Αντωνυμίες

 Α’ ΠΡΟΣΩΠΟ         
 Ενικός    Πληθυντικός   
 Εμφαντικός Τύπος   Εμφαντικός Τύπος  
Ονομ εγώ >εζού Εμείς >ενεί
Ονομ  >  Εμάς>ενείναμε
Αιτ. εμένα >ενίου η ενί σ’εμάς>σ’ ενεί
Αιτ. σ’εμένα>σ’ενίου σ’εμάς >σ’ ενείνανε
Απλός ΤύποςΑπλός Τύπος
Μέ,με,μ’,μού,μου >Μί η μ’μάς, μας> νάμου, ναμ’
 Β’ Πρόσωπο Εμφαντικός Τύπος      
 Ενικός – Εμφαντικός Τύπος   Πληθυντικός Εμφαντικός Τύπος  
Ονομ Εσύ>Εκιού Εσείς  εμού
Αιτ. Εσένα>ετίου Εσάς  εμού
Αιτ. Σε Εσένα>σ’ετίου Σε Εσάς  σ’ εμού
        
 Απλός Τύπος   Απλός Τύπος  
 σέ,σε,σ’,σού,σου >ντί, ντ΄   σάς, σας >νιούμου, νιουμ’  
        
 Γ’ Πρόσωπο Απλός Τύπος    Γ’ Πρόσωπο Απλός Τύπος
 τον,της,το,του,της,του > νί η ν’   τους,τις,τα > σί η σ’  
  • ΕΜΦΑΝΤΙΚΟ ΤΥΠΟ της προσωπικής αντωνυμίας.Α’ πρόσωπο
  • Ενικός αριθμός
  • Ονομ. Εζού ( εγώ) Αιτ. Ενίου ( εμένα) Σ’ ενίου ( σ’ εμένα)
  • Πληθυντικός αριθμός
  • Ονομ. Ενεί ( εμείς) Ενείνανε ( εμάς)Αιτ. Σ’ ενεί ( Σ’ εμάς)Σ’ ενείνανε ( Σ’ εμάς)
  • ΑΠΛΟΣ ΤΥΠΟΣ
  • Ενικός αριθμός
  • Μι ή μ’ ( Μέ, με, μ’, μού, μου)
  • Πληθυντικός αριθμός
  • Νάμου ,νάμ’ ( μάς,μας)
  • ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ
  • Εγώ δε θα πάω σήμερα στο σχολείο>Εζού ό θα ζάου σάμερε το σκολείε
  • Ποί ‘ νάμ ‘ οράτσε ; ( Ποιος μας είδε;)
  • Άλε μι κια έσα ( Πες μου πού ήσουν)
  • Μ’ άντζε το μολύβι ( Μου πήρε το μολύβι)
  • Μ’ εδούτσε νιά βοήθεια ( Μου ‘δωσε μια βοήθεια)
  • Ό θ’ αλήερε πη’ ( ότσι) ντι σ’ επέκα εζού Δε θα πεις ότι σου τα είπα εγώ )
  • Εζού όμα ζατέ άβα βοά ( Εγώ δεν είχα πάει άλλη φορά
  • Εμείς όμαϊ ζατοί άβα βοά ( Εμείς δεν είχαμε πάει άλλη φορά.)
  • Ποί ‘ μ’ οράτσε ενίου; ( Ποιος με είδε εμένα;)
  • Άλε μι τσ’ έσ’ θέου ( Πες μου τι θέλεις)
  • Επέκαμε να ζάμε τσ’ ενεί ( Είπαμε να πάμε κι εμείς)
  • Ποί ‘ θα νάμ’ αλεί να ζάμε; Ποιος θα μας πει να πάμε;)
  • Να μη νάμ’ οράει ( να μη μ’ οράει νιούμου) ( Να μη μας δεί)
  • Μ’ επέτσε να μι δούρε τα τετράδια με τουρ ασκήσει τσαι τα χαρκία για να ζβαΐσουμε.
    ( Μου είπε να μου δώσεις τα τετράδια με τις ασκήσεις και τα βιβλία για να διαβάσουμε.)

====================================

  • ΕΜΦΑΝΤΙΚΟΣ ΤΥΠΟΣ ΤΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΑΝΤΩΝΥΜΙΑΣ Β’ ΠΡΟΣΩΠΟ
  • Ενικός αριθμός
  • Ον. Εκιού ( Εσύ) Αιτ. Ετίου ( εσένα) ή σ’ ετίου ( σ’ εσένα)
  • Πληθυντικός αριθμός
  • Ον. Εμού ( εσείς) Αιτ. Εμού ( εσάς ) ή σ ‘ εμού ( σ’ εσάς)
  • ΑΠΛΟΣ ΤΥΠΟΣ
  • Ενικός αριθμός
  • Ντι ή ντ’ >Σέ ,σε , σ ‘ ,σού , σου
  • Πληθυντικός αριθμός
  • Νιούμου ή νιούμ >σάς ή σας
  • ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ
  • Εκιού κιά σ ‘ έγκου;> Εσύ πού πας;
  • Εκιού κιά ‘ τ ‘ έγκουντε; (έτε έγκουντε)> Εσείς πού πάτε;
  • Εκιού τσ’ έσ’ τέα ;( θέα)
    Εσύ τι θέλεις;
  • Εμού τσ’ έτε θέντε;
    Εσείς τι θέλετε;
  • Ένι αψεουτέρα από ετίου
    Είναι ψηλότερη από εσένα
  • Τσι να ντι δου ,όν’ έχα τσίπτα,όν’ έχα κάνα καούδι.
    Τι να σου δώσω,δεν έχω τίποτα,δεν έχω κανένα καλούδι.
  • Για να νιούμ’ αλήου ,ή κατσάτε φρόνιμα ή φύτσετε απ’ όρεγι. Μ’ εζαλίατε τον εμαλέ μι.
    Για να σας πω,ή καθήστε φρόνιμα ή φύγετε από εδώ.Μου ζαλίσατε το μυαλό μου.
  • Τσι ντ’ εδούτσε;Τι σου έδωσε;
  • Ό μ’ εδούτσε τσίπταΔεν μου έδωσε τίποτα.

============================

  • Προσωπική αντωνυμία Γ ‘ πρόσωπο Απλός τύπος
  • Ενικός αριθμός
  • Νι ή ν ‘( τον,την,το,του,της,του)
  • Πληθυντικός αριθμός
  • Σι ή σ ‘ ( τους,τις,τα)
  • Προτάσεις:
  • Ν ‘ επέκα( Του είπα ή της είπα)
    Ν’ εφαήκα ταν αχρά( Το έφαγα το αχλάδι)
    Ν’ εφαήκαϊ το βούλε;( Τον έφαγαν τον κόκκορα;)
    Σ’ εμαζούκαϊ τουρ ελίε( Τις μάζεψαν τις ελιές)
    Σ’ ετσυγήκαϊ του βότσου( Τα τρύγησαν τα σταφύλια)
    Άλε μι να μόλει γλήγορα( Πες του να έρθει γρήγορα)
    Άλε σι να μόλωι γλήγορα( Πες τους να έρθουν γρήγορα )
  • Προσωπικές περιφραστικές αντωνυμίες
  • Α αφεγκία μι( Η αφεντιά μου )
  • Του όγου μι( Του λόγου μου)
  • Α αφεγκία ντι( Η αφεντιά σου )
  • Του όγου ντι> Του λόγου σου)
  • Α αφεγκία σι( Η αφεντιά του)
  • Του όγου σι( Του λόγου του)
  • Πουρ ένι α αφεγκία ντι;Πώς είναι η αφεντιά σου
    Δηλαδή : Πώς είσαι;( Εσύ)
    Πουρ ένι του λόγου ντι; Πώς είσαι του λόγου σου;
    Δηλαδή : Πώς είσαι;( Εσύ)

Παρατήρηση ( ΠΡΟΦΟΡΑ)Ν’ επέκα
Ν’ εφαήκα
Ν’ εφαήκαϊ
Σύμφωνα με τη γραφή με διεθνή σημάδια που έχει θεσπιστεί από τους γλωσσολόγους βάζουμε πάνω από το Ν ένα ανάποδο ν προκειμένου η προφορά να είναι νι.
Επίσης στη λέξη ελίε κάτω από το λ βάζουμε μια τέλεια προκειμένου η προφορά του λ να είναι λι.
Ακόμα στη λέξη ετσυγήκαϊ και βότσου ,βάζουμε ν πάνω από το τσ προκειμένου η προφορά να είναι παχύ τσ όπως στην αγγλική λέξη chair.

ΤΕΛΟΣ της προσωπικής αντωνυμίας .

=====================================

  • Το Γ’ πρόσωπο της προσωπικής αντωνυμίας συναντάται στον απλό ( αδύναμο τύπο)
  • ΕΝΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ
  • Νι , ν’ ( Τον,την,το,του,της,του)
  • ΠΛΗΘΥΝΤΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ
  • Σι ,σ ‘ ( Τους,τις,τα)

Φράσεις

Τον γκρέμισε από την καρέκλα)>Ν’ εγκρενίε από ταν καρέκλα .
Του έφερε του Νικόλα ,ένα βιβλίο> Ν’ ενέτζε του Νικόα ένα χαρκί.
Της είπα να μην έρθει>Ν’ επέκα να μη μόλει.

Ν’ εφωνιάε από μακρία.
( Του φώναξε από μακριά)
Ν’ ενιάκα τον κούε π’ έκι καούντου.
( Τον άκουσα το σκύλο που γάβγιζε)
Ν’ εδούτσε νία κλωτσία.
( Του έδωσε μια κλωτσιά)
Ν’ επέτσε να περιμένει να ν’ αλεί κάτσι.
( Του είπε να περιμένει να του πει κάτι)
Ν’ οράτσε π’ έκι παρίντα.
(Το είδε που ερχόταν)
Ν’ οράτσε π’ έκι παρία.
( Την είδε που ερχόταν)
Ν’ οράτσε π’ έκι παρίου.
( Τον είδε που ερχόταν)
Κιά σ’ αφήτσερε του κολλεγίου ντι;
( Πού τους άφησες τους φίλους σου;)
Κιά σ’ αφήτσερε του κολλεγισέ ντι;
( Πού τις άφησες τις φίλες σου;)
Κιά σ’ αφήτσερε τα είτα ντι;
( Πού τα άφησες τα ρούχα σου;)
Άλε σι να μόλωι
( Πες τους να έρθουν)
Άλε σι του γειτόνισσε να μόλωι τ’ αργά να μι ποίωι νάμου παρέα.
( Πες -τους- στις γειτόνισσες να έρθουν το βράδυ να μου κάνουν παρέα)
Άλε σι τα καμπζια να μόλωι να παιζάτσομε .
( Πες -τους- στα παιδιά να έρθουν να παίξουμε.)
Άλε νι του Νιχάλη ότι ν’ ένι θέου
( Πες – του- του Μιχάλη ότι τον θέλω)
Άλε νι τα Μαρία να μόλει όρεγι.
( Πες – της- της Μαρίας να έρθει εδώ.)
Άλε νι του καμπζίου να μη φωνάντει.
( Πες – του- του παιδιού να μη φωνάζει )
Άρε νι τσαι φύτσε
( Πάρ’ το και φύγε)
Δι’ μι νι
( Δωσ’ μου το )
Δι νι μι
(Δώσ’ το μου)

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ

Σε όλες τις φράσεις που υπάρχει το ν’ ( με απόστροφο) , βάζουμε πάνω του ένα ανάποδο ν για να αποδίδουμε τη σωστή προφορά ως νι σύμφωνα με τον φωνητικά σύμβολα που έχουν θεσπίσει οι γλωσσολόγοι διεθνώς .

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: