:
2923
ξαναγεννώ
ξαναγεννού:
2924
ξαναγέρνω , ξαναπλαγιάζω
ξαναγύρου:
2925
ξαναγυρίζω
ξαναγιουρίζου:
2926
ξαναέρχομαι
ξαναπαρίου:
2927
ξαναζητώ
ξανακουνίνδου:
2928
ξαναζώ
ξαναζού:
2929
ξαναήλθα
εξανακάνα:
2930
ξαναθυμίζω
ξαναθυνίχου:
2931
ξανακαλώ , ματακαλώ
ματακαού:
2932
ξανακούω
ξανανοίου:
2933
ξαναλέω
ματαού:
2934
ξαναλέω
ξαναού:
2935
ξαναπαίρνω
ξαναρίκου:
2936
ξαναπατώ
ξαναπατού:
2937
ξαναπέφτω
ξανατσυτένδου:
2938
ξαναπηγαίνω
ματαέγκου:
2939
ξανατροχίζω
ξανακονού:
2940
ξαναφιλώ
ξαναθιού:
2941
ξανθός -ή -ό (ο)
ξανθέ-ά-έ (ο):
2942
ξαπλώνω
τσαπρούκου:
2943
ξάπλωσα
ετσαπρούκα:
2944
ξαποσταίνω , ξεκουράζομαι
ξακισταινούμενε:
2945
ξάστερος (ο)
ξάστερε (ο):
2946
ξαστερώνει
ξαστερούκουντά νι:
2947
ξαφνιάζω
ξαφνίζου:
2948
ξαφνικά
άξαφνα:
2949
ξαφνικό ράπισμα (το)
αστραφτά (α):
2950
ξαφνικός (ο) , αιφνίδιος
άξαφνε (ο):
2951
ξαφνικός στεριανός άνεμος (ο)
σπηλιάδα (α):
2952
ξεβαθουλώνω
γουρνιάζου:
2953
ξεβγάζω
ξεμπάνου:
2954
ξεβουλλώνω
ξεβούκου:
2955
ξεγλυτώνω
ξεγλυτούνου:
2956
ξεγύμνωμα (το)
τζητζίδι (το):
2957
ξεθεμελιώνω
ξεθεμελιούκου:
2958
ξεθυμώνω
ξεθυμούκου:
2959
ξεκαρδίζομαι
ξεκαρδισκούμενε:
2960
ξεκαταχώνω , ξεχώνω
ξεκακούχου:
2961
ξεκινώ
ξετζινού:
2962
ξεκολλώ
ξεκοού:
2963
ξελάκκωμα (το)
ξεκάκουμα (το):
2964
ξελογιασμένος (ο)
ξεδουτέ -ά -έ (α):
2965
ξενιτειά (η) , αλλοδαπή
ξενικεία (α):
2966
ξενιτέυομαι
Ξενιτεγγούμενε:
2967
ξενιτεύω
ξενιτέγγου:
2968
ξέννιαστος (ο) , αμέριμνος
ξέννοιαστε (ο):
2969
ξενοδουλεύω
ξενοδουλέγγου:
2970
ξενώνας (ο)
ξενώνα (ο):
2971
ξεπαγιασμένος (ο) , κουβαριασμένος
κιουκιούρι (ο):
2972
ξεπεσμένος (ο)
ξεπεφτέ (ο):
2973
ξεπλέκω μαλλιά
ξεπρέγου:
2974
ξεπλένω
ξεκρύζου:
2975
ξεπρήζομαι , ξεφουσκώνω
ξεπρησκούμενε:
2976
ξέρα (η)
τσέρα (α):
2977
ξεραϊλα (η)
ψαΐα (α):
2978
ξεραΐλα (η)
τσεραΐα (α):
2979
ξεραίνονται τα χείλη μου από δίψα
γατσίου:
2980
ξεραίνω
τσεραίνου:
2981
ξεριζώνω
ξεσινδούκου:
2982
ξερικός αγρός (ο)
ξερικό (ο):
2983
ξερό σύκο (το)
ασκά (α):
2984
ξεροβήχω
τσεροδήχου:
2985
ξεροκάμπι (το)
Τσερόκαμπε (ο):
2986
ξεροκαταπίνω
τσεροκακίνου:
2987
ξερομασσώ
τσερομάσσου:
2988
ξερομαχώ
τσερομαχού:
2989
ξερός (ο)
τσερέ,-ά,-έ (ο):
2990
ξεροσκάω
τσεροκράνδου:
2991
ξερρωγίζω
κρινίχου:
2992
ξέρω , ξέρω
ξέρου:
2993
ξεσκεπάζω
ξεμπέχου:
2994
ξεσκεπάζω
ξεστζεπάχου:
2995
ξέσκεπος (ο)
ξέστζεπο (ο):
2996
ξεσκούφωτος
ξεσκούφουτε:
2997
ξεσπαθώνω
ξεσπαθούκου:
2998
ξεστολίζου
ξεστολίζου:
2999
ξεσυνειθίζω
ξεσυνειθίζου:
3000
ξεσφίγγω
ξεσφίγγου:
3001
ξεσχίζω , σχίζω
ξεστζίζου:
3002
ξετίναγμα (το)
τσίκρουμα (το):
3003
ξετινάζω , εκτινάσσω , ξετινάζωΑ
τσικρούνου:
3004
ξετρελαίνω , αποβλακώνω
απομωραίνου:
3005
ξεφλουδίζω
λέφου:
3006
ξεφοβούμαι
ξεφοζούμενε:
3007
ξεφυτηλίζω , κόβω την καύτρα του φυτηλιού
ξεφκιλίζου:
3008
ξεφωνίζω με κλάμα
εβαΰα:
3009
ξεχειλίζω
ξεχειλίζου:
3010
ξεχειμωνιάζω , παραχειμάζω
ξεχειμωνιάνδου:
3011
ξεχνώ , ξεχάνω , λησμονώ
ξεχάνου:
3012
ξέχυσα , έχυσα
ετσιχύκα:
3013
ξεχωρίζω , χωρίζω , διακρίνω
ξεχουρίζου:
3014
ξεχωριστός,-ή,-ό (ο)
ξεχουριστέ,-ά,-έ (ο):
3015
ξεψυχώ
ξεψυχού:
3016
ξέω
τσού:
3017
ξηλώνω , ξεκαρφώνω
ξηούκου:
3018
ξημέρωμα (το)
ξημέρουμα (το):
3019
ξημερώνομαι
συνταχαινούμενε:
3020
ξημερώνω
ξημερούνου:
3021
ξηρασία (η)
ψαχνία (α):
3022
ξιδι (το)
ξείδι (το):
3023
ξιππασμένος (ο) , περήφανος
ξιππαστέ,-ά,-έ (ο):
3024
ξόανο (το) , ξύλινο άγαλμα
ξόανε (το):
3025
ξύγκι (το) , το λίπος
ξύντζι (το):
3026
ξυλάκι (το)
καλί (το):
3027
ξυλαφάνα (η)
αφάνα (α):
3028
ξυλιά (η)
καλία (α):
3029
ξύλινη ή πέτρινη λάρνακα για λάδι (η)
λίμπα (α):
3030
ξύλινη κούπα (η)
κούτουλε (ο):
3031
ξύλινο δοχείο (το)
βεδούρα (α):
3032
ξύλινο εξάρτημα πιεστηρίου
μπαλάντρα (α):
3033
ξύλινος (ο)
ξούλινε (ο):
3034
ξύλινος σύρτης (ο)
αμπάρα (α):
3035
ξύλο (το)
κάβα (το):
3036
ξύλο (το)
κάλι (το):
3037
ξύλο (το)
νδαβελέ (ο):
3038
ξύλο μικρό με μυτερή άκρη (η)
βάτα (α):
3039
ξύλο μικρό με μυτερή άκρη (το)
βουτζέντρι (το):
3040
ξύλο μικρό με μυτερή άκρη (το)
τσουθί (το):
3041
ξύλο,λαβή της βίτσας (το)
βιτσόκαλε (το):
3042
ξυλοκόπημα (το)
δαρμό (ο):
3043
ξυλόκοττα (η)
ξόκοτα (α):
3044
ξυλοκρέββατο (το) , φέρετρο
ξοκρέββατε (το):
3045
ξυνίζω
ξυνίζου:
3046
ξυνίλα (η)
ξυνάδα (α):
3047
ξυνολάπαθο (το)
ξυνοάπασε (το):
3048
ξύνω
τσούνου:
3049
ξύνω με τα νύχια , σκαλίζω την φωτία
καρασίνδου:
3050
ξυπνώ
ξυπνίχου:
3051
ξυπνώ , σηκώνω
ταΐχου:
3052
ξυπόλυτος (ο)
τσαπόλητε, (ο):
3053
ξυράφι (το)
ξουράθι (το):
3054
ξυρίζω
ξουρίζου:
3055
ξυρίζω τελείος
αποξουρίζου:
3056
ξύσμα (ο)
τσούμα (το):
3057
ξύσμα (το)
απότσουμα (το):
3058
ξύστης (ο)
τσούτα (ο):
3059
ξύστρα (η)
ξύστρα (α):
3060
ξυφτέρι (ο) , είδος γερακιού
ξυφτέρι (το):
3061
ξω
τσου:
3062
ο αρραβωνιάρης , αρραβωνιασμένος
αρραβωνιαστικό (ο):
3063
ο κορμός του κλήματος (ο)
κούρβουλε (ο):
3064
ο μαλιαρός -ή -ό
τσιχαρά-ού-έ (ο):
3065
ο Τυρός και τα Μέλανα (ο)
Τερομέανα:
3066
ό,τι
ό,τσι:
3067
ό,τι μένει από τα δημητριακά μετά το κοσκίνισμα
απόσουπο (το):
3068
ό,τι μένει στο χωράφι μετά το θέρισμα
απόσερε (το):
3069
ό,τι παίρνουμε σαρώνοντας
αποσάριδε (το):
3070
οδηγία (η)
οδηγία (α):
3071
οδηγία (η) , συμβουλή
οργήνεια (α):
3072
οδηγός (ο)
οδηγό (ο):
3073
οδηγός γαϊδουριού (ο)
γαϊδουροάτα (ο):
3074
οδηγώ
οδηγού:
3075
οι Δρύνες , οι πρώτες έξι ημέρες του Αυγούστου
οι Δρύνε:
3076
οικογένεια (η) , φαμίλια
φανίλια (α):
3077
οικογένεια Μερίκα (η)
Μερικαίοι:
3078
οικονόμος (ο)
οικονόμο (ο):
3079
οίκος (ο) , σπίτι
τζέα (α):
3080
οκνηρή (η) , τεμπέλα , νωθρή
ακαμάτρα (α):
3081
οκνηρός (ο) , τεμπέλης , αργός
αϊδούλι (ο):
3082
οκνηρός (ο) , τεμπέλης , νωθρός
ακαμάκι (ο):
3083
όλα
όα:
3084
όλα
όλε:
3085
ολισθαίνω , γλιστρώ
λιουτσαίνου:
3086
όλο το μαλλί από ένα πρόβατο (το) , προβιά
ποκάρι (το):
3087
ολόκερος (ο)
ολάτζερε -ε -ε (ο):
3088
ολόκληρος (ο)
ατσέζε (ο):
3089
ολόκληρος (ο)
σύσωμο (ο):
3090
ολόκληρος (ο) , ακέραιος
ατόθυε (ο):
3091
ολολυγμός (ο) , φωνές,θρήνοι
κουϊτέ (ο):
3092
ολόχρυσος (ο)
ολόχρυσε -ε -ε (ο):
3093
ομαλός (ο)
ούμελε (ο):
3094
ομιλώ
νιού:
3095
ομιλώ , ονομάζω
αού:
3096
ομοιάζω
ονοιάζου:
3097
ομολογία (η)
αμογία (α):
3098
ομολογώ
αμογού:
3099
ομολογώ
ομογού:
3100
όμως
όμως:
3101
ονειρεύομαι
ονειρεγγούμενε:
3102
όνειρο (το)
όνειρε (το):
3103
όνομα (το)
όνουμα (το):
3104
όνομα μικρής ορεινής κοιλάδας (το)
Σερνιάλι (το):
3105
Όνομα προκρίτου οικογένιας του πραστού
Πολίτα:
3106
ονομαστός (ο)
ονομαστέ-ά-έ (ο):
3107
οξύθυμος (ο) , ευερέθιστος
αράθυμο (ο):
3108
όξυνος-η-ο , ξυνός-ή-ό
ξυνέ-ά–έ:
3109
οξύς-εία-ύ , μυτερός
τσουφαρέ-ά-έ:
3110
οπλίζω , εξοπλίζω πλοίο , εξοπλίζω ζώο με τα απαραιτητα εξαρτήματα (σαμάρι)
αρματούκου:
3111
όποια
όκοια:
3112
όποιος-α-ο, οπουδήποτε
πή:
3113
όποιος-όποια-όποιο (ο)
όποιε:
3114
όπου
όκια:
3115
όπου , όταν
οπή:
3116
όπου και όπου
οκιατζόκια:
3117
όπου όπου , παντού
όκιαπή:
3118
όπως , καθώς
όπου(ρ):
3119
όραση (η)
όρασι (α):
3120
ορατός (ο)
ορατέ,-ά,-έ (ο):
3121
οργή (η) , θυμός
οργή (α):
3122
οργιά (η)
οργύα (α):
3123
οργίζω
οργίζου:
3124
οργισμένος (ο)
οργιστέ,-ά,-έ (ο):
3125
όργωμα (το)
όργουμα (το):
3126
οργώνω
κάμου:
3127
οργώνω
οργούκου:
3128
όργωσα
εκαμέκα:
3129
ορέγομαι
ορεγγούμενε:
3130
όρεξη (η)
όρεξι (α):
3131
ορθός (ο)
ορθέ,-ά,-έ (ο):
3132
Οριόντας (ο)
Οριόντα (ο):
3133
ορκίζομαι
ορτζισκούμενε:
3134
όρκος (ο)
όρκο (ο):
3135
ορμώ
ρουκίζω:
3136
όρνιο (το)
όρνε (το):
3137
ορτύκι (το)
ορτύτζι (το):
3138
ορφανός-ή-ό
ορφανέ-ά-έ:
3139
όσος-η-ο
όσε-ά-ού:
3140
όταν
όκα:
3141
όταν
όνταν:
3142
όταν
όταν:
3143
όταν κάποιος κάνει συνέχεια ερωτήσεις
τσεραΐξι (το):
3144
οτι
τσί:
3145
ότι
ότσι:
3146
ότι μένει στο μποστάνι (το)
απομποστανίδι (το):
3147
ουρά (η)
νουρά (α):
3148
ουρά (η)
ουρά (α):
3149
ουράνιος (ο)
ουράνιε (ο):
3150
ουρανός (ο)
ουρανέ (ο):
3151
ουρλιάζω
αυζιντούμενε:
3152
ουρλιάζω
ουρλίζου:
3153
ούρλιασμα , ωρυγμός
αυρητέ (το):
3154
ούτε , ουδέ
ούτε:
3155
οφθαλμος (ο)
ψιλέ ή εψιλέ (ο):
3156
όχθος (ο)
όρμο (ο):
3157
όχθος (ο)
όχτε (ο):
3158
όχθος (ο)
στοχό (ο):
3159
οχιά (η) , έχιδνα
όχεντρα (α):
3160
οχιά [ Κατάρα] (η)
οχία (α):
3161
όψιμος (ο)
όψιμο (ο):
3162
οψώνιον (το)
ψώνι (το):
3163
παγετός (η) , παγωνιά
παγουνία (α):
3164
παγίδα (η)
παγίδα (α):
3165
πάγος (ο)
πάγο (ο):
3166
πάγωμα (το) , νάρκωμα
μάργουμα (το):
3167
παγωμένος (ο)
παγουτέ (ο):
3168
παγώνω , ναρκώνω , αποψύχομαι
μαργούνου:
3169
παγώνω , πηγνύω
παγούκου:
3170
παθαίνω δυστυχήμα
ογρακίχου:
3171
πάθημα (το) , συμφορά
πάθημα (το):
3172
πάθος (το)
πάθι (το):
3173
παιδάκι (το)
καμπζούλι (το):
3174
παιδάκι (το)
μιτσούλι (το):
3175
παιδεύω , τιμωρώ , βασανίζω
παιδέγγου:
3176
παιδί (το)
καμπζί (το):
3177
παιδί (το)
τέκνι (το):
3178
παίζω
παίζου:
3179
παίρνω
αζίκου:
3180
παίρνω
αρζίκου:
3181
παίρνω
αρίκου:
3182
παλαβομάρα (η)
παλαβομάγρα (α):
3183
παλαβός (ο) , τρελλός
παλαβό (α):
3184
παλαβώνω , τρελλαίνω
παλαβούκου:
3185
παλαμάρι (το)
παλαμάρι (το):
3186
παλάμη (η)
απάμα (α):
3187
παλάμη (η)
πάμα (α):
3188
παλάτι (το)
παλάκι (το):
3189
παλεύω
παλέγγου:
3190
πάλι , ξανά
πάλι:
3191
πάλι , ξανά , επανάληψη
αμπάλι:
3192
παλιόγρια (η)
κακογραΐδι , η κακογρία (το):
3193
παλιός (ο)
παλιέ (ο):
3194
Παλιόχωρα (η)
Παλιόχωρα (α):
3195
παλληκάρι (το) , νέος , γερός
παλληκάρι (το):
3196
παλούκι (το) , πάσσαλος
πάσσακας (ο):
3197
πανδρεύω
πανδρέγγου:
3198
πανί (το) , ύφασμα
ίτε (ο):
3199
παννί (το)
χαβδία (α):
3200
πανούκλα (η) , λοιμός
πανιούκα (α):
3201
παντοτεινός-ή -ό
παντοκεινέ-ά-έ:
3202
παντού
παντού:
3203
παντρειά (η)
πανδρεία (α):
3204
πάνω
τάνου:
3205
παξιμάδι (το)
φρύσσα (α):
3206
παπαδιά (η)
παπαδία (α):
3207
παπαδίστικο
παπαδιχό-ά-ό:
3208
παπαρούνα (η)
μακουνία (α):
3209
παπάς (ο)
παπά (ο):
3210
πάπλωμα (το)
πάπουμα (το):
3211
παπουτσι (το)
τσέρβουλε (το):
3212
παππούς (ο)
παπού (ο):
3213
παρά
παρά:
3214
παραβαίνω
παραβαίνου:
3215
παράβαση (η)
παράβαση (α):
3216
παραβάτης (η)
παραβάκισσα (α):
3217
παραβάτης (ο)
παραβάτα (ο):
3218
παραβγαίνω
παραμπαΐνου:
3219
παραβλέπω , συγχωρώ
παραορού:
3220
παραγγελία (η)
παραντζελία (α):
3221
παράδεισος (ο)
παράδεισε (ο):
3222
παραδέρνω
παραδέρου:
3223
παραδίδω
παραδίου:
3224
παραέξω
παρατάτσου:
3225
παράθυρο (το)
πανεθούρι (το):
3226
παράθυρο (το)
παραθιούρι (το):
3227
παραιτώ , αφήνω
παραιτού:
3228
παρακαλώ
παρακαού:
3229
παρακάμνω
παραποίου:
3230
παρακάτω
παρακάτου:
3231
παράκληση (η)
παρακαλοσύνα (α):
3232
παρακούω
παρανοίου:
3233
παραλαμβάνω
περιαβαίνου:
3234
παραλία (η)
γιαλέ (α):
3235
παραμελών τον εαυτόν του (ο) , ατημέλητος , ακάθαρτος
δερμελιούρι (ο):
3236
παραμερίζω
παραμερίζου:
3237
παραμερίζω
τονιάζου:
3238
παραμέσα
παρατάσου:
3239
παραμιλώ
παρανιού :
3240
παραμονεύω
παραμονέγγου:
3241
παραμονή (η)
παραμομή (α):
3242
παραμύθι (το)
παρανύθι (το):
3243
παράνομος (ο)
παράνομο (ο):
3244
παράξενος (ο)
παράξενε-ε-ε (ο):
3245
παραπάνω
παρατάνου:
3246
παραπέρα
παραπέρε:
3247
παραπονούμαι
παραπονεγγούμενε:
3248
παράς (ο)
παρά (ο):
3249
παρασκεύη (η)
παράστζι (το):
3250
παρασκευή φαγητού με βούτυρο (η)
αρκυσία (α):
3251
παράσπιτο (το)
παρατζέλλι (το):
3252
παρασύρω , παρασέρνω
παρασούρου:
3253
παρατρέξιμο (το)
παραδράνημα (το):
3254
παρατρέχω
παραδρανίνδου:
3255
παρατρέχω
παρατσάχου:
3256
παρατρώγω , τρώω πολύεπ
παρατσού:
3257
παραφυλάττω
παραφυάτου:
3258
παραχειμάζω
παραχειμάνδου:
3259
παρδαλός (ο)
παρδαλέ -ά -έ (ο):
3260
παρεμπρός
παραπουρτέσε:
3261
παρηγορω
παρηγορού:
3262
παρθενία (η)
παρθενία (α):
3263
παρθένος (ο)
παρθένα (α):
3264
παροξυσμός (ο)
παραξυσμό (ο):
3265
πασπαλίζω , αλευρώνω
πάσσου:
3266
πάσσαλος (ο)
πάσσακα (ο):
3267
πάστωμα (το)
πάστουμα (το):
3268
παστώνω
παστούκου:
3269
Πάσχα (το)
Αμπρία (α):
3270
πασχίζω,προσπαθώ
πασκίζου:
3271
πάσχω , παθαίνω
παθαίνου:
3272
πατέραςστη γλώσσα των μικρών παιδιών
αφέγκη (ο):
3273
πατέραςστη γλώσσα των μικρών παιδιών (ο)
τατά (ο):
3274
πατημασιά (η)
πατηματία (α):
3275
πάτος (ο)
πάτε (ο):
3276
πατρίδα (η)
πατρίδα (α):
3277
πατριώτης (ο)
πατριώτα (ο):
3278
πατώ
πατού:
3279
πάτωμα (το)
πάτουμα (το):
3280
πατωμενη καμάρα (η)
πάρι (α):
3281
παύω να έχω σύκα
αποσάζου:
3282
παχαίνω
παχαίνου:
3283
πάχνη (η)
πάχνη (α):
3284
πάχνη (η)
τσάφι (το):
3285
παχνί (το)
παχνί (το):
3286
πάχος (το)
πάχι (το):
3287
παχουλό γουρουνάκι (το)
μπουζάτζι (το):
3288
παχύς (ο)
παχείε (ο):
3289
παχύς (ο)
χονδρέ (α):
3290
παχύς (ο) , εύσωμος , σωματώδης
αρούκατε (ο):
3291
πεζούλι (η)
δάμακα (ο):
3292
πεθαίνω
πενάκου:
3293
πέθανα
επενάκα:
3294
πεθερά (η)
πεθερά (α):
3295
πεθερός (ο)
πεθερέ (ο):
3296
πείνασα
επεινάκα:
3297
πεινώ
κεινού:
3298
Πειραιάς (ο)
Περαιά (ο):
3299
πεισματώνω μαλώνοντας
βρωμουκούμενε:
3300
πέλαγος (το)
πέαγο (το):
3301
πελεκώ
πελεκού:
3302
πέμπτος (ο)
πέντατε (ο):
3303
πέντε (το)
πέντε (το):
3304
πεπόνι (το)
ποπόνι (το):
3305
πέρα
πέρε:
3306
περασμένος
φτακλήσαρε:
3307
περαστικός (ο)
περαστζικό (ο):
3308
πέρδικα (η)
πέντζικα (α):
3309
περιβάλλω , σκεπάζω
σαγιάζου:
3310
περιβολάρης (ο)
περβοάρι (ο):
3311
περιβόλι (το)
περιβόλι (το):
3312
περιγελώ , κοροϊδεύω
αναγεού:
3313
περιγιάλι (το)
περιγιάλι (το):
3314
περιμένω
αντεχούμενε:
3315
περιμένω
παντέχου:
3316
περιμένω , προσδοκώ
απαντέχου:
3317
περιμένω με ανυπομονησία κάτι
παρανέχου:
3318
περιοχη άνω Τυρού
Κοτσινέϊκα:
3319
περιοχή του Λεωνιδίου (η)
Σάλα (α):
3320
περιπαίζω , περιγελώ
αναμπαίζου:
3321
περιποίηση ασθενούς (η)
τζίβεμα (το):
3322
περιποιούμαι
καοέχου:
3323
περιποιούμαι , βοηθώ έναν άρρωστο
τζιβέγγου:
3324
περιποιούμαι , ευνοώ
αποέχου:
3325
περισσεύω
περσέγγου:
3326
περισσότερα
πλέτερα:
3327
περιφέρομαι ενοχλητικά
βεργογού:
3328
περιφρόνηση (η)
καταφρόνησι (α):
3329
περνώ
απεραΐχου:
3330
περνώ
περαΐχου:
3331
περνώ
περού:
3332
περονιάζω , σουβλίζω
περονιάζου:
3333
πέταλο (το)
πέταλε (το):
3334
πεταλούδα (η)
ψουχαρούδα (α):
3335
πεταλούδα του μεταξοσκώληκα (η) , νυχτερίδα
λυχκήρα (α):
3336
πέταμα,ρίξιμο με ορμή (το)
βρουντούζισμα (το):
3337
πεταμένος με ορμή (ο)
βρουντουζιστέ (ο):
3338
πετάω
ανεμούκου:
3339
πετάω το κοντάρι
κονταρέγγου:
3340
πετεινός (ο)
βούλε (ο):
3341
πέτρα (η)
πέτσε (ο):
3342
πέτρα κοίλη (η) , τρύπα στο έδαφος
γράβα (α):
3343
πετρίτσα (η)
πετσάρι (το):
3344
πετσέτα φαγητού (η)
μπόλια (α):
3345
πετυχαίνω
πιτυχαίνου:
3346
πετώ
πετού (α):
3347
πετώ , ρίχνω κάτι
αποτείνου:
3348
πετώ με ορμή
βρουντουζίζου:
3349
πεύκινος (ο)
πεύτζινε (ο):
3350
πεύκο (το)
πεύκο (ο):
3351
πήγα
εζάκα:
3352
πηγάδι (η)
κηγάδι (το):
3353
πήγαιμα (το)
ζάμα (το):
3354
πηγαιμένος (ο)
ζακού (ο):
3355
πήγαινε
έντζε:
3356
πήγαινε
χάγκε:
3357
πηγαίνω
έγκου:
3358
πηγούνι (το) , κάτω σαγόνι
κατασάγονε (το):
3359
πηδώ
ασπηδού:
3360
πήζω
πάσσου:
3361
πήλινο αγγείο για λάδι (το)
ρογί (το):
3362
πήλινο κανάτι (το)
κουνία (α):
3363
πηλός (ο)
πηλέ (ο):
3364
πήρα
άγκα:
3365
πήρα
άγκα:
3366
πηρούνι (το)
κηρούνι (το):
3367
πηχτός (ο)
πητέ (ο):
3368
πήχυς (ο)
πήχα (α):
3369
πιάνομαι απο κάπου
αγκραίνου:
3370
πιάνω,αρχίζω
κιάνου:
3371
πιασμένος (ο)
κιατέ (α):
3372
πιατάκι (το)
πιατάτζι (το):
3373
πιάτο (το)
πιάτε (το):
3374
πίκρα (η)
κίκρα (α):
3375
πικραίνω
κικραίνου:
3376
πικραμυγδαλιά (η)
κικρονυγδαλία (α):
3377
πικραμύγδαλο (το)
κικρονύγδαλε (το):
3378
πικροδάφνη (η)
δαφνία (α):
3379
πικροδάφνη (η)
κικροδαφνία (το):
3380
πικρός (ο)
κικρέ (ο):
3381
πινακίδα (η)
κινακίδα (α):
3382
πινακωτή (η)
πινακουτά (α):
3383
πιναρός (ο)
πιναρέ (ο):
3384
πίνω με την γλώσσα
λάφου:
3385
πίπτω,πέφτω , πέφτω
τσιτένου:
3386
πισινός (ο)
κισινέ (ο):
3387
πίσσα (η)
κίσσα (α):
3388
πιστεύω
θαρού:
3389
πιστεύω
κιστίου:
3390
πίστη (η) , θρησκεία
κίστι (α):
3391
πίσω (η)
κίσου:
3392
πίτα (η)
πάτα (α):
3393
πίτα (η) , πλακόπιτα
κήτα (α):
3394
πίτουρο (το)
κίτουρε (το):
3395
πιώσιμο (το)
κίμα (το):
3396
πλάγι (το)
πλεάρα (α):
3397
πλάγι πλάγι
πραγιανά:
3398
πλαγιάζω
πραγιάζου:
3399
πλάθω
πράσσου:
3400
Πλάκα (η)
Πάκα (α):
3401
πλακώνω
πακούνου:
3402
πλασμένο (το)
πρατέ-ά-έ (ο):
3403
πλαστής (ο)
πηταόκαλε (το):
3404
πλαταίνω , ευρύνω , μεγαλώνω
πραταίνου:
3405
πλάτανος (ο)
πατάνα (α):
3406
Πλάτανος (ο)
Πάτανε (ο):
3407
πλατόφυλλος (ο) , πλατύφυλλος
πρατοφύλι (ο):
3408
πλατύς-εία-ύ (ο)
πρατείε -τεία-κιού (ο):
3409
πλατύτερος (ο)
πράκιου (ο):
3410
πλέκω
πρέγου:
3411
πλεμμόνι (το)
πλεμμόνι (το):
3412
πλένω , αποπλύνω , ξεπλένω
κρύζω:
3413
πλένω με μόσκο
μοσκοκρίζου:
3414
πλεξούδα (η)
πρεξίδα (α):
3415
πλέον
πλέα:
3416
πλευρά (η)
πράκα (α):
3417
πλευρόν (το)
πλευρέ (το):
3418
πλέω
πλέου:
3419
πλέω , κολυμπώ
απλέου:
3420
πλέω με όλα τα άρμενα , αρμενίζω
αρμενίζου:
3421
πληγή (η)
πληγά (α):
3422
πληγώνω
πληγούκου:
3423
πλήθος (το)
πλήθι (το):
3424
πλημμύρα (η)
πολυμπρία (α):
3425
πληρωμή (η)
πλερωνή (α):
3426
πληρώνω
πλερούκου:
3427
πλησιάζω
κοντέγγου:
3428
πλουμίδι (το)
πουνίδι (το):
3429
πλουμίζω
πουνίζου:
3430
πλούσια νύφη (η) , νύφη αρχόντισσα
αρχοντονύθη (α):
3431
πλούσιος (ο)
πλούσιε (ο):
3432
πλουτίζω , πλουταίνω
πλουτέγγου:
3433
πνέω , αναπναίω , ανασαίνω
πνέου:
3434
πνίγω , στραγκαλίζω , κατακλυζω
πρίνδου και πρίγγου:
3435
πόδι (το)
πόϊ (το):
3436
πόδι (το)
πούα (ο):
3437
ποδόγυρος (ο)
ποδόγιουρε (ο):
3438
ποθώ
ποθού:
3439
ποιός (ο)
περ αντί ποιερ (ο):
3440
ποιός-α-ο
ποίε-α-ου:
3441
πόλεμος (ο)
πόλεμο (ο):
3442
πολεμώ
πολεμού:
3443
πόλις,πολιτεία (η)
χώρα (α):
3444
πολίτης (ο)
πολίτα (ο):
3445
πολλές βρισιές
βζισίδι (το):
3446
πολύ
πάσου:
3447
πολύ αδύνατος (ο) , κουρασμένος
αποτσυγουτέ (ο):
3448
πολύ αλμυρό (το)
αρτσέντο (ο):
3449
πολύ αλμυρό κουλούρι (το)
αρμεροκούλουρε (το):
3450
πολύ καλός (ο)
πεντάκαλε (ο):
3451
πολύ μεγάλη (η)
ατσόζα (α):
3452
πολύ μελαχρινός (ο) , μαύρος
αραποσάβανε (ο):
3453
πολύ νερουλός χυλός (ο)
λάμα (α):
3454
πολύ πρωΐ
συνταχούλια:
3455
πολυκαιρία (η)
πολυντζαιρία (α):
3456
πολυλογάς (ο) , φλύαρος
αποαλητέ (ο):
3457
πολυξερος (ο)
πολύξερε (ο):
3458
πολύς -ή -ύ (ο)
πάσε-α -ου (ο):
3459
πολύς-η πολλή το πολύ (ο)
περσέ -ά -ού (ο):
3460
πολυχρονεμένος (ο)
πολυχρονευτέ,-ά,-έ (ο):
3461
πομπεύω
πομπέγγου:
3462
πονεμένος (ο)
μοζατέ-ά-έ (ο):
3463
πόνεσα
εμοζάκα:
3464
πονηριά (η)
πονηράδα (α):
3465
πονηρός (ο)
πονηρέ,-ά,-έ (ο):
3466
πόνος (ο)
μόζαμα (το):
3467
πόνος (ο)
πόνε (ο):
3468
ποντικάκι (το)
πογκικούλι (το):
3469
ποντίκι (το)
αρπετέ (το):
3470
ποντικός (ο)
πογκικό (ο):
3471
πονώ
μοζού:
3472
πορδή (η)
πουνδά (α):
3473
πορδίζω (η)
πουντζίζου (α):
3474
πορεία εντός του χωριού (η)
ρούγα (α):
3475
πορνεύω
πορνέγγου:
3476
πόρτα (ο)
πόρε (ο):
3477
πόσος
πόσε:
3478
ποσότητα μαλλιού για την ρόκα (η)
αμνί (το):
3479
ποταμάκι (το)
ποταμούτσι (το):
3480
ποταμός (ο)
ποταμό (ο):
3481
πότε
πότε:
3482
ποτήρι (το)
ποκήρι (το):
3483
ποτίζω
ποκίχου:
3484
ποτιστικός (ο)
ποκιστικό (ο):
3485
ποτίστρα (η)
ποκίστρα (α):
3486
ποτό (το) , πιοτό
κιωτέ (το):
3487
πού
κια:
3488
που δε φτουράει , άφτουρος
άφτουρε (ο):
3489
που δεν σαλαγήθηκε (ο)
ασάλητε (ο):
3490
που δεν σιχαίνεται
ασίχιατε (ο):
3491
που να μη χαρείς
αχαίζητε (ο):
3492
πουγγί (το)
πούγγα (α):
3493
πουθενά
κήπτα:
3494
πουλάκι (το)
πουλάτζι (το):
3495
Πούλεια (η)
Πούλεια (α):
3496
πουλί (το)
πουλί (το):
3497
πούλιθρα
Πούλιχρα:
3498
πουλώ
που:
3499
πουλώ
πού:
3500
πουνέντες (ο) , δυτικός άνεμος
καταό (ο):
3501
πούπουλο (το)
πούπουλε (το):
3502
πράγμα (το)
πράμα (το):
3503
πράγμα σιχαμερό
σίχαμα (το):
3504
πράγμα χαλασμένο (το)
χάρβαλε (το):
3505
πράγματα , είδη , έπιπλα
είδητα:
3506
Πραγματευτή (η)
Πραματευτά (α):
3507
πραγματευτής (ο)
πραματευκή (ο):
3508
πραγματικά
αληθινά:
3509
πραμάτια (η)
πραμακεία (α):
3510
πράσινη σαύρα (η)
γαϊρουκοστέρα (α):
3511
πράσινος-η-ο
πράσινε-ε-ε:
3512
Πραστιώτικος (ο)
Πραστζιώτσιχο (ο):
3513
Πραστός (ο)
Πραστέ (ο):
3514
Πρέγασος (ο)
Πρέγασε (ο):
3515
πρέπει
πρέπουντα:
3516
πρήσκομαι , εξογκούμαι , φουσκώνω
πρησκούμενε:
3517
πρίν
πρίν:
3518
πρίν από αρκετή ώρα
αποταποούρα:
3519
πρίν απο λίγη ώρα , προτύτερα
αποούρα:
3520
πριν χαράξει
αχάρατα:
3521
πρινοκόκκι (το)
πρινόκοκο (ο):
3522
πρίνος (ο) , πουρνάρι
πρίνε (ο):
3523
προβάλλω
προβάνου:
3524
προβατίνα (η)
μηλιόρα (α):
3525
προβατίνα (η)
προβατίνα (α):
3526
πρόβατο (το)
προύατε (το):
3527
πρόβατο ή γίδα δύο ετών (το)
δευτέρι (το):
3528
πρόβατο που έχει μαύρο χρώμα στο κεφάλι (το)
βάκρινε (ο):
3529
προγαμιαία δωρεά (η)
παλληκαριάτικο (το):
3530
προγιαγιά (η)
παραμαμμού (α):
3531
προγονή (η)
προγονά (α):
3532
πρόγονος (ο)
προγονέ (ο):
3533
προετοιμάζω
προεκοιμάζου:
3534
πρόθυμος (ο)
πρόθυμο (ο):
3535
προκόβω , κάνω προόδους
προκόφου:
3536
προκοπή (η)
ασελί (το):
3537
προκοπή (η) , πρόοδος
προκοκή (α):
3538
προξενητής (ο)
προξενηκή (ο):
3539
προξενήτρια (η)
προξενήτρα (α):
3540
προπάππους (ο)
παραπάππου (ο):
3541
προς τα εκεί , εκείθεν
καταπά:
3542
προσεύχομαι
δεουμένε:
3543
πρόσεχε
βάρδα (α):
3544
προσεχτικός (ο)
προσεχτικό-ά-ό (ο):
3545
προσέχω
προσέχου:
3546
προσκολλώμαι , πιάνομαι , κολλάω
αγκούκου:
3547
προσόψιο (το) , η πετσέτα
βαγιόλι (το):
3548
προστατεύω
προστατέγγου:
3549
προστάτης (ο)
προστάτα (ο):
3550
προσφέρω
προσφερίκου:
3551
προτιμώ
προκιμού:
3552
προφητεία (η)
προφηκεία (α):
3553
προφητεύω
προφητέγγου:
3554
προφήτης (ο)
προφήτα (ο):
3555
προφθάνω , προφταίνω
προυταίνου:
3556
προφορά (η)
προφορά (α):
3557
προχτές
τατσιπέρι:
3558
πρωί
σύνταχα:
3559
πρώτα
πρώτα:
3560
πρωτόγαλα (το)
κουράστρα (α):
3561
πρώτος,-η -ο (ο)
πρώτε,-α,-πρώκιου (ο):
3562
πρωτοφανής (ο)
προφαντέ,-ά,-έ (ο):
3563
πρωτύτερα
πρωτούτερα:
3564
πτέρνα (η)
φτέρνα (α):
3565
πτόηση (η)
φτόησι (α):
3566
πτώση (η)
τσύταμα (το):
3567
πτωχαίνω
φτωχαίνου:
3568
πτωχός
φτωχό ,-ά, -ό (ο):
3569
πυκνός (ο)
κυκνέ (ο):
3570
πυκνός λόγκος (ο)
ρομάνι και το ρουμάνι (το):
3571
πύον (το)
πούϊ (το):
3572
πυράκανθα (η)
μουρτζία (α):
3573
πύργος (ο)
κύργο (ο):
3574
πυρετός (ο)
κιαμό (ο):
3575
πύρωμα (το)
κύρουμα (το):
3576
πυρώνω , ζεσταίνω
κυρούκου:
3577
πυτιά (η)
τάνη (α):
3578
πωλητής (ο)
πουληκή (ο):
3579
πωλήτρια (η)
πουλήτρα (α):
3580
πώς
πού:
3581
ραβδί (το)
ραβδί (το):
3582
ραβδίζω
ραβδίζου:
3583
ραγδαία βροχή (η)
ρική (α):
3584
ραγίζω
ραγίζου:
3585
ραδίκι (το)
ροϊδίτζι (το):
3586
ραντίζω
ραγκίζου:
3587
ραπάνι (το)
ράπανε (το):
3588
ράπτω
σάφου:
3589
ράσο (το)
ράσε (το):
3590
ράσο του παπά (το)
μπινίσι (το):
3591
ραφή (η)
ραθή (α):
3592
ραφή ενος υφάσματος (η)
σαβά (α):
3593
ραχοκοκκαλιά (η) , σπονδυλική στήλη
καταρραχία (α):
3594
ρεβίθι (το)
ροϊδίθι (το):
3595
ρείκι (το)
ρείτζι (το):
3596
ρεματαριά (η)
μουκάλα (α):
3597
ρεματιά (η) , χαράδρα
γάσα (α):
3598
ρεμπελεύω
ρεμπελίου:
3599
Ρεποντίνα (η)
Ριπογκίνα (α):
3600
ρετσίνα (η)
ρετσίνα (α):
3601
ρευματισμός (ο)
ρεμακικό (το):
3602
ρέω
σέου:
3603
ρέω , για ξύλινα δοχεία που είναι τρύπια
πρέου:
3604
ρέω , κυλάω
σέου:
3605
ρημάζω
ρημάζου:
3606
ρηχός (ο)
αναχλέ (ο):
3607
ρηχός (ο)
ρηχό-ά-ό (α):
3608
ρίγανη (η)
ρούγανι (α):
3609
ρίζα (η) , η ρίζα των δέντρων και των φυτών
σίνδα (α):
3610
ρίζα έξω από το έδαφος (η)
ξώσινδα (α):
3611
ρίζα του αυτιού (η)
σινδοβότανε (το):
3612
ριζώνω
σινδούκου:
3613
ρίζωσα
εσινδούκα:
3614
ρίχνομαι
ξερισκούμενε:
3615
ρίχνω
ξερίχου:
3616
ρίχνω σπόρους
σπουρίχου:
3617
ρόγχος του θανάτου (ο)
ρουχάλι (το):
3618
ροδακινιά (η)
ροδατζινία (α):
3619
ροδάκινο (το)
ροδάτζινε (το):
3620
ροδάμι (το)
ροδαμό (ο):
3621
ρόδι (το)
ρόϊδι (το):
3622
ροδιά (η)
ροϊδία (α):
3623
ρόδινο,κόκκινο (το)
βερζί (το):
3624
ροδοκόκκινος (ο)
ροδοκότσινε-ε-ε (ο):
3625
ρόζος (ο)
ρόζε (ο):
3626
ρόκα (η)
ερόροκα (α):
3627
ρόκα (η)
ρόκα (α):
3628
ρόκα για τις τρίχες των γιδιών (η)
τσιχόροκα (α):
3629
ροκάνι (το)
ρουκάνι (το):
3630
ροκανίζω
ρουκανίνδου:
3631
Ροντινό (το)
Ρεογκινέ (το):
3632
ρουθούνι (το)
θρούνι (το):
3633
ρουφώ
ρουφού:
3634
ρουχαλητό (το)
ρουχαλιτέ (ο):
3635
ροφός (ο)
ρουφό (ο):
3636
ροχαλίζω
ρουχαλίνδου:
3637
ρυάκι (το)
ράτζι (το):
3638
ρύζι (το)
ρύζι (το):
3639
ρώγα (η)
ρώγα (α):
3640
ρωθωνίζω
θρουνίζω:
3641
ρωτώ
ερωτού:
3642
σάβανο (το)
σάβανε (το):
3643
σαβανώνω
σαβανούκου:
3644
σάββατον (το)
σάμπα (α):
3645
σαβούρα (η)
σαβούρα (α):
3646
σαγόνι (το)
σταγόνι (το):
3647
σαΐτα (η)
σαγιτά (α):
3648
σάκος (ο)
σάκο (ο):
3649
σάκος (ο)
ταγάρι (το):
3650
σαλέπι (ποτό) (το)
σαλέπι (το):
3651
σαλεύω , κινώ , κινούμαι
σαλέγγου:
3652
σαλεύω τα γιδοπρόβατα
σαού:
3653
σάλεψα
εσαλεύα:
3654
σαλιάρης (ο) , φλυαρός
σαλιάρι -ρα -ρικο (ο):
3655
σάλιο (το)
σάλι (το):
3656
σαν
σαν:
3657
σανίδα (η)
σανία (α):
3658
σαπίζομαι
σαπρίου:
3659
σαπίζω
σαπραΐχου:
3660
σαπίζω τελείος
αποσαπζίου:
3661
σαπίλα (η)
σαπρία (α):
3662
σάπιος (ο)
σάπρε (ο):
3663
σαποκωλιάζω
σαπροκωλίου:
3664
σαπούνι (το)
σαπούνι (το):
3665
σαπουνίζω
σαπουνίζου:
3666
σάρα , επικίνδυνο πέρασμα
σαλία (ο):
3667
σαράκι (το)
κόκηκα (ο):
3668
σαράκι (το)
σάρακα (ο):
3669
σαρακοστή (η)
σαρακοστά (α):
3670
σαράντα
σαράντα:
3671
σαρανταήμερο (το)
σαραντάημερε (το):
3672
σάρκα (η)
σάρκα (α):
3673
σαρκώνω
σαρκούκου:
3674
σαρώνω
σαρούκου:
3675
σάρωσα
εσαρούκα:
3676
σατανάς (η) , διάβολος
σατανά (ο):
3677
σαχλός
σαχλέ-ά-έ:
3678
σβάρνα (η)
ζβάρνα (α):
3679
σβέρκος (ο)
κούρκικα (ο):
3680
σβήνω
πουνδέχου:
3681
σε ένα μέρος
μονομερία:
3682
σεβασμός (ο)
σέβασι (α):
3683
σειρά (η) , γραμμή
αράδα (α):
3684
σεληνιάζομαι
σεληνιασκούμενε:
3685
σεληνιασμός (ο)
σεληνιασμό (ο):
3686
σέλλα (η)
σέα (α):
3687
σεντούκι (το)
σεντούτζι (το):
3688
Σεπτέμβριος (ο)
Σοτέμβρι (ο):
3689
σερβίρισμα (το)
παράθεμα (το):
3690
σερβίρω
παραθένου:
3691
σέρνω
σούρου:
3692
σέσκουλε είδος λαχανικού (το)
σέσκουλε (το):
3693
σήκαλη (η)
σήκαλι (α):
3694
σήκω
έτα:
3695
σηκώθηκα
ετάκα:
3696
σηκώνομαι
ταίνου:
3697
σηκώνω τελείως , ξεσηκώνω
αποταΐχου:
3698
σήκωσα
εταΐα:
3699
σήμα (το) , σημάδι , γνώρισμα
σημάδι ή σημάϊδι (το):
3700
σημαίνω
σημαίνου:
3701
σημειωμένος (ο) , ανάπηρος
παράσημο (ο):
3702
σήμερα το πρωί
τα σύνταχα:
3703
σημερινός (ο)
σαμαρινέ -ά -έ (ο):
3704
σήμερον
σάμερε:
3705
σιγά
αφρά:
3706
σιγά
σιγά:
3707
σιγηλός (ο)
σιγαλέ (ο):
3708
σιδεράκι (το)
σιδεράτζι (το):
3709
σιδερένιος (ο)
σιδερένιε (ο):
3710
σίδερο (το)
σίδερε (το):
3711
σιδερωστιά (η)
κιάνα (α):
3712
σιμιγδάλι (το) , σταροκρίθαρο
ζνιγάδι (το):
3713
σιούτος (ο)
σούτε (ο):
3714
σίτα (η)
κρησάρα (α):
3715
σιφώνι (το)
σίφωνα (ο):
3716
σιχαίνομαι
σιχαινούμενε:
3717
σιχαμερός (ο)
σιχαμερέ,-ά,-έ (ο):
3718
σιχασιά (η)
σιχασία (α):
3719
σιώπησα
εσωπάκα:
3720
σιωπώ
σιγίζου:
3721
σκάβω
σκάφου:
3722
σκάζω
κράνδου:
3723
σκάλα (η)
σκα (α):
3724
σκαλώνω , σκαρφαλώνω , αναρριχώμαι
σκαούκου :
3725
σκάλωσα
εσκαούκα:
3726
σκάνδαλο (το)
σκάνδαλε (το):
3727
σκαντζόχοιρος (ο)
σκαντζόχιουρε (ο):
3728
σκάσιμο των χειλιών από το κρύο (το)
βόρισμα (το):
3729
σκασμένος (η)
κρατέ (ο):
3730
σκατζόχοιρος (ο)
σκατζόχιουρε (ο):
3731
σκατό (το)
σκατέ (το):
3732
σκάφη (η)
κούβαλε (ο):
3733
σκάφη (η)
σκάφη (α):
3734
σκεπάζομα
μπετσίμενε:
3735
σκεπάζω
μπέχου:
3736
σκεπάζω
στζεπάχου:
3737
σκεπάρνι (το)
στζέπαρνε (το):
3738
σκεπαρνιά (η)
στζερπανία (α):
3739
σκέπασα
εμπέα:
3740
σκέπασμα (το)
μπέτσιμο (το):
3741
σκέπασμα (το)
πούμα (το):
3742
σκέπασμα από τρίχες γιδών (το)
σάγισμα (το):
3743
σκεπή σπιτιού (η)
στζέκη (α):
3744
σκέπτομαι
στοχασκούμενε:
3745
σκέψη (η) , ο στοχασμός
στόχασι (α):
3746
σκιά (η) , το ψάθινο καπέλο
στζάδα (α):
3747
σκιάζω , αποσκιάζω
αποστσάζου:
3748
σκίζα (η)
κρανίδα (α):
3749
σκίζα (η) , Ξύλο σκισμένο
στζίζα (α):
3750
σκίζω
στζίζου:
3751
σκίνος (ο) , σχίνος
τσίνε (α):
3752
σκλάβα (η)
σκάβα (α):
3753
σκλαβιά (η)
σκαδία (α):
3754
σκλάβος (η)
σκάδο και σκάβο (ο):
3755
σκληρός (ο)
βάρβαρε (ο):
3756
σκνίπα (η)
κρίπα (α):
3757
σκοινί (το)
σκοινί (το):
3758
σκοινί με το οποίο σέρνουμε, δεμένο από τα κέρατα (το)
βοϊδόδεμα (το):
3759
σκοινί που κρατεί το βρακί (το)
βρακοζούνι (το):
3760
σκοινί τρίχινο συνήθως (το)
βασταγό (ο):
3761
σκόνη (η)
σκόνι (α):
3762
σκοντάφτω
σκοντάφου:
3763
σκορδαλιά (η)
σκορδαλία (α):
3764
σκόρδο (το)
σκούνδι ή σκούντι (το):
3765
σκορπιδόχορτο (το)
σκορπιδάτζι (το):
3766
σκορπίζω , διασπείρω , διασκορπίζω
σκορκίχου:
3767
σκοτεινιάζω
σκοτεινιάζου:
3768
σκοτείνιασμα (το)
ψίφουμα (το):
3769
σκοτείνιασμα (το) , σουρούπωμα
αψίφουμα (το):
3770
σκοτεινός (ο)
ψιφουτέ (α):
3771
σκοτεινός-ή-ό (ο)
σκοτεινέ-ά-έ (ο):
3772
σκοτώνω
πεναΐχου:
3773
σκοτώνω , φονεύω
σκοτούνου:
3774
σκούζω , φωνάζω
βαΰνδου:
3775
σκουλαρίκι (το)
σκαρίτζι (το):
3776
σκουλήκι (το)
κώακα (ο):
3777
σκουληκιάζω
κωατζίου:
3778
σκουντώ , σπρώχνω , προωθώ
σκουγκίχου:
3779
σκούπα (η)
σκούπα (α):
3780
σκουπίδι (το) , σαρίδι
σούκι (το):
3781
σκουπίζω
ψαίνου:
3782
σκούπισα
εψάκα:
3783
σκουπισμένος (ο)
ψατέ (ο):
3784
σκουριά (η)
ζγουρία (α):
3785
σκουριάζω
ζγουράζου:
3786
σκουριάζω
ζγουρίου:
3787
σκουριάζω
σκουρνίου:
3788
σκούρκος (ο)
ασκούρκο (ο):
3789
σκουτέλα (η) , η τσανάκα
σκουτέα (α):
3790
σκουτελάκι (το)
σκουντεάτζι (το):
3791
σκουφιά (η)
σκούθια (α):
3792
σκρόφα (η)
σκούρφα (α):
3793
σκύβω
σκιούφου:
3794
σκύλα (η)
κουνάρα (α):
3795
σκυλάκι (το)
κουλούκι (το):
3796
σκύλλα (η)
στζύα (α):
3797
σκυλλάκι (το) , κουτάβι
κουνάρι (το):
3798
σκυλλοκρομμύδι (το)
κρεμμούνα (α):
3799
σκυλλόχορτο (το) , σκυλλοβότανο
κουνουσάρα (α):
3800
σκύλος (ο)
κούε (ο):
3801
σκύλος μελανωπός
μούργο (ο):
3802
σκυλότριχα (η)
κουνότσιχα (α):
3803
σκωταριά (η) , τα εντόσθια
σκωταριά (α):
3804
σοβαρά
βαρία:
3805
σούβλα (η) , ο οβελός
σούγα (α):
3806
σούπα με ψωμί (η)
πανάδα (α):
3807
σουπιά (η)
σουπία (α):
3808
σούρωμα (το) , διήθηση
άσημα (το):
3809
σουρωμένος (ο)
ασητέ (ο):
3810
σουρώνω
σουρούνου:
3811
σουσάμι (το)
σουσάνι (το):
3812
σπάγγος (ο)
γκιούλι (το):
3813
σπάζω
σπάζου:
3814
σπάζω , κομματιάζω , τσακίζω
κατσοποϊχου:
3815
σπάθα του αρότρου (η)
σπάθα (α):
3816
σπαθί (το)
σπαθί (το):
3817
σπανάκι (το)
σπανάτζι (το):
3818
σπάραχνα , βράγχια
σπάραχνε (το):
3819
σπάρτινος (ο)
πάντζινε,-ε,-ε (ο):
3820
σπάρτο (το)
πάντι (το):
3821
σπάσιμο (το) , τσάκισμα
κάτσουμα (το):
3822
σπασμός (ο)
σπασμό (ο):
3823
σπασμός (ο)
φεαχτέ (ο):
3824
σπάταλος άνθρωπος (ο)
ξεδρεμελιουράρι (ο):
3825
σπαταλώ
ασωτέγγου:
3826
σπάω , τσακίζω
κατσούνου:
3827
σπέρμα (το) , ο σπόρος
πράμα (το):
3828
σπέρνω
πείρου:
3829
σπέρνω αραιά
αζοπείρου:
3830
σπήλαιο (το)
σπηλία (α):
3831
σπίθα (η)
σπίθα (α):
3832
σπιθαμή (η)
σπιθαμά (α):
3833
σπίνος (ο)
σπινιούρι (το):
3834
σπιτάκι (το)
τζεάρι (το):
3835
σπιτάρα (η) , σπιταρόνα
τζεάρα (α):
3836
σπλαχνίζομαι
σπλαχνισκούμενε:
3837
σπλάχνο (το)
σπλάχνε (το):
3838
σπλήνα (η)
σπιλήνα (α):
3839
σπόνδυλος ραχοκοκαλιάς (ο)
πόνδυλε (ο):
3840
σπόρος (ο)
πούρε (ο):
3841
σπουργίτης (ο) , αγριοπούλι
αγροπούλι (το):
3842
σπουργίτι (το)
αγζοπούλι (το):
3843
σπυρί (το)
σπυρί (το):
3844
σταγόνα βροχής (η)
ψιχάλι (το):
3845
σταθερός (ο) , ευσταθής
σταθερέ (ο):
3846
στάλα (η)
κιαούα (α):
3847
στάλα (η) , λίγο
τσαούα (α):
3848
σταλίζω , αναπαύομαι κυρίως για ζώα
σταλιάζου:
3849
στάλσιμο (το)
απόλυμα (το):
3850
Σταματίνα (η)
Σταματού (α):
3851
Σταμάτιος (ο)
Σταμάκι (ο):
3852
σταματώ
σταμακίχου:
3853
σταματώ
σταματού:
3854
στάμνος (η)
σταμνί (το):
3855
στανιό (το)
τανέο (το):
3856
σταύλος (ο)
εμποκό (ο):
3857
σταυρός (ο)
σταυρέ (ο):
3858
σταυρώνω
σταυρούκου:
3859
σταυρώνω , τυλίγω σταυρωτα
βρακούκου:
3860
σταφίδα (η)
κιαθία (α):
3861
σταφύλι (το)
βότσε (ο):
3862
σταφυλίτης (ο)
σταφυλίτα (ο):
3863
σταχτερό πουλί (το)
σποϊλιάρι (ο):
3864
στάχτη (η)
σποΐα (α):
3865
στάχτη (η) , πολύ καμένο
σκούρμο (ο):
3866
σταχτόπαννο (το)
παννιάρα (α):
3867
σταχτύς (ο)
σποΐλωπο:
3868
στεγνώνω
στεγνούκου:
3869
στεγνώνω
ψαχνίζου:
3870
στείβω
στείφου:
3871
στείρα (η)
στέρφα (α):
3872
στείρα (η) , στέρφα
μαρμάρα (α):
3873
στέκω , στέκομαι
στέκου:
3874
στενάζω
στενάζου:
3875
στενόφυλλος (ο)
στενοφύλι (ο):
3876
στενοχωρήθηκα , θύμωσα
εχολιάκα:
3877
στενόχωρος (ο)
στενόχωρε (ο):
3878
στενοχωρώ
στενοχωρού:
3879
στέργω
στεργούμενε:
3880
στερεώνω
στερούκου:
3881
στέρηση (η)
στέρηση (α):
3882
στεριά (η)
στερήα (α):
3883
στέρνα (η)
στέρνα (α):
3884
στεφάνι (το)
στεφάνι (το):
3885
στεφάνι βαρελιού (το)
βίρι (το):
3886
στεφανώνω
στεφανούκου:
3887
στήθος (το)
στήθι (το):
3888
στημόνι (το)
τάμο (ο):
3889
στην
τα και τάν:
3890
στήνω , τοποθετώ
σταλίχου:
3891
στης
τα και τάρ:
3892
στοά μέσα στη γη (η)
γαλαζία (α):
3893
στοίβα (η)
στασία (α):
3894
στοιχειόο (το) , το φάντασμα
στοιχείε (το):
3895
στοίχημα (το)
στοίχημα (το):
3896
στολίδι (το)
στολίδι (το):
3897
στολίζω
στολίζου:
3898
στόμα (το)
στούμα (το):
3899
στόμα (το)
τούμα (το):
3900
στομάχι (το)
στομάχι (το):
3901
στομώνω , χορταίνω
στομούκου:
3902
στουπί (το)
στούπα (α):
3903
στούπι (το)
στουκί (το):
3904
στραβόκαρφο (το) , καρφί για να κρεμάσουμε κάτι
άγκραμα (το):
3905
στραβοκοιτάζω
στραβοξεικάζου:
3906
στραβολαίμιασα
εσοφωνία:
3907
στραβολεμιάζω , στρεψαυχενίζω
σοφωνίζου:
3908
στραβομάρα (η)
σταβουμάγρα (α):
3909
στραβώνω
στραβούκου:
3910
στραβώνω τελείως
αποστραβούκου:
3911
στραγάλι (το)
ασαγάλι (το):
3912
στραγγίζω , σουρώνω
στραντζίχου:
3913
στραμπουλίζω , στραγγουλίζω
στραμπουλίζου:
3914
στρατιώτης (ο)
στρακιώτα (ο):
3915
στρατός (ο)
αστσέζι (το):
3916
στρεβλός (ο) , τυφλός
στραβό,-ά,-ό (ο):
3917
στριβω
σούφου:
3918
στρόβιλος (ο) , γρήγορα
βρουντούρα (α):
3919
στρογγυλεύω
στροντζυλέγγου:
3920
στρογγυλός (ο)
στροντζυλέ,-τζυά,-τζυλέ (ο):
3921
στρούγγα (η)
στρούγγα (α):
3922
στρόφαλος εργαλειού (ο)
είλιστρε (το):
3923
στρυμώχνω
στρυμούκου:
3924
στρώμα (το)
ματαράτζι (το):
3925
στρώνω
στρούνου:
3926
στύλος (ο) , ο κίουλε , πάσσαλος
τσούλε (ο):
3927
στύλος (ο) , πάσσαλος
κιούλε (ο):
3928
στυλώνω , στηρίζω με ξύλο
στυούκου:
3929
συγγένεια (η)
δικοσύνα (α):
3930
συγκρούω
κουτουλίζου:
3931
συγκρούω τα ξύλα της φωτιάς για να αναπτυχθεί φλόγα
συκρούκου:
3932
συγνώμη (η)
συχώρεσι (α):
3933
συγχύζω
συχύζου:
3934
συγχώρα
σκώρε:
3935
συκιά (η)
συντζά (α):
3936
σύκο (το)
σούκο (το):
3937
συκοφάντρια (η)
αθιογίστρα (α):
3938
συκώτι (το)
σκώκι (α):
3939
συλογίζομαι , σκέπτομαι
συννοϊνδούμενε:
3940
συμμαζεύομαι , συστέλλομαι
ζαρούνου:
3941
συμμαζεύω , συγκεντρώνω
συμμαζούκου:
3942
συμμετέχων σε γάμο (ο)
γαμιώτα (ο):
3943
συμπαθώ
συμπαθού:
3944
συμπεραίνω , διαμορφώνω
ακεικάζου:
3945
συμπεραίνω , υποθετω
συνεικάζου:
3946
συναγρίδα+ (η)
συναγρίδα (α):
3947
συνάζω , συναθροίζω , συγκεντρώνω
συνάζου:
3948
συνάχι (το)
συνάχι (το):
3949
συνεννοούμαι
απονοϊκούμενε:
3950
συνερίζομαι
συνερισκούμενε:
3951
συνέρχομαι , αναρρώνω
ανακαρούκου:
3952
συνεχώς
ντάϊμα:
3953
συνηθίζω
συνειθίζου:
3954
συννεφιά (η)
συγνοθία (α):
3955
συννεφιασμένος (ο)
συγνεφουτέ,-ά,-έ (ο):
3956
σύννεφο (το)
σύγνεφο (το):
3957
συνοδεύω
συνοδέγγου:
3958
συνορεύω
συνορέγγου:
3959
σύνορο (το)
σύνορε (το):
3960
συνουσιάζομαι
γαμού:
3961
συντροφιά (η)
κολλεγία (α):
3962
συντρόφισσα (η) , γειτόνισσα
κολλέγισσα (α):
3963
σύντροφος (ο) , συνέταιρος , συνάδελφος
κολλέγα (ο):
3964
σύρριζα
έσινδα:
3965
συρτός (ο)
σουρτέ (ο):
3966
συχαρήκι (το)
σκαρήτζι (το):
3967
σφάζω
θύου:
3968
σφενδόνη (η)
φτεγγούνα (α):
3969
σφήκα (η)
τσηνά (α):
3970
σφήκα (η)
τσινά (α):
3971
σφήνα (η)
σφήνα (α):
3972
σφίγγω
σφίγγου:
3973
σφουγγάρι (το)
σφουγγάρι (το):
3974
σφραγίδα (η)
βούα (α):
3975
σφυρίζω
θιουθιουρίζου:
3976
σχισμάδα (η)
λειψάδα (α):
3977
σώζομαι
γλυτούνου:
3978
σωθικό (το) , τα εντόσθια , τα σπλάχνα
σωθικό (το):
3979
σωλήνας (ο)
κάναλε (ο):
3980
σώνω , φτάνω , προφτάνω
σούνου:
3981
σωπαίνω , σιωπώ
σωπαίνου:
3982
σωριάζω , σωρεύω , στοιβάζω
σωριάζου:
3983
σωρός (ο)
σωρέ (ο):
3984
σωρός από πέτρες (η)
αρμακά (α):
3985
σωρός χαλίκων (ο)
τροχαλία (α):
3986
σωστός (ο)
σουστέ-ά-έ:
3987
τα
ταν:
3988
τα άχρηστα του αλωνιού
απολιχνίδια (το):
3989
τα εκατό κομμάτια
τζηντζηνάρι (το):
3990
τα λίγα μαλλιά που μένουν στο χτένι μετά το χτένισμα
αποχτενίδι (το):
3991
τα μασούρια
πανία:
3992
ταγίζω
ταγίχου:
3993
ταίρι (το)
ταίρι (το):
3994
ταιριάζω
ταιράζου:
3995
ταλαίπωρος (ο)
άπορε (ο):
3996
τάμα (το)
τάμα (το):
3997
ταξιδεύω , πλανιέμαι
αργανίζου:
3998
τάξιμο (το)
τάτσιμο (το):
3999
ταπεινός (ο)
ταπεινέ (ο):
4000
ταπεινώνω
ταπεινούκου:
4001
ταπείνωση (η)
ταπείνουσι (α):
4002
τάραγμα (το) , τροφή σκύλων
τάραμα (το):
4003
ταράζω
ταράσσου:
4004
ταραξίας (ο)
σκανδαλιάρι (ο):
4005
ταράτσα (η)
δούμα (το):
4006
τάσσομαι , τάζω , υπόσχομαι
τασσούμενε:
4007
ταύρος (ο)
ταύρε (ο):
4008
τάφος (ο)
τάφο (ο):
4009
ταχτικός (ο)
ταχκικό-α-ο (ο):
4010
τελείωμα (το)
αποτελειουμό (το):
4011
τελειώνω , λήγω , παίρνω τέλος
τελειούκου:
4012
τελειώνω , τελεύω , σκοτώνω
τελέγγου:
4013
τελειώνω μια δουλειά
αποσούνου:
4014
τελειώνω τη σπορά
αποπείρου:
4015
τελειώνω τη σπορά
αποσποζάζου:
4016
τελειώνω το αλώνισμα
απαωνού:
4017
τελειώνω το γνέσιμο
απονέσου:
4018
τελειώνω το λίχνισμα
απολιχνίζου:
4019
τελειώνω το μάζεμα
απομαζούκου:
4020
τελείως , εντελώς
τέλεια:
4021
τελείως ξένος , άγνωστος
απόξενε (ο):
4022
τέλος σποράς (το) , Μεταφορικά το στερνοπαίδι
απόπραμα (το):
4023
τελώνης (ο)
τελώνη (ο):
4024
τελώνιον (το)
τελώνι (το):
4025
τεμαχίζω
λειανίζου:
4026
τεντώνω
τεντούκου:
4027
τεντώνω σύρω , τανύζω
τανύνδου:
4028
τεντωτά , τεντωμένος
τέζα:
4029
τέσσαρις
τέσσεροι:
4030
τέστα (η) , κουβάς
μπρακάτζι (το):
4031
τετάρτη (η)
τίτεντα (α):
4032
τέταρτο
τεσσάρατε:
4033
τέταρτο μέρος ενός πράγματος (το)
τερτάκι (το):
4034
τέτζερες (ο)
τέτζερε (ο):
4035
τέτοιο (το)
στοκί (το):
4036
τέτοιος
τσιτερί:
4037
τέχνη (η)
τέχρα (α):
4038
τεχνίτης (ο)
τεχνίτα (ο):
4039
τεχνίτης (ο)
τεχρίτα (ο):
4040
τεχνίτης (ο) , μάστορας
μάστορας (ο):
4041
τζάκι (το)
φωτογωνία (α):
4042
τζίτζικας (η) , τζιτζίκι , τζίντζιρας
τζιτζιρώνα (α):
4043
τηγάνι (το)
τέγανε (το):
4044
τηγανιζω
τεγανίζου:
4045
τηγανίτα (η)
τεγανίτα (α):
4046
τι
τσε:
4047
τίγκα,τίγκα , γεμάτο,γεμάτο
κούρκουα,κούρκουα:
4048
τιμή (η)
κινή (α):
4049
τιμώ
κιμού:
4050
τιμωρώ
κιμαρέγγου:
4051
τιμωρώ
τιμωρού:
4052
τινάζω
κινάσσου:
4053
τινάζω , κρούω
κρούνου:
4054
τινάζω , λάκτισμα
τσινίζου:
4055
τίνος;
τσουνέρ:
4056
τίποτα
τσίπτα:
4057
τιτύβισμα (το)
τσιπίρισμα (το):
4058
το αρνί που δίνει ο τσοπάνης ως λιβαδιάτικο
ανεβάντζε (ο):
4059
το αυγό της πέρδικας (το)
πεντζικαύουλε (το):
4060
το βράδυ , απόψε , το απόγευμα
τάργά:
4061
το γουρούνι
χιούρε, (ο):
4062
το δέρμα των μπροστινών ποδιών του ζώου. (το)
απουζάνα (α):
4063
το δόντι τραπεζίτης (ο)
τσακοντία (ο):
4064
το μεγάλο βήμα (το)
τσαπλάρα (α):
4065
το μερίδιο που παίρνει σε τυρί για κάποιο λιβάδι (το)
αρκυνία (α):
4066
το μικρό αγκάθι (το)
κουλί (το):
4067
Το νερό μέσα στο οποίο νιφτήκαμε (το)
απονιψίδι (το):
4068
το ξερό κλαρί (το)
τσόχανε (το):
4069
το ξυλινο βαρέλι (το)
βαγένι (το):
4070
το πάνω άκρο της ρόκας (το)
αντζίδι (το):
4071
το σταθερό ξύλο στη μέση του αλωνιού (το)
στιγερέ (το):
4072
το συνεχές κλάψιμο (το) , κλάψα
βάγρα (α):
4073
το υγρό που απομένει μετά την παρασκευή σαπουνιού
αρμέγκο (το):
4074
το φυτό λουπινιά
λουπινία (α):
4075
το ψηλότερο μέρος του Πραστού , τοποθεσία του Πραστού
To 2023 θα γιορτάσουμε με πολλές φωτογραφίες … τα 200 χρόνια από τη σύγκλιση της Β΄ Εθνοσυνέλευσης (29 Μαρτίου – 18 Απριλίου 1823). Όλος ο ντουνιάς γνωρίζει το ιστορικό Άστρος από την Β΄ Εθνοσυνέλευση. Καλούμαστε όλοι ,οι συμπολίτες μας , οι τοπικοί σύλλογοι και ο δήμος μας, ΕΜΠΡΑΚΤΑ να γιορτάσουμε την επέτειο και ταυτόχρονα ΕΜΠΡΑΚΤΑ , με συγκεκριμένες ενέργειες που θα αναφέρονται αποκλειστικά και ξεκάθαρα στην εθνοσυνέλευση, να προβάλλουμε με κάθε τρόπο , όπου μπορούμε και στην ιστοσελίδα του δήμου μας , τον «Ιερό Χώρο» της Β΄ Εθνοσυνέλευσης.
Με την ευκαιρία της επετείου για την εθνοσυνέλευση θα προβάλλουμε επίσης όλα τα ιστορικά μνημεία της Θυρεάτιδας Γης , αλλά είναι καθήκον μας και αυτονόητο πρωταρχικά να προβάλλουμε με κάθε τρόπο τον «Ιερό Χώρο» της Β΄ Εθνοσυνέλευσης των Ελλήνων.
Το μήνυμα είναι ένα. Ο “Ιερός Χώρος “ της Β’ Εθνοσυνέλευσης των Ελλήνων και το Προαύλιο της Σχολής Καρυτσιώτη (Μουσείου Άστρους), να γίνουν ελεύθερα προσβάσιμα χωρίς περιορισμούς .
Το έτος 2023 ανήκει τελεσίδικα και αποκλειστικά στον «Ιερό Χώρο» της Β΄ Εθνοσυνέλευσης των Ελλήνων.
«…Ήδη δε μετά δεκαέξ μήνας Δευτέραν να συγκροτήση εν Άστρει συνέλευσιν ....» «Εξεδόθη εν Άστρει εντός του Μουσείου του Καρυτσιώτου», λέει η διακήρυξη της Εθνοσυνέλευσης.
Επαναλαμβάνουμε προηγούμενη παρέμβαση που ακόμα σήμερα είναι επίκαιρη, προσθέτουμε τους αριθμούς από που βρίσκουν τα χρήματα οι έμποροι των όπλων και σκεπτόμαστε τις συνέπειες που έχουν οι παράλογες στρατιωτικές δαπάνες στη ζωή μας.
«Όταν οι πλούσιοι κάνουν πόλεμο, οι φτωχοί πεθαίνουν»…Ζαν Πωλ Σαρτρ
«Οι βομβαρδισμοί αμάχων πάντοτε, όπου και αν γίνονται στον κόσμο, είναι εγκλήματα πολέμου. Τα φονικά όπλα σκουριάζουν από την αχρηστία και στην θέση τους παράγονται καθημερινά καινούργια περισσότερο δαπανηρά. Οι άμαχοι εγκαταλείπουν μια ζωή μέσα στις φλόγες και τα ερείπια και γίνονται πρόσφυγες σε άγνωστους τόπους . Τα παγκόσμια χρηματιστήρια υποχωρούν , ολόκληρος ο κόσμος πληρώνει τα σπασμένα με την ακρίβεια. Οι πολεμικές βιομηχανίες ευημερούν και οι στρατοκράτες πάντοτε πουλάνε όπλα για μεγαλύτερα κέρδη. «Υπερτερεί συντριπτικά ο πόλεμος….» και ο παραλογισμός … και « ο πόλεμος είναι ειρήνη»…..»
Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ή ΑΕΠ) (αγγλ. gross domestic product – GDP) αποτελεί το κυριότερο μακροοικονομικό μέγεθος. Ο βασικός στόχος μέτρησής του είναι η απόκτηση ενός μέτρου της συνολικής ποσότητας αγαθών και υπηρεσιών που παράγονται για την αγορά σε μία δεδομένη χώρα κατά μία δεδομένη χρονική περίοδο.
Από την ιστοσελίδα Trading Economics διαβάζουμε το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ) για το έτος 2021 για όλες τις χώρες του κόσμου σε Αμερικάνικα δολάρια (USD).
Το παγκόσμιο ΑΕΠ είναι 95,549 δισεκατομμύρια Αμερικάνικα δολάρια (USD).
Το ΑΕΠ των είκοσι πλουσιότερων χωρών του κόσμου ( G20) είναι 77,389 δισεκατομμύρια Αμερικάνικα δολάρια (USD) η το 81% του πακόσμιου ΑΕΠ.
Το ΑΕΠ των χωρών φίλων της δύσης από τους G20 είναι 48,969 δισεκατομμύρια Αμερικάνικα δολάρια (USD) η το 63.3 % από το συνολικό ΑΕΠ των χωρών του G20 που είναι 77,389 USD.
Το ΑΕΠ των μεγαλύτερων χωρών φίλων της δύσης είναι 54,720 δις USD (υπάρχουν και άλλες μικρότερες χώρες ).
Αμερική 22,996 το 5% του ΑΕΠ 5% είναι 1,150 δις USD η 13 φορές περισσότερο από την Ρωσσία.
Δύση 54,720 , το 5% του ΑΕΠ 5% είναι 2,736 δις USD η
η 31 φορές περισσότερο από την Ρωσσία.
«Υπερτερεί συντριπτικά ο πόλεμος»….. Οι πολεμικές βιομηχανίες ευημερούν , οι στρατοκράτες πάντοτε πουλάνε όπλα για μεγαλύτερα κέρδη και οι λαοί υποφέρουν.
Αναρωτιόμαστε ποιές θα είναι οι συνέπειες αυτού του παραλογισμού και ποιός τελικά θα τα πληρώσει.
Πρέπει να φτιάξουμε ένα κανόνα πως θα γράφουμε τισς λέξεις για να περιέχουν τα σπουδαιότερα και ΝΑ τα μαθαίνουμε συνοπτικα π.χ. Ένι θέου-α (ΑΘ) να μάθου τα γρούσσα νάμου,
Ονόματα ουσιαστικά και επίθετα (Α,Θ & ΠλΘ????)
Ρήματα (ΕΝ-Α,Θ, Ο ,Αόριστος ,Μετοχή,Εν ΠΦ ? ) Ερώτηση
Η μετοχη στον παρακείμενο ΓΙΑ ΤΟΝ πληθυντικό είναι σε ενικό η πληθυντικό π.χ. φερτέ η φερτοί (στην ΕΦ & ΠΦ)
καου ερέκαμε νιούμου
Πως μαθαίνουμε Τσακώνικα
Πουρ έμε μαθέντε Τσακώνικα
Έμε μαθέντε κάθε ρ αμέρα φράσει τσαι λέξει
Έμε μεταφράζουντε κείμενα σουστά νία νία λέξη
Έμε αούντε πουρ επεραήκαμε ταν εβδιμά
Έμε ζβαϊχουντε , έμε γράφουντε τσαι έμε νιούντε Τσακώνικα κάθε ρ αμέρα>Διαβάζουμε. γράφουμε και μιλάμε Τσακώνικα καθημερινά.
“Σ’ εμαθήτσε απότσου τσ’ ανακατουτά“> Τα έμαθε απ’ έξω κι ανακατωτά.
Έμε νιουρίζουντε ότσι όταν σ’ έμε γράφουντε σ’ έμε μαθέντε>Γνωρίζουμε όταν τα γράφουμε τα μαθαίνουμε.
Έμε γράφουντε κάθε ρ αμέρα, τα Τσακώνικα, 10 μιτσέ προτάσει τσ’ έμποίκαμε >Εμείς γράφουμε καθημερινά στα Τσακώνικα 10 μεκρές προτάσεις τι κάναμε .
Έμε αούντε, με 10 μιτσοί προτάσει, πουρ επεραήκαμε ταν εβδιμά>Μιλάμε με 10 μικρες προτάσεις πωσ περάσαμε την εβδομάδα
1) Μαθαίνουμε λέξεις και τις γράφουμε σε αλφαβητική σειρά σε ομάδες (ΕΛ>ΤΣ & ΤΣ>ΕΛ)
Γράφεις μόνο στα Τσακώνικα (γράφοντας μαθαίνεις,είναι προσεκτικο διάβασμα)
Μεταφράζεις το κείμενο από Τσακώνικα>Ελληνικά ΤΣ>ΕΛ
Το γράφεις μόνο στα Ελληνικά (Έχεις 2 κείμενα ΕΛ &ΤΣ)
Το ΞΑΝΑ γράφεις 2-3 φορές σε ΕΛ& ΤΣ, μέχρι να μην έχει λάθη,
Κάθε φορά σημειώνεις τα λάθη και τα μαθαίνεις
Γράφεις τις καινούργιες λέξεις στα λεξικό σε ΟΜΑΔΕΣ, ΕΛ>ΤΣ ΚΑΙ ΤΣ>ΕΛ
Παρατηρείς πως σχηματίζονται οι διάφορες προτάσεις
Μαθαίνεις μερικές φράσεις και λέξεις απέξω
Γράφεις ,μαθαίνεις ΑΠΈΞΩ μερικές φράσεις στα ΕΛ>ΤΣ &ΤΣ>ΕΛ
Αν μπορείς και θέλεις ,μαθαίνεις το κείμενο απέξω ( αν είναι μικρό η ένα διαλεκτό κομμάτι από το κείμενο)
Παρακάτω ένα καλό ΑΚΡΙΒΕΣΤΑΤΟ παράδειγμα μετάφρασης .Πρέπει να γίνεται μετάφραση για όλες τις λέξεις , χωρίς καμία παράλειψη η πρόσθεση . Ό θ’ αλήερε πη’ ντι σ’ επέκα εζού> Δε θα πεις που σου τα είπα εγώ.
Agios Ioannis (Agiannis) of Kynouria, was the capital of the Greek state in 1822 and offered many and important things in the revolution of 1821.
The historic Astros and Agios Ioannis (Agiannis) are a community.
It is a mountain village built at an altitude of 750 m., 17 km west of Astros. It is administratively subordinated to the community of Astros and the Municipality of North Kynouria. In 1845, the village became the seat of Kynouria Province. From 1834 to 1912, it was the summer capital of the Municipality of Thyrea. The first mention of the village is made in the Chronicle of the Fall of Constantinople by Georgios Sfratzis, in 1453.
Astros and Paralio Astros came from the village of Agios Ioannis, as well as other settlements. Agiannis is advertised for its beautiful mountain climate that renews and invigorates its inhabitants and visitors, has many natural beauties and is only half an hour away from Astros. The mountainous climate, as they typically said “not to be eaten by the plain”, was one of the reasons that the inhabitants were forced despite all the difficulties to have the upper and lower village, they needed both.
From the end of the 80’s, an intense construction activity began in Agiannis, which continues to this day, and mainly concerns the restoration of the old traditional houses. At the same time many new houses were built. Many visitors from all over Greece and Germany buy houses in Agianni. It has developed into the holiday village of Astros and especially in the summer it is a gathering place of the people of Agianni everywhere, but also of vacationers from all over Greece, in the sixties the friends of the village called Agianni “the little Paris”.
Dimitris Karytsiotis built the famous Karytsiotis school, the “university” in pre-revolutionary Greece in 1798 in Agiannis and the branch of the school in 1805 in Astros. His contribution to the Thyreatis Earth and the homeland is incalculable. Pre-revolutionary Greece had many small “hidden” and few open schools. One of the few obvious schools was the famous Karytsiotis School that was built in 1798, 23 years before the Greek revolution and this is of great importance. It was built on the hill Koutri of Agiannis Kynourias and was one of the few “universities” of our pre-revolutionary homeland and its students were from all over mainland Greece and our islands.
Our great benefactor Dimitrios Karytsiotis, a powerful Agiannitis patriot of the Diaspora, found a way to allow the 400-year-old Turkish conquerors to allow the acquisition and operation of the school in Agiannis and in the branch of the Karytsiotis school in Astros Kynourias, which opened in 1805.
The branch of the Karytsiotis school in Astros, has housed the Archaeological Museum of Astros since 1985.
The Karytsioti school played a catalytic role for the local community for many years and even today, since all the people of Agianni with great effort and with every sacrifice wanted their children to learn letters and as graduates “squids” to change their lives, according to the “smart” expectations of their great benefactor Dimitrios Karytsiotis.
General Panos Zafeiropoulos (Akouros).
The people of Agiannites offered many and important things to the Greek revolution of 1821 and the most important of all the people of Agiannites was General Panos Zafeiropoulos (Akouros). responsible for military security in time of war of the National Assembly in Astros., At the beginning of the revolution, under the leadership of Panos Zafeiropoulos, more than 100 inhabitants of Agiannis, participated in battles in Tripolitsa and throughout the Peloponnese. Also under the leadership of Georgakis Digenis, they participated in the battles of Doliana and Vervena.
The “government” of Agiannis
From the beginning in 1821, discussions began between the revolutionaries to make Agiannis the capital of the free Greek state. The Karytsioti school played a primary and decisive role in making Agiannis the capital of revolutionary Greece from August 20 to October 1, 1822. The “government” located very close to the Karytsiotis school of Agiannis was the seat of government. . This period is also confirmed by the Archives of Lazaros and Georgios Kountouriotis (vol. AD, p. 92 ff.).
In 1826 the village was completely destroyed by Ibrahim’s hordes with the same fate as other villages in the area. Ibrahim Pasha also destroyed many churches, such as Agios Vassilios, Agios Efstratios, Agios Petros, as well as the famous School of Karytsiotis. The founding inscription of the famous Karytsiotis School
From Arkades Esmen, Smaragdi Arvaniti
“At the entrance of the village there is the modern church of Agia Paraskevi. Continuing you meet a thicket, the “Koutri”. There the visitor sees a marble slab built into the wall. This is the founding inscription of the famous Karytsiotis School, which alone survived after the burning of the School by the hordes of Ibrahim on July 30, 1826.
After “Koutri”, about 250 m., You can find the central square of the village, with the big plane tree. There is also the church of Ai-Giorgis, post-Byzantine, with a holographic interior. The murals are probably works of the Agiannitis priest and painter Georgios Koulidas. In many of them there are traces of the passage of Ibrahim: swords in the faces of the Saints and the taking out of their eyes.
Descending from Ai-Giorgis square to the lower part of the village we reach the vaulted spring Pigadaki, with the embossed, Arabic script Turkish inscription on a wall slab and date 1100 (1742 AD): “The reizis (officer) Hatzi-Isma , philanthropist and peacemaker, leaves a source of clean and fresh water thanks to the world. For his lively work to say the Fetiha (prayer) “.
A little further down is the church of Agios Ioannis Prodromos, also post-Byzantine. The visitor admires the centuries-old plane tree and the abundant icy water that springs just below the church and flows through four canals. Until about 1960 the water moved four watermills and irrigated the lucrative orchards. Unfortunately, now the place is almost abandoned and the cotton trees have taken the place of the orchards.
We continue east, in the lower village, we pass the old school, the shrine in the place of the church of St. Basil, which was also set on fire by Ibrahim, and we reach the much-sung spring, Soulinari, with the imposing plane tree, decoration for the area.
From Ai-Giorgis square, a road leads to the upper part of the village, and to Lakka, the second square, where the church of Panagia is located, built by the brothers M. Papoulias (or Touri) on the foundations of an older one that was destroyed by Ibrahim From this point one can admire almost the whole village, the wild beauty of the surrounding mountains and the lively green. The road continues and leads to the exit from the village to the Monastery of Malevi and Agios Petros. Leaving Agiannis, a stop is required in Perdikoneri, a spring with excellent and digestive water. The landscaping Association of the village designed the space with seats and shelter, thus creating an ideal place for relaxation and for a walk, especially on hot summer nights. At about 2 km, in the place “Xirokambi”, there are ruins of the Castle of Oria, from the period of Frankish rule, about which many legends, traditions and songs have been told.
Very close to the village, there are the famous waterfalls of Lepida.
The village has excellent taverns, where meat and cheese produced by the breeders of the area are served, as well as the famous Agiannitiko wine, Kokkineli. There is also a traditional guest house with all modern comforts. Relaxing moments you enjoy with a coffee and dessert in the cafes in the square of Ai-Giorgis, under the plane tree, overlooking the mountains. During the summer and mainly in the context of the religious festivals of Agios Georgios, Agios Panteleimon, Agia Paraskevi, Profitis Ilias, Panagia, Prodromos, Agios Dimitrios, traditional festivals are organized – feasts, but also a number of cultural events “. The village has many traditional springs, such as Soulinari, Perdikoneri, Pigadaki, Mousga, Prodromo and many traditional buildings. In winter the inhabitants go down to Astros.
ΑΠ , Εγώ βλέπω > Εζού ένι ορού ΒΠ , Εσύ βλἐπεις > Εκιού έσι ορού ΤΑ , Αυτός βλέπει > Έντενη ένι ορού ΤΘ , Αυτή βλέπει > Έντανη ένι ορούα ΤΟ , Αυτό βλέπει > Έγκεινι ένι ορούντα
ΑΠ , Εμείς βλέπουμε > Ενεί έμε ορούντε ΒΠ , Εσείς βλέπετε > Εμού έτε ορούντε ΤΑ , Αυτοί βλέπουν > Έντεϊ είνι ορούντε ΤΘ , Αυτές βλέπουν > Έντεϊ είνι ορούντε ΤΟ , Αυτά βλέπουν > ΈνταΪ είνι ορούντα
2 * ΑΠ , Εγώ έχω > Εζού ένι έχου ΒΠ , Εσύ έχεις > Εκιού έσι έχου ΤΑ , Αυτός έχει > Έντενη ένι έχου ΤΘ , Αυτή έχει > Έντανη ένι ἐχα ΤΟ , Αυτό έχει > Έγκεινι ένι έχου
ΑΠ , Εμείς έχουμε > Ενεί έμε έχουντε ΒΠ , Εσείς έχετε > Εμού έτε έχουντε ΤΑ , Αυτοί έχουν > Έντεϊ είνι έχουντε ΤΘ , Αυτές έχουν > Έντεϊ είνι έχουντε ΤΟ , Αυτά έχουν > ΈνταΪ είνι έχουντε
3 * ΑΠ , Εγώ κάνω > Εζού ένι ποίου ΒΠ , Εσύ κάνεις > Εκιού έσι ποίου ΤΑ , Αυτός κάνει > Έντενη ένι ποίου ΤΘ , Αυτή κάνει > Έντανη ένι ποία ΤΟ , Αυτό κάνει > Έγκεινι ένι ποίντα
ΑΠ , Εμείς κάνουμε > Ενεί έμε ποίντε ΒΠ , Εσείς κάνουτε > Εμού έτε ποίντε ΤΑ , Αυτοί κάνουν > Έντεϊ είνι ποίντε ΤΘ , Αυτές κάνουν > Έντεϊ είνι ποίντε ΤΟ , Αυτά κάνουν > ΈνταΪ είνι ποίντα
4 * ΑΠ , Εγώ κατεβαίνω > Εζού ένι καμπαίνου ΒΠ , Εσύ κατεβαίεις > Εκιού έσι καμπαίνου ΤΑ , Αυτός κατεβαίνει > Έντενη ένι καμπαίνου ΤΘ , Αυτή κατεβαίνει > Έντανη ένι καμπαίνουα ΤΟ , Αυτό κατεβαίνει > Έγκεινι ένι καμπαίντα
ΑΠ , Εμείς κατεβαίνουμε > Ενεί έμε καμπαίντε ΒΠ , Εσείς κατεβαίνουτε > Εμού έτε καμπαίντε ΤΑ , Αυτοί κατεβαίνουν > Έντεϊ είνι καμπαίντε ΤΘ , Αυτές κατεβαίνουν > Έντεϊ είνι καμπαίντε ΤΟ , Αυτά κατεβαίνουν > ΈνταΪ είνι καμπαίντα
5 * ΑΠ , Εγώ έρχομαι > Εζού ένι παρίου ΒΠ , Εσύ έρχεσαι > Εκιού έσι παρίου ΤΑ , Αυτός έρχεται > Έντεν’η ένι παρίου ΤΘ , Αυτή έρχεται > Ένταν’η ένι παρία ΤΟ , Αυτό έρχεται > Έγκεινι ένι παρίντα
ΑΠ , Εμείς ερχόμαστε > Ενεί έμε παρίντε ΒΠ , Εσείς ερχόσαστε > Εμού έτε παρίντε ΤΑ , Αυτοί έρχονται > Έντεϊ είνι παρίντε ΤΘ , Αυτές έρχονται > Έντεϊ είνι παρίντε ΤΟ , Αυτά έρχονται > ΈνταΪ είνι παρίντε
6 * ΑΠ , Εγώ καίω > εζού ένι δαίσου ΒΠ , Εσύ καις > εκιού έσι δαίσου ΤΑ , Αυτός καίει > έντενι ένι δαίσου ΤΘ , Αυτή καίει > έντανι ένι δαίσα ΤΟ , Αυτό καίει > έγκεινι ένι δαίσουντα
ΑΠ , Εμείς καίμε > ενεί έμε δαίσουντε ΒΠ , Εσείς καίτε > εμού έτε δαίσουντε ΤΑ , Αυτοί καίνε > έντεοι είνι δαίσουντε ΤΘ , Αυτές καίνε > έντεοι είνι δαίσουντε ΤΟ , Αυτά καίνε > ένταοι είνι δαίσουντα
7 * Άρνηση δεν έχω > Όνι έχου ΑΠ , Εγώ δεν έχω > εζού Όνι έχου ΒΠ , Εσύ δεν έχεις > εκιού Όσι έχου ΤΑ , Αυτός δεν έχει > έντενι Όνι έχου ΤΘ , Αυτή δεν έχει > έντανι Όνι ἐχα ΤΟ , Αυτό δεν έχει > έγκεινι Όνι έχου
ΑΠ , Εμείς δεν έχουμε > ενεί Όμε έχουντε ΒΠ , Εσείς δεν έχετε > εμού Ότε έχουντε ΤΑ , Αυτοί δεν έχουν > έντεοι Ούνι έχουντε ΤΘ , Αυτές δεν έχουν > έντεοι Ούνι έχουντε ΤΟ , Αυτά δεν έχουν > ένταοι Ούνι έχουντε
