Είναι αναμφισήτητο γεγονός τα ονόματα των καινούργιων οικισμών δίνουν πάντοτε οι οικιστές τους και αναμφίβολα το 1845 ο Αγιαννίτης στρατηγός Πάνος Ζαφειρόπουλοςη Άκουρος ,ΟΙΚΙΣΤΗΣ ΤΟΥ ΠΑΡΑΛΙΟΥ ΑΣΤΡΟΥΣ, ονόμασε το οικισμό Παράλιο Άστρος .
ΤοΠαράλιο Άστρος έχτισε από το 1832-1845 ο Αγιαννίτης στρατηγός Πάνος Ζαφειρόπουλοςη Άκουρος , όπως τιμoύν με αδριάντα του στη κεντρική πλατεία οι Παραλιώτες , «ΟΙΚΙΣΤΗΣ ΤΟΥ ΠΑΡΑΛΙΟΥ ΑΣΤΡΟΥΣ». Ο Άκουρος , ο αδελφός του Ιωάννης Ζαφειρόπουλος, πρώτος δήμαρχος του Δήμου Θυρέας από το 1837-1847 και ο διακεκριμένος Αγιαννίτης Λογοθέτης, φίλος και συνεργάτης του Άκουρουκαι πρώτος πρόεδρος του δημοτικού συμβουλίου,ονόμασαν το 1845 τον καινούργιο οικισμό Παράλιο Άστρος. ΦΕΚ 32Α – 08/12/1845 .Ο οικισμός το 1845προσαρτάταιστο δήμο Θυρέας.
“Το Εκετελεστικόν σώμα κρίνει εύλογον τον τακτικόν ανα γνωρισμόν αυτώ εις την στρατηγίαν.
«Εν Άστρει τη κδ’Μαρτίου ,κωκγ’ και γ’ της Ανεξαρτησίας »
Το κείμενο επίσης σε PDF έγγραφο στο σύνδεσμο παρακάτω.
«Για να μπορεί όμως η ιστορική συγγραφή να είναι ωφέλιμη, πρέπει να είναι αντικειμενική και να υπηρετεί μόνο την παρουσίαση της αλήθειας,γιατί, αν λείπει το στοιχείο της αλήθειας, η ιστορία καταντά «ανωφελές διήγημα». Πολύβιος
Από τον Αγιάννη προήλθε το Άστρος, το Παράλιο Άστρος και άλλοι μικρότεροι οικισμοί .Οι αδελφοί Ζαφειρόπουλοι θεωρούνται από πολλούς ιστορικούς μελετητές οι πρώτοι κάτοικοι και οικιστές του Παραλίου Άστρους.
Πριν το 1832 δεν υπήρχε οικισμός στην τοποθεσία για χιλιάδες χρόνια και ο Άκουρος αναφέρει και επιβεβαιώνει στον Όθωνα «το ακατοίκητο τούτο μέρος». Ο Leake αναφέρει το 1805 δεν υπήρχε οικισμός στην τοποθεσία , «Atthescala(στη σκάλα =λιμάνι) υπάρχουν μια δεξαμενή, ένα χάνι, ένα πυργόσπιτο του (Τούρκου) φοροεισπράκτορα, και δύο τρεις μικρές αποθήκες» (TravelsintheMorea σελ 482) , όπως το ίδιο αναφέρουν και άλλοι ιστορικοί μελετητές.
Το όνομα τηςσημερινής τοποθεσίας του Παραλίου Άστρους μέχρι το 1845 ήταν Σκάλα η Σκάλα του Άστρους, ήταν το λιμάνι της περιοχής και υπαγόταν διοικητικά στο γειτονικό οικισμό Άστρος. Το 1823 βουλευτής Κων. Ζαφειρόπουλος, πρώτος κάτοικος και οικιστής του Παραλίου Άστρους αναφέρει «Την Σκάλαν του Άστρους». Το 1822. «Σκάλα Άστρους» αναφέρεται από την Πελοποννησιακή Γερουσία, επίσης «Σκάλα», «σκάλα Άστρους» (λιμάνι του Άστρους) , αναφέρεται από πολλούς άλλους . Ο Leake αναφέρει και επιβεβαιώνει το όνομα της περιοχής ήταν Σκάλα του Άστρους, “LeavingtheScalaofAstro= φεύγοντας από την Σκάλα του Άστρους ,Travels in the Morea (σελ 485 ).
Το Παράλιο Άστρος έκτισε από το 1832-1845 ο Αγιαννίτης στρατηγός Πάνος Ζαφειρόπουλος η Άκουρος , όπως τιμoύν με αδριάντα του στη κεντρική πλατεία οι Παραλιώτες ,«ΟΙΚΙΣΤΗΣ ΤΟΥ ΠΑΡΑΛΙΟΥ ΑΣΤΡΟΥΣ» και ονόμασε τον νεότερο οικισμό της περιοχής το 1845 Παράλιο Άστρος.
Ο διακεκριμένος Αγιαννίτης Λογοθέτης, φίλος και συνεργάτης του Άκουρου και πρώτος πρόεδρος του δημοτικού συμβουλίου, έκτισε το σπίτι του στην χερσόνησο ,στο «Νησί» το 1832, που θεωρείται από πολλούς ιστορικούς μελετητές ένα από τα πρώτα σπίτια του οικισμού.Ο Λογοθέτης αργότερα από το 1854 αναφέρει μερικές φορές το καινούργιο οικισμό με το όνομα «παράλιο ,«έκτισετην οικίαν του ενταύθα κατά το έτος1832»,« ωκοδόμησαν εις το παράλιο Εργαστήρια»και«το έτος 1838…ήσαν τότε ολίγοι οι κατοικήσαντες ειςπαράλιο».Τον Λογοθέτη ακολούθησαν και άλλοι Αγιαννίτες και ο οικισμός άρχισεσιγά σιγά και δειλά να αναπτύσσεται. Δεν είναι τυχαίο που στον εκλογικό κατάλογο του 1871 της «Κοινοτ. Παραλίου Άστρους » αναφέρεται πρώτοςο ΑγιαννίτηςΑναστάσιος Πάσχοςτου Ιωάννου κτηματίας.
Η Αστρεινή παράδοση, φέρει τον Κολοκοτρώνη να παραθέτει γεύμα το 1821 αγροκήπιο Καρυτσιώτη στο Άστρος στο Δημήτριο Υψηλάντη, το γνωστό ως Κολοκοτρωναϊικο τραπέζι, γίδα ψητή στρωμένη σε φύλλα, ασκί με ρετσινόκρασο και ψωμί. Το γεύμα έγινε στο αγροκήπιο του Καρυτσιώτη κάτω από το τίλιο ,που ακόμα υπάρχει και αργοπεθαίνει, και είχε πολλά δένδρα και νερό από το “σούγελο του Καρυτσιώτη” και στο χώρο υπάρχει σχετική πινακίδα, δίπλα στην Σχολή Καρυτσιώτη (νυν Αρχαιολογικό Μουσείο Άστρους). Ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης εις τα Απομνημονεύματα του αναφέρει το γεύμα στον Δημήτριο Υψηλάντη έγινε « εις τους ίσκιους των δένδρων του Άστρους» (Φλούδας Θυρεατικά Β ) και ο Γ. Τερτσέτης αναφέρει «συνέτρωγαν ο Δημήτριος Υψηλάντης και ο Κολοκοτρώνης εις τους ίσκιους των δένδρων του Άστρους»(ΔιήγησιςΣυμβάντων της Ελληνικής φυλής σελ.287).
Στο αγροκήπιο Καρυτσιώτη στο Άστρος έγινε συνάντηση και γεύμα με τους στρατιωτικούς και τους προκρίτους της περιοχής , για να τους διαβάσει το έγγραφο του αδελφού του Αλέξανδρου Υψηλάντη που τον διόριζε «πληρεξούσιο του Γενικού Επιτρόπου της Αρχής». Ο Υψηλάντης στο γεύμα ρώτησε τον Άκουρο γιατί είχε γένια και πολλά μαλλιά . Ο Άκουρος απάντησε στο πρίγκιπα θα κουρευτεί όταν θα δει την πατρίδα ελεύθερη . Τότε ο Υψηλάντης είπε, ώστε “Άκουρος” θα μείνεις ... Από τότε το παρώνυμον «Άκουρος» κώλησε στο Άκουρο ,που μάλιστα κράτησε την υπόσχεση του.
Οι αδελφοί Ζαφειρόπουλοι ήταν Αγιαννίτες της διασποράς και δεν ξέχασαν ποτέ την πατρίδα τους το Άστρος και το Αγιάννη του Άστρους. Ο Πάνος (Άκουρος) Ζαφειρόπουλος , είναι ένας από τους σημαντικότερους, η ορθότερα ο σημαντικότερος Αγιαννίτης πριν την επανάσταση του 1821 και η προσφορά του στη Θυρεάτιδα Γη και την πατρίδα είναι ανυπολόγιστη , δεν αναφέρεται στα βιβλία της ιστορίας και είναι παράξενα άγνωστος για τις μεγάλες προσφορές του στην πατρίδα μας. Αδέρφια του ήταν οι Ιωάννης Ζαφειρόπουλος (1795 – 1854) και Κωνσταντίνος Ζαφειρόπουλος. ( +1826).
Οι αδερφοί Ζαφειρόπουλοι είχαν καλές σχέσεις με τον βασιλιά Όθωνα, ο Άκουρος στην επίσκεψη του Όθωνα του δώρισε το κάστρο αλλά ο Όθωνας διακριτικά δεν αποδέχτηκε την δωρεά. Το Παράλιο Άστρος σαν ο νεότερος οικισμός της περιοχής προσαρτήθηκε στο δήμο Θυρέας το 1845, με τις έκδηλες , αυτονόητες ενέργειες και καλές σχέσεις με τον βασιλιά Όθωνα του Άκουρου , του αδερφού του πρώτου δήμαρχου του δήμου Θυρέας και οικιστή του Παραλίου Άστρους Ιωάννη Ζαφειρόπουλου ,(δημάρχου του δήμου από 1837-1847) και του Λογοθέτη πρώτου προέδρου του δημοτικού συμβουλίου , αν και ο δήμος Θυρέας συστήθηκε το 1835 και το 1841 ο δήμος περιλάμβανε τα χωριά Άγιος Ιωάννης, Άστρος , Μελιγού και Πλάτανος, δεν αναφέρεται στο ΦΕΚ 1841 το Παράλιο Άστρος.Ο δημοφιλής στρατηγός Άκουρος ήταν πανίσχυρος, γιατί είχε την πλειοψηφία στο δημοτικό συμβούλιο του δήμου Θυρέας για πολλά χρόνια, δήμαρχος ήταν ο αδερφός του και πρόεδρος του δημοτικού συμβουλίου ο συνεργάτης του Λογοθέτης.
Το γεγονός της καθυστέρησης της προσάρτησης του οικισμού στο Δήμο Θυρέας, συμπεραίνουμε οφείλεται ότι πριν 1845 ο οικισμός δεν είχε τα απαιτούμενα κριτήρια από το Ελληνικό κράτος να προσαρτηθεί στο υπάρχοντα από το 1835 Δήμο, γιατί ο οικισμός ήταν πολύ μικρός «το έτος 1838.. ήσαν τότε ολίγοι οι κατοικήσαντες εις παράλιο». Αν και ο Άκουρος με το αδερφό Ιωάννη , του πρώτο δήμαρχο του δήμου από 1837-1847, επιθυμούσαν το συντομότερο να γίνει επίσημα και να ονομασθεί οικισμός. Τελικάοι Ζαφειρόπουλοιτα κατάφεραν και το 1845 έγινε οικισμός και τον ονόμασαν επίσημα Παράλιο Άστρος.
Ο Άκουρος επιβεβαιώνει πριν το 1824, τότε δεν υπήρχε οικισμός στο Παράλιο Άστρος , “την πατρίδα μας Αγιάννης και Άστρος”, πατρίδα βέβαια αυτονόητα είναι οικισμός ,δεν είναι ο κάμπος .Για το λόγο αυτό το 1845 ονόμασε τον καινούργιο οικισμό Παράλιο Άστρος, σίγουρα δεν το ονόμασε ο βασιλιάς Όθωνας. Φυσικά και λογικά ο Άκουρος δεν ονόμασε το καινούργιο οικισμό με το ίδιο όνομα της γειτονικής πατρίδας του Άστρος .Είναι αυτονόητο ο Άκουρος δεν θα ονόμαζε δύο χωριά με το ίδιο όνομα Άστρος, σοβαρός και λογικός έμπρακτα ήξερε και καταλάβαινε καλύτερα.
Συμπεραίνουμε , Ο οικιστής του Παραλίου Άστρους Αγιαννίτης στρατηγός Πάνος Ζαφειρόπουλος η Άκουρος, ο δήμαρχος αδερφός του Ιωάννης Ζαφειρόπουλος (δημάρχος του δήμου Θυρέας από 1837-1847) και ο Λογοθέτης ,πρώτος πρόεδρος του συμβουλίου του δήμου Θυρέας , τότε είχαν ταυτόχρονα στην περιοχή για κάθε ενδεχόμενο και τα “καριοφίλια”…, ονόμασαν το 1845 τον καινούργιο οικισμό Παράλιο Άστρος. Ο νεότερος οικισμός της περιοχής το 1845 προσαρτήθηκε στο υπάρχοντα από το 1835 δήμο Θυρέας. Παράλιον Άστρος Κυνουρίας . ΦΕΚ 32Α – 08/12/1845 .Ο οικισμός προσαρτάται στο δήμο Θυρέας.
Πάνος Ζαφειρόπουλος « επήλθεν το έτος 1823 και κατά Φεβρουάριον εσυστήθη η Εθνική συνέλευσις εις Άστρος .. έκαστος δύναται να εννοήσει τι υπέφερον οι κάτοικοι του Άστρους» (Φλούδας Θυρεατικά Β σελ 52)
Πάνος Ζαφειρόπουλος,από την Κωνσταντινούπολη που βρισκόταν έλεγε, «Ηλεκτρισθέντες, έγραφεν, υπέρ της ελευθερίας της πατρίδος ,τα πάντα χαίρειν και ειδόντες, μετέβημεν άπαντεςεις την πατρίδα μας το Άστρος» ( Ιστ. και Εθνολ. Εταιρ.Κώδικας 316, Φλούδας, Θυρεατικά Β σελ 50)
Πάνος Ζαφειρόπουλος,«διαμένων εις την πατρίδα μου τον Αγιον Ιωάννην έλαβον και το ακόλουθον έγγραφον» (Φλούδας, Θυρεατικά Β σελ 51).
Από Ι. Αρβανίτη ,Από τιςΠηγέςτου Λαού μας, τόμος A,Β,Αθήνα1988. Οι σφραγίδες της κοινότητας Παραλίου Άστρους του 1912 και 1932 ,
Διακρίνονται οι σφραγίδες της Κοινότητας του Παραλίου Άστρους , από τις αρχές του 20 αιώνα αρχικά, «ΚΟΙΝΟΤΗΣ ΠΑΡΑΛΙΑΣ ΑΣΤΡΟΥΣ» 1912 και αργότερα «ΚΟΙΝΟΤΗΣ ΠΑΡΑΛΙΟΥ ΑΣΤΡΟΥΣ»1932.
«Τον Νοέμβριο του 1824, οι αδερφοί Ζαφειρόπουλοι ξεκίνησαν τις εργασίες αναστύλωσης του ερειπωμένου Φράγκικου Κάστρου του Παραλίου Άστρους και τελείωσαν τον Αύγουστο του 1825. Για την κατασκευή δαπανήθηκαν πάνω από 200.000 γρόσια (σύμφωνα με αναφορά της Ευφροσύνης χήρας Ιωάννη Ζαφειρόπουλου). Οι αδερφοί Ζαφειρόπουλοι εγκαταστάθηκαν, πλέον, μόνιμα στο Κάστρο, οι ιστορικοι μελετητές αναφέρουν ήταν οι πρώτοι κάτοικοι του Παραλίου Άστρους , και αποτέλεσαν τους οικιστές τουΠαραλίου Άστρους. Πολλοί Αγιαννίτες τους ακολούθησαν και εγκαταστάθηκαν και αυτοί μόνιμα στο Παράλιο Άστρος, μεταξύ 1825 – 1828 και ύστερα. Αυτοί ήταν κυρίως αγωνιστές που άνηκαν στο στρατιωτικό σώμα του. Οι πρώτες Αγιαννίτικες οικογένειες που ακολούθησαν τους Ζαφειροπουλαίους ήταν ενδεικτικά: η οικογένεια Πάσχου, Λογοθέτη, Νικολαΐδη, Μαρούδη (ορισμένα μέλη της), Ζαφείρη (ορισμένα μέλη της), Κοράλλη, Μπόρτζου, Διαμαντή, Καραμπάτσου, Βασιλείου, Μακρή, Μπρεθέ, Γενοβέλη, Κωνσταντίνου κ.α., καθώς και οι Σπετσιώτικης καταγωγής οικογένειες Αβραντίνη και Νέστορα. Πληροφορίες για τους πρώτους οικιστές του Παραλίου Άστρους λαμβάνουμε από το υπόμνημα του Αγιαννίτη Μιχαήλ Λογοθέτη, ο οποίος διετέλεσε και πρώτος πρόεδρος του Παραλίου και από εκλογικούς καταλόγους του 1871 & 1881.»
Δεν είναι τυχαίο που στον εκλογικό κατάλογο του 1871 της «Κοινοτ. Παραλίου ‘Aστρους» αναφέρεται πρώτος ο Αγιαννίτης Αναστάσιος Πάσχος του Ιωάννου κτηματίας .
Η φωτογραφία από τον Νίκο Σκαρμούτσο και την ιστοσελίδα το Άστρος της Θαλάσσης.
“Στις αρχές Ιουλίου 1826, το στρατιωτικό σώμα του Πάνου Ζαφειρόπουλου κατέσφαξε 400 Άραβες σε ενέδρα που είχε στήσει στον Μεχμέτ αγά της Τριπολιτσάς. Αυτό ήταν πολύ βαρύ πλήγμα για τους Οθωμανούς. Γι’ αυτό ο Ιμπραήμ πασάς κατέστρεψε ολοσχερώς τον Άγιο Ιωάννη και ολόκληρη την επαρχία του Αγίου Πέτρου”.
Ο Ιμπραήμ κατέσφαξε και έκαψε ολόκληρο την Πελοπόννησο, αλλά ποτέ δεν μπόρεσε να νικήσει τον Άκουρο , αν και τον είχε αιχμαλωτίσει προσωρινά, ούτε στο Κάστρο Παραλίου Άστρους στις 5-6 Αυγούστου 1826, κάποιος έπρεπε να αντισταθεί νικηφόρα στον Ιμπραήμ και είναι μεγάλη μας τιμή, αυτός ήταν ο Αγιαννίτης στρατηγός Πάνος Ζαφειρόπουλος (Άκουρος). Η νίκη του Άκουρου το 1826 στο Κάστρο Παραλίου Άστρους η Ζαφειρόπουλων αναπτέρωσε το ηθικό των επαναστατημένων αγωνιστών και έπαιξε σπουδαίο ρόλο για την Ελληνική επανάσταση την κρίσιμη και δύσκολη τότε χρονική περίοδο. Από Γενική Εφημερίδα της Ελλάδος 1826, αναφέρεται για το στρατό του Ιμπραήμ «και βλέπει τον εχθρόν επιστρέφοντα πάλιν πανστρατιά, και διευθυνόμενο προς τα Καλύβια του αγίου Ιωάννου εις το Άστρος».
Οι Αγιαννίτες και ο Άκουρος αποκαλούσαν επίσης Αγιαννίτικα καλύβια στο Άστρος τα σπίτια τους, αναφερόμενοι στα καλύβια τους που είχαν σαν δεύτερη προσωρινήκατοικία στην “πατρίδα” τους Άστρος. Ο Ν.Σπηλιάδης( Πρωθυπουργός το 1829) σαφέστατα και λεπτομερέστατα επιβεβαιώνει τα παραπάνω και αναφέρει «και όμως οι ολιγαρχικοί, οίτινες είχον καταλάβει τ’ Αγιαννίτικα λεγόμενα καλύβιαεις το Άστρος, ητοιμάζοντο …» «Απομνημονεύματα δια να χρησιμεύσωσιν εις την Νέαν Ελληνικήν Ιστορίαν (1821-1843)».( σελ 502).«Τ’Αγιαννίτικα λεγόμενα καλύβια εις το Άστρος». – astrosgr.com
Από την πυρπόληση της Σχολής Καρυτσιώτη του Αγιάννη διασώθηκαν έξυπνα και προνοητικά από τον Άκουρο 1500 βιβλίατης Σχολής γιατί γνώριζε την αξία τους , αρχικά στο αρχοντικό του στον Αγιάννη και αργότερα μεταφέρθηκαν στην οικία στο Κάστρο Παραλίου Άστρουςη Ζαφειρόπουλων .Τα βιβλία αυτά ήταν, κατά την παράδοση, τοποθετημένα σε μια παλαιά ξύλινη βιβλιοθήκη που βρισκόταν στα γραφεία της Σχολής. Μεγάλο μέρος των βιβλίων αυτών έχει διασωθεί και καταγραφεί στις μέρες μας. Τα βιβλία αυτά ήταν ως επί το πλείστον κείμενα αρχαίων φιλοσόφων και συγγραφέων, εκκλησιαστικά κείμενα, εγχειρίδια φυσικής, μαθηματικών κ.α.”Τα βιβλία αυτά βρίσκονται σήμερα στο ίδρυμα Ζαφείρη στο γειτονικό Άστρος.
Οι Αγιαννίτες προσέφεραν πολλά και σημαντικά στην Ελληνική επανάσταση του 1821 και ο σημαντικότερος από όλους του Αγιαννίτες ήταν ο στρατηγόςΠαναγιώτης Ζαφειρόπουλος (Άκουρος), υπεύθυνος για την στρατιωτική ασφάλεια σε καιρό πολέμου τηs εθνοσυνέλευσης στο Άστρος. Κατά την έναρξη της επανάστασης, υπό την ηγεσία του Πάνου Ζαφειρόπουλου, πάνω από 100 κάτοικοι του Αγιάννη, συμμετείχαν σε μάχες των Δολιανών και των Βερβένων, στην Τριπολιτσά και σε ολόκληρη την Πελοπόννησο.
Η προσφορά του Άκουρου στην απελευθέρωση , όχι στη άλωση , της Τριπολιτσάς είναι αποφασιστική.Η άλωση ήταν μία της πόλης από Τούρκους εισβολείς. Πριν την πτώση της Τριπολιτσάς οι Έλληνες έκαναν πολλές διαπραγματεύσεις με τους Τούρκους και Αλβανούς να τους αφήσουν να φύγουν με την κινητή περιουσία τους, αλλά οι Έλληνες επέμεναν χωρίς τα όπλα τους. Οι διαπραγματεύσεις δεν επέτυχαν, δεν είχαν ακόμα τελειώσει και ο Άκουρος με τον Κονδάκη χωρίς να ειδοποιήσει τον Κολοκοτρώνη και τους άλλους οπλαρχηγούς έδωσε το σήμα για την επίθεση. Ο Μανώλης Δούνιας ανέβηκε στο τείχος για να βοηθήσει τον τούρκο φίλο του τηλεβολιστή που γνώριζε να “διαφύγει” , όπως του είχε υποσχεθεί όταν του νωρίτερα του πήγαινε τρόφιμα. Οι άλλοι τηλεβολιστές δεν ήσαν εκεί εκείνη την ώρα ,ο Δούνιας συλλαμβάνει τον φίλο του και κάνει σηνιάλο στους άνδρες του Άκουρου που περίμεναν από κάτω στον προμαχώνα της “πόρτας του Αναπλιού” να ανέβουν με σχοινιά στο τείχος. Γρήγορα ανέβηκαν και γύρισαν τα τηλεβόλα κατά της πόλης. Ανοίγουν την “πόρτα του Αναπλιού” και πρώτος εισέρχεται ξιφήρης ο Άκουρος με τους άνδρες του που περίμενε από κάτω το σηνιάλο του Δούνια. Ανοίγουν τις άλλες πόρτες και ένας μεγάλος σταθμός της Ελληνικής επανάστασης είχε συντελεστεί. Ο Κολοκοτρώνης και οι οπλαρχηγοί συγχώρεσαν τον Άκουρο που δεν τους είχε προειδοποιήσει. Όλοι καυχιόντουσαν η απελευθέρωση της Τριπολιτσάς οφείλεται σε όλους τους Πελοποννησίους ,αλλά ο Φωτάκος τους διόρθωσε επιγραμματικά.” Είναι κρίμα μέγιστον να ζητούν να αφαιρέσουν από τους Αγιοπετρίτες και Τσάκωνες το λαμπρόν τούτο κατόρθωμα», Φωτάκοςσελ 128.
Η ιστορική αλήθεια είναι ο Πάνος Ζαφειρόπουλος η Άκουρος είναι ο ΟΙΚΙΣΤΗΣ ΤΟΥ ΠΑΡΑΛΙΟΥ ΑΣΤΡΟΥΣ.
Οι Αγιαννίτες, Αστρεινοί και οι Παραλιώτες είναι οι ίδιοι κάτοικοι, αυτά μας έλεγε ο Άκουροςμε λόγια και με έργα.
Από, Το Άστρος της Θαλάσσης,
Το 1932 οι γνωστικοί προγόνοι μας και ο κοινός νους , από το Άστρος και το Παράλιο Άστρος, πρότειναν έμμεσα την δημιουργία του δήμου Θυρέας και εδημιούργησαν σαν αρχή την “Αθλητική Ένωσις Θυρέας” που προήλθε από τις ποδοσφαιρικές ομάδες “Πανθυρεατικός” Άστρους και “Αχιλλέας” Παραλίου Άστρους.
Την ίδια περίπου εποχή η προσπάθεια να ονομασθεί το Παράλιο Άστρος “Αστρον” απέτυχε οικτρά και τελεσίδικα , με τεκμηριωμένους λόγους από το Ελληνικό κράτος. Δυστυχώς η πολύ ποθούμενη διαχρονικά από τις τοπικές κοινωνίες ¨ΕΝΩΣΗ ΘΥΡΕΑΣ” δεν ήλθε το 1932 και μετά την αποτυχία για την “Αθλητική Ένωσις Θυρέας”, από τότε άρχισαν μερικοί που μετριούνται στα δάκτυλα οι “ανόητοι αυτοπυροβολισμοί” και οι τρύπες στη βάρκα της Θυρέας . Αντίθετα εμείς έμπρακτα διαχρονικά προβάλλουμε τεκμηριωμένα την Θυρεάτιδα Γη ,όπως έμπρακτα και τελεσίδικα κάνει η συντριπτική πλειοψηφία της τοπικής κοινωνίας.γιατί όλοι τελικά είμαστε στη ίδια βάρκα, και δικαιολογημένα δεν αφήνουμε άλλους να ανοίγουν τρύπες στη βάρκα μας,
Ο ιστορικός Δήμος Θυρέας και η«Ένωση Θυρέας», περιφρονούν βροντερά και τελεσίδικα ,τις ανόητες , ατεκμηρίωτες ,διχαστικές , άσκοπες ανακρίβειες, που καταλήγουν και γίνονται ανόητοι αυτοπυροβολισμοί και τρύπες στη βάρκα της Θυρέας μας. Ο ιστορικός Δήμος Θυρέας και η «Ένωση Θυρέας», ΕΙΝΑΙ ΕΔΩ ΜΠΡΟΣΤΑ ΜΑΣ,ποτέ δεν είναι αργά.
Το γραφικό Παράλιο Άστρος απέχει 4 χλμ από το ιστορικόν Άστρος και 170 χλμ από την Αθήνα, το σκαρφαλωμένο στο λόφο“Νησί”,όπως αποκαλούσαν οι παλιοί τον λόφο, δεν έχει σήμερα να ζηλέψει τίποτα από κανένα νησί του Αιγαίου, τα έχει όλα …. είναι μόνο 2 ώρες από την Αθήνα και πολύ κοντά είναι “τα βουνά” και ο Αγιάννης του Άστρους…
Για τους επισκέπτες η Κυνουρία διαθέτει πλήθος δραστηριοτήτων ανάλογα με τη διάθεση και τις φυσικές αντοχές! Φυσικά το καλοκαίρι οι παραλίες της περιοχής σφύζουν από ζωή και καλούν τον επισκέπτη να τις απολαύσει. Πόρτες, Ατσίγγανος, Ανάβαλος, Ξηροπήγαδο, Χερονήσσι, Αρκαδικό χωριό και Κρυονέρι, είναι μερικές μόνο από τις επιλογές που προτείνουμε! Όποιοι επιθυμούν να εξερευνήσουν τα πανέμορφα νερά της περιοχής, μπορούν να κάνουν καταδύσεις στο Αρκαδικό χωριό, το Ξηροπήγαδο και το Παράλιο Άστρος. Δείτε περισσότερα στο σύνδεσμο. Ο Αργολικός και οι παραλίες μας – astrosgr.com
Ο Οικιστής του Παραλίου Άστρους Πάνος Ζαφειρόπουλος η Άκουρος γνώριζε την τοποθεσία καλύτερα από όλους και σε αναφορά του στον Όθωνα επιβεβαιώνει και αναφέρει, το «ακατοίκητο τούτο μέρος» . Νεότεροι ιστοριογράφοι αποκαλούνε την χερσόνησο του Παραλίου Άστρους «έρημο βράχο».
Το όνομα της σημερινής τοποθεσίας του Παραλίου Άστρους μέχρι το 1845 ήταν Σκάλα η Σκάλα του Άστρους και υπάγετο διοικητικά στο γειτονικό οικισμό Άστρος. Ο βουλευτής Κων. Ζαφειρόπουλος, πρώτος κάτοικος και οικιστής του Παραλίου Άστρους αναφέρει το 1823 «Την Σκάλαν του Άστρους » .“Σκάλα Άστρους ” αναφέρεται από την Πελοποννησιακή Γερουσία το 1822 και “σκάλα Άστρους” , “λιμάνι του Άστρους” από πολλούς άλλους ιστορικούς μελετητές . Ο Leake, αναφέρει το 1805 «στη σκάλα (=λιμάνι) υπάρχουν μια δεξαμενή (=παλιόστερνα) , ένα χάνι, ένα πυργόσπιτο του (Τούρκου) φοροεισπράκτορα, και δύο τρεις μικρές αποθήκες » και “Leaving the Scala of Astro= φεύγοντας από την Σκάλα του Άστρους ,(Leake,Travels in the Morea σελ 482, 485).
Η σημερινή τοποθεσία του Παραλίου Άστρους πριν το 1832 ήταν ακατοίκητη για χιλιάδες χρόνια. Η χερσόνησος του Παραλίου Άστρους ήταν νησί μέχρι τον 5ο αιώνα π.χ., και έγινε σταδιακά χερσόνησος από τις προσχώσεις του ποταμού Τάνου. Φυσιολογικά αργότερα από το 5ο π.χ. αιώνα ” μέχρι τον 19ο αιώνα εκατέρωθεν της χερσονήσου υπήρχαν μικρολίμνες και βαλτώδεις εκτάσεις“(Από Σ.Ι.Αρβανίτη σελ 386 ) , από την “παλιόστερνα” , τοποθεσία της σημερινής κεντρικής πλατείας, μέχρι τον Ατσίγγανο και το Παλιόχανο. Το ίδιο αναφέρουν και άλλοι νεότεροι ιστορικοί μελετητές στην σημερινή κεντρική πλατεία μέχρι τον Ατσίγγανο υπήρχαν ” έλη και βούρλα” και ο τόπος γύρω από την χερσόνησο λεγόταν “Λιμνιώνας”,γιατί υπήρχαν στάσιμα νερά.
Από, Νίκο Α. Βέη , Μνείαι του Άστρους. « οι διάφοροι πληθυσμοί οι διαιτώμενοι κατά τα παράλια της Θυρεάτιδος ηναγκάσθηκαν για τούτον η εκείνο τον λόγον να πήξωσι τας σταθεράς αυτών καλιάς κατά τα ενδότερα της Κυνουρίας » (σελ 100) και « του κλίματος αυτής μη επιτρέποντος την εν τω ιδίω τόπω χειμώνος και θέρους διατριβήν»…«αναγκάζονται ένεκεν των ελωδών πυρετών να αναβαίνωσιν εις τον Άγιον Ιωάννην»(σελ 99)……..
Διαχρονικά οι κάτοικοι στην ευρύτερη περιοχή από την εποχή της αρχαία πόλης Θυρέας , που ηταν διμερής, προτιμούσαν τα ενδότερα (Ν.Βέης , συμφωνούν και πολύ άλλοι νεότεροι ιστορικοί μελετητές ) και επίσης όλοι οι υπάρχοντες οικισμοί της περιοχής ήταν διμερείς, Άστρος, Άγιος Ανδρέας, (από τον οικισμό Άγιο Ανδρέα ονομάστηκε το Λιμάνι του Άγιου Ανδρέα, βέβαια από τους οικισμούς ονομάζονται τα λιμάνια …) , Κορακοβούνι, Κούτρουφα, Μελιγού, Βέρβενα και Δολιανά.
Όλοι οι επτά παραπάνω οικισμοί της περιοχής μας είναι τεκμηριωμένα διμερείς από ιστορικά έγγραφα και ιστορικούς μελετητές, π.χ. Γ. Φραντζής , Ν.Βέης ,Τούρκικους φορολογικούς καταλόγους κλπ, και το γνωρίζουν οι κάτοικοι της Θυρέας, εκτός από το νεότερο οικισμό της περιοχής Παράλιο Άστρος, γιατί απλούστατα δεν υπήρχε οικισμός για χιλιάδες χρόνια στην σημερινή τοποθεσία του Παραλίου Άστρους πριν το 1832.
Μερικοί με λίγη φαντασία βλέπουν την χερσόνησο Παραλίου Άστρους σαν “σχήμα άστρου… σχήμα πυραμίδας… της αστεροειδούς χερσονήσου” … Οι φωτογραφίες από διαφορετικά σημεία τα λένε όλα διαυγέστατα … τι να κάνουμε ο καθένας πιστεύει και γράφει ότι καταλαβαίνει..τι να πούμε. Όμως η χερσόνησος όπως διακρίνεται στις παραπάνω φωτογραφίες , δεν φαίνεται ούτε σαν αστέρι ούτε σαν πυραμίδα.
Το κάστρο Εστέλλα, «Castiello la Estella» Κάστρο του Άστρους , στη τοποθεσία Ξεροκάμπι του Αγιάννη , σε λόφο που μοιάζει με πυραμίδα, διακρίνεται σαν μακρυνό αστέρι «επάνω εις τα όρη » suso en law montanyas , όπως αναφέρεται στο Χρονικό του Μορέως. Στο βάθος ευθεία ο Αργολικός και στο κέντρο στο μικρό λόφο είναι το «νησί» που είναι το Κάστρο Παραλίου Άστρους . Είναι αυτονόητο, ποτέ και πουθενά δύο γειτονικά κάστρα δεν είχαν το ίδιο όνομα . Τεκμηριωμένα το Castiello la Estella» Κάστρο του Άστρους βρίσκεται στον Αγιάννη και δεν υπαρχει άλλο γειτονικό κάστρο με το όνομα Εστέλλα,η Κάστρου του Άστρους, τελεία και πάβλα. Οι φωτογραφίες από το φίλο και γείτονα μας στη παλιά “μητρόπολη του Αγιάννη Σουληνάρι” Θόδωρο Μαγκλή
Η χερσόνησος του Παραλίου Άστρους ήταν νησί μέχρι τον 5ο αιώνα. Φυσιολογικά αργότερα από το 5ο π.χ. αιώνα, “μέχρι τον 19ο αιώνα εκατέρωθεν της χερσονήσου υπήρχαν μικρολίμνες και βαλτώδεις εκτάσεις” και βούρλα που δεν επέτρεπαν την δημιουργία οικισμού. Από το Παλιόχανο μέχρι τονΑτσίγγανο και την Παλιόστερνα , (τοποθεσία της σημερινής κεντρικής πλατείας),γύρω απο την χερσόνησο , υπήρχαν έλη και βούρλα. Η τοποθεσία της σημερινής πλατείας ήταν έλος και ονομαζόταν μετά το 1845 Λιμνιώνας.Το 1908 έγινε ο Χάνδακας, μεγάλη τάφρος, με κατεύθυνση προς τον Ατσίγγανο για την προστασία της περιοχής από τα έλη.
Ο Χάνδακας ενισχύθηκε αργότερα το 1920 , γιατί οι πλημμύρες συνέχιζαν, και αγότερα από το 1920 για καλύτερη προστασία φυτεύτηκαν ευκάλυπτοι και αργότερα από το 1920 έγινε η πλατεία του χωριού ,που μέχρι τότε ήταν έλος. Οι παλιές φωτογραφίες είναι από το Άστρος της Θαλάσσης.
Συνοπτικά οι λόγοι γιατί ήταν το «ακατοίκητο τούτο μέρος», η σημερινή τοποθεσία του Παραλίου Άστρους, για χιλιάδες χρόνια μέχρι το 1832, (το 1845 το Παράλιο Άστρος εντάχθηκε στο δήμο Θυρέας).(ΦΕΚ 32Α – 08/12/1845)
Η χερσόνησος του Παραλίου Άστρους ήταν νησί μέχρι τον 5ο αιώνα π.χ. και δεν υπάρχουν αναφορές και τεκμήρια ότι τότε υπηρχε οικισμός στο νησί τον 5ο αιώνα π.χ.
Αντίθετα αναφέρονται στην αρχαιότητα στη περιοχή υπήρχαν η αρχαία πόλη Θυρέα , τουλάχιστον πριν το 1500 π.χ. που βρισκόταν σίγουρα στα ενδότερα του κάμπου της Θυρέας και η Ανθήνη που βρισκόταν πιθανά στο λιμάνι του Αγίου Ανδρέα .
Φυσιολογικά αργότερα από το 5ο π.χ. αιώνα “μέχρι τον 19ο αιώνα εκατέρωθεν της χερσονήσου υπήρχαν μικρολίμνες και βαλτώδεις εκτάσεις” και βούρλα που δεν επέτρεπαν την δημιουργία οικισμού.
Η χερσόνησος ήταν βραχώδης και γυμνή από δένδρα, ήταν “έρημος βράχος”.
Δεν υπήρχαν τεκμηριωμένα και σίγουρα πηγές με πόσιμο νερό στην ευρύτερη τοποθεσία. Το 1906 κατασκευάστηκε από τους κατοίκους το πρώτο υδραγωγείο του χωριού.
Ήταν εύκολη προσβάσιμη περιοχή διαχρονικά στους πειρατές
Δεν αναφέρεται με κανένα όνομα στην αναφορά του Φραντζή το 1435, που ανέφερε τους οικισμούς όλης της περιοχής.
Δεν αναφέρεται με κανένα όνομα στους Τούρκικους φορολογικούς καταλόγους του μεσαίωνα και το 1540, όπως αναφέρονται οι οικισμοί όλης της περιοχής.
Όλοι οι οικισμοί της περιοχής μας είναι τεκμηριωμένα διμερείς , εκτός από το νεότερο οικισμό της περιοχής Παράλιο Άστρος, γιατί απλά εκεί δεν υπήρχε οικισμός .
Δεν υπήρχε οικισμός στη περιοχή μέχρι το 1832. Ο Άκουρος επιβεβαιώνει το «ακατοίκητο τούτο μέρος» . Ο Leake, αναφέρει το 1805 «στη σκάλα (=λιμάνι) υπάρχουν μια δεξαμενή (=παλιόστερνα) , ένα χάνι, ένα πυργόσπιτο του (Τούρκου) φοροεισπράκτορα, και δύο τρεις μικρές αποθήκες » (Leake,Travels in the Morea σελ 482, 485), ούτε ερείπια οικισμού, όπως το ίδιο αναφέρουν και άλλοι νεότεροι ιστορικοί μελετητές
Το Παράλιο Άστρος έκτισε από το 1832-1845 ο Αγιαννίτης στρατηγός Πάνος Ζαφειρόπουλος η Άκουρος , όπως τιμoύν με αδριάντα του στη κεντρική πλατεία οι Παραλιώτες ,«ΟΙΚΙΣΤΗΣ ΤΟΥ ΠΑΡΑΛΙΟΥ ΑΣΤΡΟΥΣ» και ο Άκουροςτο 1845 ονόμασε τον νεότερο οικισμό της περιοχής Παράλιο Άστρος.
ΦΕΚ 5Α – 08/03/1841 Το 1841 , Δήμος “Θυρέας” ,“Τα συνιστώντα τον νέο δήμον χωρία”, “Άγιος Ιωάννης, Άστρος , Μελιγού ,Πλάτανος“, και δεν αναφέρεται το Παράλιο Άστρος.
ΦΕΚ 5Α – 08/03/1841 , Δήμος “Θυρέας” ”Πρωτεύουσα αυτού” , “ Άγιος Ιωάννης το θέρος τον δεν χειμώνα το Άστρος” Στο ΦΕΚ του 1841 η αναφοράΆστρος είναι αναμφισβήτητα για το σημερινό Άστρος , δεν υπήρχε το 1841 το Παράλιο Άστρος
ΦΕΚ 32Α – 08/12/1845 Ο οικισμός Παράλιον Άστρος προσαρτάται στο δήμο Θυρέας . Το 1845 ο δήμος περιλαμβάνει τα χωριά Άγιος Ιωάννης, Άστρος , Μελιγού , Πλάτανος και Παράλιον Άστρος.
Ο πρώτος επιστήμονας ιστορικός τού κόσμου Θουκυδίδης αναφέρει “οι κάτοικοι είναι τα κράτη” , οι Αθηναίοι, Κορίνθιοι, Αργείοι, Λακεδαίμονες… Κυνουριείς ,Θυρεάτες, …. Αστρεινοί, Αγιαννίτες και ονομάζουν οικισμούς , λιμάνια και περιοχές..…Αθήνα, Κόρινθος, Άργος, Σπαρτη,…. Κυνουρία ,Θυρέα, ….. Άστρος,Αγιάννης ….. astrosgr.com – Γιάννης Κουρόγιωργας
Εύκολα συμπεραίνουμε με βεβαιότητα από τα παραπάνω το Παράλιο Άστρος δεν είχε ποτέ το όνομα Άστρος ,γιατί σίγουρα δεν υπήρχαν κάτοικοι στην σημερινή τοποθεσία του Παραλίου Άστρους πριν το 1832 για να ονομάσουν τον οικισμό. Η ονομασία της τοποθεσίας Σκάλα του Άστρους πριν το 1845 , έγινε από τους Αστρεινούς , κατοίκους του γειτονικού Άστρους, που ονόμασαν το Άστρος και τον Αγιάννη του Άστρους.
Η ιστορική αλήθεια είναι ο Πάνος Ζαφειρόπουλος η Άκουρος είναι ο ΟΙΚΙΣΤΗΣ ΤΟΥ ΠΑΡΑΛΙΟΥ ΑΣΤΡΟΥΣ.
Οι Αγιαννίτες, Αστρεινοί και οι Παραλιώτες είναι οι ίδιοι κάτοικοι, αυτά μας έλεγε ο Άκουροςμε λόγια και με έργα.
Από, Το Άστρος της Θαλάσσης,
Το 1932 οι γνωστικοί προγόνοι μας και ο κοινός νους , από το Άστρος και το Παράλιο Άστρος, πρότειναν έμμεσα την δημιουργία του δήμου Θυρέας και εδημιούργησαν σαν αρχή την “Αθλητική Ένωσις Θυρέας” που προήλθε από τις ποδοσφαιρικές ομάδες “Πανθυρεατικός” Άστρους και “Αχιλλέας” Παραλίου Άστρους.
Την ίδια περίπου εποχή η προσπάθεια να ονομασθεί το Παράλιο Άστρος “Αστρον” απέτυχε οικτρά και τελεσίδικα , με τεκμηριωμένους λόγους από το Ελληνικό κράτος. Δυστυχώς η πολύ ποθούμενη διαχρονικά από τις τοπικές κοινωνίες ¨ΕΝΩΣΗ ΘΥΡΕΑΣ” δεν ήλθε το 1932 και μετά την αποτυχία για την “Αθλητική Ένωσις Θυρέας”, από τότε άρχισαν μερικοί που μετριούνται στα δάκτυλα οι “ανόητοι αυτοπυροβολισμοί” και οι τρύπες στη βάρκα της Θυρέας . Αντίθετα εμείς έμπρακτα διαχρονικά προβάλλουμε τεκμηριωμένα την Θυρεάτιδα Γη ,όπως έμπρακτα και τελεσίδικα κάνει η συντριπτική πλειοψηφία της τοπικής κοινωνίας. γιατί όλοι τελικά είμαστε στη ίδια βάρκα, και δικαιολογημένα δεν αφήνουμε άλλους να ανοίγουν τρύπες στη βάρκα μας.
Ο ιστορικός Δήμος Θυρέας και η«Ένωση Θυρέας” , περιφρονούν βροντερά και τελεσίδικα ,τις ανόητες , ατεκμηρίωτες ,διχαστικές , άσκοπες ανακρίβειες, που καταλήγουν και γίνονται ανόητοι αυτοπυροβολισμοί και τρύπες στη βάρκα της Θυρέας μας. Ο ιστορικός Δήμος Θυρέας και η «Ένωση Θυρέας», ΕΙΝΑΙ ΕΔΩ ΜΠΡΟΣΤΑ ΜΑΣ, ποτέ δεν είναι αργά.
Από,Θανάση Π. Κωστάκη: Σύντομη γραμματική της Τσακώνικης Διαλέκτου (BT),1951«Από το Φρατζή,έκδοση Βόννης σ.159…..Και κατά αρχάς του θέρους του ς@μγ (=1435)…. αί είσιν αι κάτω γεγραμμέναι χώραι και πόλεις και κώμαι, Άστρον,άγιος Πέτρος , Άγιος Ιωάννης, Πλαταμόνας (Σημερ.Πλάτανος) ,Μελίγον (σημερ. Μελιγού), Προάστειον (σημερ,Πραστός) ,Λεωνίδας (σημερ.Λεωνίδιον), Κυπαρισσία (σημερ.Κυπαρίσσι) ,Ρέοντας και Σίτανας (σημερ.Σίταινας)… Βλ.Σ.Λάμπρου,Μικταί Σελίδες , Αθήναι 1905 σ.416-419 και Φ.Κουκουλέ, Αθηνά 39 (1927) σ.122».
Από, Venetians and Ottomans in SouthEast Peloponnese (15th*18th century)Dr, Evangelia Balta Director of Studies (Institute for Neohellenic Research/National Hellenic Research Foundation).
Πλυθησμός, Πρώτη Τουκοκρατία 1540-1685 . Άγιος Ιωάννης (203), Αγιος Ιωάννης Θεολογος (107), Aγιος Πέτρος (300) , Βέρβενα (162), Δολιανά (49), Καστάνιτσα (494), Κορακοβούνι (25), Μελιγού (210), Πλάτανος (57), Πραστός (461), Τρεστενά (84) .
Το Παράλιο Άστροςδεν αναφέρεται με κανένα όνομα στην αναφορά του Φραντζή το 1435και επίσης δεν αναφέρεται με κανένα όνομα στους Τούρκικους φορολογικούς καταλόγους του μεσαίωνα και το 1540, αλλά αναφέρονται όλοι οι οικισμοί της περιοχής και αναφέρεται ο Αγιάννης. Ο Αγιάννης και το Άστρος είχαν τους ιδιους κατοίκους και οι Τουρκοι φορολογούσαν τους κτοίκους… Σίγουρα η αναφορά του Φραντζή Άστρον είναι για το σημερινό Άστρος, που αναμφισβήτητα υπήρχε πριν το 1435 ,σύμφωνα με άλλες αναφορές.«Aλλά το Άστρος και Αστρίτσι δεν είναι εν και το αυτό σημείον».( Νίκο Α. Βέη , Μνείαι του Άστρους. σελ 97) ( Ανδρόνικος Παλιολόγος 1292,193,1320,, Χρονικό του Μορέως 1256, Βέης και άλλοι).
Στο ΦΕΚ του 1841, «τα συνιστώντα τον νέον δήμο χωρία» , είναι «Άγιος Ιωάννης, Μελιγού, Άστρος, Πλάτανος » ”Πρωτεύουσα αυτού” , “ Άγιος Ιωάννης το θέρος τον δεν χειμώνα το Άστρος” . Το Παράλιο Άστροςδεν αναφέρεται στο ΦΕΚ του 1841, και σίγουρα ποτέ δεν ήταν πρωτεύουσα του δήμου Θυρέας. Το γειτονικό Άστρος υπήρχε επίσημα από το 1823 και ήταν σίγουρα η πρωτεύουσα του δήμου Θυρέας το 1841.
Ο καινούργιος οικισμός με το όνομα Παράλιο Άστρος το 1845 προσαρτήθηκε στο υπάρχοντα από το 1835 δήμο Θυρέας. Παράλιον Άστρος Κυνουρίας . ΦΕΚ 32Α – 08/12/1845 .Ο οικισμός προσαρτάται στο δήμο Θυρέας.
Αν το Παράλιο Άστρος είχε νωρίτερα άλλο επίσημο όνομα, σύμφωνα με την Ελληνική νομοθεσία, θα υπήρχε αναφορά για αλλαγή η κατάργηση ονόματος στο ΦΕΚ 32Α – 08/12/1845, με τις λέξεις ( « καταργείται.., διορθώνεται»).Το ΦΕΚ 32Α – 08/12/1845, είναι σαφέστατο για όλους ,αναφέρει μόνο τη λέξη «προσαρτάται», αυτή είναι η αναμφισβήτητη ιστορική αλήθεια, για πρώτη φορά «προσαρτάται» και τίποτα άλλο. Ο οικισμός το 1845 ονομάστηκε επίσημα Παράλιο Άστρος και δεν είχε νωρίτερα άλλο επίσημο όνομα, οι ερμηνείες είναι περιττές, γιατί η αναφορά «προσαρτάται»του ΦΕΚ είναι ακριβέστατη και σαφέστατη.
Οι Αιγινήτες στην αρχή του Πελοποννησιακού πολέμου καταδιώχθηκαν από την πατρίδα τους από τους Αθηναίους και διασκωρπήθηκαν, όπου μπορούσαν σε ολόκληρη την Ελλάδα. Μερικοί εγκαταστάθηκαν στην Θυρέα, που τους παραχώρησαν οι Λακεδαιμόνιοι, και άρχισαν να οχυρώνονται στην Ανθήνη, σημερινή τοποθεσία του λιμανιού του Άγιου Ανδρέα, γιατί γνώριζαν τους Αθηναίους.
Ο Παυσανίας αναφέρει οι Αιγινήτες κατοικούσαν στην Ανθήνη, που πιθανά βρισκόταν στην σημερινή τοποθεσία του λιμανιού του Άγιου Ανδρέα. «Ἀνθήνη τέ ἐστιν, [ἐς] ἣν Αἰγινῆταί ποτε ᾤκησαν»Παυσανίας , Ελλάδος περιήγησις/Κορινθιακά.
Υπάρχουν και άλλες αναφορές, οι Αιγινήτες άρχισαν να οχυρώνονται στη σημερινή χερσόνησο του Παραλίου Άστρους, κατά την γνώμη μας οι αναφορές αυτές είναι χωρίς αξιόπιστα τεκμήρια , όπως γνωρίζουμε μέχρι σήμερα, δεν γνωρίζουμε αν υπάρχουν τεκμήρια .
Μερικοί ιστορικοί μελετητές αναφέρουν, χωρίς πειστικά τεκμήρια , στη αρχαιότητα στη σημερινή τοποθεσία του Παραλίου Άστρους υπήρχαν πιθανάταΠυράμια και οι Απόβαθμοι.
Σε σχετική αναφορά ο Πλούταρχος αναφέρει τα Πυράμια ήταν «πυραμίδα τινά, ίσως μνημείο», σαν εκείνη την μικρή πυραμίδα στο Λιγουριό της Αργολίδας, που ήταν οίκισμα .
«….ότε κατά πρώτον ο Δαναός απέβη εις την χώρα αυτών κατά τα Πυράμια της Θυρεάτιδας (1) εν ω επορεύετο προς το Άργος» (1): Ο Δαναός ήλθεν εξ’ Αιγύπτου και εκυρίευσεν, ώκισε και εξεπολίτισε το Άργος. Η Θυρεάτις είναι χώρα της Αργολίδος προς την Λακωνικήν, κατά την παραλίαν. Τα δε Πυράμια φαίνεται εκ του ονόματος ότιείχε κατά την αρχαιότητα πυραμίδα τινά, ίσως μνημείο της Αιγυπτιακής εκείνης αποβάσεως.Τοιαύτη μικρά πυραμίς σώζεταιμέχρι τούδε και αλλαχού της Αργολίδος ,κατά την Λίσσαν, το Λιγουριόν.»
Ο Παυσανίας αναφέρει οι Απόβαθμοι ήταν μεταξύ Λέρνης και Τημενίου, κοντά στο μνημείο του Ποσειδώνος .
Οι πρώτες κατοικίες του χωριού ( κτίστηκαν μετά το 1832) υδροδοτούνταν από δεξαμενές (στέρνες) κατασκευασμένες στο εσωτερικό τους, στις οποίες συγκεντρώνονταν από τις στέγες το βρόχινο νερό. Μερικά σπίτια που βρίσκονταν κάτω από το Νησί, κοντά στον αιγιαλό, εκτός από δεξαμενές, διέθεταν και πηγάδια.Το 1906, όταν ο πληθυσμός και οι ανάγκες υδροδότησης είχαν πλέον αυξηθεί, κατασκευάστηκε από τους κατοίκους υδραγωγείο με πήλινους σωλήνες.Το 1924 υπήρξε ανάγκη ανακαίνισης του υδραγωγείου από τη Λουκού ως το Άστρος και εκτέλεσης έργων στην πηγή του νερού. Επειδή το κόστος ήταν μεγάλο, συστήθηκε εκεί Επιτροπή Υδραγωγείου Άστρους, στην οποία συμμετείχαν ως Υποεπιτροπή η Κοινότητα Παραλίου Άστρους κα η Κοινότητα Βερβένων, και πραγματοποιήθηκε έρανος για την συγκέντρωση χρημάτων. Η Επιτροπή εξέδωσε φυλλάδιο με τίτλο -Υδραγωγείο Άστρους-, στο οποίο αναφέρεται η ανάγκη της κατασκευής του έργου. Στη δαπάνη συμμετείχαν και οι εν Αμερική απόδημοι που κατάγονταν από το Άστρος, το Παράλιο Άστρος, τα Βέρβενα και τα Δολιανά.
Το Κάστρο Παραλίου Άστρους δεν είναι το κάστρο Estella, και σίγουρα δεν το έκτισε το 1256 ο πρίγκιπας του Μoρέως Γουλιέλμος Βιλλαρδουίνος, όπως αυθαίρετα, λανθασμένα και ατεκμηρίωτα αναφέρεται σε φυλλάδια και στο διαδίκτυο. Δεν υπάρχουν ιστορικά στοιχεία, πειστικές τεκμηριωμένες ιστορικές μελέτες και αναφορές από κανένα ιστορικό μελετητή που να συνδέει το Κάστρο Παραλίου Άστρους με το κάστρο Εστέλλα.
Το Κάστρο Παραλίου Άστρους αναφέρεται από ιστορικούς μελετητές πιθανά είναι το Αστρίτσι= «Astritzi» των Ενετών.(Ν. Βέης και άλλοι).
«Aλλά το Άστρος και Αστρίτσι δεν είναι ένα και το αυτό σημείον» (Νίκος Βέης ,Μνείαι του Άστρους σελ 97).Είναι έκδηλο στην περιοχή το 15 αιώνα υπήρχαν δύο διαφορετικά τοπογραφικά σημείαToastri και Astritzi (Laprici). Σε όλες τις παρακάτω αναφορές υπάρχει πάντοτε στα ενδότερα του κάμπου της Θυρέας το τοπογραφικό σημείο Toast(r)ι ,Toastri, Astro , που είναι το σημερινό Άστρος. Επίσης σε αναφορές του Stefano Magno to 1463,1467,1469 και άλλων για τα κάστρα του Μορέως το 1471 αναφέρονται δύο τοπογραφικά σημεία (κάστρα) Astro και Astrici , Astro και Astritzi.( Ν.Φλούδας Θυρεατικα Β. σελ 38). Οι παραπάνω αναφορές «Astro» είναι για το κάστρο Εστέλλα στον Αγιάννη ,στην τοποθεσία Ξεροκάμπι,όπως αναφέρουν πειστικά ο Ν.Βέης και πολλοί άλλοι ιστορικοί μελετητές και οι αναφορές Astrici και Astritziείναι για το κάστρο Παραλίου Άστρους.
Η μελέτη των καταλοίπων του Κάστρου Παραλίου Άστρους επιτρέπει τη διάκριση δυο οικοδομικών φάσεων, πολύ αργότερα από το 1256 .Συμφωνούν όλοι οι ιστορικοί μελετητές και καστρολόγοι, η πρώτη οικοδομική φάση αφορά στην περίοδο του15ουαιώνα η αργότερα .Η δεύτερη οικοδομική περίοδος εντοπίζεται από το 1824 και 1825 από τους αδερφούς Ζαφειρόπουλους.
Στα αρχεία της Βενετίας του 15ου αιώνα το 1407, αναφέρεται το κάστρο «Astritzi» «και κύριος αυτού Lampridios» , (Ν.Βέης Μνείαι του Άστρους , σελ. 97). Ο κύριος του κάστρου ήταν ο Αγιαννίτης Λαμπρίδης ( Lampridios), και για το λόγο αυτό θεωρείται η αναφορά του 1407 είναι για το Κάστρο Παραλίου Άστρους .Το Κάστρο Παραλίου Άστρους αναφέρεται πιθανά είναι το «Astritzi» των Ενετών,αλλά δεν συμφωνούν με αυτό όλοι οι ιστορικοί μελετητές (Ν.Βέης και άλλοι).
Από τις παραπάνω αναφορές , του 1407 για τον Αγιαννίτη Λαμπρίδη κύριο του κάστρου ,για τα δύο τοπογραφικά σημεία (κάστρα) του Stefano Magno(to 1463,1467,1469) ,την αναφορά του 1471επίσης για τα δύο τοπογραφικά σημεία (κάστρα) και την χρονολογία κατασκευής του κάστρου μετά το 15ο αιώνα ,όπως συμφωνούν πολλοί ιστορικοί μελετητές , συμπεραίνουμε το«Astritzi» των Ενετών ,είναι το Κάστρο Παραλίου Άστρους.
«Ήδη έλθωμεν εις το περί της θέσεως ζήτημα του κάστρου la Estella (=Άστρος )…..ως ρητώς μνημονεύει η αραγωνιακή παραλλαγή του Χρονικού του Μωρέως. Η τόσον δε ρητή μνεία περί του τόπου ,καθ’ όν ιδρύθη το φρούριον, δεν δύναται ν’αναφέρεται εις τα κατά την χερσόνησον του Άστρους περισωθέντα ,εν μέρει, μικρά οχυρωματικά έργα, άτινα και ανίσχυρα θα ήσαν προς τον σκοπόν του Βιλλαρδουίνου» (Ν.Βέης Μνήμαι του Άστρους ,σελ 99).
Το «Castiello la Estella» (Kάστρο του Άστρους) του Αραγωνικού Χρονικού του Μορέως , το οποίο έκτισε το 1256 ο πρίγκιπας του Μoρέως Γουλιέλμος Βιλλαρδουίνος, βρίσκεται αναμφισβήτητα στην τοποθεσία «Ξεροκάμπι» του Αγιάννη του Άστρους.
Οι καστρολόγοι και διακεκριμένοι ιστορικοί μελετητές Νίκος Βέης , Σπ. Λάμπρος , Κ.Ρωμαίος ,Ε. Καρποδίνης, Αδαμ. Αδαμαντίου ,Αναστάσιος Ι. Μπάλλας και πολλοί άλλοι τοποθέτησαν πειστικά το «Castiellola Estella» (Kάστρο του Άστρους) του Αραγωνικού Χρονικού του Μορέως , το οποίο έκτισε το 1256 ο πρίγκιπας του Μoρέως Γουλιέλμος Βιλλαρδουίνος , στην τοποθεσία «Ξεροκάμπι» ανάμεσα στα χωριά Άγιος Ιωάννης (Αγιάννης) και Άγιος Πέτρος.
« Κεντρικός πύργος Άστρους » , Κάστρο Εστέλλα=Άστρος στο Ξεροκάμπι του Αγιάννη του Άστρους. Η φωτογραφία είναι από, Αναστάσιος Ι. Μπάλλας ,Πελοποννησιακά, Τόμος ΚΓ Εταιρείας Πελοποννησιακών Σπουδών, Βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών Άστρος ( σ.209-210 Κάστρο Άστρους ),Κάστρα της Κυνουρίας-Κάστρα της Τσακωνιάς.
Το κάστρο στο Ξεροκάμπι του Αγιάννη αναφέρεται με το όνομα Κάστρο Εστέλλα , Άστρος , Κάστρο Άστρους η Κάστροτης Ωριάς και το κάστρο στο Παράλιο Άστρος αναφέρεται με το όνομα Κάστρο Παραλίου Άστρους η των Ζαφειρόπουλων.
Είναι λανθασμένη η αναφορά Κάστρο του Άστρους για το Κάστρο Παραλίου Άστρους. Σωστά αναφέρεται Κάστρο Παραλίου Άστρους η των Ζαφειρόπουλων στην βιβλιογραφία από όλους τους ιστορικούς μελετητές και καστρολόγους. Αφού το κάστρο στο Ξεροκάμπι του Αγιάννη αναφέρεται από το 1256 αναμφισβήτητα Castiello la Estella» (Kάστρο του Άστρους) ,δεν δικαιολογείται και έκδηλα προκαλεί σύγχυση να έχουμε σε κοντινή απόσταση δύο κάστρα με το ίδιο όνομα, Κάστρο του Άστρους, όταν μάλιστα δεν υπάρχουν σχετική βιβλιογραφία ,ιστορικά στοιχεία και αξιόπιστες αναφορές.
Το κάστρο Εστέλλα ” Castiello la Estella» στον Αγιάννη , διακρίνεται σαν μακρυνό αστέρι «επάνω εις τα όρη » suso en law montanyas , όπως αναφέρεται στο Χρονικό του Μορέως.Στο βάθος ευθεία ο Αργολικός και στο κέντρο στο μικρό λόφο είναι το «νησί» που είναι το Κάστρο Παραλίου Άστρους .
Πηγές
Η φωτογραφία στην αρχή από τον Νίκο Σκαρμούτσο και την ιστοσελίδα το Άστρος της Θαλάσσης.
Η σημερινή τοποθεσία του Παραλίου Άστρους πριν το 1832 ήταν «ακατοίκητο μέρος» και το Παράλιο Άστρος έκτισε από το 1832-1845 ο Αγιαννίτης στρατηγός Πάνος Ζαφειρόπουλος η Άκουρος , όπως τιμoύν με αδριάντα του στη κεντρική πλατεία οι Παραλιώτες ,«ΟΙΚΙΣΤΗΣ ΤΟΥ ΠΑΡΑΛΙΟΥ ΑΣΤΡΟΥΣ»
Σύμφωνα με αναφορά του διακεκριμένου Αγιαννίτη Λογοθέτη έκτισε το σπίτι του στην χερσόνησο το 1832,που θεωρείται από πολλούς ιστορικούς μελετητές ένα από τα πρώτα σπίτια του οικισμού. Ο Λογοθέτης αργότερα από το 1845 αναφέρει μερικές φορές το καινούργιο οικισμό με το όνομα «παράλιο».Ο διακεκριμένος ΑγιαννίτηςΛογοθέτης, φίλος και συνεργάτης του Άκουρου και πρώτος πρόεδρος του δημοτικού συμβουλίου, ακολούθησε τον Άκουρο και αναφέρει μετά το 1854 για τα γεγονότα της εποχής , «έκτισε την οικίαν του ενταύθα κατά το έτος 1832» στο «Νησί» , που θεωρείται από τα πρώτα σπίτια του οικισμού, « ωκοδόμησαν εις το παράλιο Εργαστήρια » και « το έτος 1838… ήσαν τότε ολίγοι οι κατοικήσαντες εις παράλιο» .Τον Λογοθέτη ακολούθησαν και άλλοι Αγιαννίτες και ο οικισμός άρχισε σιγά σιγά και δειλά να αναπτύσσεται. Δεν είναι τυχαίο που στον εκλογικό κατάλογο του 1871 της «Κοινοτ. Παραλίου Άστρους » αναφέρεται πρώτος ο Αγιαννίτης Αναστάσιος Πάσχος του Ιωάννου κτηματίας.
Συμπεραίνουμε , Ο οικιστής του Παραλίου Άστρους Αγιαννίτης στρατηγός Πάνος Ζαφειρόπουλος η Άκουρος, ο δήμαρχος αδερφός του Ιωάννης Ζαφειρόπουλος (δημάρχος του δήμου Θυρέας από 1837-1847) και ο συνεργάτης του διακεκριμένος Αγιαννίτης Λογοθέτης ήταν ο πρώτος πρόεδρος του δημοτικού συμβουλίου. ονόμασαν το 1845 τον καινούργιο οικισμό Παράλιο Άστρος. Είχαν καλές σχέσεις με τον βασιλιά Όθωνα και σίγουρα δεν το ονόμασε ο Όθωνας που δεν ήξερε την περιοχή ούτε οι Αγιαννίτες έποικοι. Ο Αγιαννίτης Άκουρος γνώριζε και έλεγε πριν το 1823 για το γειτονικό οικισμό , «εις την πατρίδα μας το Άστρος» και « η Εθνική συνέλευσις εις Άστρος κατά την ακόλουθον διαταγή του Εκτελεστικού ..έκαστος δύναται να εννοήσει τι υπέφερον οι κάτοικοι του Άστρους».
Βέβαια ο δημοφιλέστατος στρατηγός Άκουρος, είχε νωρίτερα το δικό του στρατό, είχε πολλούς Αγιαννίτες φίλους και έλεγχε την πλειοψηφία στο δήμο Θυρέας από το 1835 για πολλά χρόνια. Ο αδερφός τουΙωάννης Ζαφειρόπουλος ήταν δήμαρχος για δέκα χρόνια (1837-1847) και ο συνεργάτης του διακεκριμένος Αγιαννίτης Λογοθέτης ήταν ο πρώτος πρόεδρος του δημοτικού συμβουλίου. Εύλογα και φυσικά δεν θα ονόμαζε τον καινούργιο οικισμό επίσης με το ίδιο όνομα «της πατρίδα μας Άστρος», απλά και σοβαρά ήξερε και ενεργούσε καλύτερα, και το 1845 ονόμασε τον καινούργιο οικισμό Παράλιο Άστρος.
Το ιστορικόν Άστρος Κυνουρίας
1823, Διακήρυξη της Β΄ των Ελλήνων Συνελεύσεως-«Εξεδόθη εν Άστρει εντός του Μουσείου Καρυτσιώτη»και«Ήδη δε μετά δεκαέξ μήνας Δευτέραν να συγκροτήση εν Άστρει συνέλευσιν» Διονύσιος Κόκκινος Ιστορία Ελληνικής Επανάστασης (τόμος 3ος Σελίδες 475-476)
Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος, πρόεδρος του Εκελεστικού (δηλ.Πρωθυπουργός) 22 Απριλίου 1823 «η Εθνοσυνέλευση της απελευθερωμένης Ελλάδας συνήλθε στο Άστρος». (Αριστείδης Ν. Χατζής σελ 121)
Διδακτήριον ΆστρουςΥΑ 47192/1433/11-6-1946 – ΦΕΚ 127/Β/8-8-1946 ”Κηρύσσομεν ως ιστορικόν διατηρητέον μνημείοντο εν Άστρει διδακτήριον ένθα συνήλθεν εν έτει 1823 η β’ Εθνική Συνέλευσις”.
ΦΕΚ 5Α – 08/03/1841 (σελ.45) ,Ονομασία νέου του δήμου, «Θυρέας».Πρωτεύουα αυτού. « Άγιος Ιωάννης το θέρος τον δε χειμώνα το Άστρος».
Στο παραπάνω ΦΕΚ του 1841, «τα συνιστώντα τον νέον δήμο χωρία» , είναι «Άγιος Ιωάννης, Μελιγού, Άστρος, Πλάτανος » και δεν αναφέρεται το Παράλιο Άστρος με κανένα όνομα.
Η αναφορά «Άστρος» είναι αναμφισβήτητα για το σημερινό Άστρος , χειμερινή έδρα του δήμου, γιατί είναι αυτονόητο το Άστρος υπήρχε στην περιοχή και υπήρχε επίσημα τουλάχιστον από το 1823 σε αμέτρητα έγγραφα το Ελληνικού κράτους και θα έπρεπε να αναφέρεται στο δήμο το 1841 έστω και με άλλο όνομα,( αλλά δεν είχε ποτέ επίσημα άλλο όνομα ), όπως αναφέρονται οι μικρότεροι οικισμοί με τα επίσημα ονόματα τους Μελιγού,Πλάτανος. Aν το Άστρος τότε δεν ήταν στο δήμο Θυρέας έπρεπε κάπου να είναι, έστω και με άλλο όνομα ,αλλά είχε εκδηλη την πρόσφατη ιστορία («Εξεδόθη εν Άστρει εντός του Μουσείου Καρυτσιώτη», δεν αναφέρεται σε κανένα άλλο δήμο και στο δήμο υπήρχαν άλλοι μικρότεροι οικισμοί της περιοχής . Η αναφορά του ΦΕΚ 1841 είναι σαφέστατη και αυτή είναι η τεκμηριωμενη ιστορική αλήθεια, το ιστορικό Άστρος Κυνουρίας ήταν η χειμερινή έδρα του δήμου Θυρέας το 1841,τα σχόλια είναι περιττά. Άλλωστε 4 χρονια αργότερα το 1845 το Παράλιο εντάχθηκε για πρώτη φορά στο Δήμο Θυρέας.
Ένα μόνο ιστορικό στοιχείο (έγγραφο) , τα «Πρακτικά της Β’ Εθνικής των Ελλήνων Συνελεύσεως συγκροτηθείσης Εν Άστρει την ΚΘ Μαρτίου αωκγ’ και γ’ της ανεξαρτησίας» είναι επαρκέστατο τεκμήριο, ένα συνταγματικό κείμενο, που επιβεβεαιώνει αναμφισβήτητα και τελεσίδικα το ιστορικόν Άστρος υπήρχε πολύ νωρίτερα από το 1823 , δεν χρειάζεται τίποτα άλλο, όλα τα άλλα είναι περιττά , «πολλά και γελοία».
Για όσους έχουν μια στοιχειώδη επιστημονική νομική κατάρτισι διαβάζουν τα υπάρχοντα ιστορικά στοιχεία, μπορούν να διαβάζουν και να καταλαβαίνουν τα συνταγματικά κείμενα , είναι έκδηλο σύμφωνα με την αδιαφιλονίκητη νομική ερμηνεία των εγγράφων της Εθνοσυνέλευσης, η συνταγματική Εθνοσυνέλευση επιβεβαίωσε κατηγορηματικά με πολλά έγγραφα και ιστορικά στοιχεία το όνομα του οικισμού ήταν Άστρος πριν την 29η Μαρτίου 1823.
Ο Πάνος Ζαφειρόπουλος,ηΆκουρος και ο Καρυτσιώτης, πολύ νωρίτερα πριν το 1823, αποκαλούσαν «πατρίδας μας», το ιστορικόν Άστρος και τον Αγιάννη του Άστρους.
Τα δύο ΦΕΚ 5Α – 08/03/1841 και ΦΕΚ 32Α – 08/12/1845 περιέχουν σαφέστατα την ιστορική αλήθεια για το όνομα Άστρος το 1841 και το Παράλιο Άστρος1845 .Στο Ελληνικό κράτος αναμφισβήτητα υπήρχε μια στοιχειώδη σοβαρότητα και συνέχεια για τις αναφορές του 1841 και 1845. Το 1845τα συνιστώντα τον δήμονχωρία είναι ΆγιοςΙωάννης, Άστρος, Μελιγού.Πλάτανος και Παράλιο Άστρος . Η παραπάνω φωτογραφία του ΦΕΚ 5Α – 08/03/1841 ( φωτογραφία όχι αντιγραφή) τα λέει όλα διαυγέστατα και σαφέστατα, αρκεί να μπορούμε τη διαβάσουμε προσεκτικά και να καταλάβουμε το περιεχόμενο της, συνολικά και ταυτόχρονα για τα δύο ΦΕΚ, για όλους τους οικισμούς .Το ιστορικό Άστρος Κυνουρίας ήταν η χειμερινή έδρα του δήμου Θυρέας το 1841,τα σχόλια είναι περιττά.
Στο ΦΕΚ του 1841, «τα συνιστώντα τον νέον δήμο χωρία» , είναι «Άγιος Ιωάννης, Μελιγού, Άστρος, Πλάτανος ».
Το 1845τα συνιστώντα τον δήμον χωρία είναι Άγιος Ιωάννης, Άστρος , Μελιγού, Πλάτανος και Παράλιο Άστρος.
Διακρίνονται το Άστρος και το Παράλιο Άστρος .Τό Παράλιο Άστρος απέχει απο το Άστρος 4 χλμ.
Το ιστορικόν Άστρος Κυνουρίας βρίσκεται στη δυτική παραλία του Αργολικού ,στα ενδότερα του κάμπου της Θυρέας ,εκεί που ήτανη αρχαία πόλη Θυρέακαι το πόλισμα Άστρον, νότια από την πρώτη πόλη της Ευρώπης το ιστορικό Άργος και την έδρα του Μυκηναϊκού πολιτισμού Μυκήνες.
Το ιστορικόν Άστρος είναι συνέχεια της αρχαίας πόλης Θυρέας. Η πόλη Θυρέα και αργότερα το πόλισμα Άστρον ήταν στα ενδότερα του κάμπου Θυρέας στην σημερινή τοποθεσία του Άστρους . Το 1823 το Άστρος το βρήκαν εκεί ,«Εν Άστρει τη 29 Μαρτίου 1823 και γ’ της Ανεξαρτησίας »οι πληρεξούσιοι της Εθνοσυνέλευσης και ο Κολοκοτρώνης , υπήρχε αναμφισβήτητα και τεκμηριωμένα πολλούς αιώνες πριν το 1823 , η διακήρυξη της Εθνοσυνέλευσης «Εξεδόθη εν Άστρει εντός του Μουσείου Καρυτσιώτη» και «η Εθνοσυνέλευση της απελευθερωμένης Ελλάδας συνήλθε στο Άστρος»..
Ο Πάνος Ζαφειρόπουλος,ηΆκουρος και ο Καρυτσιώτης, πολύ νωρίτερα πριν το 1823, αποκαλούσαν «πατρίδας μας», το ιστορικόν Άστρος και τον Αγιάννη του Άστρους.
Δημήτριος Καρυτσιώτης, 27η Φεβρουαρίου 1819 , παράγραφο #5 της διαθήκης του «5) Αφήνω εις την πατρίδα μας (χωρίον μας) το κτίριον του σχολείου και την περιουσίαν του Άστρους (Astro) ως είναι»( Φλουδας ,Θυρεατικα Β’ σελ 312) .
«Δημήτριος Καρυτσιώτης, “Παραιτώ της πατρίδος μου το κτίριον της Σχολής και το υποτακτικόν( Αγροκήπιο) του Άστρους με όλα τα συμπεριλαμβανόμενα εις το κοντράτο (συμβόλαιο) καμωμένου παρ εμού.Μάϊος 1819 Δ.Καρυτσιώτης»
“Ο ΤΟΠΟΣ ΟΠΟΥ ΒΡΙΣΚΟΜΑΙ ΕΙΝ’ Η ΑΥΤΟΥ ΠΑΤΡΙΔΑΚΑΡΥΤΣΙΩΤΗΣ ΛΕΓΕΤΑΙ ΠΑΝΤΟΥ Η ΑΥΤΗ ΦΑΜΙΛΙΑ….”
Πάνος Ζαφειρόπουλος, «Ηλεκτρισθέντες, έγραφεν, υπέρ της ελευθερίας της πατρίδος ,τα πάντα χαίρειν και ειδόντες,μετέβημεν άπαντες εις την πατρίδα μας το Άστρος» ( Ιστ. και Εθνολ. Εταιρ.Κώδικας 316, Φλούδας, Θυρεατικά Β σελ 50).
Πάνος Ζαφειρόπουλος «διαμένων εις την πατρίδα μου τον Άγιον Ιωάννην έλαβον και το ακόλουθον έγγραφον» (Φλούδας, Θυρεατικά Β , σελ 51).
Πάνος Ζαφειρόπουλος « επήλθεν το έτος 1823 και κατά Φεβρουάριον εσυστήθη η Εθνική συνέλευσις εις Άστρος κατά την ακόλουθον διαταγή του Εκτελεστικού ..έκαστος δύναται να εννοήσει τι υπέφερον οι κάτοικοι του Άστρους»(Φλούδας Θυρεατικά Β )
Το ιστορικό Άστρος και ο ‘Αγιος Ιωάννης (Αγιάννης) είναι μία κοινότητα και το κυριότερο οι κάτοικοι είναι οι ίδιοι, είχαν για πολλούς αιώνες και έχουν μέχρι σήμερα σπίτια στον Άστρος και στον Αγιάννη του Άστρους.
Παράλιο Άστρος: Συνοπτικά κείμενα για τα σχετικά θέματα Άστρος και Παράλιο Άστρος
Σμαράγδης Ι. Αρβανίτη – Οι σχολές του Δημητρίου Καρυτσιώτη στον Άγιο Ιωάννη και το Άστρος Θυρέας – Κυνουρίας κατά τα προεπαναστικά χρόνια έως την απελευθέρωση, Εταιρία Πελοποννησιακών Σπουδών, Αθήνα 2001
Σμαράγδης Ι. Αρβανίτη -Το κάστρο του Παραλίου Άστρους Κυνουρίας πρώτες παρατηρήσεις, Αθήνα 2007
Άστρος «Το κλεινόν Άστυ» , Περήφανο και Καμαρωτό, Χρυσήλιο και Ιστορικόν.
Το Άστρος ονομάστηκε από τους κατοίκους της περιοχής Άστυ( Πόλη) , σαν διάκριση με τους γύρω μικρότερους οικισμούς . Άστυ (=πόλη ) ονομάζετο αρχικά στην περιοχή η αρχαία πόλη Θυρέα ,το μητροπολιτικό κέντρο της περιοχής στην αρχαιότητα , όπως αργότερα το Άστρος είναι μέχρι σήμερα. το μητροπολιτικό κέντρο της περιοχής Από την αρχαιότητα έμεινε αδιάκοπα στους κατοίκους το Άστυ (=πόλη) .Οι Αστρεινοί αποκαλούν και σήμερα το οικισμό «Το Kλεινόν Άστυ» . Από το Άστυ, προήλθε Toasti= Toast(r)ι, Toastri και το Astro και συμφωνούμε με την σοβαρά τεκμηριωμένη, λογική και έξυπνη άποψη το όνομα Άστρος προήλθε από το Άστυ=(Τoasti) Toast(r)ι ,Astro (Καραχάλιος, Ι. Κουσκουνάς ,Κ.Χασαπογιάννης ,Ι. Κακαβούλιας, Ν.Φλούδας Θυρεατικα Β. σελ 24,25).
Το ιστορικόν Άστρος Κυνουρίας βρίσκεται στη δυτική παραλία του Αργολικού ,στα ενδότερα του κάμπου της Θυρέας ,εκεί που ήτανη αρχαία πόλη Θυρέακαι αργότερα ήταν το πόλισμα Άστρον, νότια από την πρώτη πόλη της Ευρώπης το ιστορικό Άργος και την έδρα του Μυκηναϊκού πολιτισμού Μυκήνες.
Όλοι οι ιστορικοί μελετητές ,καστρολόγοι και ο Βυζαντινός Αυτοκράτορας Ανδρόνικος Β’ Παλαιολόγος συμφωνούν το «CastiellolaEstella», Kάστρο του Άστρους,βρίσκεται στην τοποθεσία «Ξεροκάμπι» του Αγιάννη του Άστρους, πάνω από την «πεδιάδα του Άστρους», πάνω από του «άστρου εις τον κάμπον της μαλεβής».
Το κάστρο στο Ξεροκάμπι του Αγιάννη ,όταν χτίστηκε το 1256, ονομάστηκε φυσιολογικά από τον πρίγκηπα Βιλλεαρδουίνο, από την μητρόπολη της περιοχήςτον γειτονικό Αγιάννη (Άστρος) «Castiello la Estella» (Kάστρο του Άστρους).Η φυσιολογική ονομασία του κάστρου από τον Αγιάννη (Άστρος) πρόσθετα επιβεβαιώνει ο Άγιος Ιωάννης (Αγιάννης) πριν το 1256, όπως αναφέρουν διακεκριμένοι ιστορικοί μελετητές (Ν.Βέης και άλλοι ) , τους μεσαιωνικούς χρόνους τουλάχιστον για χίλια χρόνια περίπου 200 μ.χ. -1435 και αργότερα ,ονομαζόταν επίσηςΆστρος, (επάνω) Άστρος καιΑγιάννης του Άστρους.
Επίσης ο Βυζαντινός Αυτοκράτορας Ανδρόνικος Β’ Παλαιολόγος το 1320 επιβεβαιώνει το όνομα της περιοχής είναιΆστρος (Αγιάννης), «του άστρου εις τον κάμπον της Μαλεβής»,κάτω από το γειτονικό κάστρο «Castiello la Estella» ,Kάστρο του Άστρους, το οποίο εύλογα πήρε το όνομα Εστέλλα από το Άστρος (όπως λεγόταν τότε ο Αγιάννης). Πεντακόσια χρόνια αργότερα από τον Aνδρόνικο Β’ Παλαιολόγο , επίσης ο Leake το 1806αναφέρει και επιβεβαιώνει την ίδια πεδιάδα του Παλαιολόγου από το 1320 «του άστρου εις τον κάμπον της Μαλεβής»,« την πεδιάδα του Άστρους» στο Ξεροκάμπι ,κοντά στον Αγιάννη του Άστρους.
Οι διακεκριμένοι ιστορικοί μελετητές Νίκος Βέης , Σπ. Λάμπρος , Κ.Ρωμαίος ,Ε. Καρποδίνης, Αδαμ. Αδαμαντίου ,Αναστάσιος Ι. Μπάλλας και πολλοί άλλοι τοποθέτησαν πειστικά το «CastiellolaEstella» (Kάστρο του Άστρους)του Αραγωνικού Χρονικού του Μορέως , το οποίο έκτισε το 1256 ο πρίγκιπας του Μωρέως Γουλιέλμος Βιλλαρδουίνος , στην τοποθεσία «Ξεροκάμπι» ανάμεσα στα χωριά Άγιος Ιωάννης (Αγιάννης) και Άγιος Πέτρος.
Το 1256 ο Γουλιέλμος Βιλλαρδουίνος έχτισε στον Άγιο Ιωάννη (Αγιάννη) Κυνουρίας, στη θέση «Ξεροκάμπι» (2 χλμ ) σε ένα απόκρημνο λόφο σαν μία «φυσική πυραμίδα» «το κάστρον, όπερ καλείται» «CastiellolaEstella» (Kάστρο του Άστρους) (1256), προς ευκολωτέραν υποταγήν των γειτόνων Τσακώνων στη Σίταινα , Καστάνιτσα και Πραστό, εκεί που ήταν οι Τσάκωνες, «επάνω εις τα όρη »susoenlawmontanyas , όπως αναφέρεται στο Χρονικό του Μoρέως.Πάνω από το Ξεροκάμπι του Αγιάννη , “την πεδιάδα του Άστρους,”του άστρου εις τον κάμπον της μαλεβής».Το μνημείο προστατεύεται από τον Αρχαιολογικό Νόμο 3028/2002.
“Μετά λοιπόν από την μικράν πόλιν «Άστρον»,η οποία έκειτο το πρώτον (κατά τον 2ον μ.χ. αιώνα ) κάπου εις την πεδινήν Θυρέαν,δηλ. την σημερινήν πεδιάδα Άστρους, εμφανίζεται μικρόν κάστρον «Άστρον» εις τα όρη, την ορεινήν Θυρέαν, κατά το 1256 μ.χ.» (Ν.Φλούδας Θυρεατικα Β. σελ 28).
Το κάστρο Εστέλλα στον Αγιάννη του Άστρους στη θέση «Ξεροκάμπι» (2 χλμ), είναι επίσης γνωστό σαν το κάστρο Ωριάς.
Από, Νίκο Α. Βέη , Μνείαι του Άστρους
“ Και δη εν τη αραγωνιακή παραλλαγή του Χρονικού του Μωρέως αναφέρεται ότι ο πρίγκιψ του Μωρέως Γουλιέλμος Βιλλαρδουίνος προς ευκολωτέραν υποταγήν των Τσακώνων έκτισε , τω 1256, το κάστρον, όπερ καλείται laEstella” Παραθέτω…. Etleprinceppormellorsenyorearlosfizoalliuncastiellosusoenlasmontanyas, elqualseclamalaEstella (σ.93)» «Όθεν το castiellolaEstella (=Άστρος) πρέπει να αναζητήσωμε στα ενδότερα της Κυνουρίας « susoenlasmontanyas”,.( Νίκο Α. Βέη , Μνείαιτου Άστρους. σελ 93)
«Και όντως το Άστρος και κατά τους μεσαιωνικούς χρόνους ήτο διμερές … ο Άγιος Ιωάννης κατ αρχάς είχεν υπόστασιν σαν θερινή κατοικία των Αστρινών καλουμένηκαι (επάνω) Άστρος και Αγιάννης Άστρους,έπειτα δε κατέστη και αυτοτελές χωρίον ,ότε μετά την Άλωσιν της Βασιλευούσης …Και ακριβώς επί μεμονωμένου βουνού άνωθεν του Αγίου Ιωάννου (=Επάνω Άστρους) κείται … το Κάστρο τη Ωριάς …Κατά την εμήν γνώμην μετά τας ανωτέρω εξηγήσεις πιθανώτατα δυνάμεθα να ταυτίσωμεν το Κάστρο της Ωριάς του Πάρνωνος προς το Estella =Άστρος.(( Νίκο Α. Βέη , Μνείαιτου Άστρους. σελ 99-100)
«Προφανώς το Estella τούτο είναι το Άστρος» (Νίκο Α. Βέη , Μνείαι του Άστρους. σελ 93 ).
«Kεντρικός πύργος Άστρους» (Κάστρο Εστέλλα στον Αγιάννη)
Διακρίνεται παραπάνω οκεντρικός πύργος του Κάστρου Εστέλλα (Άστρους) στον Αγιάννη. Ο Άγιος Ιωάννης (Αγιάννης ) που ήταν το μητροπολιτικό κέντρο της Θυρέας για πολλού αιώνες πριν το 1821 , είχε επίσης και την ονομασία Άστρος, Αγιάννης Άστρους, Επάνω Άστρος, Ορεινό Άστρος. Ο Άγιος Ιωάννης ( Αγιάννης) Κυνουρίας ,ήταν η έδρα της Επαναστατικής Προσωρινής Διοίκησης – Κυβέρνησης από τις22 Αυγούστου έως την 1 Οκτωβρίου 1822.
Αναστάσιος Ι. Μπάλλας,Πελοποννησιακά, Τόμος ΚΓ Εταιρείας Πελοποννησιακών Σπουδών,Βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών Άστρος ( σ.209-210 Κάστρο Άστρους )
«Γνωρίζουμε ότι μετά την κατάκτηση της Μονεμβασίας ο Βιλλαρδουίνος έχτισε ένα κάστρο το 1256 πάνω στα βουνά για να ελέγχη τους Τσάκωνες. Η σχετική αναφορά στο «Βιβλίο των Άθλων» έχει ως εξής. Et le princep por mellor fenyorear los fizo alli un castiello suso en las montagnas, el qual se clama la Estella (Libro σ.49»
«ΤείχητηςακρόποληςτουΆστρους»(Κάστρο Εστέλλα στον Αγιάννη)
«Η σημαντικη αυτή οχύρωση είναι η Εστέλλα του Αραγωνικού Χρονικού το κάστρο έχτισε ο Βιλλαρδουίνος στο βόρειο άκρο του Πάρνωνα. Είναι επίσης άλλο ένα από τα πολλά κάστρα της Ωριάς,Έχει περιγραφεί επαρκώς από τον Antoine Bon και τον Πέππα»
«Πρώτος το αναφέρει ο Leake Travels II σ.486 (Σελ 492) γράφοντας πως δύο μίλλια πάνω από τα Αγιαννίτικα καλύβια , στον καλλιεργημένο κάμπο του Ξηροκαμπιούυπάρχει ένα φρούριο Ελληνικό».(Αναστάσιος Ι. Μπάλλας,)
Οπότε σήμερα θεωρείται δεδομένο ότι το κάστρο στο Ξεροκάμπι είναι το φράγκικο οχυρόπου αναφέρεται στο Αραγωνικό Χρονικό του Μορέως ωςEstella (μετάφραση της ελληνικής λέξης Άστρος). Το κάστρο αυτό έχει μείνει γνωστό και με το δημώδες όνομα «Κάστρο της Ωριάς», το οποίο απαντά και σε άλλα μέρη της Ελλάδας, συνδεόμενο με θρύλους γύρω από την κατάληψή του
Όπως αναφέρει ο Hopf, το 1423 το κάστρο βρίσκεται ακόμα στα χέρια των Ελλήνων. Αυτήν την εποχή ανήκει στον άρχοντα της Τσακωνιάς Λέοντα Μελισσηνό. Οι χωρογραφικοί πίνακες του Hopf το φέρουν να ανήκει το 1463 στους Ενετούς, ενώ το 1467 ανήκει πλέον στους Τούρκους.
Από την εποχή αυτή το κάστρο της Estella φαίνεται ότι εγκαταλείφθηκε, καθώς έπαψε να έχει στρατιωτική αξία για τους Οθωμανούς μετά την κατάληψή του.
Σήμερα, το ορεινό αυτό κάστρο θεωρείται ότι είναι το οχυρό που αναφέρεται στο Αραγωνικό Χρονικό ως Estella ((μετάφραση της ελληνικής λέξης Άστρος) και έχει μείνει γνωστό με το δημώδες όνομα Κάστρο της Ωριάς, το οποίο απαντά και σε άλλα μέρη της Ελλάδας, λόγω της λαϊκής παράδοσης σχετικά με την κατάληψή του.
Το κάστρο της Estella ανήκε στο μεσαιωνικό δρόγγο του Δραγαλέβου (Δραγαλεβός, Γαρδαλεβός, Δραγάλιγος και Δραγαλιβός), ο οποίος καταλάμβανε την ευρύτερη περιοχή γύρω από το Άστρος και αποτελούσε το βορειότερο τμήμα της σημερινής Κυνουρίας.
Από το «CastiellolaEstella» (Kάστρο του Άστρους) , στο Αγιάννη του Άστρους, διακρίνεται στο βάθος μέρος της τοποθεσίας «Ξεροκάμπι», του «άστρου εις τον κάμπον της μαλεβής». (Aνδρόνικος Β’ Παλαιολόγος ). Η φωτογραφία από το φίλο και γείτονα μας στη παλιά “μητρόπολη του Αγιάννη Σουληνάρι” Θόδωρο Μαγκλή .
«περί τον αιγιαλόν του άστρου εις τον κάμπον της μαλεβής» (Aδρόνικος Β’ Παλαιολόγος (1259-1332 μ.χ σελ.114.)
Πεντακόσια χρόνια αργότερα από τον Aνδρόνικο Β’ Παλαιολόγο , επίσης ο Leake το 1805 αναφέρει και επιβεβαιώνει την ίδια πεδιάδα του Παλαιολόγου από το 1320 , « την πεδιάδα του Άστρους» στο Ξεροκάμπι ,κοντά στον Αγιάννη του Άστρους.
«Αυτός ο δρόμος φεύγει στα αριστερά του Eλληνικού φρουρίου ( κάστρο Εστέλλα =Άστρος) που είδα απότην πεδιάδα του Άστρους, (δηλ από το Ξεροκάμπι) που βρίσκεται δύο μίλια πάνω από τα Αγιαννίτικα Καλύβια, μετά μπαίνει στο καλλιεργούμενο κάμπο του Ξεροκάμπι κοντά στον Αγιάννη».(Leake Travels in Morea,σελ 492).
Οι διακεκριμένοι ιστορικοί μελετητές Νίκος Βέης , Σπ. Λάμπρος , Κ.Ρωμαίος ,Ε. Καρποδίνης, Αδαμ. Αδαμαντίου ,Αναστάσιος Ι. Μπάλλας και πολλοί άλλοι τοποθέτησαν πειστικά το «CastiellolaEstella» (Kάστρο του Άστρους)του Αραγωνικού Χρονικού του Μορέως , το οποίο έκτισε το 1256 ο πρίγκιπας του Μωρέως Γουλιέλμος Βιλλεαρδουίνος , στην τοποθεσία «Ξεροκάμπι» ανάμεσα στα χωριά Άγιος Ιωάννης (Αγιάννης) και Άγιος Πέτρος.
Πρόσφατα ο καθηγητής Π.Β.Φάκλαρης αναφέρει το Κάστρο Estella=Άστροςσίγουρα βρίσκεται στη Ξεροκάμπι του Αγιάννη.
«Στον 13ο αι. ονομάζεται Άστρος (Estella)ένα κάστρο στην ενδοχώρα της Κυνουρίας που κτίστηκε από τους Φράγκους»… «Το 1256, … ο πρίγκηπαςτου Μορέως ΓουλιέλμοςΒιλλαρδουίνος , για να υποτάξει τους Τσάκωνες, έκτισε πάνω στα όρη (suso en las montanyas) ένα κάστρο που ονομαζότανla Estella,που αντιστοιχεί στην ονομασία Άστρος». “το κάστρο … φαίνεται ότι κυριαρχούσε στην περιοχή της Θυρεάτιδος, δηλ. του Άστρους κατά την περίοδο της Φραγκοκρατίας ” …” Ο Βέης υποστήριξε ότι θα λεγόταν Άστρος ,επειδή θα κατοικούσαν στην περιοχή αυτή κατά το θέρος οι κάτοικοι του Άστρους”….. “πρέπει να θεωρηθεί βέβαιο ότι το κάστρο που κτίστηκε με την πρωτοβουλία του Βιλλαρδουίνου ,είναι αυτό της Ωριάς στο Ξεροκάμπτι” (Φάκλαρης , (2023) σελ 86,87).
«Προφανώς το Estella τούτο είναι το Άστρος» (Νίκο Α. Βέη , Μνείαι του Άστρους. σελ 93 ).
Κάστρο Παραλίου Άστρους
Το Κάστρο Παραλίου Άστρους δεν είναι το κάστρο Estella,όπως λανθασμένα και ατεκμηρίωτα αναφέρεται σε φυλλάδια και στο διαδίκτυο . Δεν υπάρχουν ιστορικά στοιχεία και πειστικές αναφορές από κανένα ιστορικό μελετητή που να συνδέει το Κάστρο Παραλίου Άστρους με το κάστρο Εστέλλα και το Κάστρο Παραλίου Άστρους αναφέρεται από ιστορικούς μελετητές πιθανά είναι το Αστρίτσι= «Astritzi» των Ενετών.(Ν.Βέης και άλλοι). Οι καστρολόγοι και διακεκριμένοι ιστορικοί μελετητές υποστηρίζουν με στοιχεία και επιχειρήματα το Κάστρο Παραλίου Άστρους δεν είναι το κάστρο Estella, χτίστηκε πολύ αργότερα από το 1256 ,το 15 η 17 αιώνα.. Ο διακεκριμένος ακαδημαϊκός Ν.Βέης είναι κατηγορηματικός .
«Ηδη έλθωμεν εις το περί της θέσεως ζήτημα του κάστρου la Estella (=Άστρος )…..ως ρητώς μνημονεύει η αραγωνιακή παραλλαγή του Χρονικού του Μωρέως. Η τόσον δε ρητή μνεία περί του τόπου ,καθ’ όν ιδρύθη το φρούριον, δεν δύναται ν’αναφέρεται εις τα κατά την χερσόνησον του Άστρους περισωθέντα ,εν μέρει, μικρά οχυρωματικά έργα,άτινα και ανίσχυρα θα ήσαν προς τον σκοπόν του Βιλλαρδουίνου» (( Νίκο Α. Βέη , Μνείαιτου Άστρους. σελ 99)
Στα αρχεία της Βενετίας του 15ου αιώνα το 1407, αναφέρεται το κάστρο «Astritzi».. «και κύριος αυτού Lampridios» , (Ν.Βέης Μνείαι του άστρους ,σελ 97).Ο κύριος του κάστρου ήταν ο Αγιαννίτης Λαμπρίδης ( Lampridios),και για το λόγο αυτό θεωρείται η αναφορά του 1407 είναι για το Κάστρο Παραλίου Άστρους .Το Κάστρο Παραλίου Άστρους αναφέρεται πιθανά είναι το«Astritzi» των Ενετών. (Ν.Βέης και άλλοι νεότεροι).
Επίσης σε αναφορές του Stefano Magno to 1463,1467,1469 και άλλων για τα κάστρα του Μορέως το 1471 αναφέρονταιδύο τοπογραφικα σημεία (κάστρα)Astro και Astrici , Astro και Astritzi.( Ν.Φλούδας Θυρεατικα Β. σελ 38).Οι παραπάνω αναφορές«Astro» είναι για το κάστρο Εστέλλα στον Αγιάννη ,στην τοποθεσία Ξεροκάμπι,όπως αναφέρουν πειστικά ο Ν.Βέης και πολλοί άλλοι ιστορικοί μελετητές και οι αναφορές Astritzi, Astriciείναι γιατο Κάστρο Παραλίου Άστρους.
Οι ιστορικοί μελετητές συμφωνούν το Κάστρο Παραλίου Άστρους η των Ζαφειρόπουλων κτίστηκε το 15ονη 17οαιώνα, πολύ αργότερα από το 1256 , και επισκεύαστηκε το 1824-1825 από τον Πάνο Ζαφειρόπουλο η Άκουρο και τους αδερφούς του Κωνσταντίνο και Ιωάννη.
Από τα παραπάνω αναφορές , του 1407 για τον Αγιαννίτη Λαμπρίδη κύριο του κάστρου ,για τα δύο τοπογραφικά σημεία (κάστρα) του Stefano Magno(to 1463,1467,1469) ,την αναφορά του 1471επίσης για τα δύο τοπογραφικά σημεία (κάστρα) και την χρονολογία κατασκευής του κάστρου μετά το 15ο αιώνα ,όπως συμφωνούν πολλοί ιστορικοί μελετητές , συμπεραίνουμε το«Astritzi» των Ενετών ,είναι το Κάστρο Παραλίου Άστρους.
Στην εκτενέστατη βιβλιογραφία σωστά αναφέρεται Κάστρο Παραλίου Άστρους η των Ζαφειρόπουλων από όλους τους ιστορικούς μελετητές και καστρολόγους. Είναι λανθασμένη η αναφορά Κάστρο του Άστρους και κάστρο Εστέλλα για τοΚάστρο Παραλίου Άστρους , που σίγουρα κτίστηκε πολύ αργότερα από το 1256. Αφού το κάστρο στο Ξεροκάμπι του Αγιάννη αναφέρεται από το 1256 αναμφισβήτητα «Castiellola Estella» , Kάστρο του Άστρους , όπως συμφωνούν όλοι οι ιστορικοί μελετητές, δεν δικαιολογείται και έκδηλα προκαλεί αδικαιολόγητη σύγχυση να έχουμε σε κοντινή απόσταση δύο κάστρα με το ίδιο όνομα, Κάστρο του Άστρους, όταν μάλιστα δεν αναφέρεται σχετική βιβλιογραφία ,ιστορικά στοιχεία και αξιόπιστες αναφορές.
Στην ψηφιακή εποχή μας υπάρχουν πολλοί που λανθασμένα και ατεκμηρίωτα αντιγράφουνχωρίς να διασταυρώνουν τα ιστορικά στοιχεία και όπως τους καπνίσει «ξαναγράφουν την ιστορία» χωρίς βιβλιογραφία, για να την ξανά αντιγράψουν και άλλοι αργότερα που επίσης χωρίς να διασταυρώνουν τι διαβάζουν , αναφέρονται στα προηγούμενα ατεκμηρίωτα κείμενα. Τα ατεκμηρίωτα αυτά κείμενα , δεν είναι πειστικά και εύλογα αγνοούνται από τους αναγνώστες και τους διακεκριμένους ιστορικούς μελετητές.
Το κάστρο Εστέλλα στον Αγιάννη , διακρίνεται σαν μακρυνό αστέρι «επάνω εις τα όρη » suso en law montanyas , όπως αναφέρεται στο Χρονικό του Μορέως. Στο βάθος ευθεία ο Αργολικός και στο κέντρο στο μικρό λόφο είναι το «νησί» που είναι το Κάστρο Παραλίου Άστρους .
Οι δύο φωτογραφίες για το Κάστρο Εστέλλα , που αναφέρεται «Κεντρικός πύργος Άστρους» και «Τείχη της ακρόπολης του Άστρους» είναι Από το Αναστάσιος Ι. Μπάλλας ,Πελοποννησιακά, Τόμος ΚΓ Εταιρείας Πελοποννησιακών Σπουδών,Βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών. Οι άλλες τρεις φωτογραφίες από το φίλο και γείτονα μας στη παλιά “μητρόπολη του Αγιάννη Σουληνάρι” Θόδωρο Μαγκλή .Η φωτογραφία για το Κάστρο Παραλίου Άστρους από το Άστρος της Θαλάσσης
Αρβανίτη Σμ., «Το κάστρο του Παραλίου Άστρους Κυνουρίας».
Ιωάννη Μ. Αρβανίτη – Από τις Πηγές του Λαού μας, τόμος A,Β, Αθήνα 1988
Νίκο Α. Βέη , Μνείαι του Άστρους Το τοπωνυμικό «Άρια»
Αναστάσιος Ι. Μπάλλας ,Πελοποννησιακά, Τόμος ΚΓ Εταιρείας Πελοποννησιακών Σπουδών,Βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών (Άστρος ( σ.209-210 )
Φιλιππίδης Δ., «Κυνουρία», Ελληνική Παραδοσιακή Αρχιτεκτονική, Πελοπόννησος Α’, τ. 4, Αθήνα 1985, 170-173
Bees N. A., «Μνείαι του Άστρους κατά τους μέσους αιώνας», Byzantinische Zeitschrift 17 (1908), 92-105
Buchon A., Nouvelles recherches historiques sur la principauté française de Morée et ses hautes baronies, v. 1, Paris 1843, 397
Buchon A., Recherches historiques sur la principauté francaise de Morée et ses hautes baronies, v. 1, Paris 1845, 65
Bon A., La Morée franque. Recherches historiques, topographiques et archéologiques sur la Principauté d’Achaïe (1205-1430), Paris 1969, 73, 220, 280, 500, 515-516
Hopf Ch., Chroniques gréco-romanes inédites ou peu connues, publiées avec notes et tables généalogiques, Berlin, Weidmann, 1873, 202-203, 205-206
Zakythinos A., Le despotat grec de Morée. Histoire politique, Variorum Reprints, London 1975, 78,164,166
Όλοι συμφωνούν και ο Βυζαντινός Αυτοκράτορας Ανδρόνικος Β’ Παλαιολόγος το «Castiello la Estella» (Kάστρο του Άστρους) (1256), βρίσκεται στο Αγιάννη του Άστρους, στην τοποθεσία «Ξεροκάμπι», πάνω από του «άστρου εις τον κάμπον της μαλεβής» Το 1256 ο Γουλιέλμος Βιλλαρδουίνος έκτισε στον Άγιο Ιωάννη (Αγιάννη) Κυνουρίας στη θέση «Ξεροκάμπι» (2 χλμ ) σε ένα απόκρημνο λόφο σαν μία «φυσική πυραμίδα» «το κάστρον, όπερ καλείται»…«Castiello la Estella» (Kάστρο του Άστρους) (1256), » προς ευκολωτέραν υποταγήν των γειτόνων Τσακώνων στη Σίταινα , Καστάνιτσα και Πραστό, εκεί που ήταν οι Τσάκωνες , «επάνω εις τα όρη » suso en law montanyas , όπως αναφέρεται στο Χρονικό του Μορέως. (Η φωτογραφία από το φίλο και γείτονα μας στη παλιά “μητρόπολη του Αγιάννη Σουληνάρι” Θόδωρο Μαγκλή) .
ΦΕΚ 5Α – 08/03/1841 Το 1841 , Δήμος “Θυρέας” , “Τα συνιστώντα τον νέο δήμον χωρία”, “Άγιος Ιωάννης, Άστρος , Μελιγού ,Πλάτανος“,”Πρωτεύουσα αυτού” , “ Άγιος Ιωάννης το θέρος τον δεν χειμώνα το Άστρος” .
Το κείμενο επίσης σε PDF έγγραφο στο σύνδεσμο παρακάτω.
Με την πρώτη διοικητική διαίρεση του ελληνικού κράτους το 1835, συστάθηκε ο ΔήμοςΘυρέας, με διάταγμα της 9ης (21ης) Νοεμβρίου 1834 / 12ης Μαΐου 1835, σύμφωνα με το οποίο συστάθηκαν οι πρώτοι δήμοι της Αρκαδίας και της Κυνουρίας.Αμέσως μετά την απελευθέρωση από 400 χρόνων σκλαβιάς, οι Θυρεάτες πρόγονοι μας πριν διακόσια χρόνια το 1835 ήξεραν καλά και εθυμούντο την ιστορία μας αυτονόητα ονόμασαν το Δήμο Θυρέας από την αρχαία πόλη της Θυρέας , που βρισκόταν στην περιοχή του Άστρους, στο κάμπο της Θυρέας.
ΦΕΚ 16Α – 24/05/1835 .
Σύσταση του δήμου με έδρα τον οικισμό Άγιος Ιωάννης.
Το 1845 ο δήμος περιλαμβάνει τα χωριά Άγιος Ιωάννης, Άστρος , Μελιγού , Πλάτανος και Παράλιον Άστρος.
ΦΕΚ 50Α – 25/07/1879
Ο οικισμός Τρεστενά (Χάραδρος) προσαρτάται στο δήμο Θυρέας
ΦΕΚ 59Β – 17/06/1897
Ο οικισμός Ξηροπήγαδον προσαρτάται στο δήμο Θυρέας
ΦΕΚ 252Α – 24/08/1912. Ο δήμος (Θυρέας) καταργείται.
Τα δύο παραπάνω ΦΕΚ 5Α – 08/03/1841 και ΦΕΚ 32Α – 08/12/1845περιέχουν σαφέστατα την ιστορικήν αλήθεια για το Άστρος το 1841 και το Παράλιο Άστρος το 1845 . Η παραπάνω φωτογραφία του ΦΕΚ 5Α – 08/03/1841 ( φωτογραφία όχι αντιγραφή) και το ΦΕΚ 32Α – 08/12/1845 τα λένε όλα διαυγέστατα και σαφέστατα, αρκεί να μπορούμε σε απλά Ελληνικά να διαβάσουμε προσεκτικά και να καταλάβουμε το περιεχόμενο τους.
Θεωρούμε αναγκαίο , διακόσια χρόνια αργότερα, να ερμηνεύσουμε αναλυτικά, πειστικά και τεκμηριωμένα τα παρακάτω ιστορικά στοιχεία για το δήμο Θυρέας , αν και είναι σαφέστατα και αυτονόητα, γιατί πρόσφατα ακούγονται πολλά και για να βοηθήσουμε το δημόσιο διάλογο και την ιστορική αλήθεια.
Συνοπτικά τα τέσσερα συμπεράσματα μας.
1)Άγιος Ιωάννης (Αγιάννης). Το 1835 συστάθηκε ο δήμος Θυρέας και η έδρα του δήμου από το 1835 μέχρι το 1841 είναι ο οικισμός Άγιος Ιωάννης (Αγιάννης) και ο Αγιάννης είναι η θερινή έδρα του δήμου από το 1841-1912.
2) Άστρος. ΦΕΚ 5Α – 08/03/1841 . Ο οικισμός ορίζεται χειμερινή έδρα του δήμου Θυρέας” Στο ΦΕΚ του 1841 η αναφοράΆστρος είναι αναμφισβήτητα για το σημερινό Άστρος .
3) Παράλιο Άστρος. Το 1845 ο νεότερος οικισμός της περιοχής για πρώτη φορά «προσαρτάται» στο δήμο Θυρέας επίσημα με το όνομα Παράλιο Άστρος.ΦΕΚ 32Α – 08/12/1845Πριν το 1845 δεν είχε άλλο επίσημο όνομα ( το όνομα της τοποθεσίας ήταν Σκάλα η Σκάλα του Άστρους).
4)Οι σπουδαιότερες αναφορές πριν το 1823. (Οι παρακάτω 6 αναφορές (και πολλές άλλες ) είναι σαφέστατες ).
1823,ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΤΗΣ Β’ ΕΘΝΙΚΗΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΣΥΝΕΛΕΥΣΕΩΣ ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΕΙΣΗΣ ΕΝ ΑΣΤΡΕΙ
1823,ΝΟΜΟΣ ΤΗΣ ΕΠΙΔΑΥΡΟΥ ΗΤΟΙ ΠΡΟΣΩΡΙΝΟΝ ΠΟΛΙΤΕΥΜΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΝ ΑΣΤΡΕΙ Β’ ΕΘΝΙΚΗΝ ΣΥΝΕΛΕΥΣΙΝ
1823 Διακήρυξη της Εθνοσυνέλευσης-«Εξεδόθη εν Άστρει εντός του Μουσείου Καρυτσιώτη»
1823, O Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος, πρόεδρος του Εκτελεστικού (δηλ.Πρωθυπουργός) ,”η Εθνοσυνέλευση της απελευθερωμένης Ελλάδας συνήλθε στο Άστρος”.
1844, Πρακτικά των Συνεδριάσεων της Βουλής των Ελλήνων “και ο τόπος ούτος εψηφίσθη και παρ’ αυτής Άστρος“.
1841-2024, ΦΕΚ , Άστρος και Παράλιο Άστρος
Παρακάτω αναλυτικά και τεκμηριωμένα καταθέτουμε τα συμπεράσματα μας για τις παραπάνω τέσσερις ενότητες.
Ο Άγιος Ιωάννης ( Αγιάννης) Κυνουρίας , ήταν η πρωτεύουσα του Ελληνικού κράτους το 1822 και προσέφερε πολλά και σημαντικά στην επανάσταση του 1821.
Το ιστορικόν Άστρος και ο ‘Αγιος Ιωάννης (Αγιάννης) είναι μία κοινότητα και το κυριότερο οι κάτοικοι είναι οι ίδιοι, είχαν για πολλούς αιώνες και έχουν μέχρι σήμερα. σπίτια στο Άστρος και στον Αγιάννη του Άστρους. Από το Αγιάννη προήλθε το Άστρος ,το Παράλιο Άστρος και άλλοι μικροί οικισμοί.
Από, Διοικητικές μεταβολές της Τ.Α.-ΕΕΤΑΑ (eetaa.gr)
(ΦΕΚ 16Α – 24/05/1835). Ο οικισμός ορίζεται έδρα του δήμου Θυρέας.
(ΦΕΚ 5Α – 08/03/1841).Ο οικισμός ορίζεται θερινή έδρα του δήμου Θυρέας
ΦΕΚ 252Α – 24/08/1912. Ο οικισμός αποσπάται από το δήμο Θυρέας και προσαρτάται στην κοινότητα Άστρους
ΦΕΚ 250Α – 24/08/1915 Ο οικισμός ορίζεται θερινή έδρα της κοινότητα Άστρους .
ΦΕΚ 244Α-04-12-1997. Ο οικισμός αποσπάται από τον δήμο Άστρους και προσαρτάται στο δήμο Βόρειας Κυνουρίας
Τα σχόλια και οι ερμηνείες είναι περιττά, συνοπτικά ο Άγιος Ιωάννης ήταν η πρώτη πρωτεύουσα του δήμου Θυρέας σύμφωνα με το ΦΕΚ 16Α – 24/05/1835 από το 1835μέχρι το 1841 και ήταν η θερινή πρωτεύουσα του δήμου Θυρέαςσύμφωνα με το ΦΕΚ 5Α – 08/03/1841, από το 1841 μέχρι το 1912.
ΦΕΚ 5Α – 08/03/1841.Ο οικισμός ορίζεται χειμερινή έδρα του δήμου Θυρέας
ΦΕΚ 252Α – 24/08/1912. Ο οικισμός αποσπάται από το δήμο Θυρέας και ορίζεται έδρα της κοινότητας Άστρους
ΦΕΚ 99Α – 28/05/1985 ορίζεται έδρα του δήμου Άστρους (Ο δήμος προήλθε από την αναγνώριση σε δήμο της κοινότητας Άστρουςγια ιστορικούς λόγους)
ΦΕΚ 244Α-04-12-1997. Ο οικισμός αποσπάται από τον δήμο Άστρους και ορίζεται έδρα του δήμου Βόρειας Κυνουρίας
ΦΕΚ 5Α – 08/03/1841 (σελ.45) ,Ονομασία νέου του δήμου, «Θυρέας».Πρωτεύουα αυτού. « Άγιος Ιωάννης το θέρος τον δε χειμώνα το Άστρος».
Στο παραπάνω ΦΕΚ του 1841 αποκλειστικά αναφέρονται , «τα συνιστώντα τον νέον δήμο χωρία» , «Άγιος Ιωάννης, Μελιγού, Άστρος, Πλάτανος » και ταυτόχρονα δεν αναφέρεται το Παράλιο Άστρος με κανένα όνομα, γιατί σαν καινούργιος οικισμός προσαρτήθηκε στο δήμο αργότερα το 1845(δείτε λεπτομέρειες παρακάτω στην ενότητα Παράλιο Άστρος).
Ο γενικός κανόνας είναι πρωτεύουσα γίνεται ο μεγαλύτερος η ο ιστορικός οικισμός της περιοχής, αυτό κάνουν όλοι και σίγουρα δεν γίνεται πρωτεύουσα ένας καινούργιος οικισμός πριν κτιστεί η πριν ονομαστεί επίσημα από το Ελληνικό κράτος.Η άποψη το Ελληνικό κράτος το 1823 ονόμασε επίσημα τον οικισμό στα ενδότερα του κάμπου της Θυρέας που έγινε η Εθνοσυνέλευση Άστρος ,που αναμφισβήτητα υπήρχε πολύ νωρίτερα από το 1823 ,και το 1836 επίσης ονόμασε με το ίδιο όνομα Άστρος και ταυτόχρονα τον έκανε πρωτεύουσα του Δήμου Θυρέας το καινούργιο γειτονικό οικισμό στην τοποθεσία Σκάλα η Σκάλα του Άστρους ,(απέχει από το Άστρος 4 χλμ) που τα πρώτα σπίτια άρχισαν να κτίζονται το 1832 από τον Άκουρο, που αποκαλούσε την τοποθεσία “το ακατοίκητο τούτο μέρος”, είναι τουλάχιστον λανθασμένη ,αφελής και φαιδρά και δεν γίνεται πιστευτή από κανέναν. Στο Ελληνικό κράτος υπάρχει συνέχεια και σοβαρότητα ,χωρίς αντιφάσεις και αναθεωρήσεις , το 1823,1836,1841 και το 1845. Αδιαφιλονίκητα το Ελληνικό κράτος δεν θα αναθεωρούσε τόσο σύντομα στο ΦΕΚ 1845 χωρίς σχόλια και ερμηνείες , ότι ανέφερε στο ΦΕΚ 1841 ”Πρωτεύουσα αυτού” , “ Άγιος Ιωάννης το θέρος τον δεν χειμώνα το Άστρος”.
Το Άστρος αναμφισβήτητα ήταν ο μεγαλύτερος οικισμός της περιοχής πριν το 1823 και είχε πολύ πρόσφατη μεγάλη ιστορία. Η διακήρυξη σαφέστατα αναφέρει, «Εξεδόθη εν Άστρει εντός του Μουσείου Καρυτσιώτη», υπήρχε επίσημα τουλάχιστον από το 1823, και θα έπρεπε να αναφέρεται στο δήμο της περιοχής το 1841 έστω και με άλλο όνομα,(δεν είχε ποτέ επίσημα άλλο όνομα ), όπως αναφέρονται οι μικρότεροι οικισμοί της περιοχής με τα επίσημα ονόματα τους Μελιγού,Πλάτανος. Aν το Άστρος τότε δεν ήταν στο δήμο Θυρέας ,όπως έμμεσα ισχυρίζονται μερικοί όταν αναφέρουν αναιτιολόγητα η αναφορά Άστρος στο ΦΕΚ είναι για το Παράλιο Άστρος, το Άστρος έπρεπε κάπου να είναι , αλλά δεν βρίσκεται σε κανέναν άλλο δήμο με κανένα άλλο όνομα. Η Εθνοσυνέλευση το 1823 χρησιμοποίησε και επιβεβαίωσε το όνομα Άστρος ,”Εν Άστρει” σε πολλά έγγραφα. Την τελευταία συνεδρία της εθνοσυνέλευσης την 18η Απριλίου 1823 « Ανεγνώσθη αναφορά κατοίκων Άστρους..» Οι Αστρεινοί, κάτοικοι του Άστρους, υπήρχαν και προσέφεραν πολλά στο έθνος το 1823 .
Θα πρέπει να αναφέρουμε εδώ ότι μερικοί λανθασμένα υποστηρίζουν η αναφορά Άστρος στο ΦΕΚ 1841 είναι για το σημερινό Παράλιο Άστρος και επίσης αναιτιολόγητα αναφέρουν ο καινούργιος οικισμός Παράλιο Άστρος ήταν η πρωτεύουσα του δήμου Θυρέας το 1841 !!! ,χωρίς να αναφέρουν γιατί εξαφανίστηκε και δεν αναφέρεται το Άστρος , με κανένα όνομα στο λανθασμένο συμπέρασμα τους, που ομολογούν αλλού αναμφισβήτητα υπήρχε το 1823 και το 1841 . Απλά και σοβαρά η αναφορά Άστρος στο ΦΕΚ 1841 είναι για το Άστρος ,δεν το έσβησε το Ελληνικό κράτος ούτε ονόμασε δύο οικισμούς με το ίδιο όνομα Άστρος , και δεν είναι για το Παράλιο Άστρος,προσαρτήθηκε στο δήμο το 1845, κάποτε απαιτείται μια στοιχειώδης σοβαρότητα. Οι ιστορικοί οικισμοί δεν εξαφανίζονται αυθαίρετα και αναιτιολόγητα από τους δήμους και τα δημόσια έγγραφα για φαιδρούς λόγους, ούτε για να καταλήξουν μερικοί σε λανθασμένα ατεκμηρίωτα συμπεράσματα,που δεν γίνονται πιστευτά από κανέναν. Φυσικά ούτε σχολιάζουν το Παράλιο Άστρος “προσαρτάται” στο δήμο στο ΦΕΚ 1845 χωρίς άλλη αναφορά “διορθώνεται ,καταργείται” ,δεν γνωρίζουν την διαδικασία η το αγνοούν σκόπιμα…. (δείτε λεπτομέρειες παρακάτω στην ενότητα Παράλιο Άστρος).
Η αναφορά του ΦΕΚ 1841 είναι σαφέστατη και αυτή είναι η τεκμηριωμένη ιστορική αλήθεια, το ιστορικό Άστρος Κυνουρίας το 1841ήταν η χειμερινή έδρα του δήμου Θυρέας ,τα σχόλια είναι περιττά,τελεία και πάβλα.
Στο Άστρος υπήρχε οικισμός ,υπήρχε το παράρτημα της σχολής Καρυτσιώτη του Αγιάννη από το 1805, υπήρχαν οι Αστρεινοί κάτοικοι και οικίσματα χιλιάδες χρόνια , τουλάχιστον για χίλια χρόνια πριν το 1256 , πριν το 1435 και σίγουρα πριν το 1805 υπήρχαν οικίες, υπάρχουν φωτογραφίες ,αρχοντικά των προκρίτων του Αγιάννη(1) , «τα καλύβια» ….πολλά από αυτά «έχουν δύο πατώματα» κατά τον Leake(2 ) ,και τα «καλύβια εις το Άστρος» κατά τον Ν.Σπηλιάδη (3).Οι οικιστές του Παραλίου Άστρους είχαν πριν το 1824 οικίες στον Αγιάννη και στο Άστρος.π.χ. Αδερφοί Ζαφειρόπουλοι, Λογοθέτης,Πάσχος και άλλοι, που ακόμα υπάρχουν και σήμερα.
(2)« στην πεδιάδα είναι τα καλύβια που ανήκουν στα χωριά Άγιος Ιωάννης, (το σημερινό Άστρος), Μελιγού, Κορακοβούνι και Πραστός (Άγιος Ανδρέας)» (Leake, σελ 483) ……αποτελούνται από καλές εξοχικές κατοικίες, πολλές από τις οποίες έχουν δύο πατώματα (Leake,σελ 486)
(3)Ν.Σπηλιαδης, Απομνημονευματα σελ 502, «και όμως οι ολιγαρχικοί,οίτινες είχον καταλάβει τ’ Αγιαννίτικα λεγόμενα καλύβια εις το Άστρος, ητοιμάζοντο…» και άλλες αναφορές « προς τα Καλύβια του αγίου Ιωάννου εις το Άστρος»
Ο νεότερος οικισμός της περιοχής προσαρτάται στο δήμο Θυρέας το 1845 με το νόμιμο όνομα Παράλιον Άστρος ΦΕΚ 32Α – 08/12/1845 . Από το 1832 μέχρι το 1845 ο καινούργιος οικισμός που ήταν στην Χερσόνησο του σημερινού Παραλίου Άστρους και η τοποθεσία νωρίτερα, υπάγοντο διοικητικά και αναγκαστικά στο Άστρος,όπως γίνεται με όλους τους καινούργιους οικισμούς,στην αρχή υπάγονται σε ένα γειτονικό οικισμό. Το ίδιο γίνεται και σήμερα με τους καινούργιος οικισμούς δυτικά του Άστρους ,υπάγονται διοικητικά στο Άστρος. Φυσικά οι οικισμοί δεν ονομάζονται όταν κτιστούν τα πρώτα σπίτια και σίγουρα δεν γίνονται πρωτεύουσες δήμων πριν ονομασθούν επίσημα από το Ελληνικό κράτος .
Τα ΦΕΚ, όταν αναφέρονται στους οικισμούς, πάντοτε συμπεριλαμβάνουν ανάλογα τις λέξεις, που έχουν μεγάλη σημασία και δεν επιδέχονται ερμηνείες και σχόλια ,είναι σαφέστατα νομικά κείμενα , «ορίζεται…, αποσπάται…, προσαρτάται…, καταργείται.., διορθώνεται».
Το 1845 ο οικισμός πήρε επίσημα την ονομασία Παράλιο Άστρος. Αν το Παράλιο Άστρος είχε νωρίτερα άλλο επίσημο όνομα,σύμφωνα με την Ελληνική νομοθεσία, θα υπήρχε αναφορά για αλλαγή η κατάργηση ονόματος στο ΦΕΚ 32Α – 08/12/1845, με τις λέξεις ( « καταργείται.., διορθώνεται»).Το ΦΕΚ 32Α – 08/12/1845, είναι σαφέστατο για όλους ,αναφέρει μόνο τη λέξη «προσαρτάται», αυτή είναι η αναμφισβήτητη ιστορική αλήθεια, για πρώτη φορά «προσαρτάται» και τίποτα άλλο. Ο οικισμός το 1845 ονομάστηκε επίσημα Παράλιο Άστρος και δεν είχε άλλο επίσημο όνομα νωρίτερα, οι ερμηνείες είναι άσχετες και περιττές,γιατί η αναφορά είναι σαφέστατη.
Πριν το 1832 δεν υπήρχε οικισμός στην τοποθεσία για χιλιάδες χρόνια και ο Άκουρος αναφέρει στον Όθωνα και επιβεβαιώνει «το ακατοίκητο τούτο μέρος». Ο Leake αναφέρει το 1805 δεν υπήρχε οικισμός στην τοποθεσία και «στη σκάλα υπάρχουν μια δεξαμενή, ένα χάνι, ένα πυργόσπιτο του (Τούρκου) φοροεισπράκτορα, και δύο τρεις μικρές αποθήκες» (Travels in the Morea σελ 482) , όπως το ίδιο αναφέρουν και άλλοι ιστορικοί μελετητές .
Το όνομα της σημερινής τοποθεσίας του Παραλίου Άστρους μέχρι το 1845 ήταν Σκάλα η Σκάλα του Άστρους και υπάγετο διοικητικά στο γειτονικό οικισμό Άστρος. Ο βουλευτής Κων. Ζαφειρόπουλος, πρώτος κάτοικος και οικιστής του Παραλίου Άστρους αναφέρει το 1823 «Την Σκάλαν του Άστρους» “Σκάλα Άστρους ” αναφέρεται από την Πελοποννησιακή Γερουσία το 1822 και “σκάλα Άστρους” , “λιμάνι του Άστρους” από πολλούς άλλους . Ο Leake αναφέρει το όνομα της περιοχής ήταν Σκάλα του Άστρους, “Leaving the Scala of Astro= φεύγοντας από την Σκάλα του Άστρους ,Travels in the Morea (σελ 485 ).
Το όνομα του οικισμού είναι αδιάκοπα από το 1845 μέχρι σήμερα (2024) για όλους και για το Ελληνικό κράτος είναι Παράλιο Άστρος. ΦΕΚ 244Α-04-12-1997. Ο οικισμός αποσπάται από την κοινότητας Παραλίου Άστρους και προσαρτάται στο δήμο Βόρειας Κυνουρίας.
Η Βουλή των Ελλήνων οριστικά και τελεσίδικα το 1844 επιβεβαιώνει. Πρακτικά των Συνεδριάσεων της Βουλής τω Ελλήνων κατά την πρώτην σύνοδον του 1844 τ.Γ , εν Αθήναις εκ του Βασιλικού τυπογραφείου, σ.1214 Συνεδρίασις ΡΜΖ’ της 16 Μαϊου , «α.διότι η εν Άστρει συνέλευσις συνεκροτήθη όπου ήδη ενηργήθη η εκλογή και ο τόπος ούτος εψηφίσθη και παρ’ αυτής Άστρος , το δε εις το Παράλιον λεγόμενον Άστρος δεν υπήρχε κατά την συγκρότησην της συνέλευσεως , ώστε το κανονίζον την πρωτεύουσα (Δήμου Θυρέας) Άστρος διάταγμα εννοεί βεβαίως τον τόπον όπου η συνέλευσις συνήλθεν….».(Φλούδας , Θυρεατικά Β , σελ 114).
Το Παράλιο Άστρος έκτισε από το 1832-1845 ο Αγιαννίτης στρατηγός Πάνος Ζαφειρόπουλος η Άκουρος , όπως τιμoύν με αδριάντα του στη κεντρική πλατεία οι Παραλιώτες , «ΟΙΚΙΣΤΗΣ ΤΟΥ ΠΑΡΑΛΙΟΥ ΑΣΤΡΟΥΣ» ,όχι βεβαιότατα Οικιστής του ‘Αστρους…με κεφαλαία «ΟΙΚΙΣΤΗΣ ΤΟΥ ΠΑΡΑΛΙΟΥ ΑΣΤΡΟΥΣ» λέει ο αδριάντας,. Ο διακεκριμένος Αγιαννίτης Λογοθέτης,φίλος και συνεργάτης του Άκουρου, ακολούθησε τον Άκουρο και αναφέρει σε υπόμνημα του για τα γεγονότα της εποχής, το 1832 έκτισε το σπίτι του στο «Νησί» , που θεωρείται από τα πρώτα σπίτια του οικισμού, και αναφέρει « ολίγοι οι κατοικήσαντες εις παράλιο». Τον Λογοθέτη ακολούθησαν και άλλοι Αγιαννίτες και ο οικισμός άρχισε σιγά σιγά και δειλά να αναπτύσσεται.
Λανθασμένα ,παράξενα και ανεξήγητα αντίθετα με την τοπική κοινωνία και ειδικά τους κατοίκους του Παραλίου Άστρους , που τοποθέτησαν αδριάντα του Άκουρου στη κεντρική πλατεία που ξεκάθαρα αναφέρει την ιστορική αλήθεια με κεφαλαία γράμματα «ΟΙΚΙΣΤΗΣ ΤΟΥ ΠΑΡΑΛΙΟΥ ΑΣΤΡΟΥΣ», χωρίς σχόλια αντίθετα με τα έκδηλα ιστορικά στοιχεία γίνεται αλλαγή της ιστορικής αλήθειας και αναφέρεται ο Άκουρος Οικιστής του Άστρους , αν και ταυτόχρονα δίπλα υπάρχει ο γειτονικός οικισμός με το νόμιμο όνομα Άστρος ,που υπήρχε χιλιάδες χρόνια πριν τον Άκουρο. Η αναφορά Οικιστής του Άστρους προκαλεί σύγχυση σε όλους και διχάζει τη τοπική κοινωνία, γιατί το νόμιμο όνομα του γειτονικού οικισμού είναι Άστρος αδιάκοπα από το 1823 μέχρι σήμερα.Σίγουρα ο Άκουρος δεν είναι Οικιστής του Άστρουςκαι ο Άκουροςσίγουρα δεν έκτισε το Άστρος, τα σχόλια είναι περιττά. Ο Πάνος Ζαφειρόπουλος η Άκουρος είναι ο «ΟΙΚΙΣΤΗΣ ΤΟΥ ΠΑΡΑΛΙΟΥ ΑΣΤΡΟΥΣ» ,αυτό μας λένε ξάστερα οι κάτοικοι του Παραλίου Άστρους.
Οι αδερφοί Ζαφειρόπουλοι είχαν καλές σχέσεις με τον βασιλιά Όθωνα, ο Άκουρος στην επίσκεψη του Όθωνα του δώρησε το κάστρο αλλά ο Όθωνας διακριτικά δεν αποδέχτηκε την δωρεά. Το Παράλιο Άστρος σαν ο νεότερος οικισμός της περιοχής προσαρτήθηκε στο δήμο Θυρέας το 1845, με τις έκδηλες , αυτονόητες ενέργειες και καλές σχέσεις με τον βασιλιά Όθωνα του Άκουρου , του αδερφού του πρώτου δήμαρχου του δήμου Θυρέας και οικιστή του Παραλίου Άστρους Ιωάννη Ζαφειρόπουλου ,(δημάρχου του δήμου από 1837-1847) και του Λογοθέτη πρώτου προέδρου του δημοτικού συμβουλίου , αν και ο δήμος Θυρέας συστήθηκε το 1835 και το 1841 ο δήμος περιλάμβανε τα χωριά Άγιος Ιωάννης, Άστρος , Μελιγού και Πλάτανος, δεν αναφέρεται στο ΦΕΚ 1841 το Παράλιο Άστρος . .Ο δημοφιλής στρατηγός Άκουρος ήταν πανίσχυρος, γιατί είχε την πλειοψηφία στο δημοτικό συμβούλιο του δήμου Θυρέας για πολλά χρόνια.
Το γεγονός της καθυστέρησης της προσάρτησης του οικισμού στο δήμο, συμπεραίνουμε οφείλεται ότι πριν 1845 ο οικισμός δεν είχε τα απαιτούμενα κριτήρια να προσαρτηθεί στο υπάρχοντα δήμο, γιατί ήταν πολύ μικρός. Αν και ο Άκουρος με το αδερφό Ιωάννη , του πρώτο δήμαρχο του δήμου, επιθυμούσαν να γίνει οικισμός το συντομότερο.Τελικά τα κατάφεραν και το 1845 ονόμασαν τον οικισμό Παράλιο Άστρος.
Θυμίζουμε και έχει μεγάλη σημασία για την πατρίδα Άστρος , που επηρέασε τον Άκουρο για το όνομα του καινούργιου οικισμού.Ο Αγιαννίτης στρατηγός Άκουρος νωρίτερα από το 1821, πριν επιστρέψει από την διασπορά ,τότε δεν υπήρχε οικισμός στη χερσόνησο Παραλίου Άστρους , ανέφερε υπερήφανα και δεν ξεχνούσε την γειτονική πατρίδα του Άστρος , «εις την πατρίδα μας το Άστρος » και «εις την πατρίδα μου το Άγιον Ιωάννην». Για το λόγο αυτό το 1845 ονόμασε τον καινούργιο οικισμό Παράλιο Άστρος, σίγουρα δεν το ονόμασε ο βασιλιάς Όθωνας.Φυσικά δεν ονόμασε το καινούργιο οικισμό με το ίδιο όνομα Άστρος της γειτονικής πατρίδας του , σοβαρά ήξερε και καταλάβαινε καλύτερα και ο Άκουρος δεν ονόμασε δύο χωριά με το ίδιο όνομα Άστρος.
Είναι αναμφισβήτητο γεγονός μετά από το 1823, τα ονόματα των οικισμών δεν τα δίνουν οι κάτοικοι ,οι όμιλοι και οι ιστορικοί μελετητές αλλά το Ελληνικό κράτος με ορισμένες διαδικασίες και νόμους, που έχουν σοβαρότητακαι συνέχεια,χωρίς αντιφάσεις και κενά.Το Ελληνικό κράτος αυτά έκανε για το Άστρος και το Παραλιο Άστρος το 1823,1835, 1841, 1845, 1871,1912, 1997, 2024 .Η ιστορική αλήθεια απαιτεί και πρέπει όλα να εξετάζονται , όλα μαζί είναι η αλήθεια, και να αναφέρονται όλα διαχρονικά χωρίς διακοπές και ερμηνείες , από την αρχή μέχρι το τέλος, από το 1823,1841, 1845,2024.
Διακόσια χρόνια αργότερα κάποτε να τελειώνουμε με την ονομασία Άστρος , πριν το 1832 δεν υπήρχαν κάτοικοι στην σημερινή τοποθεσία του Παραλίου Άστρους για χιλιάδες χρόνια για να ονομάσουν την τοποθεσία, όπως αναφέρουν σχετικά ο Άκουρος «ακατοίκητο τούτο μέρος» και περιγράφει λεπτομερέστατα ο Leake to 1805, “στη σκάλα υπάρχουν μια δεξαμενή, ένα χάνι, ένα πυργόσπιτο του (Τούρκου) φοροεισπράκτορα, και δύο τρεις μικρές αποθήκες» (Travels in the Morea σελ 482) , Είναι έκδηλο και αυτονόητο ,χωρίς κατοίκους δεν υπάρχουν ονόματα οικισμών ,λιμανιών και περιοχών.
Ενδεικτικά παρακάτω μετά το 1845 μέχρι σήμερα το όνομα του οικισμού είναι για όλους ,το Ελληνικό κράτους και τους κατοίκους του οικισμού, Παράλιο Άστρος
Οι Παραλιώτες τιμούν με αδριάντα τον Άκουρο στη κεντρική πλατεία και ταυτόχρονα προβάλλουν το χωριό τους Παράλιο Άστρος, «ΟΙΚΙΣΤΗΣ ΤΟΥ ΠΑΡΑΛΙΟΥ ΑΣΤΡΟΥΣ».
Οι σφραγίδες «ΚΟΙΝΟΤΗΣ ΠΑΡΑΛΙΟΥ ΑΣΤΡΟΥΣ και η παλιότερη που αναφέρεται «ΚΟΙΝΟΤΗΣ ΠΑΡΑΛΙΑΣ ΑΣΤΡΟΥΣ» (1912 και 1932)
Οι τοπικές και εθνικές εφημερίδες αναφέρουν « Παραλ .Άστρος», «ΠΑΡΑΛΙΟ ΑΣΤΡΟΣ», «ΑΠΟ ΤΟ ΠΑΡΑΛΙΟ ΑΣΤΡΟΣ»
Οι κάτοικοι του Παραλίου Άστρους αποδέχονται το όνομα του χωριού και το προβάλλουν με πολλούς τρόπους. «ΟΙΚΙΣΤΗΣ ΤΟΥ ΠΑΡΑΛΙΟΥ ΑΣΤΡΟΥΣ», Αχιλλεύς «ΠΑΡΑΛΙΟ ΑΣΤΡΟΣ», «Σύλλογος των απανταχού Φίλων του Παραλίου Άστρους Κυνουρίας» , « Φιλοδασική Ένωση Παραλίου Άστρους», «ΜΟΡΦΩΤΙΚΟΣ ΑΘΛΗΤΙΚΟΣ ΝΑΥΤΙΚΟΣ ΟΜΙΛΟΣ Π.ΑΣΤΡΟΥΣ» και ονομάζουν τον οικισμό , Παράλιο Άστρος ,Π.Αστρος ,Εν Παρ Άστρει.
Οι εκλογικοί καταλόγοι του 1871,1881 αναφέρουν «Κοινοτ.Παραλίου Άστρους»
Πριν διακόσια χρόνια το Ελληνικό κράτος το 1823 στην «Συνέλευση του Άστρους»επίσημα χρησιμοποίησε και επιβεβαίωσε τό όνομα Άστρος, που αναμφισβήτητα υπήρχε χιλιάδες χρόνια νωρίτερα ,πολλές φορές με την αναφορά «Εν Άστρει» σε όλα τα έγγραφα , την Διακήυηξη, το Νόμο της Επιδαύρου (« Σύνταγμα του Άστρους») , τα πρακτικά, ψηφίσματα και αποφάσεις, για τον οικισμό που συνήλθε η «Συνέλευση του Άστρους» και ψηφίστηκε το «Σύνταγμα του Άστρους»,επιβεβαιώνοντας την μακρόχρονηιστορία του ιστορικού Άστρους. Όπως το ίδιο έκαναν με τα «Εν Άστρει» έγγραφα τους το Βουλευτικό, Εκτελεστικό και τα μινιστέρια (υπουργεία) Πολέμου, Θρησκείας, Δικαίου και Ναυτικών.
Πριν διακόσια χρόνια τα πρακτικά της Βουλής των Ελλήνων κατά την πρώτην σύνοδον του 1844, επιβεβαιώνουν τελεσίδικα και οριστικά , “και ο τόπος ούτος εψηφίσθη και παρ’ αυτής Άστρος“.
1844, Πρακτικά των Συνεδριάσεων της Βουλής τω Ελλήνων κατά την πρώτην σύνοδον του 1844 τ.Γ , εν Αθήναις εκ του Βασιλικού τυπογραφείου, σ.1214 Συνεδρίασις ΡΜΖ’ της 16 Μαϊου , «α.διότι η εν Άστρει συνέλευσις συνεκροτήθη όπου ήδη ενηργήθη η εκλογή και ο τόπος ούτος εψηφίσθη και παρ’ αυτής Άστρος , το δε εις το Παράλιον λεγόμενον Άστρος δεν υπήρχε κατά την συγκρότησην της συνέλευσεως , ώστε το κανονίζον την πρωτεύουσα (Δήμου Θυρέας) Άστρος διάταγμα εννοεί βεβαίως τον τόπον όπου η συνέλευσις συνήλθεν….».(Φλούδας , Θυρεατικά Β , σελ 114).
1823,ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΤΗΣ Β’ ΕΘΝΙΚΗΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΣΥΝΕΛΕΥΣΕΩΣ ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΕΙΣΗΣ ΕΝ ΑΣΤΡΕΙ ΤΗΝ ΚΘ’ ΜΑΡΤΙΟΥ, ΑΩΚΓ ΚΑΙ Γ’ ΤΗΣ ΑΝΕΞΑΡΤΗΣΙΑΣ (Πρακτικά της Β’ Εθνικής των Ελλήνων Συνελεύσεως, Αρχεία της Ελληνικής Παλιγγενεσίας, τόμος 3, σελ 63)
1823,ΝΟΜΟΣ ΤΗΣ ΕΠΙΔΑΥΡΟΥ ΗΤΟΙ ΠΡΟΣΩΡΙΝΟΝ ΠΟΛΙΤΕΥΜΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΝ ΑΣΤΡΕΙ Β’ ΕΘΝΙΚΗΝ ΣΥΝΕΛΕΥΣΙΝ (Πρακτικά της Β’ Εθνικής των Ελλήνων Συνελεύσεως, Αρχεία της Ελληνικής Παλιγγενεσίας, τόμος 3, σελ 87)
1823 Διακήρυξη της Εθνοσυνέλευσης-«Εξεδόθη εν Άστρει εντός του Μουσείου Καρυτσιώτη»και «Ήδη δε μετά δεκαέξ μήνας Δευτέραν να συγκροτήση εν Άστρει συνέλευσιν» Διονύσιος Κόκκινος Ιστορία Ελληνικής Επανάστασης (τόμος 3ος Σελίδες 475-476)
1823, O Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος, πρόεδρος του Εκελεστικού(δηλ.Πρωθυπουργός) , στις 22 Απριλίου 1823 ανακοίνωσε στους ισχυρούς της εποχής το μεγάλο γεγονός της απελευθερωμένης Ελλάδας , “η Εθνοσυνέλευση της απελευθερωμένης Ελλάδας συνήλθε στο Άστρος, στον κόλπο του Ναυπλίου» (Αριστείδης Ν. Χατζής σελ 121).
1841-2024,Άστρος Κυνουρίας, ΦΕΚ 5Α – 08/03/1841. Ο οικισμός ορίζεται χειμερινή έδρα του δήμου Θυρέας, ΦΕΚ 99Α – 28/05/1985 ορίζεται έδρα του δήμου Άστρους, ΦΕΚ 244Α-04-12-1997. Ο οικισμός αποσπάται από τον δήμο Άστρους και ορίζεται έδρα του δήμου Βόρειας Κυνουρίας
Οι κάτοικοι είναι τα κράτη , μας λέει ο πρώτος επιστήμονας ιστορικός Θουκυδίδης, οι Αθηναίοι, Κορίνθιοι, Αργείοι, Λακεδαίμονες… Κυνουριείς ,Θυρεάτες, Αστρεινοί, Αγιαννίτες και ονομάζουν οικισμούς , λιμάνια και περιοχές..…Αθήνα, Κόρινθος, Άργος, Σπαρτη, Κυνουρία ,Θυρέα, Άστρος,Αγιάννης ….. astrosgr.com – Γιάννης Κουρόγιωργας
Ευστράτιος Χασαπογιάννης – δήμαρχος τα έτη 1889, 1891 κ.α.
Ιωάννης Β. Καλαμβοκίδης – δήμαρχος τα έτη 1896 – 1900
Ιωάννης (Γιαννούκος) Ν. Σακελλαρίου – πολλά έτη μεταξύ των οποίων 1908 (πιθανόν από το 1900 – 1912)
Υπήρξαν επίσης και άλλοι δήμαρχοι τα ονόματα των οποίων, όμως, και τα έτη θητειών τους δεν είναι γνωστά.
Τα παραπάνω ιστορικά στοιχεία αναμφισβήτητα είναι πειστικά και αυτονόητα για όλους τους αναγνώστες και περιέχουν σαφέστατα την ιστορικήν αλήθεια για το Άστρος το 1841 και το Παράλιο Άστρος το 1845 .
Σμαράγδη Ι.Αρνανίτη :2023, Ἐν Ἄστρει Ἡ Ἐθνική Δευτέρα τῶν Ἑλλήνων Συνέλευσις, 29 Μαρτίου -18 Απριλίου 1823 , τα γεγονότα – οι πρωταγωνιστές – οι αποφάσεις
Ιωάννη Μ. Αρβανίτη – Από τις Πηγές του Λαού μας, τόμος A,Β, Αθήνα 1988
Νίκο Α. Βέη , Μνείαι του Άστρους
Αναστάσιος Ι. Μπάλλας ,Πελοποννησιακά, Τόμος ΚΓ Εταιρείας Πελοποννησιακών Σπουδών,Βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών (Άστρος ( σ.209-210 )
Ιωάννη Μ. Αρβανίτη,Η Επαναστατική Προσωρινή Διοίκηση της Ελλάδας στον Άγιο Ιωάνη (Αγιάννη) Β.Κυνουρίας -20 Αυγουστου εως 1 Οκτωβριου 1822
Διοικητικές μεταβολές της Τ.Α.-ΕΕΤΑΑ (eetaa.gr)
«Όλβιος όστις ιστορίης έσχεν μάθησιν» Ευριπίδης
Το ιστορικόν Άστρος Κυνουρίας βρίσκεται στη δυτική παραλία του Αργολικού ,στα ενδότερα του κάμπου της Θυρέας ,εκεί που ήταν η αρχαία πόλη Θυρέακαι αργότερα το πόλισμα Άστρον , νότια από την πρώτη πόλη της Ευρώπης το ιστορικό Άργος και την έδρα του Μυκηναϊκού πολιτισμού Μυκήνες.
Στο παραπάνω χάρτη διακρίνονται στα ενδότερα από την αρχαιότητα το ιστορικόν Άργος και οι Μυκήνες , επίσης αργότερα στα ενδότερα βρίσκονται το Άστρος και το Λεωνίδιο. Στα νεότερα χρόνια επίσης στα ενδότερα βρίσκονται ο γειτονικός Άγιος Ανδρέας,(από τον οικισμό Άγιο Ανδρέα ονομάστηκε το Λιμάνι του Άγιου Ανδρέα, βέβαια από τους οικισμούς ονομάζονται τα λιμάνια), το Κορακοβούνι ,η Μελιγού και τα Κούτρουφα.
Είναι έκδηλο οι κάτοικοι στην αρχαιότητα προτιμούσαν τα ενδότερα.
Λανθασμένα αναφέρεται η Συνέλευση το 1823 ονόμασε τον οικισμό Άστρος,(μερικές φορές απαιτείται και νομική κατάρτιση), απλά και αυτονόητα χρησιμοποίησε και επιβεβαίωσε επίσημα το υπάρχον όνομα Άστρος του οικισμού, «εν Άστρει» με τα πρακτικά και τα πρώτα έγγραφα της Εθνοσυνέλευσης από την πρώτη ημέρα την 29η Μαρτίου 1823,πριν σχεδόν αρχίσει η Συνέλευση. γιατί όλες οι αποφάσεις της Συνταγματικής Συνέλευσης έγιναν και έπρεπε να γίνουν γραπτά ( ήταν Συνταγματική Συνέλευση, δεν ήταν καφενείο) και η Συνέλευση δεν αποφάσισε με κανένα έγγραφο για το όνομα Άστρος ,
Το όνομα Άστρος δεν ήταν το θέμα της Εθνοσυνέλευσης, ούτε ποτέ έγιναν συζητήσεις στην συνέλευση για το όνομα Άστρος , άλλωστε πριν την Συνέλευση τον οικισμό αποκαλούσαν Άστρος μεταξύ πολλών ο Κολοκοτρώνης και ο Άκουρος και υπήρχαν άλλα σοβαρά θέματα και οι Τούρκοι. Το Άστρος υπήρχε χιλιάδες χρόνια νωρίτερα, το βρήκαν εκεί οι πληρεξούσιοι και ο Κολοκοτρώνης, «η Εθνοσυνέλευση της απελευθερωμένης Ελλάδας συνήλθε στο Άστρος»
Η ιδέα του μουσείου Άστρους ξεκίνησε και έγινε πραγματικότητα από τον αείμνηστο καθηγητή μας Κυριάκο (Κούλη) Χασαπογιάννη. Το πρώτο μουσείο Άστρουςστεγάστηκε το 1959 στο διώροφο πλίθινο κτήριο του Αγροκηπίου ,που δεν υπάρχει σήμερα, και βρισκόταν στη γωνία του «Αγροκηπίου Καρυτσιώτη », απέναντι από το παλιό σπίτι του Δημητράκη Ευθυμίου , όπως φαίνεται στην φωτογραφία , παλιότερα στέγαζε τον γεωπόνο και τους κηπουρούς του αγροκηπίου. Εδώ έκτισε την ιδέα του Μουσείου Άστρους .
O «αρχαίος Έλληνας» Κούλης Χασαπογιάννης, κουβαλούσε τα μαρμάρινα αγάλματα με τους συγχωριανούς του χωρικούς και ζήταγε καμιά φορά και την βοήθεια του Πάνου Καμπύλη, που ήταν νεότερος και δυνατότερος, να τα ανεβάσουν στη σκάλα και λόγω της μεγάλης ηλικίας του έπιανε και αυτός δήθεν από μια άκρη για να βοηθήσει. Τα κάγκελα στα παράθυρα για ασφάλεια από τους αρχαιοκαπήλους συνεργάτες, δεν τα είχε βάλλει ο Καρυτσιώτης ούτε ο γεωπόνος και οι κηπουροί του αγροκηπίου, τα είχε βάλλει με τα χέρια του …ο αείμνηστος καθηγητής μας και τα επιθεωρούσε κάθε φορά που άνοιγε του Μουσείο Άστρους.
Ο αυτοηδονιζόμενος σάτυρος από την ιστοσελίδα Θυρεάτις Γη
Για πολλά χρόνια μάζευε ότι έβρισκε και θεωρούσε σημαντικό από όλη την Κυνουρία. Όλα τα ευρήματα εκτός από ένα, τα στέγαζε στο παραπάνω διώροφο πλίθινο κτήριο, που είχε τις «συλλογές» ,όπως αποκαλούσε τα μνημεία. Το μικρό αγαλματάκι που δεν άφηνε ποτέ στο τότε μουσείο, τον εκφραστικότατο αυτοηδονιζόμενο σάτυρο, ο αείμνηστος καθηγητής μας το κουβαλούσε πάντοτε μαζί του και το έπαιρνε στο σπίτι του, γιατί το θεωρούσε πολύ σημαντικό και στόχο αρχαιοκαπήλων. Όταν ερχόντουσαν επισκέπτες σπουδαίοι με αξιώματα η απλοί άνθρωποι ο καθηγητής τους ξεναγούσε στο χώρο με πολύ χαρά και ενθουσιασμό. Αν τους θεωρούσε «ύποπτους» δεν τους έδειχνε το μικρό αγαλματάκι. Πολλές φορές περίμενε ανυπόμονα να έρθουν επισκέπτες για να κάνει ότι του «άρεσε». Ακολουθούσε την ίδια πάντοτε διαδρομή , σχολή, ιερός χώρος, τίλιο (όπου έγινε το Κολοκοτρωναίϊκο τραπέζι στον Υψηλάντη), και στο «μουσείο» και στο τέλος έβγαζε το μικρό αγαλματάκι από την τσέπη του. Έλεγε πάντοτε τα ίδια ακριβώς σαν μαγνητόφωνο με ένα πολύ γλαφυρό και πειστικό τρόπο ,όπως τα «χρυσά κουτάλια» ήταν τα χέρια που έτρωγε ο Κολοκοτρώνης με τον Υψηλάντη στο τίλιο , τι έλεγε στη Μελιγού ο /Ανδρούτσος και ο Πλαπούτας στο γέρο του Μοριά. Τα έλεγε όλα με «στόμφο ,σαν να αγόρευε στους Αθηναίους του Περικλή, χωρίς κανένα χαρτί, δυστυχώς δεν έγραφε τίποτα γιατί ήταν μια κινητή εγκυκλοπαίδεια. Όταν τελείωνε η ξεναγώγιση έλεγε στη παρέα του ενώ περπατούσαν στην κεντρική πλατεία , τον υποθηκοφύλακα αείμνηστο αδερφό του Περικλή και τον καθηγητή « Μπαμπαγιάννη» Σιούτο με έκδηλη ικανοποίηση ,«του τα έψαλλα και αυτού». Είχε και εκείνη τη φορά εκτελέσει το πατριωτικό του καθήκον, έτσι ένοιωθε.
Όταν μετά από περίπου 40 χρόνια διδασκαλίας και ξεναγώγισης στο ίδιο τόπο, έγινε επιθεωρητής και έπρεπε να φύγει από το Άστρος για πρώτη φορά και να πάει στη Ρόδο, παρέδωσε συγκινημένος το αγαλματάκι «δημόσια» για κάθε ενδεχόμενο, στο άλλο αείμνηστο καθηγητή μας Πάνο Καμπύλη, που έπρεπε να τον επιβεβαιώσει ότι θα το πρόσεχε και θα το έπαιρνε στο σπίτι του. O «αρχαίος Έλληνας» Κούλης Χασαπογιάννης, είχε κατά λάθος γεννηθεί 2,500 χρόνια αργότερα. Όλη η κοινωνική και επαγγελματική του ζωή ήταν γεμάτη «αμοιβαίο σεβασμό», «Ελληνικό μέτρο» , απαράμιλλο «ήθος» και «υπερβολικότατη ευγένεια» για την κάθε παραμικρή λεπτομέρεια, ακόμα και όταν μερικοί μαθητές του τον πείραζαν, χαμογελούσε με γλυκό και ευγενικό τρόπο και γύριζε γρήγορα στο δικό του θέμα για να προλάβει να μάθουν κάτι οι μαθητές, τους έτρωγε το χρόνο του διαλλείματος…, αυτοί ήταν οι καθηγητές μας και αυτά μας έμαθαν.
Tην δεκαετία του 1960 μαθητές του Λυκείου Άστρους παίζαμε ποδόσφαιρο καθημερινά στο γήπεδο, που τότε ήταν στη σημερινή πλατεία Καρυτσιώτη. Μερικές φορές πριν η μετά το παιχνίδι παρακολουθήσαμε την ξενάγηση που γινόταν από το αείμνηστο καθηγητή μας σε επισκέπτες. Μία φορά μια νεαρή κυρία ρώτησε τον καθηγητή να εξηγήσει με περισσότερες λεπτομέρειες για τις διαφορετικές εκφράσεις στο πρόσωπο του αυτοηδονιζόμενου σάτυρου. Ο καθηγητής έδωσε την απάντηση μονολεκτικά « για αυτό να ρωτήσεις τον άνδρα σου» και συνέχισε την ξενάγηση.
Το πρώτο μουσείο Άστρουςστεγάστηκε το 1959 στο διώροφο πλίθινο κτήριο ,που δεν υπάρχει σήμερα, και βρισκόταν στη γωνία του “αγροκηπίου”, απέναντι από το παλιό σπίτι του Δημητράκη Ευθυμίου , όπως φαίνεται στην φωτογραφία όπως ήταν πριν την κατεδάφιση.
Διακρίνονται την δεκαετία του 1960 από αριστερά οι σεβαστοί μας καθηγητές, ο φιλόλογος Πάνος Καμπύλης, ο μαθηματικός Λάμπρος Κορδογιάννης ,ο γυμναστής Π. Λαφαζάνης και η καθηγήτρια Μαρία Πλουμπή, στο παλιό γήπεδο/προαύλιο του τότε γυμνασίου Άστρους για τις 3 μικρότερες τάξεις. Οι τρεις μεγαλύτερες τάξεις εστεγάζοντο στη Σχολή Καρυτσιώτη, σήμερα Αρχαιολογικό Μουσείο Άστρους και οι καθηγητές μας περπατούσαν καθημερινά και μερικές φορές αργούσαν να έλθουν στην ώρα τους με μεγάλη μας χαρά …τον χειμώνα είχε και λάσπες στους δρόμους… Ο τότε γυμνασιάρχης Κονίδας έλεγε διακριτικά ,το Άστρος παράγει «λάδι, λάσπες και λεμόνια».
Η Σχολή Καρυτσιώτη λειτούργησε για πολλά χρόνια σας δημόσιο σχολείο ,ήταν το Λύκειο Άστρους την δεκαετία του 1960, έκλεισε το 1971 και το 1985 στέγασε το Αρχαιολογικό Μουσείο Άστρους .Η παραπάνω φωτογραφία είναι το 1967 με μαθητές της τελευταίας τάξης και τον επιστάτη (κτύπαγε το κουδούνι ) του Λυκείου Άστρους.
Ο αείμνηστος καθηγητής μας Παναγιώτης(Πάνος) Καμπύλης συνέχισε με το ίδιο και καλύτερο τρόπο να υπηρετεί το μουσείο και τον τόπο. Ο φίλος και σεβαστός μας καθηγητής Ηλίας Σακαλής, με την αναμφίβολα επίδραση του άλλου αείμνηστου καθηγητού μας Μίμη Σακαλή και του Γεωργίου Σταϊνχάουερ, έφορου αρχαιοτήτων του ΥΠΠΟΑ, έφερε το έργο όπως το ξέρουμε σήμερα με μεγάλη εξυπνάδα και πολλή δουλειά , μετέφερε το Μουσείο Άστρους στη Σχολή Καρυτσιώτη. Πολλοί άλλοι γνωστοί και άγνωστοι συμπατριώτες μας συνέχισαν και συνεχίζουν σήμερα το έργο και την παρακαταθήκη, που άφησε ο «αρχαίος Έλληνας» Κούλης Χασαπογιάννης ,αδιάκοπα όσο μπορούν και αμισθί , όπως έκαναν όλοι οι προηγούμενοι. Υπήρχαν κάποτεμερικοίάνθρωποι που προσφέρουν αμισθί τις υπηρεσίες τους στο τόπο.Όλους αυτούς τους γράψαμε στα βιβλία της ιστορίας, τους ευχαριστούμε και θα τους ευγνωμονούμε πάντοτε. Δεν θα ήταν υπερβολή να λέγαμε σήμερα, χωρίς όλους αυτούς “δεν θα είχαμε τίποτα”, ούτε θα κάναμε τον σημερινό διάλογο.
Την δεκαετία του 1950 η τοπική κοινωνία μπορούσε να έχει το μουσείο της στο Άστρος που με χαρά και υπερηφάνεια έδειχνε ότι είχε…αλλά σήμερα δεν μπορούμε να έχουμε το μουσείο ανοικτό.
Ο Δημήτριος Καρυτσιώτης (1741-1819)
Ο μεγάλος ευεργέτης μας Δημήτριος Καρυτσιώτης <1741-1819> γεννήθηκε στον Άγιο Ιωάννη <Αγιάννη > και κατά την Αγιαννίτικη παράδοση, « έφυγε με το ένα τσαρούχι».Το 1798 έκτισε την μεγαλοπρεπή και «καλλιμάρμαρο» Σχολή Καρυτσιώτη στον λόφο Κουτρί στον Αγιάννη και το 1805 έκτισε στο Άστρος το παράρτημα της Σχολής του Αγίου Ιωάννη.
.
Η σχολή ήταν ένα είδος πανεπιστημίου για εκείνη την εποχή, αφού οι μαθητές διδάσκονταν αρχαίους Έλληνες συγγραφείς, μαθηματικά, φυσική – χημεία, γαλλικά και ιταλικά κ.α. Έχτισε, ακόμη, οικήματα για τους μαθητές που φοιτούσαν στη Σχολή και για τους διδασκάλους. Επιπλέον, εφοδίασε τη Σχολή με όργανα φυσικής, αστρονομίας, χημείας, χάρτες και άλλα εποπτικά μέσα διδασκαλίας. Έστελνε μάλιστα και χρηματικά ποσά για την πληρωμή των διδασκάλων και των ιατρών που εργάζονταν εκεί. Ο Καρυτσιώτης πλούτισε τη Σχολή με βιβλία και δημιούργησε μία μεγάλη βιβλιοθήκη. Ήθελε να ιδρύσει στην πατρίδα του μια σχολή, εφάμιλλη των Ευρωπαϊκών, που θα παρείχε τη γνώση στους μαθητές, δίνοντας τους την ευκαιρία να διαλέξουν δύο κατευθύνσεις: την εμπορική και την επαγγελματική. Από την πυρπόληση της Σχολής διασώθηκαν 1500 βιβλία, τα οποία φυλάσσονταν το 1827 στην οικία των Ζαφειροπουλαίων (Κάστρο Παραλίου Άστρους). Τα βιβλία αυτά ήταν, κατά την παράδοση, τοποθετημένα σε μια παλαιά ξύλινη βιβλιοθήκη που βρισκόταν στα γραφεία της Σχολής. Μεγάλο μέρος των βιβλίων αυτών έχει διασωθεί και καταγραφεί στις μέρες μας. Τα βιβλία αυτά ήταν ως επί το πλείστον κείμενα αρχαίων φιλοσόφων και συγγραφέων, εκκλησιαστικά κείμενα, εγχειρίδια φυσικής, μαθηματικών κ.α.Τα βιβλία σήμερα φυλάσσονται στο ίδρυμα Ζαφείρη στο Άστρος
Οι καμινάδες των δωματίων των οικοτρόφων μαθητών της σχολής σώζονται σήμερα , βρίσκονται στο προαύλιο χώρο της σχολής με την δική τους ιστορία…
Το Αρχαιολογικό Μουσείο του Άστρους στεγάζεται από το 1985 στο κτήριο της σχολής Καρυτσιώτη, τοπικού παραδοσιακού ρυθμού, μαντρωμένο με τον πέτρινο τοίχο , μαζί με τον προαύλιο χώρο που σώζονται μέχρι σήμερα οι καμινάδες των δωματίων των οικότροφων μαθητών της σχολής και τον επίσης μαντρωμένο χωριστό γειτονικό «Ιερό Χώρο» της Β’ Εθνοσυνέλευσης των Ελλήνων είναι σεμνός , αρμονικός και επιβλητικός χώρος , μουσείο από μόνος του . Είναι μεγαλείο, ένα σημαντικότατο ιστορικό μνημείο. Αυτοί οι θησαυροί μας , δεν κτίζονται σήμερα με τίποτα, ούτε με μια χούφτα εκατομμύρια ευρώ , γιατί η ιστορία μας δεν ξαναγράφετε μερικές φορές. Αυτούς τους θησαυρούς άλλοι τους προσέχουν σαν τα μάτια τους, γιατί θέλουν να τους δείχνουν στα παιδιά τους , τους λένε «μουσεία» και τους κρατάνε πάντοτε ανοικτούς.
Τα μάρμαρα και τα μνημεία είναι σημαντικά και υπάρχουν σε όλα τα μουσεία. Εμείς έχουμε παραπάνω από τα μνημεία αυτό τον υπέροχο σεμνό και επιβλητικό χώρο , ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΜΟΥΣΕIΟ ΑΠΟ ΜΌΝΟΣ ΤΟΥ, δεμένο με την σύγχρονη ιστορία μας που δεν το έχουν πολλοί. Αυτό το μουσείο μας θα ανοίξουμε σύντομα.
Η μεγάλη πλατεία Καρυτσιώτηβρίσκεται στο «Αγροκήπιο Καρυτσιώτη».
Ο μεγάλος ευεργέτης μας Δημήτριος Καρυτσιώτης έκτισε την σχολή στον Αγιάννη και το παράρτημα της στο Άστρος αλλά έβλεπε πιο μακριά. Το 1805 δώρισε στους κατοίκους του Άστρους και στη Σχολή μια έκταση περίπου 48 στρεμμάτων, το λεγόμενο «Αγροκήπιο» , δίπλα και γύρω από τη Σχολή για να πληρώνονται για δίδακτρα οι καθηγητές της σχολής και να τρώνε οι οικότροφοι μαθητές της σχολής με τους καρπούς και τα φρούτα του “αγροκήπιου ” όπως σταφύλια, μούσμουλα. Επίσης περίφραξε το «Αγροκήπιο» με πέτρινο τοίχο( μάντρα), σε μερικά σημεία ψηλότερο από δύο μέτρα.
Απο το Greek Travel Pages
Αρχαιολογικό Μουσείο Άστρους – Περίληψη
Το Αρχαιολογικό Μουσείο του Άστρους στεγάζεται από το 1985 σε κτήριο του 19ου αι., τοπικού παραδοσιακού ρυθμού, που λειτουργούσε ως διδακτήριο (Σχολή Καρυτσιώτη). Το κτίριο παραχωρήθηκε στην τοπική Εφορεία Αρχαιοτήτων από το Δήμο ΄Αστρους και μετά από σημαντικές επισκευές και συντηρήσεις μετατράπηκε σε Μουσείο.
Οι συλλογές του Μουσείου περιλαμβάνουν γλυπτά, κεραμική, χάλκινα αντικείμενα, επιγραφές, νομίσματα και άλλα ευρήματα από διάφορες θέσεις της αρχαίας Κυνουρίας, όπως τη Θυρέα και την Ανθήνη, το ελληνιστικό – ρωμαϊκό νεκροταφείο των Ελληνικών και το ιερό του Απόλλωνα Τυρίτα, του σημαντικότερου ιερού της αρχαίας Κυνουρίας κατά την αρχαϊκή και κλασική περίοδο (8ος-4ος αι. π.Χ.). Γλυπτά και αρχιτεκτονικά μέλη, όπως κιονόκρανα, εκτίθενται επίσης στον υπαίθριο αύλειο χώρο του μουσείου.
Ιδιαίτερα σημαντική είναι η συλλογή των γλυπτών από την έπαυλη του Ηρώδη Αττικού (109-179 μ.Χ.) στην Εύα Δολιανών. Ο Αθηναίος μαικήνας διακόσμησε την έπαυλή του με μια πληθώρα έργων, που περιλάμβαναν τόσο πρωτότυπα γλυπτά των κλασικών και ελληνιστικών χρόνων, όσο και ρωμαϊκά αντίγραφα. Έτσι η ανασκαφή της έπαυλης ήταν σα να έφερε στο φως ένα αρχαίο «μουσείο». Στα σημαντικότερα εκθέματα συγκαταλέγονται:
– Επιτύμβια στήλη με παράσταση καθιστής γυναίκας και όρθιας κόρης. Αττικό έργο του 4ου αι. π.Χ. με μεταγενέστερες επεμβάσεις. – Ακέφαλο άγαλμα Νηρηίδας. 5ος αι. π.Χ. Θεωρείται έργο του γλύπτη Ξάνθου. – Αναθηματικό ανάγλυφο με παράσταση του Ερμή και των Νυμφών. Αρχαϊστικό έργο της εποχής του Αυγούστου που αντιγράφει πρώιμο κλασικό πρότυπο. – Πορτραίτο του Ηρώδη Αττικού. 2ος αι. μ.Χ. – Πορτραίτα του Αδριανού και αυτοκρατόρων της δυναστείας των Αντωνίνων, 2ος-3ος αι. μ.Χ.
Η Σχολή Καρυτσιώτη έγινε το 1985 το Aρχαιολογικό Μουσείο Άστρους και υπηρέτησε όμορφα τον τόπο για αρκετά χρόνια. Aυτά είχαμε, αυτά πάντοτε με «μέτρο» μπορούσαμε, αυτά κάναμε, μέχρι που έγινε η «πρόφαση της ρωγμής» και αργότερα η «πρόφαση για τις μελέτες,… πολλές μελέτες»
Την 7-10-2008με τηνπρόφαση της ρωγμής το ΥΠΠΟΑ έκλεισε το Αρχαιολογικό Μουσείο Άστρους και από υπερβολική ταχύτητα απερίσκεπτα χωρίς αιτιολογημένη απόφαση των αρμοδίων αρχών του ΥΠΠΟΑ «κλειδοαμπάρωσε»καταχρηστικά καιτον ξεχωριστό γειτονικό “Ιερό Χώρο” της Β’ Εθνοσυνέλευσης των Ελλήνων.
Με την ΥΠΠΟΤ/ΔΑΒΜΜ/91790 2329 π.ε-12-01-2011 η Απόφαση εγκρίθηκε η “Μελετη Άρσης Ετοιμορροπίας Αρχαιολογικού Μουσείου Άστρους με όρους (ΑΔΑ-4Α9Γ-99 )και στις 22-04-2013 υπεγράφη η Προγραμματική Συμβαση Πολιτισμικής Αναπτυξης για την εκτέλεση του έργου μεταξύ του τέως ΥΠΑΙΘΠΑ, της Περιφέρειας Πελοποννήσου και του Δήμου Βόρειας Κυνουρίας. Οι εγκριθείσες εργασίες ξεκίνησαν τον Απρίλιο του 2014 και ολοκληρώθηκαν το Δεκέμβριο του 2015.
Την 12-1-2011 με την ΑΔΑ-4Α9Γ-99 το ΥΠΠΟΑ έθεσε τους όρους του έργου μεταξύ άλλων τα παρακάτω.
“8.Να εκπονηθεί πλήρης και ολοκληρωμένη μελέτη <αρχιτεκτονική, στατική, Η-Μ> για την στερέωση και αποκατάσταση του μνημείου για τη λειτουργεία του ως σύγχρονου μουσείου”.
“.….ἀ) Έλεγχο στατικής επάρκειας του φέροντος οργανισμούκαι πλήρη μελέτη στερέωσης και αποκατάστασης του μνημείου που θα προσδιορίζει τις αναγκαίες εργασίες επισκευής και ενίσχυσης όπως …..”
Την 22-7-2016 με το έγγραφο Α.Π. ΥΠΠΟΑ/ΓΔΑΠΚ/ΕΦΑ ΑΡΚΑΔΙΑΣ 244604/146538/2951, μεταξύ άλλων αναφέρει “…Οι εγκριθείσες εργασίες ξεκίνησαν τον Απρίλιο του 2014 και ολοκληρώθηκαν το Δεκέμβριο του 2015″….”Έπειτα από όλες τις ανωτέρω εγκεκριμένες εργασίες, οι αρχαιότητες επανατοποθετήθηκαν τόσο στην αποθήκη όσο και στο χώρο της έκθεσης. Το Μουσείο είναι έτοιμο να επαναλειτουργήσει αλλά δεν υπάρχει μόνιμο ημερήσιο προσωπικό”….
Μετά το 2015 με άλλαέγγραφαΥΠΠΟΑ ανέφερετο Μουσείο είναι έτοιμο να επαναλειτουργήσει.
Την 18-5-2018.…με το έγγραφο Α.Π. ΥΠΠΟA /ΓΔΑΠK /ΕΦΑAΡΚ /218494/158967/1928 μεταξύ άλλων αναφέρει …”Η Υπηρεσία μας έχει μεριμνήσει ώστε το Μουσείο να είναι ανοικτό σε συγκεκριμένες περιπτώσεις , διαθέτοντας τακτικό φυλακτικό προσωπικό από το Αρχαιολογικό Μουσείο Τεγέας . Σας επισυνάπτουμε Δελτίο Τύπου με συγκεκριμένες ημερομηνίες κατά τις οποίες το Αρχαιολογικό Μουσείο Άστρους θα είναι ανοικτό κατά τους μήνες Μάιο-Αύγουστο 2018. Τέλος η Εφορεία μας , αναμένει την Προκήρυξη του ΑΣΕΠ για μόνιμο φυλακτικό προσωπικό στο Μουσείο Άστρους”…..
Την 20 Ιουνίου 2018 “με την υπ’ αρ. 8Κ/2018 Προκήρυξη του ΑΣΕΠ (ΦΕΚ 19/τ ΑΣΕΠ/20-6-18> ζητείται η πλήρωση μιας μόνιμης θέσης τακτικού ημερήσιου φύλακα αρχαιοτήτων για το Αρχαιολογικό Μουσείο και Χώρους Άστρους.Τον Φεβρουάριο, 2020 ακούσαμε με μεγάλη χαρά το δήμαρχο μας που δημόσια ανάφερε και αποφάσισε με συγκεκριμένες ενέργειες να ανοίξει το Αρχαιολογικό Μουσείο Άστρους και τον «Ιερό Χώρο» της Β’ Εθνοσυνέλευσης των Ελλήνων. Η τοπική κοινωνία οργισμένη περιμένει υπομονετικά και σιωπηλά τον κοινό νου να επικρατήσει και εύχεται η πρόφαση της ρωγμής να μην γίνει πρόφαση της στατικότητας.
Από τη Σχολή Καρυτσιώτη πέρασαν χιλιάδες μαθητές που με τα άρβυλα τους «έφαγαν» τα σκαλοπάτια του κτηρίου, που ένας ανόητος υπάλληλος…. αντικατάστησε με καινούργια μάρμαρα , γιατί δεν ήξερε και «ούτε υπήρχε άλλος τρόπος» να διατηρήσει την ιστορία μας και την ασφάλεια των επισκεπτών.
O Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος, πρόεδρος του Εκτελεστικού (δηλ.Πρωθυπουργός ) , τέσσερις ημέρες μετά την Εθνοσυνέλευση στο Άστρος σε επιστολή στις 22 Απριλίου 1823 , ένα από τα τελευταία έγγραφα που υπογράφει ως πρόεδρος του Εκτελεστικού ανακοινώνει με «ευχάριστο καθήκον» στους ισχυρούς της εποχής , με ευφυέστατο τρόπο , «με τους καλύτερους οιωνούς» ,σκόπιμα θετικά και πολύ υπεραισιόδοξα περιγράφειτην Εθνοσυνέλευση «στο Άστρος». Σαν ηγέτης ,πρώτος, μπροστά έδειχνε το δρόμο, πού έπρεπε όλοι να γνωρίζουν το μεγάλο γεγονός,υπήρχε «η απελευθερωμένη Ελλάδα, «η Εθνοσυνέλευση της απελευθερωμένης Ελλάδας συνήλθε στο Άστρος»( Σμαράγδη Ι.Αρνανίτη :2023,Ἐν ἌστρειἩ Ἐθνική Δευτέρα τῶν Ἑλλήνων Συνέλευσις, 29 Μαρτίου -18 Απριλίου 1823, τα γεγονότα – οι πρωταγωνιστές – οι αποφάσεις.Αριστείδης Ν. Χατζής σελ 121).
Το Αρχαιολογικό Μουσείο του Άστρους (Σχολή Καρυτσιώτη) , ο προαύλειος χώρος της Σχολής Καρυτσιώτη και ο χωριστóς γειτονικός «Ιερός Χώρος » της Β’ Εθνοσυνέλευσης των Ελλήνων εíναι σεμνός , αρμονικός και επιβλητικός χώρος , μουσείο από μόνος του.
Η μεγαλοπρεπής είσοδος του Αγροκηπίου Καρυτσιώτη ,διακρίνεται ανάμεσα στους φοίνικες , από εδώ πέρασαν οι πληρεξούσιοι της Εθνοσυνέλευσης και ο Κολοκοτρώνης , δίπλα στο αρχοντικό του Ευθυμίου ,που την έφαγαν η ανάπτυξη και τα τσιμέντα….
Οι κάτοικοι είναι τα κράτη , μας λέει ο πρώτος επιστήμονας ιστορικός Θουκυδίδης, οι Αθηναίοι, Κορίνθιοι, Αργείοι, Λακεδαίμονες,…. Κυνουριείς , Θυρεάτες , Αστρεινοί , Αγιαννίτες και ονομάζουν οικισμούς , λιμάνια και περιοχές..…Αθήνα, Κόρινθος, Άργος,Σπάρτη,Κυνουρία ,Θυρέα, Άστρος, Αγιάννης …..
Ο Δήμος Βόρειας Κυνουρίας «ξέχασε» την πρωτεύουσα του δήμου μας το ιστορικόν Άστρος από την κεντρική σελίδα της ιστοσελίδας του δήμου μας , μοναδικό φαινόμενο στον πλανήτη γη.,,, για πρωτεύουσα δήμου .
« Άγιος Ανδρέας Κεφαλοχώρι της Τσακωνιάς …..Το χωριό χαρακτηρίζεται «πύλη εισόδου» για τα γραφικά Καστριτοχώρια, αφού κανείς μπορεί να επισκεφτεί από εκεί την Καστάνιτσα, τον Πραστό, ενώ 5 χιλιόμετρα έξω από το χωριό ξεκινά το μοναδικό φαράγγι της Ζαρμπάνιτσας»,
Δεν βαρεθήκαμε να αναφέρουμε πολλές φορές θεσμικά και με δημόσιες παρεμβάσεις, τα μαργαριτάρια του δήμου μας. «Άγιος Ανδρέας Κεφαλοχώρι της Τσακωνιάς …..Το χωριό χαρακτηρίζεται «πύλη εισόδου» για τα γραφικά Καστριτοχώρια», μήπως πρέπει να διαβάζουμε τα γραφικά Τσακωνοχώρια, άραγε τι πρέπει να κάνουμε για τους επισκέπτες μας……που ψάχνουν να βρούν τα Καστριτοχώρια στο Άγιο Ανδρέα…
Αλλά υπάρχουν μεγαλύτερα μαργαριτάρια…..
Ο Δήμος Βόρειας Κυνουρίας διαχρονικά «ξέχασε» την πρωτεύουσα του δήμου μας το ιστορικόν Άστροςαπό το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα ,όπως επίσης τυχαία «ξέχασε» το Άστρος από την κεντρική σελίδα της ιστοσελίδας του δήμου μας και το κείμενο παρακάτω είναι από, Ιστορία του Άστρους και του Αγιάννη του Άστρους Κυνουρίας , διαλεκτά κείμενα, τι να κάνουμε … «ο καθένας πιστεύει (και κάνει) ότι καταλαβαίνει».
Φαίνεται το Άστρος δεν είναι “σημαντικός οικισμούς” σας τους άλλους παρακάτω 11 σημαντικούς οικισμούς….Αιδώς Αργείοι.
Στο Δήμο Βόρειας Κυνουρίας υπάρχουν δεκάδες ενδιαφέροντα χωριά και οικισμοί. Οι κυριότεροι οικισμοί είναι μεταξύ άλλων:
Τί να κάνουμε προσθέσαμε και το Άστρος ….στους σημαντικούς οικισμούς του δήμου μας .
Άστρος .
Το ιστορικόν Άστρος και ο ‘Αγιος Ιωάννης (Αγιάννης) είναι μία κοινότητα και το κυριότερο οι κάτοικοι είναι οι ίδιοι, είχαν για πολλούς αιώνες και έχουν μέχρι σήμερα σπίτια στο Άστρος και στον Αγιάννη του Άστρους.
Το Άστρος είναι η έδρα του Δήμου Βόρειας Κυνουρίας και απέχει 170 χλμ από την Αθήνα , 200 χλμ από το αεροδρόμιο, και βρίσκεται στη δυτική παραλία του Αργολικού ,στα ενδότερα του κάμπου της Θυρέας , νότια από την πρώτη πόλη της Ευρώπης το ιστορικό Άργος και την έδρα του Μυκηναϊκού πολιτισμού Μυκήνες . Ο Αγιάννης απέχει 17 χλμ. από το Άστρος και το Παράλιο Άστρος απέχει 4 χλμ από το Άστρος.
Το 1823 το Άστρος το βρήκαν εκεί ,«Εν Άστρει τη 29 Μαρτίου 1823 και γ’ της Ανεξαρτησίας », οι πληρεξούσιοι της Εθνοσυνέλευσης και ο Κολοκοτρώνης , υπήρχε αναμφισβήτητα πολλούς αιώνες πριν το 1823, η διακήρυξη της Εθνοσυνέλευσης «Εξεδόθη εν Άστρει εντός του Μουσείου Καρυτσιώτη» και το 1823 ο πρόεδρος του Εκτελεστικού ( δηλ. πρωθυπουργός) Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος ανακοίνωσε στην υφήλιο και στους ισχυρούς της εποχής «η Εθνοσυνέλευση της απελευθερωμένης Ελλάδας συνήλθε στο Άστρος».
➢ Άγιος Πέτρος Πνιγμένο στο πράσινο χωριό του Πάρνωνα. Διαθέτει άρτια τουριστική υποδομή με ξενοδοχεία, ταβέρνες, καταστήματα με τοπικά προϊόντα και αποτελεί προορισμό όλες τις εποχές του χρόνου, αφού καλύπτει σχεδόν όλες τις προτιμήσεις. 192 χιλιόμετρα από την Αθήνα, 36 από την Τρίπολη, ο Άγιος Πέτρος αποτελεί παραδοσιακό οικισμό που δεν αφήνει τον επισκέπτη του παραπονούμενο.
➢ Άνω Δολιανά Καταπράσινο ορεινό χωριό με υπέροχη θέα και γνωστό για την νικηφόρα μάχη του Νικηταρά, επονομαζόμενου και Τουρκοφάγου, το Μάιο του 1821. Βρίσκεται στα 1050 μέτρα απέχει 25 χιλιόμετρα από την Τρίπολη, 45 από το Άστρος και διαθέτει καλές τουριστικές υποδομές, με ξενώνες, ταβέρνες. Ιδανικό χωριό για Σαββατοκύριακα και τριήμερα, κατάλληλο για όσους αγαπούν τη φύση και τους περιπάτους, από το χωριό περνά το Ευρωπαϊκό Μονοπάτι Ε4.
➢ Άγιος Ιωάννης Ο Άγιος Ιωάννης, γνωστός και ως Αγιάννης, είναι ορεινό χωριό του Δήμου Βόρειας Κυνουρίας και βρίσκεται σε υψόμετρο 720 μ, 18 χιλιόμετρα δυτικά του Άστρους. Σε μικρή απόσταση μπορεί να βρεθεί κανείς τόσο στη θάλασσα, όσο και στα πανέμορφα χωριά του Πάρνωνα. Σύμφωνα με την απογραφή του 2011 έχει 71 μόνιμους κατοίκους. Για τους λάτρεις της φύσης το χωριό προσφέρεται και για πεζοπορία μέσα από τα περιποιημένα μονοπάτια του Πάρνωνα. Σε αυτή τη διαδρομή θα συναντήσουν 4 παραδοσιακούς νερόμυλους που άλεθαν με τα πλούσια νερά του Προδρόμου. Αξίζει κανείς να επισκεφθεί και τους καταρράκτες της «Λεπίδας», οι οποίοι είναι μαγευτικοί ειδικά την άνοιξη.
➢ Βέρβενα Ιστορικό χωριό γνωστό από την Επανάσταση του 1821. Εδώ δόθηκε η μία εκ των δύο νικητήρια μάχη υπό τον Κ.Καράμπελα κατά του Μουσταφά μπέη, η άλλη ήταν των Δολιανών, που οδήγησε στην Άλωση της Τριπολιτσάς. Από τα πιο ορεινά χωριά της Πελοποννήσου σε υψόμετρο 1160 μέτρα, έχει στα πόδια του τον κάμπο της Τρίπολης.
➢ Καστάνιτσα Το αρχαιότερο Τσακωνοχώρι με την Τσακώνικη διάλεκτο να ομιλείται και σήμερα από τους κατοίκους του. Η πρώτη γραπτή εμφάνιση του χωριού γίνεται σε Χρυσόβουλο του Ανδρόνικου το 1293μ. Χ. Σε υψόμετρο 840μέτρων και 152 χιλιόμετρα από την Αθήνα και 72 από την Τρίπολη, αποτελεί ιστορικό διατηρητέο οικισμό με ιδιαίτερη αρχιτεκτονική και σπίτια λευκά από πλάκες σχιστόλιθου από το Μαλεβό. Τα χρωματιστά παράθυρα σε σπίτια, που πολλά αποτελούν πυργόσπιτα των 300 και πλέον ετών και τα λουλούδια σε κήπους και αυλές, δίνουν νησιώτικο χρώμα στο χωριό που έχει χτιστεί μεταξύ δύο καταπράσινων ρεμάτων. Από το σημείο αυτό ξεκινά και το εντυπωσιακό φαράγγι της Μαζιάς, ένα από τα πολλά φαράγγια του Πάρνωνα.
➢ Άγιος Ανδρέας Κεφαλοχώρι της Τσακωνιάς. Με διατηρημένη την παράδοση της περιοχής αναλλοίωτη. Απέχει 6 χιλιόμετρα από το Άστρος και βρίσκεται πάνω στο δρόμο για το Λεωνίδιο. Χωριό με διαρκή πληθυσμιακή αύξηση και τουριστική ανάπτυξη με υποδομές και με κατάφυτο με ελιές και εσπεριδοειδή. Στα όρια του ανήκει ο καταπράσινος οικισμός του Αγίου Γεωργίου και ο πρότυπος οικισμός για τους ομογενείς, το Αρκαδικό Χωριό. Το χωριό χαρακτηρίζεται «πύλη εισόδου» για τα γραφικά Καστριτοχώρια, αφού κανείς μπορεί να επισκεφτεί από εκεί την Καστάνιτσα, τον Πραστό, ενώ 5 χιλιόμετρα έξω από το χωριό ξεκινά το μοναδικό φαράγγι της Ζαρμπάνιτσας. Ο επισκέπτης μπορεί να δει ακόμα ερείπια της αρχαίας Ανθήνης κοντά στο λιμάνι του Αγίου Ανδρέα, το μετόχι της Μονής Ορθοκωστάς που διαθέτει ναό αφιερωμένο στον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου και ψηλό πύργο και το πετρόχτιστο τοξωτό γεφύρι στον ποταμό Βρασιάτη.
➢ Αρκαδικό Χωριό Το Αρκαδικό Χωριό αποτελεί έναν πρότυπο και αυτοτελή οικισμό που συνελήφθη σαν ιδέα στις αρχές της δεκαετίας του ’80 από Αρκάδες ομογενείς της Αμερικής και ξεκίνησε να υλοποιείται στα τέλη της. Εντάχθηκε στο πλαίσιο ενός εθνικού πιλοτικού προγράμματος που σκοπό είχε την επανασύνδεση απόδημων Ελλήνων με τον τόπο καταγωγής τους μέσω της δημιουργίας παραθεριστικών κατοικιών. Είναι χτισμένο σε μια χερσόνησο στη θέση Μικρή Pεποντίνα, μετά το χωριό Άγιος Ανδρέας στο δρόμο για το Λεωνίδιο, επί της Αρκαδικής Ριβιέρας. Δυτικά του υψώνεται η οροσειρά του Πάρνωνα. Απέχει 55 χλμ ανατολικά από την Τρίπολη, 45 χλμ νότια από το Ναύπλιο, 12 χλμ νότια από το Άστρος και 33 χλμ βόρεια από το Λεωνίδιο.
➢ Καστρί Όμορφο Χωριό, που πήρε το όνομά του από το σύμπλεγμα των επτά Καστριτοχωρίων, ως το μεγαλύτερο μέχρι το 1960 χωριό της περιοχής. Τα άλλα χωριά είναι η Μεσσοράχη, η Περδικόβρυση, η Νέα Χώρα, ο Καράτουλας, η Ωριά και ο Έλατος. 25 Χιλιόμετρα από την Τρίπολη, βρίσκεται σε υψόμετρο 950 μέτρων και αποτελεί παραδοσιακό ορεινό χωριό που συνδυάζει ηρεμία και δυνατότητες αναψυχής, όπως οι περίπατοι, η ανακάλυψη της ορεινής φύσης και των φαραγγιών του Πάρνωνα αλλά προσφέρει και τη δυνατότητα θρησκευτικής ανάτασης καθώς βορειονατολικά του χωριού βρίσκεται ένα από τα πιο γραφικά μοναστήρια, του Τιμίου Προδρόμου.
➢ Παράλιο Άστρος Ένα από τα πιο γνωστά καλοκαιρινά θέρετρα της Πελοποννήσου γνωρίζει ταχεία ανάπτυξη τα τελευταία χρόνια λόγω της κοντινής απόστασης από τα αστικά κέντρα. Απέχει 165 χιλιόμετρα από την Αθήνα και 49 από την Τρίπολη. Διαθέτει ανεπτυγμένες τουριστικές υποδομές για κάθε προτίμηση, παραλίες χιλιομέτρων με πεντακάθαρα νερά και τη δυνατότητα θαλάσσιων δραστηριοτήτων. Περιοχή επισκέψιμη όλο το χρόνο, ιδανική για Σαββατοκύριακο καιτριήμερα. Κάθε καλοκαίρι στο θεατράκι που διαθέτει η κωμόπολη γίνονται πολλές πολιτιστικές εκδηλώσεις, ενώ πλούσιες είναι και οι αθλητικές δραστηριότητες.
➢ Πλάτανος Γραφικό χωριουδάκι χτισμένο στην νοτιοανατολική πλευρά του Πάρνωνα σε υψόμετρο 450 μέτρα, απέχει 180 χιλιόμετρα από την Αθήνα. Ο οικισμός έχει χαρακτηριστεί διατηρητέος παραδοσιακός και ο επισκέπτης μαγεύεται με την πρώτη ματιά από την πλούσια βλάστηση και τα πολλά νερά που αντικρίζει με το που φτάνει στο χωριό.
➢ Πραστός Παλιά πρωτεύουσα Τσακωνιάς. Πλούσια Μεσαιωνική Πόλη. Το χαμένο μεγαλείο του ορεινού χωριού της Τσακωνιάς αποτυπώνεται στο τραγούδι «Πραστέ μου πού ‘ναι οι πύργοι σου, πού ‘ναι η αρχοντιά σου». Βρίσκεται σε υψόμετρο 750 μέτρα, απέχει 20 χιλιόμετρα από το χωριό Άγιος Ανδρέας, με μία διαδρομή δύσκολη που όμως αποζημιώνει τον επισκέπτη με την ομορφιά που διαθέτει και την ιδιαίτερη τοπική αρχιτεκτονική του.
Το ιστορικόν Άστρος Κυνουρίας απέχει 170 χλμ από την Αθήνα , 200 χλμ από το αεροδρόμιο, και βρίσκεται στη δυτική παραλία του Αργολικού ,στα ενδότερα του κάμπου της Θυρέας ,εκεί που ήταν η αρχαία πόλη Θυρέακαι αργότερα το πόλισμα Άστρον , νότια από την πρώτη πόλη της Ευρώπης το ιστορικό Άργος και την έδρα του Μυκηναϊκού πολιτισμού Μυκήνες.Για χιλιάδες χρόνια , τουλάχιστον από το 1,500 π.χ . στα ενδότερα του κάμπου της Θυρέας αδιάκοπα υπήρχε οικισμός και το ιστορικόν Άστρος Κυνουρίας αναμφισβήτητα υπήρχε για πολλούς αιώνες πριν το 1823.Ο Αγιάννης απέχει 17 χλμ. από το Άστρος και το Παράλιο Άστρος απέχει 4 χλμ από το Άστρος.
Το 1823 το Άστρος το βρήκαν εκεί ,«Εν Άστρει τη 29 Μαρτίου 1823 και γ’ της Ανεξαρτησίας »οι πληρεξούσιοι της Εθνοσυνέλευσης και ο Κολοκοτρώνης , υπήρχε αναμφισβήτητα και τεκμηριωμένα πολλούς αιώνες πριν το 1823 , η διακήρυξη της Εθνοσυνέλευσης «Εξεδόθη εν Άστρει εντός του Μουσείου Καρυτσιώτη» και «η Εθνοσυνέλευση της απελευθερωμένης Ελλάδας συνήλθε στο Άστρος»..
Παρακάτω παρουσιάζονται όλοι οι αρχαιολογικοί χώροι, μνημεία και ιστορικοί τόποι του Δήμου Βόρειας Κυνουρίας, χαρακτηρισμένα με ΦΕΚ από το Υπουργείο Πολιτισμού.
Άστρος και Αγιάννης
• ΦΕΚ 127 Β΄/8.8.1946 (ΥΑ 47192/1433/11.6.1946) Χαρακτηρισμός ως ιστορικού μνημείου του «εν Άστρει Διδακτηρίου…όπου συνήλθε εν έτει 1823 η Β΄ Εθνική Συνέλευσης του Έθνους».
• ΦΕΚ199 Β΄/11.5.1960 (ΥΑ 147099/8654/11.4.1960) ) Χαρακτηρισμός ως αρχαιολογικού χώρου «της περιοχής «Κουτρί» του χωρίου Αγίου Ιωάννου Κυνουρίας, θερινήν έδραν του Άστρους, ένθα ελειτούργησεν η ιστορική Σχολή Καρυτσιώτη εν έτει 1798»
• ΦΕΚ 1194 Β΄/30.8.2005 (ΥΠΠΟ/ΓΔΑΠΚ/ΑΡΧ/Β1/Φ30/65069/3340/1.8.2005)Χαρακτηρισμός της πλατείας σχολής Καρυτσιώτη και τμήματος του αγροκηπίου, στο Άστρος Κυνουρίας, ως ιστορικού τόπου. «Χαρακτηρίζουμε ως ιστορικό τόπο το εναπομείναν σήμερα τμήμα εκτάσεως 18.850 τμ του παλαιού αγροκηπίου (συνολικής εκτάσεως 46 στρεμμάτων), το οποίο ανήκει στη Σχολή Καρυτσιώτη, όπως αυτό εμφαίνεται στο Κτηματολογικό Διάγραμμα κλίμακας 1:1000 και σημειώνεται με τα στοιχεία 1, 2, 3 έως και 15, λόγω των σημαντικών ιστορικών γεγονότων, τα οποία έλαβαν χώρα στη συγκεκριμένη περιοχή. Ο χώρος αυτός είναι τμήμα του αγροκηπίου- αρχικά 46 στρεμμάτων, το οποίο είχε δωρίσει ο Δημήτριος Καρυτσιώτης στη Σχολή, την οποία είχε ιδρύσει το 1805- δενδροφυτεμένου με πορτοκαλιές, λεμονιές και ελιές, το προϊόν των οποίων χρησιμοποιούνταν για την πληρωμή των δασκάλων της Σχολής και την κάλυψη των εξόδων της. Στο αγροκήπιο αυτό έλαβαν χώρα δύο σημαντικά γεγονότα της Επαναστάσεως, το γνωστό ως «κολοκοτρωνέϊκο τραπέζι της συμφιλίωσης» στις 19 Ιουνίου 1821, στο οποίο είχαν προσέλθει οι οπλαρχηγοί, προκειμένου να ξεπεραστούν οι αντιθέσεις και να ομονοήσουν για την επιτυχία της Επανάστασης που τότε ξεκινούσε, καθώς επίσης και η Β΄ Εθνοσυνέλευση των Ελλήνων (30 Μαρτίου έως τις 18 Απριλίου του 1823) με την παρουσία οπλαρχηγών, πολιτικών, πλήθους λαού και στρατού. Εντός της Σχολής η οποία περιλαμβάνεται στον υπό κήρυξη χώρο, συντάχθηκε η διακήρυξη της Εθνοσυνέλευσης».
• ΦΕΚ 199 Β΄/11.5.1960 (ΥΑ 25344/1499/11.4.1960) Χαρακτηρισμός ως αρχαιολογικού χώρου «την περιοχήν την καλούμενην Ελληνικό ή Τειχιό την ευρισκόμενη εις τα ορεινά της Θυρέας και άνωθεν της από Άστρους εις Τρίπολιν οδού».
• ΦΕΚ 470 Β΄/9.5.1980 (ΥΑ ΒΓ/Φ30/9292/256/30.4.1980) Περί κηρύξεως ως διατηρητέας της Ι.Μ. Λουκούς στο Ν. Αρκαδίας. «Χαρακτηρίζουμε ως ιστορικό διατηρητέο μνημείο με ζώνη προστασίας 200 μ. γύρω από αυτήν την Ι. Μονή Λουκούς που βρίσκεται στα Δ. της κοινότητας Άστρους, επαρχίας Κυνουρίας, νομού Αρκαδίας, γιατί είναι αξιόλογο σύνολο διώροφων και τριώροφων κελλιών με Καθολικόστο κέντρο, το οποίο είναι σύνθετος τετρακίονιος ναός του 17ου αιώνα με ωκτάπλευρο τρούλλο, κατάγραφος με τοιχογραφίες, πλούσιο κεραμοπλαστικό διάκοσμο και φορητές εικόνες του 17ου αιώνος»
• ΦΕΚ 329 Β΄/8.6.1981 (ΥΑ Β1/Φ30/25563/673/15.5.1981) Περί κηρύξεως Ιεράς Μονής Παλαιοπαναγιάς στο Άστρος Κυνουρίας του Νομού Αρκαδίας. «Χαρακτηρίζομεν την Ιερά Μονή Παλαιοπαναγιάς, που βρίσκεται 4 χιλιόμετρα ΝΔ του Άστρους της επαρχίας Κυνουρίας του Νομού Αρκαδίας, ως ιστορικό διατηρητέο μνημείο με ζώνη προστασία 100 μ. γύρω του, διότι αποτελεί αξιόλογο δείγμα της μεταβυζαντινής μοναστηριακής αρχιτεκτονικής και το καθολικό της φέρει αξιόλογο τέμπλο με φορητές εικόνες των μοναχών Νικοδήμου και Κυδωνιάτου»
• ΦΕΚ 72 Β΄/19.2.1982 (ΥΑ Β1/Φ30/82232/1884/27.1.1982) Κήρυξη Ιερού Ναού Αγ. Ιωάννη Θεολόγου στη θέση Θεολόγος Κυνουρίας ως ιστορικού διατηρητέου μνημείου. «…αποφασίζουμε: να κηρυχθεί ο Ιερός Ναός Αγ. Ιωάννη Θεολόγου στη θέση Θεολόγος Κυνουρίας, Νομού Αρκαδίας ως ιστορικό διατηρητέο μνημείο. Ο ναός είναι εγγεγραμμένος σταυροειδής με οκτάπλευρο εξωτερικό τρούλο και είναι κατάγραφος εσωτερικά με τοιχογραφίες λαϊκής τεχνοτροπίας που ιστορήθηκαν σύμφωνα με την κτητορική επιγραφή το έτος 1754 από τον «ιερέα» Γεώργιο Κουλιδά και τον υιό του Παναγιώτη».
• ΦΕΚ 148 Β΄/5.4.1982 (ΥΑ Β1/Φ30/10291/206/18.3.1982) Χαρακτηρισμός του Ιερού Ναού του Αγίου Γεωργίου στον οικισμό Αγ. Ιωάννης Ν. Αρκαδίας ως ιστορικού διατηρητέου μνημείου. «Χαρακτηρίζουμε τον Ιερό Ναό του Αγίου Γεωργίου, που βρίσκεται στον οικισμό Άγιος Ιωάννης της Επαρχίας Κυνουρίας του Νομού Αρκαδίας ως ιστορικό διατηρητέο μνημείο με ζώνη προστασίας 10μ. γύρω του. Ο ναός που τοποθετείται στους μεταβυζαντινούς χρόνους, είναι σταυροειδής με πλάγιους χορούς αγιορείτικου τύπου, με ωκτάγωνο τρούλλο και μεταγενέστερο νάρθηκα στα δυτικά. Στο εσωτερικό του διακρίνονται ίσχη τοιχογραφιών. Το δάπεδό του είναι στρωμένο με πλάκες από σμάλτο, πολλές από τις οποίες φέρουν ανάγλυφες παραστάσεις».
• ΦΕΚ 176 Β΄/21.4.1982 (ΥΑ ΑΡΧ/Β1/Φ30/10292/204/6.4.1982) Χαρακτηρισμός του ιερού Ναού στον οικισμό Άγιος Ιωάννης Ν. Αρκαδίας ως ιστορικού διατηρητέου μνημείου. «Χαρακτηρίζουμε τον Ιερό Ναό του Προδρόμου που βρίσκεται στον οικισμό Άγιος Ιωάννης της επαρχίας Κυνουρίας του Νομού Αρκαδίας, ως ιστορικό διατηρητέο μνημείο με ζώνη προστασίας 10μ. γύρω του. Ο ναός είναι σταυροειδής, τετρακιόνιος με οκταγωνικό τρούλο και μεταγενέστερο νάρθηκα. Σύμφωνα με ιστορικά δεδομένα και βάσει αρχιτεκτονικών στοιχείων συνάγεται ότι ο ναός είναι κτίσμα μεταβυζαντινών χρόνων».
• ΦΕΚ 780 Β΄/10.10.1989 (ΥΠΠΟ/ΑΡΧ/Β1/Φ30/ 40266/703/22.9.1989) Ανακοίνωση αρχαίου μνημείου (Ι. Ναός Αγίου Γεωργίου) (Μετόχι Μονής Παλαιοπαναγιάς), στην Κοινότητα Άστρους της επαρχίας Κυνουρίας του Νομού Αρκαδίας. «….ανακοινώνουμε ότι είναι αρχαίο μνημείο ο Ι. Ναός Αγίου Γεωργίου (Μετόχι της Μονής Παλαιοπαναγιάς), που βρίσκεται στην Κοινότητα Άστρους της επαρχίας Κυνουρίας του Νομού Αρκαδίας. Ο Ναός είναι μονόχωρη καμαροσκέπαστη βασιλική, με ημιεξαγωγική αψίδα ιερού. Εσωτερικά διατηρεί τοιχογραφίες, στην οροφή και στην κόγχη, βυζαντινών χρόνων (πιθανώς 13ου αιώνα). Εμπρός από την είσοδο (δυτικά) διακρίνονται σπαράγματα μωσαϊκού δαπέδου παλαιοχριστιανικού μνημείου. Το μνημείο μπορεί να χρονολογηθεί στα βυζαντινά χρόνια».
• ΦΕΚ 983 Β΄/25.7.2006 (ΥΠΠΟ/ΔΝΣΑΚ/49587/1396/27.6.2006)Χαρακτηρισμός ως μνημείου του κτιρίου με τον περιβάλλοντα χώρο του στα όρια της ιδιοκτησίας στον Αγ. Ιωάννη του Δήμου Βόρειας Κυνουρίας φερόμενης ιδιοκτησίας Βενετίας Κάντζια. «Χαρακτηρίζουμε ως μνημείο, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 6, παρ. 1β του ν. 3028/2002 το κτίριο, που βρίσκεται στον Αγ. Ιωάννη του Δήμου Βόρειας Κυνουρίας Ν. Αρκαδίας φερόμενης ιδιοκτησίας Βενετίας Κάντζια μαζί με τον περιβάλλοντα χώρο του καθ’ όσον αποτελεί τμήμα του λειτουργικά και μορφολογικά. Το κτίριο αποτελεί αντιπροσωπευτικό δείγμα της ορεινής Αρκαδικής αρχιτεκτονικής είναι σημαντικό για την μελέτη της εξέλιξης της αρχιτεκτονικής στην περιοχή αυτή της Ελλάδας και είναι συνδεδεμένο λόγω των κατασκευαστών του, με την ιστορική μνήμη των κοινοτήτων της περιοχής».
=========================================
Άγια Σοφιά
• ΦΕΚ 225 Β΄/10.4.1984 (ΥΑ Α1/Φ05/11323/407/10.3.1984) Κήρυξη ως αρχαιολογικού χώρου Κοινότητας Αγίας Σοφίας Κυνουρίας Ν. Αρκαδίας. «Για την αποτελεσματικότερη προστασία των αρχαίων της περιοχής κηρύσσουμε ως αρχαιολογικό χώρο την περιοχή της Κοινότητας Αγίας Σοφίας Κυνουρίας Ν. Αρκαδίας, επειδή πρόκειται για αρχαίο νεκροταφείο, σύμφωνα με το τοπογραφικό διάγραμμα, που ορίζεται από τις παρακάτω συντεταγμένες: …….»
• ΦΕΚ 538 Β΄/21.6.1995 (ΥΠΠΟ/ΔΙΛΑΠ/Γ/1493/26916/23.5.1995) Χαρακτηρισμός ως ιστορικού διατηρητέου μνημείου της παλιάς βρύσης στην Κοινότητα Αγ. Σοφίας του Νομού Αρκαδίας. «Χαρακτηρίζουμε ως ιστορικό διατηρητέο μνημείο την παλαιά βρύση στην Κοινότητα Αγ. Σοφίας του Ν. Αρκαδίας, γιατί με την αξιόλογη λιτή τυπολογία της αποτελεί ενδιαφέρον δείγμα τοπικής Αρχιτεκτονικής, σημαντικό για τη μελέτη της Ιστορίας της Αρχιτεκτονικής».
====================================
Άγιος Ανδρέας
• ΦΕΚ 250 Β΄/14.3.1979 (ΥΑ ΛiΦ05/3641/90/19.1.1979) Περί χαρακτηρισμού ως αρχαιολογικού χώρου της παραλίας Αγίου Ανδρέου Κυνουρίας. «Τροποποιούμε την ΥΑ 12099/779/11.4.1960 (ΦΕΚ 199/Β/11.5.60) και χαρακτηρίζουμε ως αρχαιολογικό χώρο, ολόκληρη την περιοχή παραλίας Αγίου Ανδρέα Κυνουρίας που ορίζεται από τα αρχαία τείχη, με ζώνη προστασίας πλάτους 50 μέτρων έξω από αυτά και σε όλο το μήκος τους, σύμφωνα με τα συνημμένα τοπογραφικά σχέδια αριθ. 947-9 της Δνσης Αναστηλώσεως ΥΠΠΕ».
• ΦΕΚ 199 Β΄/11.5.1960 (ΥΑ 12099/779/11.4.1960) ) Χαρακτηρισμός ως αρχαιολογικού χώρου της περιοχής «εντός των τειχών….κείμενην εις θέσιν Νησί Παραλίας Αγίου Ανδρέου Κυνουρίας και ευρισκόμενην εις απόστασιν 3.500 περίπου μέτρων εκ του χωρίου»
• ΦΕΚ 177 Β΄/19.3.1996 (ΥΠΠΟ/ΑΡΧ/Β1/Φ30/7325/200/16.2.1996)Χαρακτηρισμός της γέφυρας του ποταμού Βρασιάτη κοινότητας Αγ. Ανδρέα επαρχίας Κυνουρίας νομού Αρκαδίας ως ιστορικού διατηρητέου μνημείου. «Χαρακτηρίζουμε την γέφυρα του ποταμού Βρασιάτη που βρίσκεται στην κοινότητα Αγ. Ανδρέα επαρχίας Κυνουρίας νομού Αρκαδίας, ως ιστορικό διατηρητέο μνημείο με ζώνη προστασίας 20 μέτρα γύρω του. Η γέφυρα είναι κτισμένη με αργολιθοδομή και ο δρόμος διαμορφώνεται με καλντερίμι. Η κατασκευή της μπορεί να τοποθετηθεί χρονικά στην περίοδο της ύστερης Τουρκοκρατίας».
• ΦΕΚ 361 ΑΑΠ/23.11.2012 (ΥΠΑΙΘΠΑ/ΓΔΑΠΚ/ΔΙΠΚΑ/ ΤΑΧ/Φ43/ 121974/35439/7034/5516/13.11.2012)Έγκριση οριοθέτησης ως ενιαίου αρχαιολογικού χώρου των θέσεων «Νησί Αγ. Ανδρέα» και «Χερρονήσι», Δήμου Βόρειας Κυνουρίας, Περιφερειακής Ενότητας Αρκαδίας, Περιφέρειας Πελοποννήσου. «Έχοντας υπ’ όψιν: 1.Το Π.Δ. 85/2012 (ΦΕΚ 141/Α/21.06.2012) «Ίδρυση και μετονομασία Υπουργείων, μεταφορά και κατάργηση υπηρεσιών». 2.Το Π.Δ. 86/2012 (ΦΕΚ 141/Α/21−06−12) «Διορισμός Υπουργών, Αναπληρωτών Υπουργών και Υφυπουργών». 3.Την υπ’ αριθμ. Υ27/2012 απόφαση του Πρωθυπουργού (ΦΕΚ 2048/28.06.2012) «Καθορισμός αρμοδιοτήτων του Αναπληρωτή Υπουργού Παιδείας και Θρησκευμάτων, Πολιτισμού και Αθλητισμού Κωνσταντίνο Τζαβάρα». 4.Το Π.Δ. 96/2012 (ΦΕΚ 154/Α/24.7.2012) «Σύσταση Γενικής Γραμματείας Πολιτισμού στο Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων, Πολιτισμού και Αθλητισμού». 5. Την ΥΠΠΟ/ΓΝΟΣ/49610/28.11.90 (ΦΕΚ 743/Β/29.11.90) «Εξαίρεση από τον περιορισμό των τριών υπογραφών». 6. Τις διατάξεις του Ν 3028/02 (ΦΕΚ 153/Α/28−06−2002) «Για την προστασία των Αρχαιοτήτων και εν γένει της Πολιτιστικής Κληρονομιάς» και ιδιαίτερα του άρθρου 12. 7.Τις διατάξεις του Π.Δ. 191/03 (ΦΕΚ 146/τ.Α΄/13−06− 2003) Περί Οργανισμού του ΥΠΠΟ. 8.Τις υπ’ αριθμ. ΥΑ 12099/779/11−4−1960 (ΦΕΚ 199/ Β/11−5−1960) και ΥΑ ΥΠΠΕ/Α1/Φ5/3641/90/19.1.1979 (ΦΕΚ 250/Β/14.3.1979), με τις οποίες χαρακτηρίστηκε ως αρχαιολογικός χώρος η περιοχή της παραλίας του Αγ. Ανδρέα Κυνουρίας με ζώνη προστασίας πλάτους 50 μέτρων έξω από τα αρχαία τείχη σε όλο το μήκος τους. 9.Την ομόφωνη γνωμοδότηση του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου, όπως αυτή διατυπώθηκε στην υπ’ αριθμ. 14/29.05.2012 Συνεδρία του. 10. Το υπ’ αριθμ. ΥΠΑΙΘΠΑ/ΓΔΑΜΤΕ/ΔΤΦΚ/80652/5139/ 458/13.8.2012 έγγραφο της Διεύθυνσης Τοπογραφήσεων, Φωτογραμμετρίας και Κτηματολογίου, αποφασίζουμε: Την έγκριση οριοθέτησης ως ενιαίου αρχαιολογικού χώρου των θέσεων «Νησί Αγ. Ανδρέα» και «Χερρονήσι», Δήμου Βόρειας Κυνουρίας, Περιφερειακής Ενότητας Αρκαδίας, Περιφέρειας Πελοποννήσου, καθώς και ως ενάλιου αρχαιολογικού χώρου της παραλίας στα βόρεια και ανατολικά των ως άνω θέσεων. Η οριοθέτηση του αρχαιολογικού χώρου γίνεται για λόγους προστασίας των αρχαιοτήτων που έχουν εντοπιστεί στις θέσεις και συγκεκριμένα α) στον Αγ. Ανδρέα Κυνουρίας των αρχαίων καταλοίπων του οχυρωμένου οικισμού κλασικών χρόνων με πολυγωνικό τείχος και διατείχισμα στο λόφο του, των εντός των τειχών αρχαιοτήτων (αναλημματικοί τοίχοι, λατομικά μέτωπα, ληνοί και δεξαμενές), αρχαίου πύργου στο χώρο της σύγχρονης κοινοτικής πλατείας και των καταλοίπων κτισμάτων στην περιοχή του σύγχρονου λιμένα και β) της εγκατάστασης στη θέση «Χερρονήσι» με χρήση από τους πρωτοελλαδικούς έως και τους αρχαϊκούς χρόνους, σύμφωνα με τα κινητά ευρήματα που έχουν εντοπιστεί στο χώρο. Ο ενιαίος αρχαιολογικός χώρος οριοθετείται με ενιαία πολυγωνική γραμμή που σημειώνεται με κόκκινο χρώμα στο συνημμένο τοπογραφικό διάγραμμα, που αποτελεί απόσπασμα του χάρτη της ΓΥΣ σε κλίμακα 1/5000 και ορίζεται από τα σημεία 1, 2, 3, …, 86, 1 του πίνακα συντεταγμένων, που συνοδεύει την παρούσα. Από τις διατάξεις της παρούσας απόφασης δεν προκύπτει δαπάνη σε βάρος του Κρατικού Προϋπολογισμού. Η απόφαση αυτή να δημοσιευθεί στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Αθήνα, 13 Νοεμβρίου 2012».
====================================
Άγιος Πέτρος
• ΦΕΚ 204 Β΄/21.9.1953 (ΥΑ 26120/1194/17.8.1953) Χαρακτηρισμός ως ιστορικό διατηρητέο μνημείο τον «εν Αγίω Πέτρω Κυνουρίας Πύργον Τρικαλίτη».
• ΦΕΚ 820 Β΄/31.12.1985 (ΥΑ Β1/Φ30/55509/1168/4.12.1985) Χαρακτηρισμός κρηνών στον Άγιο Πέτρο Κυνουρίας, ως ιστορικών διατηρητέων μνημείων. «Χαρακτηρίζουμε ως ιστορικά διατηρητέα μνημεία τις τρείς κρήνες εποχής Τουρκοκρατίας που βρίσκονται στον οικισμό Αγίου Πέτρου Κυνουρίας του Ν. Αρκαδίας. Πρόκειται για κτίσματα καμαροσκέπαστα με δίρριχτη εξωτερικά στέγη, μεγάλο πεταλόμορφο άνοιγμα και κτιστά πεζούλια, επιμελημένης γενικά κατασκευής.
===================================
Βέρβενα
• ΦΕΚ 596 Β΄/2.10.1985 (ΥΑ Φ30/37852/871/8.12.1985) Χαρακτηρισμός ναού στη θέση «Παλιόχανο» της Κοινότητας Βερβένων Αρκαδίας, ως ιστορικού διατηρητέου μνημείου. «Χαρακτηρίζουμε το ναό μονόχωρο, καμαροσκέπαστο, κτισμένο με αργολιθοδομή και λαξευτούς λίθους στις γωνίες, κτίσμα μεταβυζαντινών χρόνων»
• ΦΕΚ 780 Β΄/10.10.1989 (ΥΠΠΟ/ΑΡΧ/Β1/Φ30/40265/706/29.9.1989) Χαρακτηρισμός ως ιστορικού διατηρητέου μνημείου του Ι. Ναού του Τιμίου Προδρόμου στην Κοινότητα Βερβένων της επαρχίας Κυνουρίας του Νομού Αρκαδίας. «Χαρακτηρίζουμε ως ιστορικά διατηρητέο μνημείο τον Ι. Ναό του Τιμίου Προδρόμου που βρίσκεται στην Κοινότητα Βερβένων της επαρχίας Κυνουρίας του Νομού Αρκαδίας. Ο ναός είναι μονόχωρος, τρίκογχος μετά τρούλου. Στη δυτική πλευρά έχει ανεγερθεί σε νεώτερους χρόνους επιμήκης νάρθηκας. Στη βόρεια πλευρά του νάρθηκα υψώνεται κωδωνοστάσιο με επιγραφές και με χρονολογίες 1861 και 1888. Ο ναός είναι μεταβυζαντινής εποχής»
• ΦΕΚ 793 Β΄/20.8.1977 (ΥΑ Φ.31/45625/5207/18.7.1977) Περί κηρύξεως χώρου της μάχης των Βερβένων ως ιστορικού τόπου. «Εγκρίνομεν τον χαρακτηρισμόντου χώρου της μάχης Βερβένων ως ιστορικού τόπου, λόγω της αναμφιβόλου ιστορικότητάς του και προς αποφυγήν της περαιτέρω αλλοιώσεως».
• ΦΕΚ 527 Β΄/31.5.1979 (ΥΑ 21122/807/4.5.1979) Περί κηρύξεως ιστορικών οικιών στα Βέρβενα Κυνουρίας. « Χαρακτηρίζουμε ως διατηρητέα τα εξής κτίρια: α) Πύργος Αδραχτά, β) Πύργος Μάνταλου, γ) Οικία Αυγουστή στα Βέρβενα Κυνουρίας, γιατί έχουν παραδοσιακό χαρακτήρα και συνδέονται με την νεώτερη ιστορία του τόπου.»
• ΦΕΚ 252 ΑΑΠ/19.6.2007 (ΥΠΠΟ/ΓΔΑΠΚ/ΑΡΧ/Β1/Φ50/50161/ 2570/29.5.2007)Χαρακτηρισμός ως νεωτέρου μνημείου του Ι.Ν. Κοιμήσεως της Θεοτόκου στο ΔΔ Βερβένων του Δήμου Βόρειας Κυνουρίας Ν. Αρκαδίας. «Χαρακτηρίζουμε ως νεότερο μνημείο τον Ι.Ν. Κοιμήσεως της Θεοτόκου που βρίσκεται στο ΔΔ Βερβένων Δήμου Βόρειας Κυνουρίας Ν. Αρκαδίας, διότι ο ναός αυτός αποτελεί χαρακτηριστικό δείγμα της εκκλησιαστικής αρχιτεκτονικής των αρχών του 20ου αιώνα με επιρροές από τον νεοκλασικισμό. Ανήκει στον τύπο του σταυροειδούς εγγεγραμμένου με τρούλου ναού. Ανατολικά απολήγει σε τρείς αμφίπλευρες αψίδες, στη δυτική όψη φέρει τοξωτό προστώο, ενώ η βόρεια και νότια κεραία του σταυρού προεξέχουν από το περίγραμμα της κάτοψης. Εδράζεται σε λιθόκτιστη κρηπίδα και τη βάση του περιτρέχει κοιλόκυρτο μαρμάρινο γείσο. Η τοιχοποιία του αποτελείται από λαξευμένους μαρμαρόλιθους και μαρμάρινους γωνιόλιθους τοποθετημένους κατά το ισόδομο σύστημα. Από μαρμάρινη επιγραφή πάνω από την ανατολική θύρα προκύπτει ότι ο ναός χτίστηκε μεταξύ των ετών 1906-1926, ενώ σύμφωνα με το αρχειακό υλικό και μαρτυρίες κατοίκων πρόκειται για έργο Τηνίων μαρμαροτεχνιτών»
===================================
Δολιανά
• ΦΕΚ 537 Β΄/13.9.1983 (ΥΑ Β1/Φ30/38870/844/9.12.1983) Χαρακτηρισμός της οικίας ιδιοκτησίας Αφών Χριστοφίλη στα Άνω Δολιανά Κυνουρίας ως ιστορικού διατηρητέου μνημείου. «Χαρακτηρίζουμε την οικία ιδιοκτησίας αδελφών Χριστοφίλη στον οικισμό Άνω Δολιανά επαρχίας Κυνουρίας νομού Αρκαδίας ως ιστορικό διατηρητέο μνημείο, δυνάμει του άρθρου 52 του Κ.Ν. 5351/31 «περί αρχαιοτήτων», γιατί στο σπίτι αυτό οχυρώθηκε ο αγωνιστής της Επανάστασης του 1821 «Νικηταράς ο Τουρκοφάγος» στη μάχη των Δολιανών και γι’ αυτό το λόγο είναι γνωστό ως «Ταμπούρι του Νικηταρά». Η οικία βρίσκεται σε περίοπτη και στρατηγική θέση του οικισμού, αποτελεί χαρακτηριστικό δείγμα οχυράς κατοικίας της περιοχής.
• ΦΕΚ 35 ΑΑΠ/13.2.2012 (ΥΠΠΟΤ/ΓΔΑΠΚ/ΑΡΧ/Α1/Φ43/3437/167)Έγκριση κήρυξης − οριοθέτησης ως ενιαίου αρχαιολογικού χώρου του ρωμαϊκού συγκροτήματος έπαυλης Ηρώδου του Αττικού στην Εύα (Λουκού) και του αρχαίου λατομείου πωρόλιθου στη θέση «Κουφογή», Δήμου Βόρειας Κυνουρίας, Περιφέρειας Πελοποννήσου. «Ο ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ Έχοντας υπ’ όψη: 1. Το Π.Δ. 186/2009 (ΦΕΚ 213/Α΄/7.10.2009) «Συγχώνευση των Υπουργείων Πολιτισμού και Τουριστικής Ανάπτυξης». 2. Το Π.Δ. 187/2009 (ΦΕΚ 214/Α΄/7−10−09) «Διορισμός Υπουργών και Υφυπουργών». 3. Την ΥΠΠΟ/ΓΝΟΣ/49610/28.11.90 (ΦΕΚ 743/Β΄/29.11.90) «Εξαίρεση από τον περιορισμό των τριών υπογραφών». 4. Το Π.Δ. 110/2011 (ΦΕΚ 243/11.11.2011 «Διορισμός Αντι− προέδρων της Κυβέρνησης, Υπουργών, Αναπληρωτών Υπουργών και Υφυπουργών». 5. Την υπ’ αριθμ. 121482/14.12.2011 υπουργική απόφαση (ΦΕΚ 2820/Β΄/14.12.2011) «Ανάθεση αρμοδιοτήτων στον Υφυπουργό Πολιτισμού και Τουρισμού Πέτρο Αλιβιζάτο». 6. Τις διατάξεις του Ν. 3028/02 (ΦΕΚ 153/Α΄/28−06−2002) «Για την προστασία των Αρχαιοτήτων και εν γένει της Πολιτιστικής Κληρονομιάς» και ιδιαίτερα του άρθρου 12 παρ. 1. 7. Τις διατάξεις του Π.Δ. 191/03 (ΦΕΚ 146/τ.Α΄/13−06−2003) Περί Οργανισμού του ΥΠΠΟ. 8. Την υπ’ αριθμ. 15904/24−11−1962 υπουργική απόφαση (ΦΕΚ 473/Β΄/17−12−1962), σύμφωνα με την οποία κηρύχτηκε ως αρχαιολογικός ο χώρος η τοποθεσία «Κολώνες» της περιοχής της Μονής Λουκούς. 9. Την υπ’ αριθμ. ΥΠΠΕ/ΑΡΧ/Β1/Φ30/9292/256/30.4.1980 υπουργική απόφαση (ΦΕΚ 470/Β΄/9.5.1980) με την οποία κηρύχθηκε ως διατηρητέα η Ι. Μ. Λουκούς και προβλέπεται η θέσπιση ζώνης προστασίας 200μ. πέριξ αυτής. 10. Την εισήγηση της αρμόδιας Διεύθυνσης (ΔΙΠΚΑ). 11. Την ομόφωνη γνωμοδότηση του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου, όπως αυτή διατυπώθηκε στην υπ’ αρ. 4/1.2.2011 Συνεδρία του. 12. Το υπ’ αριθ. ΥΠΠΟΤ/ΔΤΦΚ/58318/297/21.11.2011 έγγραφο της Διεύθυνσης Τοπογραφήσεων, φωτογραμμετρίας και Κτηματολογίου, με το οποίο μας διαβιβάστηκε τοπογραφικό διάγραμμα και πίνακας συντεταγμένων της οριοθέτησης, αποφασίζουμε: • Την έγκριση κήρυξης − οριοθέτησης ως ενιαίου αρχαιολογικού χώρου του ρωμαϊκού συγκροτήματος − έπαυλης Ηρώδου του Αττικού στην Εύα (Λουκού), που έχει ανασκαφεί στη θέση «Κολώνες» και του αρχαίου λατομείου πωρόλιθου στη θέση «Κουφογή», Δήμου Βόρειας Κυνουρίας, Περιφέρειας Πελοποννήσου, για λόγους προστασίας και ανάδειξης των σημαντικών μνημείων του αρχαιολογικού χώρου. Εντός της οριοθέτησης συμπεριλαμβάνονται πλέον των προαναφερομένων μνημείων, η διατηρητέα Ι.Μ. Λουκούς με πλήθος αρχαίων εντοιχισμένων στο καθολικό της Μονής και διάσπαρτων στον αύλειο χώρο και το χώρο στάθμευσης αυτής, η δίτοξηυδατογέφυρα ρωμαϊκών χρόνων ΝΑ της Ι.Μ. Λουκούς, οι διάσπαρτες αρχαιότητες στη θέση «Μάνα του Νερού» και τα εντοπισμένα οικοδομικά κατάλοιπα στη θέση «Καλάμι». Ο αρχαιολογικός χώρος οριοθετείται με ενιαία πολυγωνική γραμμή που σημειώνεται με κόκκινο χρώμα στο συνημμένο τοπογραφικό διάγραμμα, που αποτελεί απόσπασμα του χάρτη της ΓΥΣ 1/5000 και ορίζεται από τα σημεία 1, 2, 3, …, 229, 1 του πίνακα συντεταγμένων, που συνοδεύει την παρούσα. Από τις διατάξεις της απόφασης αυτής δεν προκύπτει δαπάνη σε βάρος του Κρατικού Προϋπολογισμού. Η απόφαση αυτή να δημοσιευθεί στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.»
• ΦΕΚ 1248 Β΄/11.12.1998 (ΥΠΠΟ/ΑΡΧ/Β1/Φ30/ΚΗΡ/50979/ 1989/23.11.1998)Κήρυξη κρήνης στη θέση «Σοποτός»,κοινότητας Άνω Δολιανών, επαρχίας Κυνουρίας, νομού Αρκαδίας, ως ιστορικού διατηρητέου μνημείου. «Χαρακτηρίζουμε την κρήνη, η οποία βρίσκεται στη θέση «Σοποτός», κοινότητας Άνω Δολιανών, επαρχίας Κυνουρίας, νομού Αρκαδίας ως ιστορικό διατηρητέο μνημείο. Πρόκειται για κρήνη θολωτή, κατασκευασμένη από πελεκητές πέτρες, ντόπιας προέλευσης. Χαμηλά υπάρχει πελεκητή γούρνα με κρουνό στη μέση. Κάτω από την καμάρα της κρήνης υπάρχει εντοιχισμένη κυκλική λίθινη επιγραφή στην παλαιά αραβική γραφή, όπου αναγράφεται απόσπασμα από το Κοράνι. Η κρήνη , σύμφωνα με τα μορφολογικά χαρακτηριστικά και βάσει της επιγραφής, χρονολογείται στην περίοδο της Τουρκοκρατίας».
=================================
Καστάνιτσα
• ΦΕΚ 429 Β΄/8.7.1966 (ΥΑ 11707/14.6.1966) Χαρακτηρισμός ως αρχαιολογικών χώρων και ιστορικών μνημείων «Ο Πύργος του Καψαμπόλη (Καψάμπελη) εις το χωρίον Καστάνιτσα Κυνουρίας»
• ΦΕΚ 352 Β΄/31.5.1967 (ΥΑ 10977/16.05.1967) Χαρακτηρισμός ως ιστορικών μνημείων κλπ: …Αποφασίζομεν όπως χαρακτηρισθούν ως ιστορικά διατηρητέα μνημεία και τόποι παρουσιάζοντες ιδιαίτερον φυσικόν κάλλος ή ενδιαφέροντες από απόψεως αρχιτεκτονικής ή ιστορικής κατά περιφερείας ως ακολούθως …ΝΟΜΟΣ ΑΡΚΑΔΙΑΣ 1. Το χωρίον Καστάνιτσα μετά της γύρωθεν περιοχής.
===========================
Μελιγού
• ΦΕΚ 54 Β΄/25.2.1958 (ΥΑ 16875/694/7.2.1958) Χαρακτηρισμός ως αρχαιολογικού χώρου της περιοχής του λόφου «Καστράκι» περιφέρειας Κοινότητος Μελιγούς Κυνουρίας, εκτάσεως 35 περίπου στρεμμάτων.
• ΦΕΚ 316 Β΄/31.5.1982 (ΥΑ Β1/Φ30/23613/512/27.4.1982) Χαρακτηρισμός της οικίας Αθανασίου Διαμαντόγιαννη στη Μελιγού Κυνουρίας Ν. Αρκαδίας, ως ιστορικού διατηρητέου μνημείου. «Χαρακτηρίζουμε την οικία ιδιοκτησίας Αθανασίου Διαμαντόγιαννη στη Μελιγού Κυνουρίας του Ν. Αρκαδίας, ως ιστορικό διατηρητέο μνημείο, γιατί αποτελεί αντιπροσωπευτικό δείγμα της αρχιτεκτονικής της ορεινής Πελοποννήσου».
• ΦΕΚ 470 Β΄/29.6.1993 (ΥΠΠΟ/ΑΡΧ/Β1/Φ30/ 27482/536/16.6.1993) Χαρακτηρισμός οικίας Παν. &Αντ. Ευθυμίου στην Ορεινή Μελιγού, επαρχία Κυνουρίας Νομού Αρκαδίας, ως ιστορικού διατηρητέου μνημείου. «Χαρακτηρίζουμε την οικία Ευθυμίου που βρίσκεται στην Ορεινή Μελιγού επαρχίας Κυνουρίας, του Νομού Αρκαδίας ως ιστορικό διατηρητέο μνημείο. Πρόκειται για χαρακτηριστικό δείγμα της παραδοσιακής τοπικής αρχιτεκτονικής των αρχών του 19ου αιώνα. Δεξιά της θύρας εισόδου σώζει εντοιχισμένη πλάκα με επιγραφή που αναγράφει έτος 1818»
• ΦΕΚ 177 Β΄/19.3.1996 (ΥΠΠΟ/ΑΡΧ/Β1/Φ30/7307/215/16.2.1996)Χαρακτηρισμός Ι. Ν. Τιμίου Προδρόμου κάτω Μελιγούς Κυνουρίας Ν. Αρκαδίας ως μνημείου χρήζοντος ειδικής κρατικής προστασίας. «Χαρακτηρίζουμε τον Ι.Ν. Τιμίου Προδρόμου Κάτω Μελιγούς επ. Κυνουρίας Ν. Αρκαδίας ως μνημείο που χρήζει ειδικής κρατικής προστασίας. Πρόκειται για σταυροειδή εγγεγραμένο ναό με νάρθηκα και τριμερές ιερό που απολήγει σε τρείς τρίπλευρες εξωτερικά αψίδες. Ο ναός είναι λιθόκτιστος, επιχρισμένος εξωτερικά. Εκχάρακτη επιγραφή διασώζει τον κτήτορα, Ιερομόναχο Ιερεμία Καζάκο και το έτος ανέγερσης του ναού 1876. Ο ναός εντάσσεται στα ενδιαφέροντα δείγματα της τοπικής εκκλησιαστικής αρχιτεκτονικής του β΄μισού του 19ου αιώνα και αποτελεί τεκμήριο για την ανάπτυξη της περιοχής κατά τον περασμένο αιώνα.»
• ΦΕΚ 132 ΑΑΠ/27.3.2009 (ΥΠΠΟ/ΓΔΑΠΚ/ΑΡΧΒ1/Φ50/ 23502/1045/17.3.2009) Αναοριοθέτηση του αρχαιολογικού χώρου του λόφου «Καστράκι» Μελιγούς Κυνουρίας, Νομ. Αρκαδίας. «Αναοριοθετούμε τον αρχαιολογικό χώρο του λόφου «Καστράκι», Μελιγούς Κυνουρίας, Νομού Αρκαδίας, ο οποίος στο φύλλο 7315.1 του χάρτη της Γεωγραφικής Υπηρεσίας Στρατού, κλίμακας 1:5000, που υπογράφεται από τον Προεδρεύοντα του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου, σημειώνεται με κίτρινο χρώμα και ορίζεται από τα σημεία 1, 2, 3, 4, … 10, 11, 1 τα οποία αντιστοιχούν στον ακόλουθο πίνακα συντεταγμένων των συστημάτων ΗΑΤΤ και ΕΓΣΑ…»
Παράλιο Άστρος
• ΦΕΚ 196 ΑΑΠ/13.6.2012 (ΥΠΠΟΤ/ΓΔΑΠΚ/ΑΡΧ/Α1/Φ43/41015/8.6.2009)Έγκριση οριοθέτησης αρχαιολογικού χώρου της περιοχής «Νησί» στο Παράλιο Άστρος, Δήμου Βόρειας Κυνουρίας, Π.Ε. Αρκαδίας, Περιφέρειας Πελοποννήσου. «Η ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ Έχοντας υπ’ όψιν: 1. Το Π.Δ. 186/2009 (ΦΕΚ 213/Α/7.10.2009) «Συγχώνευση των Υπουργείων Πολιτισμού και Τουριστικής Ανάπτυξης». 2. Το Π.Δ. 71/2012 (ΦΕΚ 124/Α/17−5−2012) «Διορισμός Υπουργών». 3. Την ΥΠΠΟ/ΓΝΟΣ/49610/28.11.90 (ΦΕΚ 743/Β/29.11.90) «Εξαίρεση από τον περιορισμό των τριών υπογραφών». 4. Τις διατάξεις του Ν 3028/02 (ΦΕΚ 153/Α/28−06−2002) «Για την προστασία των Αρχαιοτήτων και εν γένει της Πολιτιστικής Κληρονομιάς» και ιδιαίτερα των άρθρων 12 και 15. 5. Τις διατάξεις του Π.Δ. 191/03 (ΦΕΚ 146/τ.Α΄/13−6−2003) Περί Οργανισμού του ΥΠΠΟ. 6. Την υπ’ αριθμ. Υ.Α. 16307/9.9.1965 (ΦΕΚ 605/Β/16−9−1965), σύμφωνα με την οποία κηρύχθηκαν ως αρχαιολογικός χώρος τα αρχαία τείχη στο Παράλιο Άστρος και ο Πύργος Ζαφειρόπουλου ως μάρτυρες σημαντικών ιστορικών συμβάντων με ζώνη ασφαλείας όλη τη βραχώδη χερσόνησο. 7. Την ομόφωνη γνωμοδότηση του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου, όπως αυτή διατυπώθηκε στην υπ’ αριθμ. 38/15.11.2011 συνεδρία του. 8. Το υπ’ αριθμ. ΥΠΠΟΤ/ΔΤΦΚ/4162/26/23.4.2012 έγγραφο της Διεύθυνσης Τοπογραφήσεων, Φωτογραμμετρίας και Κτηματολογίου, με το οποίο μας διαβιβάστηκαν τοπογραφικά διαγράμματα και πίνακες συντεταγμένων του προς οριοθέτηση αρχαιολογικού χώρου, αποφασίζουμε: Την έγκριση οριοθέτησης ως ενιαίου χερσαίου και ενάλιου αρχαιολογικού χώρου της θέσης «Νησί Παραλίου Άστρους», στο Δήμο Βόρειας Κυνουρίας, Π.Ε. Αρκαδίας, Περιφέρειας Πελοποννήσου, για λόγους προστασίας των αρχαιολογικών καταλοίπων που δηλώνουν τη συνεχή χρήση της θέσης από τα προϊστορικά έως και τα σύγχρονα χρόνια και ιδιαίτερα: − Των αρχαίων καταλοίπων στη νότια κορυφή του λόφου, που δηλώνουν την ύπαρξη οικισμού προϊστορικών χρόνων. − Του αρχαίου τείχους στα βορειοδυτικά, που ταυτίζεται με το «επί θαλάσση τείχος» των Αιγινητών. − Των ρωμαϊκών καταλοίπων στη θέση «Άστρον». − Του Κάστρου της Φραγκοκρατίας (Κάστρο Ζαφειρόπουλου) στα νότια. Τα όρια του ενιαίου χερσαίου και ενάλιου αρχαιολογικού χώρου αποτυπώνονται με συνεχή κόκκινη πολυγωνική γραμμή στο συνημμένο τοπογραφικό διάγραμμα κλίμακας 1:5000 με σημεία 1, 2, 3, …44, 1, σύμφωνα με τον συνημμένο πίνακα ζευγών συντεταγμένων των κορυφών του πολυγώνου. Από τις διατάξεις της παρούσας απόφασης δεν προκύπτει δαπάνη σε βάρος του Κρατικού Προϋπολογισμού. Η απόφαση αυτή να δημοσιευθεί στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως»
• ΦΕΚ 600 Β΄/7.7.1995 (ΥΠΠΟ/ΔΙΛΑΠ/Γ/1439/28986/16.5.1995)Χαρακτηρισμός ως ιστορικού διατηρητέου μνημείου του κτιρίου, ιδιοκτησίας Δημ. Γαρδικιώτη στο Παράλιο Άστρος Νομού Αρκαδίας. «Χαρακτηρίζουμε ως ιστορικό διατηρητέο μνημείο το κτίριο, ιδιοκτησίας Δημ. Γαρδικιώτη, στην οδό Ζαφειροπούλου στο παράλιο Άστρος, διότι τα δομικά υλικά, αλλά και τα επιμέρους μορφολογικά του στοιχεία το καθιστούν ενδιαφέρον και απαραίτητο για τη μελέτη της ιστορίας της Αρχιτεκτονικής».
• ΦΕΚ946 Β΄/16.11.1995 (ΥΠΠΟ/ΔΙΛΑΠ/Γ/1683/53061/30.10.1995)Χαρακτηρισμός ως ιστορικού διατηρητέου μνημείου του κτιρίου, ιδιοκτησίας Μιχαήλ Μαρούδη στο Παράλιο Άστρος. «Χαρακτηρίζουμε ως ιστορικό διατηρητέο μνημείο το κτίριο ιδιοκτησίας Μιχαήλ Μαρούδη στο Παράλιο Άστρος, γιατί αποτελεί αξιόλογο δείγμα κτιρίου της περιοχής και είναι σημαντικό για την μελέτη της ιστορίας της 67 ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΗΜΟΥ ΒΟΡΕΙΑΣ ΚΥΝΟΥΡΙΑΣ 2024 -2028 – ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ αρχιτεκτονικής»
• ΦΕΚ 1001 Β΄/5.12.1995 (ΥΠΠΟ/ΔΙΛΑΠ/Γ3818/57152/9.11.1995) Ανάκληση της ΥΑ ΥΠΠΟ/ΔΙΛΑΠ/Γ/3288/3884/23.1.89 του μη χαρακτηρισμού του κτιρίου ιδ. Παναγιώτη Φοίτηρη στο Παράλιο Άστρος και χαρακτηρισμός του ιδίου κτιρίου ως ιστορικού διατηρητέου μνημείου. « α) Ανακαλούμε την ΥΑ ΥΠΠΟ/ΔΙΛΑΠ/Γ/3288/3884/23.1.89, με την οποία έχει χαρακτηρισθεί ως κτίριο που χρειάζεται ειδική κρατική προστασία το κτίριο ιδιοκτησίας Παναγιώτη Φοίτηρη στο Παράλιο Άστρος και β) Χαρακτηρίζουμε ως ιστορικό διατηρητέο μνημείο το παραπάνω κτίριο, γιατί αποτελεί αξιόλογο κτίσμα με στοιχεία νεοκλασικισμού, σημαντικό για την μελέτη της ιστορίας της Αρχιτεκτονικής, και είναι αναπόσπαστο τμήμα αξιόλογου κτιριακού συνόλου του ιδίου δρόμου στο Παράλιο Άστρος».
• ΦΕΚ 347 ΑΑΠ/7.8.2008 (ΥΠΠΟ/ΔΝΣΑΚ/2507/41/23.7.2008)Χαρακτηρισμός ως μνημείου της τοξωτής αυλόπορτας και του λίθινου τμήματος του μανδρότοιχου εκατέρωθεν αυτής, που βρίσκονται στην οδό Ζαφειροπούλου 37, στο Παράλιο Άστρος Ν. Αρκαδίας, φερόμενης ιδιοκτησίας Μαρίας Μπούζιου. «Χαρακτηρίζουμε ως μνημείο την τοξωτή λίθινη αυλόπορτα και το λίθινο τμήμα του μανδρότοιχου εκατέρωθεν αυτής, διότι διατηρεί αμιγή στοιχεία της τοπικής παράδοσης και συγκεντρώνει ενδιαφέροντα αρχιτεκτονικά και μορφολογικά στοιχεία και πληροί κατά συνέπεια τις προϋποθέσεις που ορίζει το άρθρο 6 παρ. 1γ του ν. 3028/2002»
• ΦΕΚ 605 Β΄/16.9.1965 (ΥΑ 16307/9.9.1965) Χαρακτηρισμός ως αρχαιολογικών χώρων:
α) Τα εις Παράλιον Άστρος Αρχ. Τείχη, ως και τον Πύργον Ζαφειρόπουλου, ως μάρτυρες σημαντικών ιστορικών συμβάντων με ζώνην ασφαλείας όλην την βραχώδη χερσόνησον την αποκαλούμενην «Νησί» εφ’ ής ταύτα ίδρυνται,
β) Μετόχιον της Μονής Ορθοκωστάς παρά τον Άγιον Ανδρέαν Άστρους Κυνουρίας, ένθα μονόκλιτον ναϋδριον του 1714 επ’ ονόματι Ευαγγελισμού της Θεοτόκου έχον εσωτερικώς τοιχογραφίας του 18ου αιών. και Πύργος του 1715
====================================
Περδικόβρυση
• ΦΕΚ 836 Β΄/20.11.1984 (ΥΑ Β1/Φ30/26891/512/20.5.1984) Χαρακτηρισμός της Ιεράς Μονής Προδρόμου στην Κοιν. Περδικόβρυσης Κυνουρίας Ν. Αρκαδίας και του μετοχιού ως ιστορικών διατηρητέων μνημείων. «Χαρακτηρίζουμε ως ιστορικά διατηρητέα μνημεία: Α) την Ιερά Μονή Προδρόμου στην Κοινότητα Περδικόβρυσης Κυνουρίας Ν. Αρκαδίας, που αποτελείται από τριώροφο συγκρότημα κελιών σε σχήμα Π που κλείνεται μπροστά από ισόγεια πτέρυγα και το καθολικό που διατηρεί μόνο τμήμα από την αρχική του κόγχη και την κόγχη της προθέσεως με τοιχογραφίες του 18ου αιώνα. Σε διάφορα σημεία της μονής υπάρχουν εντοιχισμένα σε δεύτερη χρήση γλυπτά Βυζαντινών χρόνων. Β) Το μετόχι της Μονής στα νότια του χωριού που αποτελείται από διώροφο συγκρότημα σε σχήμα Π που περιλαμβάνει ορθογώνια αυλή. Προσκολλημένη στο συγκρότημα, στη ΝΔ γωνία του ήταν η εκκλησία από την οποία σώζονται μόνο μερικά λείψανα τοίχων. Ζώνη προστασίας ορίζεται 10μ. γύρω του στο καθένα.»
============================
Πλάτανος
• ΦΕΚ 60 Β΄/5.2.1966 (ΥΑ 21585/13.1.1966) Χαρακτηρισμός ως ιστορικών μνημείων και αρχαιολογικών χώρων: Α΄ως ιστορικά μνημεία α) την Μονή Αγίας Τριάδος εις την περιοχήν Μελιγούς Κυνουρίας β) Το ναϋδριον του Αγίου Θεοδώρου, με τοιχογραφίες του 15ου αιώνος εν τη περιφερεία Πλατάνου Κυνουρίας, γ) Η εκκλησία της Μεταμορφώσεως (βασιλική μετά τρούλλου) εις την αυτήν περιφέρειαν δ) Η εκκλησία της Παναγίας «Σέλλας» με τοιχογραφίες του 1528 εις την ως άνω περιφέρειαν.
=============================================
Πραστός
• ΦΕΚ 703 Β΄/17.11.1981 (ΥΑ Β1/Φ30/62304/1495/16.10.1981) Περί χαρακτηρισμού του Ιερού Ναού του Αγίου Γεωργίου στον οικισμό Πραστός της Κυνουρίας του Νομού Αρκαδίας ως ιστορικό διατηρητέο μνημείο με ζώνη προστασίας 20μ γύρω του. Ο ναός είναι μονόχωρος με δίρριχτη στέγη και κτιστό τέμπλο στους τοίχους του ιερού διασώζει τοιχογραφίες λαϊκής τεχνοτροπίας»
• ΦΕΚ 473 Β΄/17.12.1962 (ΥΑ 15904/24.11.1962) Χαρακτηρισμός ως αρχαιολογικών χώρων:
Ερείπια Μονής της Κάτω Παναγιάς δεξιά της ημιονικής οδού της φερούσης εκ του Αγίου Ανδρέου εις Πραστόν,
Ερείπια της εκκλησίας του Αγίου Αθανασίου εν Πραστώ,
Ερείπια εκκλησίας της Θεοτόκου (Μητροπόλεως) εν Πραστώ,
Τοποθεσία «Κολόνες»της περιοχής της Μονής Λουκούς.
Ναϋδριον του Ευαγγελισμού μετά του παρακείμενου πύργου του Μετοχίου της Μονής Ορθοκωστάς παρά τον Άγιον Ανδρέαν Άστρους
Μονή Αγίου Δημητρίου Ρεοντηνού παρά την μονήν Ορθοκωστάς
Η Μονή Καρυάς παρά τον Πραστόν
Η Εκκλησία Αγίου Νικολάου εν Πραστώ
Η Εκκλησία Αγίου Δημητρίου εν Πραστώ
Η Εκκλησία Ταξιαρχών εν Πραστώ
Το Αρχοντικόν Χατζηπαναγιώτου εν Πραστώ
Το Αρχοντικόν Καραμάνου (του έτους 1798) εν Πραστώ.
Η κρήνη Μερίκα (του έτους 1740) εν Πραστώ
Καθολικόν της άλλοτε Μονής του Αγίου Νικολάου εις θέσιν Κοντονά (μεταξύ Πραστού και Καστανίτσης)
Χαρακτηρισμός Ι. Μ. Κοιμήσεως της Θεοτόκου Αρτοκωστάς επ. Κυνουρίας Αρκαδίας ως ιστορικού διατηρητέου μνημείου. «Χαρακτηρίζουμε την Ι. Μονή Κοίμησης της Θεοτόκου Αρτοκωστάς επ. Κυνουρίας Αρκαδίας ως ιστορικό διατηρητέο μνημείο με ζώνη προστασίας 150μ γύρω του. Η Μονή πιθανολογείται ότι ιδρύθηκε το 12ο αιώνα. Ερείπια του αρχικού κτιριακού συγκροτήματος που καταστράφηκε πριν από το 1540 σώζονται στη θέση «βρύση» 2-3 χλμ Β της σημερινής θέσης. Το 1617 η μονή επαναλειτούργησε ως πατριαρχικό σταυροπήγιο στη σημερινή της θέση, και καταστράφηκε από άγνωστη αιτία και ανακαινίστηκε το 1711. Το 1826 η μονή πυρπολήθηκε από τον Ιμπραήμ και το 1864-5 ανοικοδομήθηκε με απόφαση του τότε Υπουργείου Εκκλησιαστικών. Το μνημείο είναι αλλοιωμένο μορφολογικά από νεότερες επεμβάσεις, παρουσιάζει ένα τετράπλευρο σε κάτοψη σχήμα, διαμορφωμένο από μονώροφα και διώροφα κτίρια των κελιών. Το καθολικό είναι τετράστυλος σταυροειδής εγγεγραμμένος ναός με εξάπλευρο τρούλο».
====================================
Ωριά
• ΦΕΚ 453 Β΄/14.6.1996 (ΥΠΠΟ/ΑΡΧ/Β1/Φ30/23641/689/31.5.1996)Χαρακτηρισμός του Ι. Ναού Αγίου Γεωργίου Κοινότητας Ωριάς, επαρχίας Κυνουρίας Νομού Αρκαδίας ως ιστορικού διατηρητέου μνημείου. «Χαρακτηρίζουμε τον Ιερό Ναό Αγίου Γεωργίου που βρίσκεται στην Κοινότητα Ωριάς, επαρχίας Κυνουρίας Νομού Αρκαδίας ως ιστορικό διατηρητέο μνημείο. Πρόκειται για μονόχωρο καμαροσκέπαστο ναό που απολήγει σε ημικυκλική εξωτερική κόγχη και καλύπτεται με δίρριχτη κεραμοσκεπή στέγη. Στο εσωτερικό του ναού αξιόλογο είναι το τέμπλο λαϊκής τεχνοτροπίας το οποίο κοσμούν όψιμες μεταβυζαντινές εικόνες των αρχών του 19ου αιώνα. Το μνημείο σύμφωνα με τα μορφολογικά και κατασκευαστικά χαρακτηριστικά χρονολογείται στα τέλη του 18ου αιώνα αρχές του 19ου αιώνα».
• ΦΕΚ 812 Β΄/3.10.1991 (ΥΠΠΟ/ΑΡΧ/Β1/Φ30/ 20455/354/23.2.1991) Κήρυξη ως μνημείου του Ι.Ν. Αγίου Γεωργίου Ενδύσσενας Κυνουρίας. «Κησύσσεται ως ιστορικά διατηρητέο μνημείο η Μονή Αγίου Γεωργίου Ενδύσσενας, της επαρχίας Κυνουρίας, του Νομού Αρκαδίας, στο σύνολο της με ζώνη προστασίας 30μ. γύρω του. Το καθολικό είναι ναός μονόχωρος καμαροσκέπαστος με ημικυκλική κόγχη Ιερού που εξωτερικά διακοσμείται με τοξωτές εσοχές. Διατηρείται επίσης ένα από τα κελλιά, η μεγάλη τοξοτή πύλη του περιβόλου και λιθόκτιστη κρήνη λαϊκής αρχιτεκτονικής. Χρονολογείται στο 18ο-19ο αιώνα».
Ο Δήμος Βόρειας Κυνουρίας «ξέχασε» την πρωτεύουσα του δήμου μας το ιστορικόν Άστροςαπό το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα.
Το αρχοντικό του Πάνου Σαρηγιάννη στο Άστρος ,που το 1821 φιλοξενήθηκε ο Δημήτρης Υψηλάντης πριν το Κολοκοτρωνέϊκο τραπέζι δίπλα στο Αργοκήπιο Καρυτσιώτη. Η φωτογραφία από τον συμπατριώτη μας Γιάννη Δ.Κουρμπέλη.
Το κείμενο επίσης σε PDF έγγραφο στο σύνδεσμο παρακάτω.
Το 1798 ο Δημήτριος Καρυτσιώτης έκτισε στον Αγιάννη την περίφημη Σχολή Καρυτσιώτη και το 1805 έκτισε στο Άστρος το παράρτημα της Σχολής Καρυτσιώτη του Αγιάννη. Η Σχολή Καρυτσιώτη φυσικά κτίστηκε εκεί που υπήρχε οικισμός στην περιοχή στο σημερινό Άστρος, που οι Αγιαννίτες είχαν τα αρχοντικα τους (δύο πατώματα κατά τον Leake ), τους «πύργους» και τα καλύβια τους.
Το αρχοντικό του Πάνου Σαρηγιάννη στη γειτονιά Σουληνάρι, που ήταν το μητροπολιτικό κέντρο του Αγιάννη, ,που το 1821 φιλοξενήθηκε και κοιμήθηκε ο Δημήτρης Υξηλάντης, πριν αναχωρήσει για το τελικό προορισμό του το στρατόπεδο Βερβένων.
Ο Δημήτριος Υψηλάντηςτο 1821 ήρθε στο Άστρος για ένα συγκεκριμένο σκοπό ,να συναντήσει τους ανθρώπους της περιοχής, τον Πάνο Σαρηγιάννη που το φιλόξενησεστο σπίτι του την ίδια ημέρα της άφιξης στον Άγιαννη και στο σπίτι τους στο Άστρος, δίπλα στο αργοκήπιο του Καρυτσιώτη. Στο αγροκήπιο Καρυτσιώτη στο Άστρος έγινε συνάντηση και γεύμα με τους στρατιωτικούς, που ο Γ. Τερτσέτης αναφέρει «συνέτρωγαν ο Δημήτριος Υψηλάντης και ο Κολοκοτρώνης εις τους ίσκιους των δένδρων του Άστρους »(Διήγησις Συμβάντων της Ελληνικής φυλής σελ.287). και πρωταρχικά για να τους διαβάσει το έγγραφο του αδελφού του Αλέξανδρου Υψηλάντη που τον διώριζε «πληρεξούσιο του Γενικού Επιτρόπου της Αρχής». Η Αστρεινή παράδοση, φέρει τον Κολοκοτρώνη να παραθέτει γεύμα στο Δημήτριο Υψηλάντη, τογνωστόωςΚολοκοτρωναίϊκοτραπέζι, γίδα ψητή στρωμένη σε φύλλα, ασκί με ρετσινόκρασο και ψωμί.
Ο Δημήτριος Υψηλάντης το 1821 πέρασε απότολιμάνιτηςπεριοχήςτηΣκάλαηΣκάλατουΆστρους, όπως ήταν τότε η ονομασία της τοποθεσίας που βρίσκεται σήμερα το σημερινό Παράλιο Άστρος και το 1821 δεν υπήρχαν άλλα μεταφορικά μέσα. Από τη « παλιόστερνα» , την τοποθεσία της σημερινής κεντρικής πλατείας , μέχρι τον Ατσίγανο τότε υπήρχαν έλη , βούρλα και καλάμια , η χερσόνησος ήταν έρημος βράχος και δεν υπήρχαν πόσιμο νερό και δένδρα στην περιοχή. Πριν το 1832 δεν υπήρχε οικισμός στην τοποθεσία για χιλιάδες χρόνια και ο Άκουρος αναφέρει και επιβεβαιώνει στον Όθωνα «τοακατοίκητοτούτομέρος». Ο Leake αναφέρει το 1805 δεν υπήρχε οικισμός στην τοποθεσία , «At the scala (στη σκάλα =λιμάνι) υπάρχουνμιαδεξαμενή, έναχάνι, έναπυργόσπιτοτου (Τούρκου) φοροεισπράκτορα , καιδύοτρειςμικρέςαποθήκες» (TravelsintheMorea σελ 482) , όπως το ίδιο αναφέρουν και άλλοι ιστορικοί μελετητές.
Η ιστορική αλήθεια είναι οι Αγιαννίτες αποκαλούσαν επίσης Αγιαννίτικα καλύβια την δεύτερη προσωρινή κατοικία τους ,αναφερόμενοι στα καλύβια τους που είχαν στο Άστρος και στο κάμπο της Θυρέας. Ο Ν.Σπηλιαδης , πρωθυπουργός το 1829 , επιβεβαιώνει στα Απομνημονευματα (σελ 502) , «και όμως οι ολιγαρχικοί,οίτινες είχον καταλάβει τ’ Αγιαννίτικα λεγόμενα καλύβια εις το Άστρος,».
Ο Καρυτσιώτης και ο Άκουρος αποκαλούσαν «πατρίδας μας το Άστρος » και τον Αγιάννη του Άστρους.
Το αρχοντικό Καρυτσιώτη στον Αγιάννη, βρίσκεται κοντά στο «Κυβερνείο» του Αγιάννη στην πλατεία του χωριού ,κοντά στο λόφο κουτρί που ήταν η Σχολή Καρυτσιώτη του Αγιάννη. (κληρονόμων Δημητράκη Ευθυμίου)
Το αρχοντικό Καρυτσιώτη στο Άστρος , χτίστηκε πριν το 1750. Το 1806 ο Leake αναφέρει στο Άστρος υπήρχαν καλές εξοχικές κατοικίες, «πολλές από τις οποίες έχουν δύο πατώματα». (Leake Travels in Morea σελ 486). (κληρονόμων Μαρίνου Χασαπογιάννη)
«Παραιτώ της πατρίδος μουτο κτίριον της Σχολής και το υποτακτικόν ( Αγροκήπιο) του Άστρους με όλα τα συμπεριλαμβανόμενα εις το κοντράτο (συμβόλαιο) καμωμένου παρ εμού. Μάϊος 1819 Δ.Καρυτσιώτης».
Το αρχοντικό των Ζαφειρόπουλων στο Αγιάννη . Πάνος Ζαφειρόπουλος « επήλθεν το έτος 1823 και κατά Φεβρουάριον εσυστήθη η Εθνική συνέλευσις εις Άστρος κατά την ακόλουθον διαταγή του Εκτελεστικού ..έκαστος δύναται να εννοήσει τι υπέφερον οι κάτοικοι του Άστρους» …«Ηλεκτρισθέντες, έγραφεν, υπέρ της ελευθερίας της πατρίδος ,τα πάντα χαίρειν και ειδόντες, μετέβημεν άπαντες εις την πατρίδα μας το Άστρος» … και «διαμένων ειςτην πατρίδα μου τον Άγιον Ιωάννηνέλαβον και το ακόλουθον έγγραφον» (Φλούδας, Θυρεατικά Β , σελ 50,51,52).
Το αρχοντικό Λογοθέτη η Τσιράχη στο Άστρος,χτίστηκε πριν το 1750. Αργότερρα ο διακεκριμένος Αγιαννίτης Κ.Λογοθέτης ,συνεργάτης και φίλος του Άκουρου , πρώτος πρόεδρος του Συμβουλίου του Δήμου Θυρέας, από τους πρώτους οικιστές του Παραλίου Άστρους έχτισε στο Παράλιο Άστρος το αρχοντικό του το 1832 , που θεωρείται ένα από τα πρώτα σπίτια του Παραλίου Άστρους .
Πριν το 1805 υπήρχαν αρχοντικά,«πύργοι», “δύο πατώματα” σύμφωνα με τον τον Leake και «καλύβια εις το Άστρος» σύμφωνα με τον πρωθυπουργό Σπηλιάδη, και στον “Αγιάννη του Άστρους” , η Σχολή Καρυτσιώτη στον Αγιάννη και στο Άστρος και το μέγαρο «ΑΣΤΡΟΣ» στη Τεργέστη του Δημητρίου Καρυτσιώτη.
Από τον συμπατριώτη μας Γιάννη Δ.Κουρμπέλη αρχοντικά και “πύργοι” στο Άστρος που κτίστηκαν πριν το 1805 .
Στο Άστρος σώζονται μέχρι σήμερα πολλά αρχοντικα και οι “πύργοι” των προκρίτων του Αγιαννη ,που κτίστηκαν πριν το 1805 όπως του Καρυτσιώτη, Πάνου Σαρηγιάννη,Ματθαίου,Παπαπέτρου, Διγενή,της κυρά -Μάρως συζύγου του Κ.Ζαφειρόπουλου, πύργος του Τσιράχη και πύργος του Λογοθέτη,Πέρρου,Πάσχου,ο πύργος της Μαριέττας, Κοράλλη,πύργος του Ζαχαριά, Κομηνέϊκος πύργος, Γ.Σαρηγιάννη,και πολλά άλλα.Το Άστρος ελέγετο από τους Αγιαννίτες και “Γιαλός” και οι κάτοικοι “Γιαλίσιοι” , γιατί ήταν στην παραλία του κάμπου της Θυρέας και αυτοί ήταν στα βουνά του Αγιάννη,πού λένε και σήμερα.(Απο την Θυρεάτις Γη,Ι.Κακαβούλιας, Ι.Κουσκουνάς ,Κ.Χασαπογιάννης).
Ν.Σπηλιάδης ,πρωθυπουργός «τ’ Αγιαννίτικα λεγόμενα καλύβια εις το Άστρος,», διακρίνονται τα καλύβια του Αγροκηπίου Καρυτσιώτη δίπλα στο δημοτικό σχολείο στο Άστρος
Η ιδέα του μουσείου Άστρους ξεκίνησε και έγινε πραγματικότητα από τον αείμνηστο καθηγητή μας Κυριάκο (Κούλη) Χασαπογιάννη.Το πρώτο μουσείο Άστρουςστεγάστηκε το 1959 στο διώροφο πλίθινο κτήριο του Αγροκηπίου ,που δεν υπάρχει σήμερα, και βρισκόταν στη γωνία του «Αγροκηπίου Καρυτσιώτη », απέναντι από το παλιό σπίτι του Δημητράκη Ευθυμίου , όπως φαίνεται στην φωτογραφία , παλιότερα στέγαζε τον γεωπόνο και τους κηπουρούς του αγροκηπίου. Εδώ έκτισε την ιδέα του Μουσείου Άστρους .
Παλιά καλύβια και αρχοντικά στο Άστρος και Η ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΛΗΘΕΙΑ .
Η ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΛΗΘΕΙΑ ΕΙΝΑΙ, οι Αγιαννίτες αποκαλούσαν επίσης Αγιαννίτικα καλύβια την δεύτερη προσωρινή κατοικία τους ,αναφερόμενοι στα καλύβια τους που είχαν στο Άστρος και στο κάμπο της Θυρέας.
Η ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΛΗΘΕΙΑ ΕΙΝΑΙ .Ν.Σπηλιαδης Απομνημονευματα σελ 502, «και όμως οι ολιγαρχικοί,οίτινες είχον καταλάβει τ’Αγιαννίτικα λεγόμενα καλύβια εις το Άστρος, ητοιμάζοντο»
Η ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΛΗΘΕΙΑ ΕΙΝΑΙ. Γενική Εφημερίδα της Ελλαδος 1826, «και βλέπει τον εχθρόν επιστρέφοντα πάλιν πανστρατιά, και διευθυνόμενο προς τα Καλύβια του αγίου Ιωάννου εις το Άστρος» (Φάκλαρης , Παράλιο Άστρος σελ 139»
«που μετέβησαν στο Άστρος για να παραστούν στη Β’ Εθνοσυνέλευση ως παραστάτες – (Φάκλαρης , σελ 99»
Πάνος Ζαφειρόπουλος , το σημερινό Άστρος «ονομάζονται Άστρος και πριν την Β’Εθνοσυνέλευση π.χ. ο Πάνος Ζαφειρόπουλος σε κάποια έγγραφα του αναφέρει ως πατρίδα του το Άστρος ,όταν ακόμη δεν υπήρχε οικισμός στη σκάλα Άστρους »(Φάκλαρης ,σελ 44)
Πάνος Ζαφειρόπουλος « επήλθεν το έτος 1823 και κατά Φεβρουάριον εσυστήθη η Εθνική συνέλευσις εις Άστρος ..έκαστος δύναται να εννοήσει τι υπέφερον οι κάτοικοι του Άστρους»(Φλούδας Θυρεατικά Β σελ 52)
Το 1798 ο Δημήτριος Καρυτσιώτης έκτισε στον Αγιάννη την Σχολή Καρυτσιώτη και το 1805 έκτισε στο Άστρος το παράρτημα της Σχολής Καρυτσιώτη του Αγιάννη, που το 1805, πριν την επανάσταση, φοιτούσαν μαθητές από το Άστρος και ολόκληρη την πατρίδα μας.
Διακρίνεται το μέγαρο «ΑΣΤΡΟΣ» στην Τεργέστη, η κατασκευή άρχισε το 1798 και τελείωσε το 1805. Mετά τον θάνατο τουΔημητρίου Καρυτσιώτη το μέγαρο ονομάστηκε Palazzo Carciotti.
Ο μεγάλος εθνικός ευεργέτης μαςΔημήτριος Καρυτσιώτης ,έφυγε από την Καρύτσα του Αγιάννη 15 χρονών το 1756, αλλά δεν ξέχασε στη διαθήκη του ποτέ την πατρίδα του τον Αγιάννη και το Άστρος, γιατί το Χρυσήλιο ,Ιστορικόν και “καμαρωτό” Άστρος υπήρχε πολύ νωρίτερα από το 1756.
Από το 1756 ,ο Δημήτριος Καρυτσιώτης θυμότανε από την Καρύτσα του Αγιάννη «την πατρίδα μας (χωρίον μας) … του Άστρους (Astro)» και πριν το 1821 ο Άκουρος “την πατρίδα μας Αγιάννης … και Άστρος”
Δημήτριος Καρυτσιώτης, 27η Φεβρουαρίου 1819 , παράγραφο #5 της διαθήκης του «5) Αφήνω εις την πατρίδα μας (χωρίον μας) το κτίριον του σχολείου και την περιουσίαν του Άστρους (Astro) ως είναι»( Φλουδας ,Θυρεατικα Β’ σελ 312) .
«Δημήτριος Καρυτσιώτης, “Παραιτώ της πατρίδος μου το κτίριον της Σχολής και το υποτακτικόν( Αγροκήπιο) του Άστρους με όλα τα συμπεριλαμβανόμενα εις το κοντράτο (συμβόλαιο) καμωμένου παρ εμού.Μάϊος 1819 Δ.Καρυτσιώτης»
«1798ΕΝ ΜΗΝΙ ΙΟΥΛΙΩ 18 , Η ΣΧΟΛΗ ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΦΙΛΟΘΕΑΜΟΝΑ
ΤΙ ΕΣΤΗΚΑΣ ΘΑΜΒΟΥΜΕΝΟΣ ΦΙΛΕ ΦΙΛΟΘΕΑΜΟΝΜΕ ΑΠΟΡΙΑΝ ΜΥΣΤΙΚΗΝ ΖΗΤΕΙΣ ΤΟ ΟΝΟΜΑ ΜΟΥΝΑ ΜΑΘΕΙΣ ΝΑ ΒΕΒΑΙΩΘΕΙΣ ΤΙ ΤΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ ΜΟΥ ΚΑΙ ΠΟΙΟΣ ΜΕ ΕΠΡΟΣΤΑΤΕΥΣΕ ΚΙ ΑΥΤΟ ΤΟ ΚΑΜΩΜΑ ΜΟΥ…Ο ΤΟΠΟΣ ΟΠΟΥ ΒΡΙΣΚΟΜΑΙ ΕΙΝ’ Η ΑΥΤΟΥ ΠΑΤΡΙΔΑΚΑΡΥΤΣΙΩΤΗΣ ΛΕΓΕΤΑΙ ΠΑΝΤΟΥ Η ΑΥΤΗ ΦΑΜΙΛΙΑ….
Γεώργιος Καρυτσιώτης , τον πλούτον κατά το το έγγραφον αριφ 202 την Μονής Λουκούς ,της 10ης Αυγούστου 1840, «το διέθεσεν εις πτωχούς,εκκλησίες,και σχολεία της πατρίδος του Αγιάννη-Άστρος και δι’ έργα κοινωφελή» »( Φλουδας ,Θυρεατικα Β’σελ 324)
Είναι εύκολα κατανοητό ότι ένα παιδί που έφυγε από την Καρύτσα του Αγιάννη 15 χρονών το 1756, κατά την Αγιαννίτικη παράδοση με ένα τσαρούχι, δεν εδημιούργησε το ιστορικό Άστρος εκείνη την ημέρα το 1756. Το Άστρος υπήρχε για πολλούς αιώνες νωρήτερα και ο μεγάλος ευεργέτης μας δεν ξέχασε ποτέ την πατρίδα του τον Αγιάννη και το Άστρος και για το λόγο αυτό ονόμασε το κτήριο στην Τεργέστη «ΑΣΤΡΟΣ», που θυμότανε καλά από το 1756 και στην διαθήκη του άφησε «εις την πατρίδα μας (χωρίον μας) το κτίριον του σχολείου και την περιουσίαν του Άστρους (Astro)» και «της πατρίδος μου… το υποτακτικόν( Αγροκήπιο) του Άστρους»
Ο Άκουρος πριν το 1821 ανέφερε «εις την πατρίδα μας το Άστρος» και «εις την πατρίδα μου τον Άγιον Ιωάννην» τότε δεν υπήρχε οικισμός στο Παράλιο Άστρος (προσαρτήθηκε στο Δήμο Θυρέας το 1845).
Πάνος Ζαφειρόπουλος, «Ηλεκτρισθέντες, έγραφεν, υπέρ της ελευθερίας της πατρίδος ,τα πάντα χαίρειν και ειδόντες,μετέβημεν άπαντες εις την πατρίδα μας το Άστρος» ( Ιστ. και Εθνολ. Εταιρ.Κώδικας 316, Φλούδας, Θυρεατικά Β σελ 50).
Πάνος Ζαφειρόπουλος «διαμένων εις την πατρίδα μου τον Άγιον Ιωάννην έλαβον και το ακόλουθον έγγραφον» (Φλούδας, Θυρεατικά Β , σελ 51).
Πάνος Ζαφειρόπουλος « επήλθεν το έτος 1823 και κατά Φεβρουάριον εσυστήθη η Εθνική συνέλευσις εις Άστρος κατά την ακόλουθον διαταγή του Εκτελεστικού ..έκαστος δύναται να εννοήσει τι υπέφερον οι κάτοικοι του Άστρους»(Φλούδας Θυρεατικά Β )
Το Παράλιο Άστρος έχτισεαπό το 1832-1845 ο Αγιαννίτης στρατηγός Πάνος Ζαφειρόπουλος η Άκουρος (περ. 1788 – 1847 η 1848 ) και οι αδελφοί του. Οι Ζαφειρόπουλοι αναφέρονται από τους ιστορικούς ότι ήταν οι πρώτοι κάτοικοι του Παραλίου Άστρους .Οι Παραλιώτες τιμούν με αδριάντα τον Άκουρο στη κεντρική πλατεία , «ΟΙΚΙΣΤΗΣ ΤΟΥ ΠΑΡΑΛΙΟΥ ΑΣΤΡΟΥΣ». Ο διακεκριμένος ΑγιαννίτηςΛογοθέτης, φίλος και συνεργάτης του Άκουρου και πρώτος πρόεδρος του δημοτικού συμβουλίου, ακολούθησε τον Άκουρο και αναφέρει μετά το 1854 για τα γεγονότα της εποχής, «έκτισε την οικίαν του ενταύθα κατά το έτος 1832» στο «Νησί» , που θεωρείται από τα πρώτα σπίτια του οικισμού, « ωκοδόμησαν εις το παράλιο Εργαστήρια» και « το έτος 1838… ήσαν τότε ολίγοι οι κατοικήσαντες εις παράλιο».Τον Λογοθέτη ακολούθησαν και άλλοι Αγιαννίτες και ο οικισμός άρχισε σιγά σιγά και δειλά να αναπτύσσεται. Δεν είναι τυχαίο που στον εκλογικό κατάλογο του 1871 της «Κοινοτ. Παραλίου Άστρους» αναφέρεται πρώτος ο Αγιαννίτης Αναστάσιος Πάσχος του Ιωάννου κτηματίας
Πριν το 1832 δεν υπήρχε οικισμός στην τοποθεσία για χιλιάδες χρόνια και ο Άκουρος αναφέρει στον Όθωνα και επιβεβαιώνει «το ακατοίκητο τούτο μέρος». Ο Leake αναφέρει το 1805 δεν υπήρχε οικισμός στην τοποθεσία και «στη σκάλα υπάρχουν μια δεξαμενή, ένα χάνι, ένα πυργόσπιτο του (Τούρκου) φοροεισπράκτορα, και δύο τρεις μικρές αποθήκες» (Travels in the Morea σελ 482) , όπως το ίδιο αναφέρουν και άλλοι ιστορικοί μελετητές .
Το όνομα της σημερινής τοποθεσίας του Παραλίου Άστρους μέχρι το 1845 ήταν Σκάλα η Σκάλα του Άστρους και υπάγετο διοικητικά στο γειτονικό οικισμό Άστρος. Ο βουλευτής Κων. Ζαφειρόπουλος, πρώτος κάτοικος και οικιστής του Παραλίου Άστρους αναφέρει το 1823 «Την Σκάλαν του Άστρους» “Σκάλα Άστρους ” αναφέρεται από την Πελοποννησιακή Γερουσία το 1822 και “σκάλα Άστρους” , “λιμάνι του Άστρους” από πολλούς άλλους . Ο Leake αναφέρει το όνομα της περιοχής ήταν Σκάλα του Άστρους, “Leaving the Scala of Astro= φεύγοντας από την Σκάλα του Άστρους ,Travels in the Morea (σελ 485 ).
Ο νεότερος οικισμός της περιοχής το 1845 προσαρτήθηκε στο υπάρχοντα από το 1835 δήμο Θυρέας. Παράλιον Άστρος Κυνουρίας . ΦΕΚ 32Α – 08/12/1845 .Ο οικισμός προσαρτάται στο δήμο Θυρέας
Οι αδερφοί Ζαφειρόπουλοι είχαν καλές σχέσεις με τον βασιλιά Όθωνα, ο Άκουρος στην επίσκεψη του Όθωνα του δώρησε το κάστρο αλλά ο Όθωνας διακριτικά δεν αποδέχτηκε την δωρεά. Το Παράλιο Άστρος σαν ο νεότερος οικισμός της περιοχής προσαρτήθηκε στο δήμο Θυρέας το 1845, με τις έκδηλες , αυτονόητες ενέργειες και καλές σχέσεις με τον βασιλιά Όθωνα του Άκουρου , του αδερφού του πρώτου δήμαρχου του δήμου Θυρέας και οικιστή του Παραλίου Άστρους Ιωάννη Ζαφειρόπουλου ,(δημάρχου του δήμου από 1837-1847) και του Λογοθέτη πρώτου προέδρου του δημοτικού συμβουλίου , αν και ο δήμος Θυρέας συστήθηκε το 1835 και το 1841 ο δήμος περιλάμβανε τα χωριά Άγιος Ιωάννης, Άστρος , Μελιγού και Πλάτανος, δεν αναφέρεται στο ΦΕΚ 1841 το Παράλιο Άστρος .Ο δημοφιλής στρατηγός Άκουρος ήταν πανίσχυρος, γιατί είχε την πλειοψηφία στο δημοτικό συμβούλιο του δήμου Θυρέας για πολλά χρόνια,δήμαρχος ήταν ο αδερφός του και πρόεδρος του δημοτικού συμβουλίου ο συνεργάτης του Λογοθέτης.
Το γεγονός της καθυστέρησης της προσάρτησης του οικισμού στο Δήμο Θυρέας, συμπεραίνουμε οφείλεται ότι πριν 1845 ο οικισμός δεν είχε τα απαιτούμενα κριτήρια από το Ελληνικό κράτος να προσαρτηθεί στο υπάρχοντααπό το 1835 Δήμο, γιατί ο οικισμός ήταν πολύ μικρός,« το έτος 1838… ήσαν τότε ολίγοι οι κατοικήσαντες εις παράλιο». Αν και ο Άκουρος με το αδερφό Ιωάννη , του πρώτο δήμαρχο του δήμου από 1837-1847, επιθυμούσαν το συντομότερο να γίνει επίσημα και να ονομασθεί οικισμός. Τελικά οι Ζαφειρόπουλοι τα κατάφεραν και το 1845 έγινε οικισμός και τον ονόμασαν επίσημα Παράλιο Άστρος.
Ο Άκουρος επιβεβαιώνει πριν το 1824, τότε δεν υπήρχε οικισμός στο Παράλιο Άστρος , “την πατρίδα μας Αγιάννης και Άστρος”, πατρίδα βέβαια αυτονόητα είναι οικισμός ,δεν είναι κάμπος .Για το λόγο αυτό το 1845 ονόμασε τον καινούργιο οικισμό Παράλιο Άστρος, σίγουρα δεν το ονόμασε ο βασιλιάς Όθωνας. Φυσικά δεν ονόμασε το καινούργιο οικισμό με το ίδιο όνομα της γειτονικής πατρίδας του Άστρος και είναι αυτονόητο ο Άκουρος δεν θα ονόμαζε δύο χωριά με το ίδιο όνομα Άστρος, σοβαρός και λογικός έμπρακτα ήξερε και καταλάβαινε καλύτερα.
Το ιστορικόν Άστρος και ο ‘Αγιος Ιωάννης (Αγιάννης) είναι μία κοινότητα και το κυριότερο οι κάτοικοι είναι οι ίδιοι, είχαν για πολλούς αιώνες και έχουν μέχρι σήμερα σπίτια στο Άστρος και στον Αγιάννη του Άστρους.
Συνιστούμε στους φίλους αναγώστες την ιστορία της Θυρεάτιδας Γης, την ιστορία της «πατρίδας μας»,όπως αποκαλούσαν ο Άκουρος και ο Καρυτσιώτης, το ιστορικόν Άστρος και τον Αγιάννη του Άστρους.
“Για να μπορεί όμως η ιστορική συγγραφή να είναι ωφέλιμη, πρέπει να είναι αντικειμενική και να υπηρετεί μόνο την παρουσίαση της αλήθειας, γιατί, αν λείπει το στοιχείο της αλήθειας, η ιστορία καταντά «ανωφελές διήγημα».”Πολύβιος
Ο σεβαστός καθηγητής μας Κυριάκος Σ. Κατσιμάνης μας τονίζει. “Γενικότερα, η σημασιολογική διαστρέβλωση προωθείται με την εισαγωγή λέξεων που χρησιμοποιούνται κατά κόρον, χωρίς όμως να έχει προσδιοριστεί επακριβώς το νοηματικό περιεχόμενό τους, κάτι που δεν είναι, βέβαια, καθόλου τυχαίο28. Ο Θουκυδίδης επισημαίνει επιγραμματικά τις στρεβλωτικές επιπτώσεις της ηθικοπολιτικής κρίσης στη χρήση της γλώσσας: “και την ειωθυίαν αξίωσιν των ονομάτων εις τα έργα αντήλλαξαν τη δικαιώσει” άλλαξαν την καθιερωμένη σημασία των λέξεων, ανάλογα με το πώς τους συνέφερε.”
Ο καθένας πιστεύει (και κάνει ) ότι καταλαβαίνει.Εμπεδοκλής.
Διακόσια χρόνια αργότερα μερικοί μάταια προσπαθούν για τους λόγους τους ατεκμηρίωτα να αλλάξουν τα ιστορικά στοιχεία. Αλλά η ιστορία δεν σβήνεται,δεν ξαναγράφεται και δεν κρύβεται. Επίσης ελάχιστοι από άγνοια και απερισκεψία αναφέρουν ατεκμηρίωτα ότι τους καπνίσει.Όλα αυτά η τοπική κοινωνία τα χαρακτηρίζει φαιδρότητες και τα τοποθετεί τελεσίδικα στα ανάλογα ντουλάπια της ιστορίας , γιατί η τοπική κοινωνία διαβάζει την ιστορία μας και γνωρίζει τί έλεγαν διαχρονικά το 2ο μ.χ αιώνα ο Πτολεμαίος , το 1256 το Χρονικό του Μορέως , το 1292 -1320 ο Βυζαντινός αυτοκράτορας Aνδρόνικος Β’ Παλαιολόγος, το 1435 ο Γεώργιος Φραντζής,το 1756 ο Καρυτσιώτης , το 1821 ο Άκουρος , οι πληρεξούσιοι της Εθνοσυνέλευσης «Εν Άστρει τη 29 Μαρτίου 1823 και γ’ της Ανεξαρτησίας » και Το Ελληνικό κράτος ΦΕΚ 5Α – 08/03/1841 Το 1841 , Δήμος “Θυρέας” , “Τα συνιστώντα τον νέο δήμον χωρία”, “Άγιος Ιωάννης, Άστρος , Μελιγού ,Πλάτανος” ,”Πρωτεύουσα αυτού” , “ Άγιος Ιωάννης το θέρος τον δεν χειμώνα το Άστρος”.
O Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος, πρόεδρος του Εκελεστικού (δηλ.Πρωθυπουργός ) , τέσσερις ημέρες μετά την Εθνοσυνέλευση στο Άστρος σε επιστολή στις 22 Απριλίου 1823 , ένα από τα τελευταία έγγραφα που υπογράφει ως πρόεδρος του Εκτελεστικού ανακοινώνει με «ευχάριστο καθήκον» στους ισχυρούς της εποχής , με ευφυέστατο τρόπο , «με τους καλύτερους οιωνούς» ,σκόπιμα θετικά και πολύ υπεραισιόδοξα περιγράφει την Εθνοσυνέλευση «στο Άστρος». Σαν ηγέτης ,πρώτος, μπροστά έδειχνε το δρόμο, πού έπρεπε όλοι να γνωρίζουν το μεγάλο γεγονός,υπήρχε «η απελευθερωμένη Ελλάδα, «η Εθνοσυνέλευση της απελευθερωμένης Ελλάδας συνήλθε στο Άστρος».
Χιλιάδες έγγραφα και αναφορές του Ελληνικού κράτους από το 1823 μέχρι σήμερα , αγωνιστών του 1821 και ιστορικών μελετητών αναφέρουν σοβαρά τον οικισμό με το νόμιμο όνομα Άστρος και η Εθνοσυνέλευση έγινε στο Άστρος. Τα πρακτικά της Βουλής των Ελλήνων το 1844 με σαφήνεια και διαύγεια τα λένε όλα, για το Άστρος την πρωτεύουσα του δήμου Θυρέας και το Παράλιο Άστρος.
Το ιστορικόν Άστρος είναι συνέχεια της αρχαίας πόλης Θυρέας. Η πόλη Θυρέα και αργότερα το πόλισμα Άστρον ήταν στα ενδότερα του κάμπου Θυρέας στην σημερινή τοποθεσία του Άστρους . Το 1823 το Άστρος το βρήκαν εκεί ,«Εν Άστρει τη 29 Μαρτίου 1823 και γ’ της Ανεξαρτησίας »οι πληρεξούσιοι της Εθνοσυνέλευσης και ο Κολοκοτρώνης , υπήρχε αναμφισβήτητα και τεκμηριωμένα πολλούς αιώνες πριν το 1823 , η διακήρυξη της Εθνοσυνέλευσης «Εξεδόθη εν Άστρει εντός του Μουσείου Καρυτσιώτη» και «η Εθνοσυνέλευση της απελευθερωμένης Ελλάδας συνήλθε στο Άστρος»..
Οι κάτοικοι είναι τα κράτη , μας λέει ο πρώτος επιστήμονας ιστορικός Θουκυδίδης, οι Αθηναίοι, Κορίνθιοι, Αργείοι, Λακεδαίμονες… Κυνουριείς ,Θυρεάτες, Αστρεινοί, Αγιαννίτες και ονομάζουν οικισμούς , λιμάνια και περιοχές..…Αθήνα, Κόρινθος, Άργος, Σπαρτη, Κυνουρία ,Θυρέα, Άστρος,Αγιάννης ….. astrosgr.com – Γιάννης Κουρόγιωργας
Διακρίνονται στα ενδότερα της Θυρεάτικης Γης τα χώρια του Πάρνωνα , Μελιγού και στο βάθος Αγιάννης του Άστρους. Ο Αγιάννης και η Μελιγού αναφέρονται από το Γεώργιο Φραντζη το 1435 και στους Τούρικους καταλόγυς το 1540.
Από , Ιστορία του Άστρους και του Αγιάννη του Άστρους Κυνουρίας, διαλεκτά κείμενα.(2024)
Το κείμενο επίσης σε PDF έγγραφο στο σύνδεσμο παρακάτω.
Είναι έκδηλο ,όπως αναφέρουν πολλοί ιστορικοί μελετητές ,στην περιοχή μας οι κάτοικοι στην αρχαιότητα και αργότερα προτιμούσαν τα ενδότερα.
ΟΆγιος Ιωάννης (Αγιάννης)πριν το 1435, τους μεσαιωνικούς χρόνους τουλάχιστον για χίλια χρόνια περίπου 200 μ.χ. -1435 και αργότερα , ονομάζετο επίσηςΆστρος, (επάνω) Άστρος καιΑγιάννης του Άστρους.Ο διακεκριμένος ακαδημαϊκός Ν.Βέης αναφέρει σχετικά. «Και όντως το Άστρος και κατά τους μεσαιωνικούς χρόνους ήτο διμερές … ο Άγιος Ιωάννης κατ αρχάς είχεν υπόστασιν σαν θερινή κατοικία των Αστρινών καλουμένηκαι (επάνω) Άστρος και Αγιάννης Άστρους. ( Νίκο Α. Βέη , Μνείαι του Άστρους. σελ 99-100).Το όνομα Άγιος Ιωάννηςπιθανά το πήρε τον 9ο μ.χ. αιώνα όταν επί αυτοκράτορα Βασιλείου του Μακεδόνος (811-886) πολλά χωριά της περιοχής εκχριστανίστηκαν και ο αυτόκρατορας έδωσε τα ονόματα αγίων.
Η πόλη Θυρέα ήταν διμερής, γιατί επίσης υπήρχε και η άνω πόλη στη περιοχή του Ελληνικού η Τειχιό. Ο Θουκυδίδης αναφέρει την πόλη Θυρέα στα ενδότερα του κάμπου Θυρέας αλλά και την“άνω πόλις εν η ώκουν”. Συμπεραίνομε από την έμφαση του μεγάλου ιστορικού «εν η ώκουν»ότι οι κάτοικοι για τους λόγους τους πρωταρχικά κατοικούσαν στην άνω πόλη.Η «άνω πόλη» Θυρέα ήταν στο Ελληνικό η Τειχιό μεταξύ Άστρους και Αγιάννη.
Δεν είναι τυχαίο , και έκδηλα έχει σχέση με του Θυρεάτες, οι Αγιαννίτεςτο ίδιο συνέχισαν να κάνουν αργότερα για χιλιάδες χρόνια, τον χειμώνα κατέβαιναν για λίγους μήνες στο Άστρος , στο «Γιαλό», στα αρχοντικά ,στους «πυργους» και στα καλύβια τους για να μαζέψουν τις ελιές και την Άνοιξη έφευγαν από τον κάμπο για να αποφύγουν τον ελώδη πυρετό του «Γιαλού» και να μην τους «φάει ο κάμπος , και κατοικούσαν τον περισσότερο χρόνο στα βουνά του Αγιάννη του Άστρους, για το υγιεινό κλίμα του.
Από το Άστρος (Αγιάννη) ονομάστηκε το κάστρο Εστέλλα(=Άστρος) , «CastiellolaEstella» (Kάστρο του Άστρους), που έxτισε ο Γουλιέλμος Βιλλεαρδουίνος το 1256 σε ένα απόκρημνο σαν πυραμίδα λόφο πάνω από την «πεδιάδα του Άστρους» ,στο Ξεροκάμπι του Αγιάννη, προς ευκολοτέρα υποταγή «επάνω εις τα όρη » suso en law montanyas των γειτόνων Τσακώνων (Σίταινα, Καστάνιτσα, Πραστό ),όπως αναφέρεται στο Χρονικό του Μoρέως. (Νίκο Α. Βέη , Μνείαι του Άστρους.σελ 93). “Προφανώς τοEstella τούτο είναι το Άστρος»(Νίκο Α. Βέη , Μνείαι του Άστρους. σελ 93 ).
Ο Αγιάννης ονομάζετο Άστρον, σύμφωνα με την παρακάτω επίσημη αναφορά του Βυζαντινού Αυτοκράτορα Ανδρόνικου Β’ Παλαιολόγου το 1320, που είναι σαφέστατη για την ονομασία της τοποθεσίας και ταυτόχρονα διασταυρώνεται με το γειτονικό κάστρο Εστέλλα (=Άστρος) του Χρονικού του Μορέως. Την «δηλουμένην γη των εξακοσίων μοδίων. ήγουν, περί τον αιγιαλόντουάστρου εις τον κάμπον της μαλεβής», (Aδρόνικος Β’ Παλαιολόγος, Χρυσόβουλο (4) 1320 σελ.114) . Ο «κάμπος της μαλεβής» η «πεδιάδα του Άστρους» είναι το «Ξεροκάμπι» του Αγιάννη του Άστρους, που βρίσκεται κάτω από το κάστρο Εστέλλα (= Άστρος).
Ο Leake 500 χρόνια αργότερα το 1805 επιβεβαιώνει την αναφορά του 1256 του Χρονικού του Μορέως και την αναφορά του 1320 του Aδρόνικου Β’ Παλαιολόγου για « την πεδιάδα του Άστρους» στο Ξεροκάμπι του Αγιάννη.(Leake Travels in Morea,σελ 492) .Το 1435 ο Γεώργιος Φραντζής αναφέρει το Άστρον και τον Άγιο Ιωάννη και επιβεβαιώνει η αναφορά του Πτολεμαίου 2ο μ.χ. αιώνα για το πόλισμα Άστρον είναι το σημερινό Άστρος .
Το 1435 ο Γεώργιος Φραντζής αναφέρει το Άστρον (το σημερινό Άστρος) και τον Άγιον Ιωάννη (Αγιάννης τουΆστρους).
Επίσης το Άστρον στην αναφορά του Φραντζή σίγουρα δεν είναι το Παράλιο Άστρος. Αν υπήρχε οικισμός το 1435 στο Παράλιο Άστρος ,κάτι θα υπήρχε και αργότερα έστω και ερείπια , αλλά δεν υπάρχουν τεκμήρια για οικισμό αυτή την μακρά χρονική περίοδο ,που ήταν μόνο το λιμάνι της περιοχής και το 1823 σύμφωνα με τον Leake «στη σκάλα (λιμάνι) υπάρχουν μια δεξαμενή, ένα χάνι, ένα πυργόσπιτο του (Τούρκου) φοροεισπράκτορα, και δύο τρεις μικρές αποθήκες» (σελ 482). Επίσης ο Πάνος Ζαφειρόπουλος η Άκουρος, οικιστής του Παραλίου Άστρους αναφερει και επιβεβαιώνει ” το ακατοίκητο τούτο μέρος”.
Μερικοί μελετητές κόβουν περίεργα και παράξενα «εις τον κάμπον της μαλεβής» που περιγράφει ακριβέσττα την τοποθεσία και απλά αφέρουν την ευρύτερη περιοχή «περί τον αιγιαλόν του άστρου» η εσφαλμένα αναφέρουν για διαφορετική τοποθεσία ,επειδή πιθανά δεν γνωρίζουν την τοποθεσία της γειτονικής μονής Μαλεβής η για τους λόγους τους.Η αναφορά είναι επίσημη,του Βυζαντινού ΑυτοκράτοραAδρόνικου Β’ Παλαιολόγου(1259-1332 μ.χ.),ήτανΒυζαντινός Αυτοκράτορας(1282-1328) , αλλά το κυριώτερο είναι σαφέστατη για την τοποθεσία,«περί τον αιγιαλόν του άστρου εις τον κάμπον της μαλεβής», στο «Ξεροκάμπι» του Αγιάννη του Άστρους.
Καλό παράδειγμα , όπως στο περιεχόμενο «εις τον κάμπον της μαλεβής»περιγράφεται η ακριβής τοποθεσία, ολόκληρη η αναφορά του Φραντζή είναι σαφέστατη και πληρέστερη, δεν λέει Παράλιο Άστρος, έπρεπε να αναφέρει το Άστρος έστω με διαφορετικό όνομα , αναφέρει άλλους μικρότερους οικισμούς και τότε διαβάζοντας ολόκληρη την αναφορά φαίνεται αυταπόδεικτα «Άστρον» είναι σίγουρα τό σημερινό Άστρος.Μονολεκτικά η αναφοράμε την επιλογή «το 1435 Άστρον του Φραντζή» περιέχει πολύ λιγότερα από ολόκληρη την αναφορά,που ερμηνεύεται, όπως μας συμφέρει.
Από,Θανάση Π. Κωστάκη: Σύντομη γραμματική της Τσακώνικης Διαλέκτου (BT),1951«Από το Φρατζή,έκδοση Βόννης σ.159…..Και κατά αρχάς του θέρους του ς@μγ (=1435)…. αί είσιν αι κάτω γεγραμμέναι χώραι και πόλεις και κώμαι, Άστρον,άγιος Πέτρος, Άγιος Ιωάννης, Πλαταμόνας (Σημερ.Πλάτανος),Μελίγον (σημερ. Μελιγού), Προάστειον (σημερ,Πραστός) ,Λεωνίδας (σημερ.Λεωνίδιον), Κυπαρισσία (σημερ.Κυπαρίσσι) ,Ρέοντας και Σίτανας (σημερ.Σίταινας)… Βλ.Σ.Λάμπρου,Μικταί Σελίδες , Αθήναι 1905 σ.416-419 και Φ.Κουκουλέ, Αθηνά 39 (1927) σ.122»
Το ίδιο η αναφορά του Κλαύδιου Πτολεμαίου «Άστρον» το 2ο αιώνα μ.χ , δεν περιγράφει την ακριβή τοποθεσία και ερμηνεύεται , επίσης όπως μας συμφέρει. Αλλά ολόκληρη η αναφορά είναι σαφέστερη και ακριβής, λέει από το Λεωνίδιο μέχρι το Ναύπλιο…Από , Το Άστρος της Θαλάσσης ,«Πρασιάνα γ λε_γ ΑργείαςΆστρον να λε δ Ινάχου ποτ.εκβολαί να λε γ η αρχή του ποταμού να λΝαυπλίαεπίνειον».
Το Άστρος απέχει 170 χλμ από την Αθήνα , βρίσκεται στη δυτική παραλία του Αργολικού ,στα ενδότερα του κάμπου της Θυρέας ,εκεί που ήταν η αρχαία πόλη Θυρέακαι αργότερα το πόλισμα Άστρον , νότια από την πρώτη πόλη της Ευρώπης το ιστορικό Άργος και την έδρα του Μυκηναϊκού πολιτισμού Μυκήνες. Ο Αγιάννης απέχει 17 χλμ. από το Άστρος και το Παράλιο Άστρος απέχει 4 χλμ από το Άστρος.
Στο παραπάνω χάρτη διακρίνονται στα ενδότερααπό την αρχαιότητα το ιστορικόν Άργος και οι Μυκήνες, επίσης αργότερα στα ενδότερα βρίσκονται τοΆστρος και το Λεωνίδιο.Στα νεότερα χρόνια επίσης στα ενδότερα βρίσκονται ο γειτονικός Άγιος Ανδρέας,(από τον οικισμό Άγιο Ανδρέα ονομάστηκε το Λιμάνι του Άγιου Ανδρέα, βέβαια από τους οικισμούς ονομάζονται τα λιμάνια), Κορακοβούνι ,Μελιγού , Κούτρουφα ,Βέρβενα και Δολιανά . Ο νεότερος οικισμός της περιοχής Παράλιο Άστρος προσαρτήθηκε στο Δήμο Θυρέας το 1845.
Είναι έκδηλο ,όπως αναφέρουν πολλοί ιστορικοί μελετητές ,στην περιοχή μας οι κάτοικοι στην αρχαιότητα και αργότερα προτιμούσαν τα ενδότερα.
Είναι γνωστό ότι όλοι της περιοχής μας είναι διμερείς ,όχι όμως του Παράλιο Άστρος,κάτι που γινοταν αδιάκοπα για συγκεκριμένους λόγους από την εποχή της πόλης Θυρέας, πριν 3,500 χρόνια περίπου. Οι παλιότεροι στην τοπική κοινωνία πιθανά θυμούνται η γνωρίζουν ότι στην περιοχή μας κάποτε πριν την επανάσταση του 1821 η και αργότερα , οι κάτοικοι αποκαλούσαν τους οικισμούς διαχείμανσης καλύβια, «Αγιαννίτικα καλύβια εις το Άστρος»,Πραστιώτικα καλύβια, Μελιγιώτικα καλύβια ,Κορακοβουνιώτικα Καλύβια, Δολιανίτικα καλύβια η Σπηλιές, Κουτροφίωτικα καλύβια..δεν έχω ακούσει Βερβενιώτικα καλύβια…..
Όλοι οι επτά παραπάνω οικισμοί της περιοχής μας είναι τεκμηριωμένα διμερείςαπό ιστορικά έγγραφα και ιστορικούς μελετητές, π.χ. Γ. Φραντζής , Ν.Βέης ,Τούρκικους φορολογικους καταλόγους κλπ, και το γνωρίζουν οι κάτοικοι της Θυρέας, εκτός από το νεότερο οικισμό της περιοχής Παράλιο Άστρος,γιατί απλά δεν υπήρχε οικισμόςγια χιλιάδες χρόνιαστην σημερινή τοποθεσία του Παραλίου Άστρους πριν το 1832-1845, τότε κτίστηκε ο οικισμός και το 1845 προσαρτήθηκε στο Δήμο Θυρέας.
Το έκδηλο αυτό γεγονός ,που δεν επιδέχεται καμία αμφισβήτηση από κανένα σοβαρό ιστορικό μελετητή , είναι μιά άλλη τρανή απόδειξη ,δεν υπήρχε οικισμόςγια χιλιάδες χρόνιαστην σημερινή τοποθεσία του Παραλίου Άστρους πριν το 1832-1845
Πρόσθετα είναι ενδεικτικό και επιβεβαίωνεται, ότι δεν υπήρχε οικισμός στην σημερινή τοποθεσία του Παραλίου Άστρουςκαι το όνομα της τοποθεσίας , με τις πειστικές και αδιαφιλονίκητες αναφορές από τρεις πρώτους κατοίκους και οικιστές του Παραλίου Άστρους και την αναφορά του Leake. Απλά πριν το 1832 ,δεν υπήρχαν κάτοικοι στην τοποθεσία για να ονομάσουν οικισμούς, λιμάνια και περιοχές.
Πάνος Ζαφειρόπουλος η ΆκουροςΟικιστής του Παραλίου Άστρους, «ακατοίκητο τούτο μέρος»
Κωνσταντίνος Ζαφειρόπουλος, οικιστής του Παραλίου Άστρουςτο 1823«Την Σκάλαν του Άστρους» ,“Σκάλα Άστρους ” αναφέρεται από την Πελοποννησιακή Γερουσία το 1822.
Λογοθέτης«ολίγοιειςπαράλιο» και «ολίγοι οι κατοικήσαντεςειςπαράλιο»
Leake “Leaving the Scala of Astro= φεύγοντας από την Σκάλα του Άστρους ,Travels in the Morea (σελ 485 ). «στη σκάλα (=λιμάνι) υπάρχουν μια δεξαμενή, ένα χάνι, ένα πυργόσπιτο του (Τούρκου) φοροεισπράκτορα, και δύο τρεις μικρές αποθήκες» (Travels in the Morea σελ 482) , όπως το ίδιο αναφέρουν και άλλοι ιστορικοί μελετητές.
Το 1540 ο Αγιάννης αναφέρεται στους Τούρκικους φορολογικούς καταλόγουςμε πολλά άλλα χωριά της περιοχής, αλλά δεν αναφέρονται το Άστρος και το Παράλιο Άστρος
«Και όντως το Άστρος και κατά τους μεσαιωνικούς χρόνους ήτο διμερές … ο Άγιος Ιωάννης κατ αρχάς είχεν υπόστασιν σαν θερινή κατοικία των Αστρινών καλουμένηκαι (επάνω) Άστρος και Αγιάννης Άστρους,έπειτα δε κατέστη και αυτοτελές χωρίον ,ότε μετά την Άλωσιν της Βασιλευούσης …Και ακριβώς επί μεμονωμένου βουνού άνωθεν του Αγίου Ιωάννου (=Επάνω Άστρους) κείται … το Κάστρο τη Ωριάς …Κατά την εμήν γνώμην μετά τας ανωτέρω εξηγήσεις πιθανώτατα δυνάμεθα να ταυτίσωμεν το Κάστρο της Ωριάς του Πάρνωνος προς το Estella =Άστρος.( Νίκο Α. Βέη , Μνείαιτου Άστρους. σελ 99-100)
Το ιστορικό Άστρος και ο Άγιος Ιωάννης (Αγιάννης) είναι μία κοινότητα και το κυριότερο οι κάτοικοι είναι οι ίδιοι, είχαν για πολλούς αιώνες και έχουν μέχρι σήμερα σπίτια στον Άστρος και στον Αγιάννη του Άστρους.
Το Άστρος και το Παράλιο Άστρος δεν αναφέρονται για εκατονταδες χρόνια στους Τούρκικους φορολογικούς καταλόγους , αλλά αναφέρονται τα άλλα μεγάλα ιστορικά χωριά. Ο λόγος που το Άστρος δεν αναφέρεται στους Τούρκικους φορολογικούς καταλόγους είναι ότι αναφερόταν ο Αγιάννης ,που ήταν το μητροπολιτικο κέντρο της Θυρέας για εκατοντάδες χρόνια και ο Αγιάννης ήταν μία κοινότητα με το Άστρος, οι κάτοικοι ήταν βασικά ίδιοι,και ο Αγιάννης αναφερόταν επίσης σαν Άστρος και Αγιάννης του Άστρους.
Το Παράλιο Άστροςδεν αναφέρεταιγια εκατονταδες χρόνια στους Τούρκικους φορολογικούς καταλόγους,γιατί απλά δεν υπήρε οικισμός στη σημερινή τοποθεσία του Παραλίου Άστρους ,οι Τούρκοι γνώριζαν πολύ καλά τους κατοίκους της περιοχής, όμως είχαν “ένα πυργόσπιτο του (Τούρκου) φοροεισπράκτορα,και δύο τρεις μικρές αποθήκες» (Travels in the Morea σελ 482)
ΟιΤούρκοιφορολογούσαντουςκατοίκους,δεν υπήρχε τότε ΕΝΦΙΑ. Πολλοί ιστορικοί μελετητές αναφέρουν από την αρχαιότητα οι κάτοικοι στην περιοχή προτιμούσαν τα ενδότερα (Ν.Βέης και άλλοι νεότεροι ) και για χιλιάδες χρόνια δεν υπήρχε οικισμός στη σημερινή τοποθεσία του Παραλίου Άστρους , που πριν το 1845 η ονομασία της τοποθεσίας ήταν Σκάλα η Σκάλα του Άστρος ,ήταν το λιμάνι της περιοχής και ήταν ”ακατοίκητος”τόπος για χιλιάδες χρόνια σύμφωνα με αναφορά του Άκουρου , οικιστή του Παραλίου Άστρους .Δεν υπήρχε οικισμός στο Παράλιο Άστρος το 1540και το Παράλιο Άστρος χτίστηκε από το Άγιαννίτη στρατηγό Άκουρο από το 1832-1845 και για πρώτη φορά ο νεότερος οικισμός της περιοχής το 1845 προσαρτήθηκε στο Δήμο Θυρέας.
Από, Venetians and Ottomans in SouthEast Peloponnese (15th*18th century)Dr, Evangelia Balta Director of Studies (Institute for Neohellenic Research/National Hellenic Research Foundation).
Είναι έκδηλο από τις παραπάνω πολλές πειστικές αναφορές και τα ιστορικά στοιχεία ,όπως αναφέρουν πολλοί ιστορικοί μελετητές , στην περιοχή μας οι κάτοικοι από την αρχαιότητα και αργότερα προτιμούσαν τα ενδότερα και δεν υπήρχε οικισμόςγια χιλιάδες χρόνιαστην σημερινή τοποθεσία του Παραλίου Άστρους πριν το 1832-1845
Port d’Astros-“Scala of Astro” -Σκάλα(Λιμάνι) του Άστρους.
Η σημερινή τοποθεσία του Παραλίου Άστρους ήταν ακατοίκητη για χιλιάδες χρόνια και ήταν το λιμάνι της περιοχής .Ο Ακουρος έλεγε «το ακατοίκητο τούτο μέρος»και ο Leake το 1805 αναφέρει «Atthescala (στη σκάλα =λιμάνι) υπάρχουν μια δεξαμενή, ένα χάνι, ένα πυργόσπιτο του (Τούρκου) φοροεισπράκτορα, και δύο τρεις μικρές αποθήκες » “Leaving the Scala of Astro= φεύγοντας από την Σκάλα του Άστρους ” (Leake, Travels in the Morea σελ485, 482) , όπως το ίδιο αναφέρουν και άλλοι ιστορικοί μελετητές .
Συμπεραίνουμε η παραπάνω φωτογραφία ήταν πριν το 1845, αφού αναφέρεται Σκάλα(Λιμάνι) του Άστρους και υπάρχουν λίγα οικίσματα. Το Παράλιο Άστρος έχτισεαπό το 1832-1845 ο Αγιαννίτης στρατηγός Πάνος Ζαφειρόπουλος η Άκουρος .Το 1845, ο νεότερος οικισμός της περιοχής ονομάσθηκε Παράλιο Άστρος και επίσημα προσαρτήθηκε στο Δήμο Θυρέας. Παράλιο Άστρος. ΦΕΚ 32Α – 08/12/1845Ο οικισμός προσαρτάται στο δήμο Θυρέας
Νικολάου Ι. Φλούδα – Θυρεατικά, Άστρος Το Χρυσήλιον και Ιστορικόν τόμοι Β’, Αθήνα 1982
Σμαράγδη Ι.Αρνανίτη :2023,Ἐν ἌστρειἩ Ἐθνική Δευτέρα τῶν Ἑλλήνων Συνέλευσις, 29 Μαρτίου -18 Απριλίου 1823, τα γεγονότα – οι πρωταγωνιστές – οι αποφάσεις
ΙωάννηΜ.Αρβανίτη– Από τιςΠηγέςτου Λαού μας, τόμος A,Β,Αθήνα1988
ΙωάννηΜ.Αρβανίτη-Η Επαναστατική Προσωρινή Διοίκηση της Ελλάδας στον Άγιο Ιωάνη (Αγιάννη) Β.Κυνουρίας -20 Αυγουστου εως 1 Οκτωβριου 1822
Σμαράγδης Ι. Αρβανίτη –Οι σχολές του Δημητρίου Καρυτσιώτη στον Άγιο Ιωάννη και το Άστρος Θυρέας – Κυνουρίας κατά τα προεπαναστικά χρόνια έως την απελευθέρωση, Εταιρία Πελοποννησιακών Σπουδών, Αθήνα 2001
Σμαράγδης Ι. Αρβανίτη -Το κάστρο του Παραλίου Άστρους Κυνουρίας πρώτες παρατηρήσεις, Αθήνα 2007
Η τρίτη παλιά φωτογραφία από το Άστρος της Θαλάσσης
Είναι έκδηλο στην περιοχή το 15 αιώνα υπήρχαν δύο διαφορετικά τοπογραφικά σημείαToastri και Astritzi (Laprici). Σε όλες τις παρακάτω αναφορές υπάρχει πάντοτε στα ενδότερα του κάμπου της Θυρέας το τοπογραφικό σημείο Toast(r)ι ,Toastri, Astro , που είναι το σημερινό Άστρος.
Στο παραπάνω χάρτη διακρίνονται στα ενδότερα ο οικισμός Toastri, που είναι το σημερινό Άστρος, το σημείο Laprici (Astritzi) που είναι το Κάστρο Παραλίου Άστρους και το νησί Stella που είναι η χερσόνησος του Παραλίου Άστρους . Σε διάφορες αναφορές του1516,1545,1547, 1570,1650 αναφέρονται το Toast(r)ι ,Toastri,σαν μεσογειακό τοπογραφικό σημείο και ανατολικά , νότια ανατολικά, βρίσκεται το τοπογραφικό σημείο Astritzi, Ostrici, Laprici σαν κάστρο και Stella σαν νησί. Σε τοπικά φυλλάδια λανθασμένα η αναφορά στους Ενετικούς χάρτες Stella για την χερσόνησο Παραλίου Άστρους (ήταν νησί πριν τον 5ο π.χ. αιώνα) ανεξήγητα και ατεκμηρίωτα συγχέεται με το κάστρο Estella ,που βρίσκεται στον Αγιάννη του Άστρους. Το κάστρο του Παραλίου Άστρους, δεν αναφέρεται από κανέναν ιστορικό μελετητή με το όνομα Estella (Εστέλλα), αλλά πολλοί ιστορικοί μελετητές συμφωνούν είναι το κάστρο Astritzi, Astrici, Ostrici, Laprici . Υπάρχουν αρκετοί Ενετικοί χάρτες που αναφέρουν την χερσόνησο με το όνομα Stella (Στέλλα) αλλά δεν υπάρχει χάρτης που αναφέρει την χερσόνησο η το κάστρο Παραλίου Άστρους με το όνομα Estella (Εστέλλα). Αυτονόητα άλλο είναι το νησί Stella , που είναι η χερσόνησος του Παραλίου Άστρους , και άλλο είναι το κάστρο Estella στον Αγιάννη.
«Κατά τα ανωτέρω ,έχουμε δύο διάφορα γεωγραφικά σημεία , το Άστρος και το Αστρίτσι» αναφέρει ο Ν.Φλούδας που συμφωνεί με το Ν.Βέη (Ν.Φλούδας Θυρεατικα Β. σελ 34,35,38).
ΟΝίκος Βέης(1883–1958) καθηγητής Πανεπιστημίου και Ακαδημαϊκός αναφέρει «έχομε κατ΄ επανάληψιν μνείας του Κυνουριακού αυτού πολίσματος» του Άστρους το 1256, 1320,1372,1374, 1407,1421 ,1435, 1463, 1467, 1471, 1481, υπάρχουν και άλλες.
«περί τον αιγιαλόν του άστρου εις το κάμπο της μαλεβής περί το χολοδομικόν’ και περί τον τόπον τον καλούμενον του αγίου νικολάου ,μοδίων εξακόσι (5) (γη) ‘ εν η εστί μονύδριον εις όνομα τιμώμενον αγίου του νικολάου και επικεκλιμένου φούσκα» Ανδρόνικου Β’ Παλαιολόγου το 1320 (Νίκος Βέης ,Μνείαι του Άστρους ,σελ 94)
«Eγράφη δια χειρός εμού εν τω Άστρω» 1372 και 1374 (σελ 96) («έχομε δύο κώδικες γραφέντας εν Άστρει») (σελ 97)
«Προς τον αιγιαλόν είναι το Άστρος ,πόλις ποτέ, τα νύν έρημον» Μελέτιος.Οι Αγιαννίτες αποκαλούσαν και αποκαλούν μέχρι σήμερα το Άστρος «Γιαλό» και τους Αστρεινούς «Γιαλίσιους».
Το 1516…« εν τω μνημείω τούτω λέγω,σημειούται toastri (= το Άστρος ) και Οstrici(= Αστρίτσι) … “Οθεν εξ όλων των προμνημονευθέντων μαρτυρίων, και άλλων τινων μεγαγενεστέρων χρόνων , ελέγχεται ότιτο Αστρίτσι είναι διάφορον του Άστρους τοπογραφικόν σημείον»( Νίκος Βέης ,Μνείαι του Άστρους σελ 98)
Επίσης σε αναφορές του Stefano Magno to 1463,1467,1469 και άλλων για τα κάστρα του Μορέως το 1471 αναφέρονται δύο τοπογραφικά σημεία (κάστρα) Astro και Astrici , Astro και Astritzi.( Ν.Φλούδας Θυρεατικα Β. σελ 38). Οι παραπάνω αναφορές «Astro» είναι για το κάστρο Εστέλλα στον Αγιάννη ,στην τοποθεσία Ξεροκάμπι,όπως αναφέρουν πειστικά ο Ν.Βέης και πολλοί άλλοι ιστορικοί μελετητές και οι αναφορές Astrici και Astritziείναι για το κάστρο Παραλίου Άστρους.
«Το 1471 αναγράφεται εις τας κτήσεις της Ενετίας το καλούμενο Άστρο (Astro)(Μπαρ,τ,Β.454, Ν.Φλούδας Θυρεατικα Β. σελ 30). Ενδιαφέρον είναι ο Δημήτριος Καρυτσιώτης στην διαθήκη του το 1819, 348 χρόνια αργότερα από το 1471, επίσης στα λατινικά αναφέρει «Astro» . «Αφήνω εις την πατρίδα μας (χωρίον μας) το κτίριον του σχολείου και την περιουσία του Άστρους (Astro) ως είναι»
Στα αρχεία της Βενετίας του 15ουαιώνα το 1407, αναφέρεται το κάστρο «Astritzi».. «και κύριος αυτού Lampridios» , (Ν.Βέης Μνείαι του άστρους ,σελ 97).Ο κύριος του κάστρουήταν ο Αγιαννίτης Λαμπρίδης( Lampridios),και για το λόγο αυτό θεωρείται η αναφορά του 1407 είναι για το Κάστρο Παραλίου Άστρους .Το Κάστρο Παραλίου Άστρουςπιθανά είναι το«Astritzi» των Ενετών,αλλά δεν συμφωνούν με αυτό όλοι οι ιστορικοί μελετητές. Από την παραπάνω αναφορά για τον Αγιαννίτη Λαμπρίδη κύριο του κάστρου , συμπεραίνουμε το«Astritzi», είναι το Κάστρο Παραλίου Άστρους.
Αναμφισβήτητα το «μεσογειακό τοπογραφικό σημείο» , που αναφέρεται σε πολλά κείμενα κα πολλούς χάρτες, Toast(r)ι (=Toasti) , Toastri , Astro , είναι σίγουρα το ιστορικόν Άστρος Κυνουρίας .
Στους παραπάνω χάρτες και σε άλλους διακρίνονται στα ενδότερα ο οικισμός Toastri, που είναι το σημερινό Άστρος, το σημείο Laprici (Astrici) που είναι το Κάστρο Παραλίου Άστρους και το νησί Stella που είναι η χερσόνησος του Παραλίου Άστρους .
Εύκολα συμπεραίνουμετο σημερινό Άστροςαναφέρεται στους Ενετικούς χάρτες και κείμενα του μεσαίωνα Toast(r)ι , Toastri και Astro. Η χερσόνησος του Παραλίου Άστρους αναφέρεται στους Ενετικούς χάρτες εσφαλμένα σαννησί Stella ( δεν γνωρίζουμε αν αναφέρεται σε κείμενα Stella, ήταν νησί πριν το 5ο αιώνα π.χ.) και το κάστρο Παραλίου Άστρους αναφέρεται Astrissi, Αstritzi, Astrici, Ostrici, Laprici. Όλοι οι ιστορικοί μελετητές συμφωνούν το κάστρο Εστέλλα στο Ξεροκάμπι στον Αγιάννη αναφέρεται Estella και Astro.
Άστρος «Το κλεινόν Άστυ» , Περήφανο και Καμαρωτό, Χρυσήλιον και Ιστορικόν.
Το Άστρος ονομάστηκε από τους κατοίκους της περιοχής Άστυ ( Πόλη)σαν το διάκριση με τους γύρω μικρούς οικισμούς .Άστυ (=πόλη ) ονομαζόταν η αρχαία πόλη Θυρέα ,το μητροπολιτικό κέντρο της περιοχής όπως αργότερα είναι το Άστρος ,και από τότε έμεινε το άστυ=πόλη στους κατοίκους. Οι Αστρεινοί αποκαλούν και σήμερα το οικισμό «Το Κλεινόν Άστυ». Από την Πόλη η το Άστυ προήλθε Toasti= Toast(r)ι,Toastri και το Astro και συμφωνούμε με την σοβαρά τεκμηριωμένη, λογική και έξυπνη άποψη το όνομα Άστρος προήλθε από το Άστυ=(Τoasti) Toast(r)ι . (Καραχάλιος, Ι. Κουσκουνάς ,Κ.Χασαπογιάννης ,Ι. Κακαβούλιας,Ν.Φλούδας Θυρεατικα Β. σελ24,25).
Με την ευκαιρία αναφέρομε η περιοχή «Άστρα», είναι η ακάλυπτη από δένδρα τοποθεσία που βρίσκεται βόρεια του Παραλίου Άστρους μέχρι το Ατσίγγανο, περίπου 250 στρέμματα, και την τοποθεσία κατείχαν οι κάτοικοι του Αγίου Ιωάννη. Κατά την Αγιαννίτικη παράδοση το όνομα της τοποθεσίας «Άστρα» , έδωσαν οι Αγιαννίτες που τις νύκτες τα καλοκαίρια έβοσκαν τα μεγάλα ζώα τους στον κάμπο και από το γυμνό από δένδρα κάμπο, μακριά από τις ελιές, έβλεπαν “την νύκτα τα άστρα του ουρανού” και έτσι η περιοχή ονομάσθηκε «Άστρα». Είναι ενδεικτικό το 2009 στο κτήμα της περιοχής του Δ.Κοψιαύτη, που είναι Αγιαννίτικο όνομα , βρέθηκαν αρχαιολογικά στοιχεία της Ρωμαϊκής περιόδου. Το όνομα Άστρα δεν αναφέρεται σαν οικισμός Άστρα από ιστορικούς μελετητές ,γιατί δεν υπάρχουν ιστορικά στοιχεία για οικισμό , αλλά αναφέρεται σαν τοποθεσία.(Ν.Φλούδας Θυρεατικά Β. σελ 47).
Πιθανόν είναι το όνομα της περιοχής Άστρα να προήλθε από τον γειτονικό οικισμό Άστρος που υπήρχε στα ενδότερα για χιλιάδες χρόνια. Επίσης ο κάμπος της Θυρέας αποκαλείτο από τους Αγιαννίτες και Αστρεινούς Άστρος η κάμπος του Άστρους και πιθανόν το Άστρος έγινε Άστρα. Τον μεσαίωνα μέχρι το 1832 και νωρίτερα δεν υπήρχε οικισμός στη σημερινή τοποθεσία του Παραλίου Άστρους και για το λόγο αυτό η περιοχή Άστρα νωρίτερα από το 1832 ανήκε αποκλειστικά στους Αγιαννίτες.Το Παράλιο Άστρος έκτισε ο Άκουρος και οι Αγιαννίτες από το 1832-1845 και το 1845 προσαρτήθηκε σαν καινούργιος οικισμός στο υπάρχοντα από το 1835 δήμο Θυρέας.
Βέβαια όλοι συμφωνούν και ο πρώτος επιστήμονας ιστορικός Θουκυδίδης , στην αρχαιότητα αναμφισβήτητα το όνομα της περιοχής ήτανΘυρεάτις Γη η Θυρέα και δεν υπάρχουν άλλες αναφορές με διαφορετικό όνομα.
Οι κάτοικοι είναι τα κράτη , μας λέει ο πρώτος επιστήμονας ιστορικός Θουκυδίδης, οι Αθηναίοι, Κορίνθιοι, Αργείοι, Λακεδαίμονες,…. Κυνουριείς , Θυρεάτες , Αστρεινοί , Αγιαννίτες και ονομάζουν οικισμούς , λιμάνια και περιοχές..…Αθήνα, Κόρινθος, Άργος, Σπάρτη,Κυνουρία ,Θυρέα, Άστρος, Αγιάννης …..
ΝικολάουΙ. Φλούδα–Θυρεατικά,ΆγιοςΙωάννης, ΜητρόπολιςΟικισμώνΘυρέας (Κυνουρίας), τόμοςΓ’, Αθήνα 1983
ΝικολάουΙ. Φλούδα–Θυρεατικά, ΆστροςΤοΧρυσήλιονκαιΙστορικόντόμοιΒ’, Αθήνα 1982
Leake, Travels in Morea
Το Άστρος της Θαλάσσης (οι χάρτες)
Το ιστορικόν Άστρος και ο ‘Αγιος Ιωάννης (Αγιάννης) είναι μία κοινότητα και το κυριότερο οι κάτοικοι είναι οι ίδιοι, είχαν για πολλούς αιώνες και έχουν μέχρι σήμερα. σπίτια στο Άστρος και στον Αγιάννη του Άστρους.
Στα ενδότερα του κάμπου της Θυρέας το τοπογραφικό σημείο Toastι σε χάρτη του 1571, που είναι το σημερινό Άστρος.
Από,Θανάση Π. Κωστάκη: Σύντομη γραμματική της Τσακώνικης Διαλέκτου (BT),1951«Από το Φρατζή,έκδοση Βόννης σ.159…..Και κατά αρχάς του θέρους του ς@μγ (=1435)…. αί είσιν αι κάτω γεγραμμέναι χώραι και πόλεις και κώμαι,Άστρον,άγιος Πέτρος , ΆγιοςΙωάννης, Πλαταμόνας (Σημερ.Πλάτανος),Μελίγον(σημερ.Μελιγού), Προάστειον (σημερ,Πραστός) ,Λεωνίδας (σημερ.Λεωνίδιον), Κυπαρισσία (σημερ.Κυπαρίσσι) ,Ρέοντας και Σίτανας (σημερ.Σίταινας)… Βλ.Σ.Λάμπρου,Μικταί Σελίδες , Αθήναι 1905 σ.416-419 και Φ.Κουκουλέ, Αθηνά 39 (1927) σ.122».
Ο Γεώργιος Φραντζής το 1435 επιβεβαιώνει η αναφορά του Πτολεμαίου 2ο μ.χ. αιώνα για το πόλισμα Άστρον είναι το σημερινό Άστρος , γιατί υπήρχε αδιάκοπα οικισμός στην περιοχή από την εποχή της πόλης Θυρέας. Το «Άστρον» του Φραντζή είναι αναμφισβήτητα το σημερινό Άστρος, που βρίσκεται στην ίδια τοποθεσία της αρχαίας πόλης Θυρέας και του πολίσματος Άστρου του Πτολεμαίου.
Η αναφορά του Φραντζή Άστρον είναι αναμφισβήτητα η πέμπτη αναφορά ,που πειστικά τοποθετεί το σημερινό Άστρος στην συγκεκριμένη τοποθεσία που βρίσκεται σήμερα, πρώτη ήταν του Χρονικού του Μορέως το 1256, «Castiello la Estella» (Kάστρο του Άστρους) και οι τρεις επίσημες αναφορές του 1293,1292,1320 του Βυζαντινού Αυτοκράτορα Aδρόνικου Β’ Παλαιολόγου (1259-1332 μ.χ.) Χρυσόβουλο (4) 1320 (σελ.114), «του άστρου εις τον κάμπον της μαλεβής». Αναμφισβήτητα υπήρχε οικισμός στο σημερινό Άστρος πριν χιλιάδες χρόνια από πολλές άλλες αναφορές .
Ο Νίκος Βέης (1883–1958) καθηγητής Πανεπιστημίου και Ακαδημαϊκός αναφέρει «έχομε κατ΄ επανάληψιν μνείας του Κυνουριακού αυτού πολίσματος» του Άστρους το 1256, 1320,1372,1374, 1407,1421 ,1435, 1463, 1467, 1471, 1481
Σίγουρα η αναφορά του Φραντζή είναι για το σημερινό Άστρος και δεν είναι για άλλον οικισμό, γιατί θα έπρεπε να αναφέρεται και το σημερινό Άστρος ,που ήταν ο μεγαλύτερος οικισμός στο κάμπο της Θυρέας, έστω με διαφορετικό όνομα ( όπως ο Φραντζής αναφέρει τον μικρότερο οικισμό Μελίγον (σημερ. Μελιγού ) .Αν υπήρχε οικισμός στην σημερινή τοποθεσία του Παραλίου Άστρους θα τον ανέφερε ο Φραντζής, αφού ανέφερε την Μελιγού και ταυτόχρονα ανέφερε το Άστρον για το σημερινό Άστρος. Απλά θα ανέφερε και τους δύο οικισμούς το Άστρος και το Παράλιο Άστρος , αν υπήρχε οικισμός στην σημερινή τοποθεσία του Παραλίου Άστρους . Στην σημερινή τοποθεσία του Άστρους τους μεσαιωνικούς χρόνους υπήρχε οικισμός σύμφωνα με το Νίκο Βέη και πολλές άλλες αναφορές . «Aλλά το Άστρος και Αστρίτσι δεν είναι εν και το αυτό σημείον» (σελ 97)., το 1516 οι αναφορές Toast(r)ι (=Toasti) , Toastri και Astro είναι για το σημερινό Άστρος και η αναφορά του Ανδρόνικου Β’Παλαιολόγου «του άστρου εις τον κάμπον της μαλεβής» και πολλές άλλες.
Επίσης το γεγονός ότι δεν αναφέρεται οικισμός με κανένα όνομα στην σημερινή τοποθεσία του Παραλίου Άστρους στους Τούρκικους φορολογικούς καταλόγους ,όπως συμφωνούν ιστορικοί μελετητές τότε δεν υπήρχε οικισμός στο Νησί και οι κάτοικοι από την αρχαιότητα στην συγκεκριμένη περιοχή προτιμούσαν τα ενδότερα, αυτό πρόσθετα επιβεβαιώνει ότι η αναφορά του Φραντζή το 1435 για το πόλισμα Άστρον είναι το σημερινό Άστρος .
Επίσης το Άστρον στην αναφορά του Φραντζή σίγουρα δεν είναι το Παράλιο Άστρος . Αν υπήρχε οικισμός το 1435 στο Παράλιο Άστρος ,κάτι θα υπήρχε και αργότερα έστω και ερείπια , αλλά δεν υπάρχουν τεκμήρια για οικισμό αυτή την μακρά χρονική περίοδο ,που ήταν μόνο το λιμάνι της περιοχής και το 1806 σύμφωνα με τον Leake «στη σκάλα (λιμάνι) υπάρχουν μια δεξαμενή, ένα χάνι, ένα πυργόσπιτο του (Τούρκου) φοροεισπράκτορα, και δύο τρεις μικρές αποθήκες» (Travels ,σελ 482). Επίσης ο Πάνος Ζαφειρόπουλος η Άκουρος, οικιστής του Παραλίου Άστρους αναφέρει και επιβεβαιώνει ” το ακατοίκητο τούτο μέρος”.
Διακρίνονται στα ενδότερα της Θυρεάτικης Γης τα χώρια του Πάρνωνα , Μελιγού και στο βάθος Αγιάννης του Άστρους. Ο Αγιάννης και η Μελιγού αναφέρονται από το Γεώργιο Φραντζη το 1435 και στους Τούρκικους καταλόγους το 1540.
Το Άστρος και το Παράλιο Άστρος δεν αναφέρονται για εκατοντάδες χρόνια στους Τούρκικους φορολογικούς καταλόγους , αλλά αναφέρονται τα άλλα μεγάλα ιστορικά χωριά. Ο λόγος που το Άστρος δεν αναφέρεται στους Τούρκικους φορολογικούς καταλόγους είναι ότι αναφερόταν ο Αγιάννης, που ήταν το μητροπολιτικό κέντρο της Θυρέας για εκατοντάδες χρόνια και ο Αγιάννης ήταν μία κοινότητα με το Άστρος , ήταν βασικά οι ίδιοι κάτοικοι, και ο Αγιάννης αναφερόταν επίσης σαν Άστρος και Αγιάννης του Άστρους. Οι Τούρκοι φορολογούσαν τους κατοίκους ,δεν υπήρχε τότε ΕΝΦΙΑ
Από, Venetians and Ottomans in SouthEast Peloponnese (15th*18th century).Dr, Evangelia Balta Director of Studies (Institute for Neohellenic Research/National Hellenic Research Foundation)
Πλυθησμός, Πρώτη Τουκοκρατία 1540-1685
Άγιος Ιωάννης (203), Αγιος Ιωάννης Θεολογος (107), Aγιος Πέτρος (300) , Βέρβενα (162), Δολιανά (49), Καστάνιτσα (494), Κορακοβούνι (25), Μελιγού (210), Πλάτανος (57), Πραστός (461), Τρεστενα (84) ,
Μερικοί διαβάζουν «όπως τουςσυμφέρει», αλλά ολόκληρη η αναφορά είναι σαφέστατη , πληρέστερη και ακριβέστατη. (άλλαξαν την καθιερωμένη σημασία των λέξεων, ανάλογα με το πώς τους συνέφερε).
Η αναφορά του Βυζαντινού ΑυτοκράτοραAνδρόνικου Β’ Παλαιολόγου(1259-1332 μ.χ. ) , ήταν Βυζαντινός Αυτοκράτορας (1282-1328) , είναι επίσημηαλλά το κυριότερο είναι σαφέστατη για την τοποθεσία,«περί τον αιγιαλόν του άστρου εις τον κάμπον της μαλεβής», στο «Ξεροκάμπι» του Αγιάννη του Άστρους.(Aδρόνικου Β’ ΠαλαιολόγουΧρυσόβουλο (4) 1320 σελ.114).
Παραχωρεί στη μονή Οδηγήτρια του Βροντοχίου στο Μυστρά και στον ηγούμενο Παχώμιο διάφορους τόπους μεταξύ αυτών «περί τον αιγιαλόν του άστρου εις το κάμπο της μαλεβής περί το χολοδομικόν’ και περί τον τόπον τον καλούμενον του αγίου νικολάου ,μοδίων εξακόσι (5) (γη) ‘ εν η εστί μονύδριον εις όνομα τιμώμενον αγίου του νικολάου και επικεκλιμένου φούσκα» Ανδρόνικου Β’ Παλαιολόγου το 1320 (Νίκος Βέης ,Μνείαι του Άστρους ,σελ 94).
Μερικοί μελετητές κόβουν περίεργα και παράξενα «εις τον κάμπον της μαλεβής» που περιγράφει ακριβέστατα την τοποθεσία και απλά αναφέρουν την ευρύτερη περιοχή «περί τον αιγιαλόν του άστρου» η αναφέρουν για διαφορετική τοποθεσία ,επειδή πιθανά δεν γνωρίζουν την τοποθεσία της γειτονικής μονής Μαλεβής η για τους λόγους τους.
Ολόκληρη η αναφορά του Φραντζή είναι σαφέστατη και πληρέστερη,
Καλό παράδειγμα , όπως στο περιεχόμενο «εις τον κάμπον της μαλεβής »περιγράφεται η ακριβής τοποθεσία, ολόκληρη η αναφορά του Φραντζή είναι σαφέστατη και πληρέστερη, δεν λέει Παράλιο Άστρος, έπρεπε να αναφέρει το Άστρος έστω με διαφορετικό όνομα , αναφέρει άλλους μικρότερους οικισμούς και τότε διαβάζοντας ολόκληρη την αναφορά φαίνεται αυταπόδεικτα «Άστρον» είναι σίγουρα το σημερινό Άστρος.Μονολεκτικά η αναφοράμε την επιλογή «το 1435 Άστρον του Φραντζή» , που ερμηνεύεται, όπως μας συμφέρει, περιέχει πολύ λιγότερα από ολόκληρη την αναφορά.
Το ίδιο η αναφορά του Κλαύδιου Πτολεμαίου «Άστρον» το 2ο αιώνα μ.χ , δεν περιγράφει την ακριβή τοποθεσία και ερμηνεύεται , επίσης όπως μας συμφέρει. Αλλά ολόκληρη η αναφορά είναι σαφέστερη και ακριβής, λέει από το Λεωνίδιο μέχρι το Ναύπλιο…Από , Το Άστρος της Θαλάσσης ,«Πρασιάνα γ λε_γ ΑργείαςΆστρον να λε δ Ινάχου ποτ.εκβολαί να λε γ η αρχή του ποταμού να λΝαυπλίαεπίνειον». Όλα τα άλλα είναι ερμηνείες.
Το ίδιο με την αναφορά (συμπέρασμα) η Εθνοσυνέλευση ονόμασε τον οικισμό Άστρος το 1823.
Μερικοί λανθασμένα ,ατεκμηρίωτα , ανεξήγητα και παράξενα αναφέρουν η Συνέλευση το 1823 ονόμασε τον οικισμό Άστρος, χωρίς να σχολιάζουν και αναφέρουν τα έγγραφα της Εθνοσυνέλευσης. Μερικές φορές απαιτείται και νομική κατάρτιση για να γίνουν αντιληπτά τα συνταγματικά κείμενα. Όλες οι αποφάσεις της Συνταγματικής Συνέλευσης έγιναν και έπρεπε να γίνουν γραπτά , ήταν Συνταγματική Συνέλευση, δεν ήταν καφενείο. Η Συνέλευση δεν αποφάσισε με κανένα έγγραφο για το όνομα Άστρος , απλά και αυτονόητα από την πρώτη ημέρα αναγκαστικά χρησιμοποίησεκαι επιβεβαίωσε επίσημα το υπάρχον από χιλιάδες χρόνια νωρίτερα όνομα του οικισμούΆστρος.
Η εθνοσυνέλευσημε τα πρώτα «εν Άστρει»έγγραφα και τα πρακτικά από την πρώτη ημέρα την 29ηΜαρτίου 1823,πριν σχεδόν αρχίσει η Συνέλευση και αργότερα μέχρι την τελευταία ημέρα σε όλες τις συνεδριάσεις με όλα τα έγγραφα, επιβεβαίωσε θεσμικά και συνταγματικά το Άστρος υπήρχε αναμφισβήτητα πριντην 29ηΜαρτίου 1823, και σύμφωνα με την νομική και επιστημονική ερμηνεία των εγγράφων σίγουρα δεν «ονόμασε» την 29ηΜαρτίου 1823 τον οικισμό Άστρος. Το συμπέρασμα η Συνέλευση το 1823 ονόμασε τον οικισμό Άστρος είναι έκδηλα και απλά μεγάλο λάθος
Ολόκληρη η αναφορά για τους Τούρκικους φορολογικούς καταλόγους είναι σαφέστατη και πληρέστερη,
Πλυθησμός,Πρώτη Τουκοκρατία1540-1685
Άγιος Ιωάννης (203), Αγιος Ιωάννης Θεολογος (107), Aγιος Πέτρος (300) , Βέρβενα (162), Δολιανά (49), Καστάνιτσα (494), Κορακοβούνι (25), Μελιγού (210), Πλάτανος (57), Πραστός (461), Τρέστενα (84) ,
Η σημερινή τοποθεσία του Παραλίου Άστρους για χιλιάδες χρόνια πριν το 1832 ήταν ακατοίκητη. Η χερσόνησος του Παραλίου Άστρους ήταν νησί μέχρι τον 5ο αιώνα π.χ., και έγινε σταδιακά χερσόνησος από τις προσχώσεις του ποταμού Τάνου. Φυσιολογικά αργότερα από το 5ο π.χ. αιώνα ” μέχρι τον 19ο αιώνα εκατέρωθεν της χερσονήσου υπήρχαν μικρολίμνες και βαλτώδεις εκτάσεις”(Από Σ.Ι.Αρβανίτη σελ 386 ) , από την “παλιόστερνα” , τοποθεσία της σημερινής κεντρικής πλατείας, μέχρι τον Ατσίγγανο και το Παλιόχανο. Το ίδιο αναφέρουν και άλλοι νεότεροι ιστορικοί μελετητές στην σημερινή κεντρική πλατεία μέχρι τον Ατσίγγανο υπήρχαν ” έλη και βούρλα” και ο τόπος γύρω από την χερσόνησο λεγόταν “Λιμνιώνας”,γιατί υπήρχαν στάσιμα νερά.
Το όνομα τηςσημερινής τοποθεσίας του Παραλίου Άστρους μέχρι το 1845 ήταν Σκάλα η Σκάλα του Άστρους και υπάγετο διοικητικά στο γειτονικό οικισμό Άστρος. Ο βουλευτής Κων. Ζαφειρόπουλος, πρώτος κάτοικος και οικιστής του Παραλίου Άστρους αναφέρει το 1823 «Την Σκάλαν του Άστρους » .“Σκάλα Άστρους ” αναφέρεται από την Πελοποννησιακή Γερουσία το 1822 και “σκάλα Άστρους” , “λιμάνι του Άστρους” από πολλούς άλλους ιστορικούς μελετητές . Ο Leake, αναφέρει το 1805 «στη σκάλα (=λιμάνι) υπάρχουν μια δεξαμενή (=παλιόστερνα) , ένα χάνι, ένα πυργόσπιτο του (Τούρκου) φοροεισπράκτορα, και δύο τρεις μικρές αποθήκες » και “Leaving the Scala of Astro= φεύγοντας από την Σκάλα του Άστρους ,(Leake,Travels in the Morea σελ 482, 485). ΟΟικιστής του Παραλίου Άστρους Πάνος Ζαφειρόπουλος η Άκουρος γνώριζε την τοποθεσία καλύτερα από όλους και σε αναφορά του στον Όθωνα επιβεβαιώνει και αναφέρει,το «ακατοίκητο τούτο μέρος» .
Το Παράλιο Άστρος έκτισε από το 1832-1845 ο Αγιαννίτης στρατηγός Πάνος Ζαφειρόπουλος , όπως τιμoύν με αδριάντα του στη κεντρική πλατεία οι Παραλιώτες , «ΟΙΚΙΣΤΗΣ ΤΟΥ ΠΑΡΑΛΙΟΥ ΑΣΤΡΟΥΣ». Ο οικισμός με το όνομα Παράλιο Άστρος προσαρτήθηκε στο δήμο Θυρέας το 1845. Παράλιον Άστρος Κυνουρίας . ΦΕΚ 32Α – 08/12/1845 .Ο οικισμός προσαρτάται στο δήμο Θυρέας.
Σύμφωνα με αναφορά του διακεκριμένου Αγιαννίτη Λογοθέτη έκτισε το σπίτι του στην χερσόνησο το 1832,που θεωρείται από πολλούς ιστορικούς μελετητές ένα από τα πρώτα σπίτια του οικισμού. Ο Λογοθέτης αργότερα από το 1845 αναφέρει μερικές φορές το καινούργιο οικισμό με το όνομα «παράλιο». Ο διακεκριμένος Αγιαννίτης Λογοθέτης, φίλος και συνεργάτης του Άκουρου και πρώτος πρόεδρος του δημοτικού συμβουλίου, ακολούθησε τον Άκουρο και αναφέρει μετά το 1854 για τα γεγονότα της εποχής , «έκτισε την οικίαν του ενταύθα κατά το έτος 1832» στο «Νησί» , που θεωρείται από τα πρώτα σπίτια του οικισμού, « ωκοδόμησαν εις το παράλιο Εργαστήρια » και « το έτος 1838… ήσαν τότε ολίγοι οι κατοικήσαντες εις παράλιο». Τον Λογοθέτη ακολούθησαν και άλλοι Αγιαννίτες και ο οικισμός άρχισε σιγά σιγά και δειλά να αναπτύσσεται. Δεν είναι τυχαίο που στον εκλογικό κατάλογο του 1871 της «Κοινοτ. Παραλίου Άστρους » αναφέρεται πρώτος ο Αγιαννίτης Αναστάσιος Πάσχος του Ιωάννου κτηματίας.
Είναι αυταπόδεικτο η αναφορά «Άστρον» του Φραντζή είναι για το σημερινό Άστρος, που υπήρχε το 2ο αιώνα μ.χ. στην αναφορά του Πτολεμαίου με το ίδιο όνομα Άστρον.
Οι κάτοικοι είναι τα κράτη , μας λέει ο πρώτος επιστήμονας ιστορικός Θουκυδίδης, οι Αθηναίοι, Κορίνθιοι, Αργείοι, Λακεδαίμονες,…. Κυνουριείς , Θυρεάτες , Αστρεινοί , Αγιαννίτες και ονομάζουν οικισμούς , λιμάνια και περιοχές..…Αθήνα, Κόρινθος, Άργος,Σπάρτη,Κυνουρία ,Θυρέα, Άστρος, Αγιάννης …..astrosgr.com – Γιάννης Κουρόγιωργας
Από το «Castiello la Estella» (Kάστρο του Άστρους) (1256), στο Αγιάννη του Άστρους, διακρίνεται στο βάθος μέρος της τοποθεσίας «Ξεροκάμπι», του «περί τον αιγιαλόν του άστρου εις τον κάμπον της μαλεβής». (Aνδρόνικος Β’ Παλαιολόγος). Η φωτογραφία από το φίλο και γείτονα μας στη παλιά “μητρόπολη του Αγιάννη Σουληνάρι” Θόδωρο Μαγκλή .
Από , Ιστορία του Άστρους και του Αγιάννη του Άστρους Κυνουρίας, διαλεκτά κείμενα.(2024)
Το κείμενο επίσης σε PDF έγγραφο στο σύνδεσμο παρακάτω.
Η αναφορά είναι επίσημη, του Βυζαντινού Αυτοκράτορα Aνδρόνικου Β’ Παλαιολόγου (1259-1332 μ.χ.),ήταν Βυζαντινός Αυτοκράτορας (1282-1328) , αλλά το κυριώτερο είναι σαφέστατη για την τοποθεσία,«περί τον αιγιαλόν του άστρου εις τον κάμπον της μαλεβής», στο «Ξεροκάμπι» του Αγιάννη του Άστρους.(Aνδρόνικου Β’ Παλαιολόγου Χρυσόβουλο (4) 1320 σελ.114), Η αναφερόμενη γη είναι το Ξεροκάμπι,στο κάμπο της γειτονικής μονής Μαλεβής , στον Αγιάνη του Άστρους κάτω από το κάστρο Εστέλλα (=Άστρους) .Εκτός από την συγκεκριμένη τοποθεσία «περί τον αιγιαλόν του του άστρου εις τον κάμπον της μαλεβής» στην συνέχεια αναφέρεται στα ενδότερα της ορεινής Κυνουρίας «περί τον τόπον τον λεγόμενον του αγίου νικολάου….. το επικεκλημένον φούσκα» και δεν αφήνει περιθώρια για ερμηνείες για άλλη τοποθεσία.Μερικοί μελετητές κόβουν περίεργα «εις τον κάμπον της μαλεβής» που περιγράφει ακριβέσττα την τοποθεσία και απλά αφέρουν την ευρύτερη περιοχή “περί τον αιγιαλόν του άστρου” η εσφαλμένα αναφέρουν για διαφορετική τοποθεσία,επειδή δεν γνωρίζουν την τοποθεσία της γειτονικής μονής Μαλεβής …..
Ιερά Μονή Κοιμήσεως Θεοτόκου Μαλεβής , βρίσκεται στα ανατολικά στο Ξεροκάμπι του Αγιάννη , «εις τον κάμπον της μαλεβής» ,ανάμεσα στον Αγιάννη του Άστρους και τον Άγιο Πέτρο.
Παρακάτω είναι η λεπτομερής αναφορά του Βυζαντινού Αυτοκράτορα Ανδρόνικου Β’ Παλαιολόγου και από τον Νίκο Βέη.
Παραχωρεί στη μονή Οδηγήτρια του Βροντοχίου στο Μυστρά και στον ηγούμενο Παχώμιο διάφορους τόπους μεταξύ αυτών «περί τον αιγιαλόν του άστρου εις το κάμπο της μαλεβής περί το χολοδομικόν’ και περί τον τόπον τον καλούμενον του αγίου νικολάου ,μοδίων εξακόσι (5) (γη) ‘ εν η εστί μονύδριον εις όνομα τιμώμενον αγίου του νικολάου και επικεκλιμένου φούσκα» Ανδρόνικου Β’ Παλαιολόγου το 1320 (Νίκος Βέης ,Μνείαι του Άστρους ,σελ 94).
: «…. έτι δε και την κατά μέρος ανωτέρω δηλουμένην γη των εξακοσίων μοδίων. ήγουν, την περί τον αιγιαλόν του άστρου την περι τον κάμπον της μαλεβής‘ την περί το χολοδομητικόν ,και την περί τον τόπον τον λεγόμενον του αγίου νικολάου , .. κατέχει δε ταύτην ωσαύτως και το ρηθέν μονύδριον του αγίου νικολάου το επικεκλημένον φούσκα μετά των ειρημένων πατοίκων αυτού’ και λοιπών δικαίου τούτων». (Aδρόνικος Β’ Παλαιολόγος, Χρυσόβουλο (4) 1320 σελ.114).
Ο Βυζαντινός Αυτοκράτορας επιβεβαιώνειτο όνομα της περιοχής είναιΆστρος (Αγιάννης), κάτω από το γειτονικό κάστρο «Castiello la Estella» (Kάστρο του Άστρους) , το οποίο πήρε το όνομα Εστέλλα από το Άστρος (όπως λεγόταν τότε ο Αγιάννης ).
Ο Γουλιέλμος Βιλλαρδουίνος έκτισε στον Άγιο Ιωάννη (Αγιάννη) Κυνουρίας, στη θέση «Ξεροκάμπι» (2 χλμ ) σε ένα απόκρημνο λόφο σαν μία «φυσική πυραμίδα» , «το κάστρον, όπερ καλείται «Castiello la Estella» (Kάστρο του Άστρους) (1256), προς ευκολωτέραν υποταγήν των γειτόνων Τσακώνων στη Σίταινα , Καστάνιτσα και Πραστό, εκεί που ήταν οι Τσάκωνες, «επάνω εις τα όρη » suso en law montanyas , όπως αναφέρεται στο Χρονικό του Μoρέως.
«Και όντως το Άστρος και κατά τους μεσαιωνικούς χρόνους ήτο διμερές … ο Άγιος Ιωάννης κατ αρχάς είχεν υπόστασιν σαν θερινή κατοικία των Αστρινών καλουμένηκαι (επάνω) Άστρος και Αγιάννης Άστρους,έπειτα δε κατέστη και αυτοτελές χωρίον ,ότε μετά την Άλωσιν της Βασιλευούσης …Και ακριβώς επί μεμονωμένου βουνού άνωθεν του Αγίου Ιωάννου (=Επάνω Άστρους) κείται … το Κάστρο τη Ωριάς …Κατά την εμήν γνώμην μετά τας ανωτέρω εξηγήσεις πιθανώτατα δυνάμεθα να ταυτίσωμεν το Κάστρο της Ωριάς του Πάρνωνος προς το Estella =Άστρος.(( Νίκο Α. Βέη , Μνείαι του Άστρουςσελ 99-100).
«Kεντρικός πύργος Άστρους» (Κάστρο Εστέλλα στον Αγιάννη) Από, Αναστάσιος Ι. Μπάλλας,Πελοποννησιακά, Τόμος ΚΓ Εταιρείας Πελοποννησιακών Σπουδών,Βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών Άστρος ( σ.209-210 Κάστρο Άστρους )
Ο Leake 500 χρόνια αργότερα επιβεβαιώνει την αναφορά του 1320 του Aδρόνικου Β’ Παλαιολόγου « την πεδιάδα του Άστρους» , που είναι το Ξεροκάμπι του Αγιάννη.
«Αυτός ο δρόμος φεύγει στα αριστερά του Eλληνικού φρουρίου (Κάστρου Εστέλλα=Άστρος) που είδα απότην πεδιάδα του Άστρους, (δηλαπό το Ξεροκάμπι) που βρίσκεται δύο μίλια πάνω από τα Αγιαννίτικα Καλύβια, μετά μπαίνει στο καλλιεργούμενο κάμπο του Ξεροκάμπι κοντά στον Αγιάννη».(Leake Travels in Morea,σελ 492
Όλοι συμφωνούν και ο Βυζαντινός Αυτοκράτορας Ανδρόνικος Β’ Παλαιολόγος το «Castiello la Estella» (Kάστρο του Άστρους) (1256), βρίσκεται στο Αγιάννη του Άστρους, στην τοποθεσία «Ξεροκάμπι», πάνω από του «άστρου εις τον κάμπον της μαλεβής» Το 1256 ο Γουλιέλμος Βιλλαρδουίνος έκτισε στον Άγιο Ιωάννη (Αγιάννη) Κυνουρίας στη θέση «Ξεροκάμπι» (2 χλμ ) σε ένα απόκρημνο λόφο σαν μία «φυσική πυραμίδα» «το κάστρον, όπερ καλείται»…«Castiello la Estella» (Kάστρο του Άστρους) (1256), » προς ευκολωτέραν υποταγήν των γειτόνων Τσακώνων στη Σίταινα , Καστάνιτσα και Πραστό, εκεί που ήταν οι Τσάκωνες , «επάνω εις τα όρη » suso en law montanyas , όπως αναφέρεται στο Χρονικό του Μορέως. (Η φωτογραφία από το φίλο και γείτονα μας στη παλιά “μητρόπολη του Αγιάννη Σουληνάρι” Θόδωρο Μαγκλή) .
Το ιστορικό Άστρος και ο ‘Αγιος Ιωάννης (Αγιάννης) είναι μία κοινότητα.
Το κάστρο Εστέλλα στον Αγιάννη , διακρίνεται σαν μακρυνό αστέρι «επάνω εις τα όρη » suso en law montanyas , όπως αναφέρεται στο Χρονικό του Μορέως. Στο βάθος ευθεία ο Αργολικός και στο κέντρο στο μικρό λόφο είναι το «νησί» που είναι το Κάστρο Παραλίου Άστρους .
Η πρώτη επίσημη αναφορά της πόλης με το όνομα «Άστρος» συναντάται σε χρυσόβουλο του έτους 1293 του αυτοκράτορα Ανδρόνικου Β’ Παλαιολόγου, « δι ού παρέχεται εις τον Μητροπολίτην Μονεμβασίας το αξίωμα του εξάρχου της Πελοποννήσου »… «μετά του αγίου θείον τέμενος,το καλούμενον Άστρος».
Αλλά υπάρχει και η αναφορά από τον Π.Δούκα, επίσης το 1292 συναντάται στο χρυσόβουλο Ανδρόνικου Β’ Παλαιολόγου «Από Άστρους εις Κωστάντζαν-Ζήτζινα ..» (Λακωνικά Α,1932 σ.54, Ν.Φλούδας Θυρεατικα Β. σελ 29).
Οι αναφορές του 1292 και 1293 δεν περικλείουν την ακριβή τοποθεσία για το Άστρος,αλλά επειδή ο ίδιος Βυζαντινός Αυτοκράτορας στην αναφορά του 1320 ,«την περί τον αιγιαλόν του άστρου εις τον κάμπον της μαλεβής» περιέχει την τοποθεσία,δηλ. ο Αγιάννης είναι το Άστρος, είναι αυτονόητο ο αυτοκράτορας γνώριζε το Άστρος, μιλούσε για το ίδιο Άστρος και επομένως οι αναφορές του 1292 και 1293 είναι για το σημερινό Άστρος .Αλλωστε τότε υπήρχε ο οικισμός στην περιοχή του κάμπου της Θυρέας σύμφωνα με άλλες αναφορές. «Aλλά το Άστρος και Αστρίτσι δεν είναι εν και το αυτό σημείον».( Νίκο Α. Βέη , Μνείαι του Άστρους. σελ 97).
Ο Νίκος Βέης (1883–1958) καθηγητής Πανεπιστημίου και Ακαδημαϊκός αναφέρει «έχομε κατ΄ επανάληψιν μνείας του Κυνουριακού αυτού πολίσματος» του Άστρους το 1256, 1320,1372,1374, 1407,1421 ,1435, 1463, 1467, 1471, 1481
Το ιστορικό Άστρος και ο ‘Αγιος Ιωάννης (Αγιάννης) είναι μία κοινότητα.
Οι κάτοικοι είναι τα κράτη , μας λέει ο πρώτος επιστήμονας ιστορικός του κόσμου Θουκυδίδης, οι Αθηναίοι, Κορίνθιοι, Αργείοι, Λακεδαίμονες… Κυνουριείς ,Θυρεάτες, Αστρεινοί, Αγιαννίτες και ονομάζουν οικισμούς , λιμάνια και περιοχές..…Αθήνα, Κόρινθος, Άργος, Σπαρτη, Κυνουρία ,Θυρέα, ….Άστρος,Αγιάννης ….. astrosgr.com – Γιάννης Κουρόγιωργας
« Κεντρικός πύργος Άστρους » , Κάστρο Εστέλλα=Άστρος στο Ξεροκάμπι του Αγιάννη του Άστρους. Η φωτογραφία είναι από, Αναστάσιος Ι. Μπάλλας ,Πελοποννησιακά, Τόμος ΚΓ Εταιρείας Πελοποννησιακών Σπουδών, Βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών Άστρος ( σ.209-210 Κάστρο Άστρους ),Κάστρα της Κυνουρίας-Κάστρα της Τσακωνιάς.
Από , Ιστορία του Άστρους και του Αγιάννη του Άστρους (2026).
Το κείμενο επίσης σε PDF έγγραφο στο σύνδεσμο παρακάτω
Όλοι οι ιστορικοί μελετητές και ο Βυζαντινός Αυτοκράτορας Ανδρόνικος Β’ Παλαιολόγος συμφωνούν το «Castiello la Estella», Kάστρο του Άστρους ,βρίσκεται στην τοποθεσία «Ξεροκάμπι» του Αγιάννη του Άστρους, πάνω από την «πεδιάδα του Άστρους», πάνω από του «άστρου εις τον κάμπον της μαλεβής».
Το κάστρο στο Ξεροκάμπι του Αγιάννη ,όταν χτίστηκε το 1256, ονομάστηκε φυσιολογικά από τον πρίγκηπα Βιλλεαρδουίνο,από την μητρόπολη της περιοχήςτον γειτονικό Αγιάννη (Άστρος) «Castiello la Estella» (Kάστρο του Άστρους).Η φυσιολογική ονομασία του κάστρου από τον Αγιάννη (Άστρος) πρόσθετα επιβεβαιώνει ο Άγιος Ιωάννης (Αγιάννης) πριν το 1256, όπως αναφέρουν διακεκριμένοι ιστορικοί μελετητές (Ν.Βέης και άλλοι ) , τους μεσαιωνικούς χρόνους τουλάχιστον για χίλια χρόνια περίπου 200 μ.χ. -1435 και αργότερα ,ονομάζετο επίσηςΆστρος, (επάνω) ΆστροςκαιΑγιάννης του Άστρους.Επίσης ο Βυζαντινός Αυτοκράτορας Ανδρόνικος Β’ Παλαιολόγος το 1320 επιβεβαιώνει το όνομα της περιοχής είναιΆστρος (Αγιάννης), «του άστρου εις τον κάμπον της Μαλεβής», κάτω από το γειτονικό κάστρο «Castiello la Estella» ,Kάστρο του Άστρους, το οποίο εύλογα πήρε το όνομα Εστέλλα από το Άστρος (όπως λεγόταν τότε ο Αγιάννης). Πεντακόσια χρόνια αργότερα από τον Aδρόνικο Β’ Παλαιολόγο , επίσης ο Leake το 1806αναφέρει και επιβεβαιώνει την ίδια πεδιάδα του Παλαιολόγου από το 1320 «του άστρου εις τον κάμπον της Μαλεβής», « την πεδιάδα του Άστρους» στο Ξεροκάμπι ,κοντά στον Αγιάννη του Άστρους.
Το 1256 ο Γουλιέλμος Βιλλεαρδουίνος έχτισε στον Άγιο Ιωάννη (Αγιάννη) Κυνουρίας, στη θέση «Ξεροκάμπι» (2 χλμ ) σε ένα απόκρημνο λόφο σαν μία «φυσική πυραμίδα» «το κάστρον, όπερ καλείται» «Castiello la Estella» (Kάστρο του Άστρους) (1256), προς ευκολοτέραν υποταγήν των γειτόνων Τσακώνων στη Σίταινα , Καστάνιτσα και Πραστό, εκεί που ήταν οι Τσάκωνες, «επάνω εις τα όρη » suso en law montanyas , όπως αναφέρεται στο Χρονικό του Μoρέως.Πάνω από το Ξεροκάμπι του Αγιάννη , “την πεδιάδα του Άστρους,”του άστρου εις τον κάμπον της μαλεβής».Το μνημείο προστατεύεται από τον Αρχαιολογικό Νόμο 3028/2002.
“Μετά λοιπόν από την μικράν πόλιν «Άστρον»,η οποία έκειτο το πρώτον (κατά τον 2ον μ.χ. αιώνα ) κάπου εις την πεδινήν Θυρέαν,δηλ. την σημερινήν πεδιάδα Άστρους,εμφανίζεται μικρόν κάστρον «Άστρον» εις τα όρη,την ορεινήν Θυρέαν,κατά το 1256 μ.χ.» (Ν.Φλούδας Θυρεατικα Β. σελ 28).
Ο Νίκος Βέης (1883; – 1958) Βυζαντινολόγος ιστορικός και νεοελληνιστής, καθηγητής Πανεπιστημίου και Ακαδημαϊκός αναφέρει το σημερινό Άστροςυπήρχε πριν το 1256και από το διμερέςΆστρος –Αγιάννη πήρε το όνομα του το κάστρο Εστέλλα =Άστρος στο Ξεροκάμπι του Αγιάννη. Αναμφισβήτητα το κάστρο στον Αγιάννη είναι το κάστρο Εστέλλα, του χρονικού του Μορέως.
« Τείχη της ακρόπολης του Άστρους » , Κάστρο Εστέλλα=Άστρος στο Ξεροκάμπι του Αγιάννη του Άστρους. Η φωτογραφία είναι από, Αναστάσιος Ι. Μπάλλας ,Πελοποννησιακά, Τόμος ΚΓ Εταιρείας Πελοποννησιακών Σπουδών, Βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών Άστρος ( σ.209-210 Κάστρο Άστρους ),Κάστρα της Κυνουρίας-Κάστρα της Τσακωνιάς.
Από, Νίκο Α. Βέη , Μνείαιτου Άστρους.
«Και δη εν τη αραγωνιακή παραλλαγή του Χρονικού του Μωρέως αναφέρεται ότι ο πρίγκιψ του Μωρέως Γουλιέλμος Βιλλαρδουίνος προς ευκολωτέραν υποταγήν των Τσακώνων έκτισε , τω 1256, το κάστρον, όπερ καλείται la Estella». Παραθέτω …Et le princep por mellor senyorear los fizo alli un castiello suso en las montanyas ,el qual se clama la Estella .Προφανώς το Estella τούτο… είναι το Άστρος» ( Μνείαιτου Άστρους σ.93)
«Όθεν το castiello la Estella (=Άστρος) πρέπει να αναζητήσωμε στα ενδότερα της Κυνουρίας « suso en las montanyas”.«Και όντως το Άστρος και κατά τους μεσαιωνικούς χρόνους ήτο διμερές… ο Άγιος Ιωάννης κατ αρχάς είχεν υπόστασιν σαν θερινή κατοικία των Αστρεινών καλουμένη και (επάνω) Άστρος και Αγιάννης Άστρους,έπειτα δε κατέστη και αυτοτελές χωρίον ,ότε μετά την Άλωσιν της Βασιλευούσης …Και ακριβώς επί μεμονωμένου βουνού άνωθεν του Αγίου Ιωάννου (=Επάνω Άστρους) κείται … το Κάστρο τη Ωριάς …Κατά την εμήν γνώμην μετά τας ανωτέρω εξηγήσεις πιθανώτατα δυνάμεθα να ταυτίσωμεν το Κάστρο της Ωριάς του Πάρνωνος προς το Estella =Άστρος.(σελ 99-100).
«εκείνου περί τον αιγιαλόν άστρου εις το κάμπο της Μαλεβής» Ανδρόνικου Β’Του Παλαιολόγου 1320» ( Μνείαιτου Άστρους σ.93)
ΑναστάσιοςΙ.Μπάλλας,Πελοποννησιακά, Τόμος ΚΓ Εταιρείας Πελοποννησιακών Σπουδών,Βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών Άστρος ( σ.209-210 Κάστρο Άστρους )
«Η σημαντικη αυτή οχύρωση είναι η Εστέλλα του Αραγωνικού Χρονικού το κάστρο έχτισε ο Βιλλαρδουίνος στο βόρειο άκρο του Πάρνωνα. Ειναι επίσης άλλο ένα από τα πολλά κάστρα της Ωριάς.Έχει περιγραφεί επαρκώς από τον Antoine Bon και τον Πέππα»
«Γνωρίζουμε ότι μετά την κατάκτηση της Μονεμβασίας ο Βιλλαρδουίνος έχτισε ένα κάστρο το 1256 πάνω στα βουνά για να ελέγχη τους Τσάκωνες. Η σχετική αναφορά στο «Βιβλίο των Άθλων» έχει ως εξής. Et le princep por mellor fenyorear los fizo alli un castiello suso en las montagnas, el qual se clama la Estella (Libro σ.49»
«Πρώτος το αναφέρει ο Leake Travels II σ.486 γράφοντας πως δύο μίλλια πάνω από τα Αγιαννίτικα καλύβια , στον καλλιεργημένο κάμπο του Ξηροκαμπιού υπάρχει ένα φρούριο Ελληνικό
Οι διακεκριμένοι ακαδημαϊκοί ιστορικοί μελετητές Νίκος Βέης , Σπ. Λάμπρος , Κ.Ρωμαίος, Αδαμ. Αδαμαντίου και Αναστάσιος Ι. Μπάλλας , και άλλοι τοποθέτησαν πειστικάτοκάστρο Εστέλλα του Αραγωνικού Χρονικού του Μορέως στο Ξεροκάμπι ανάμεσα στα χωριά Άγιος Ιωάννης και Άγιος Πέτρος. Επίσης πολλοί διακεκριμένοι καστρολόγοι πειστικά συμφωνούν με τα παραπάνω.
Ο Βυζαντινός Αυτοκράτορας Ανδρόνικος Β’ Παλαιολόγος το 1320 επιβεβαιώνει το όνομα της περιοχής είναιΆστρος (Αγιάννης), «περί τον αιγιαλόν του άστρου εις τον κάμπον της μαλεβής», στο «Ξεροκάμπι» του Αγιάννη του Άστρους, κάτω από το κάστρο Εστέλλα(=Άστρος).
Από το Κάστρο Άστρους «CastiellolaEstella» , διακρίνεται μέρος της «πεδιάδας του Άστρους» του Leake και «του άστρου εις τον κάμπον της μαλεβής» του Ανδρόνικου Παλαιολόγου ,το Ξεροκάμπι του Αγιάννη του Άστρους.
Ο Βυζαντινός ΑυτοκράτοραςΑνδρόνικος Β’ Παλαιολόγοςτο 1320 επιβεβαιώνειτο όνομα της περιοχής είναιΆστρος (Αγιάννης), κάτω από το κάστρο «CastiellolaEstella» (Kάστρο του Άστρους), «περί τον αιγιαλόν του άστρου εις τον κάμπον της μαλεβής» (Aδρόνικος Β’ Παλαιολόγος (1259-1332 μ.χ σελ.114.)
Αποδεικνύεται από την παραπάνω επίσημη αναφορά του Aδρόνικου Β’ Παλαιολόγου, το 1320 ο Αγιάννης ονομάζετο Άστρος , όπως επίσης αναφέρει και η αναφορα του 1256 του Χρονικού του Μωρέος για το κάστρο Εστέλλα (=Άστρος) , που βρισκόταν πολύ κοντά πάνω από το Ξεροκάμπι ,την «δηλουμένην γη των εξακοσίων μοδίων. ήγουν, περί τον αιγιαλόν του άστρου εις τον κάμπον της μαλεβής».
Πεντακόσια χρόνια αργότερα από τον Aδρόνικο Β’ Παλαιολόγο , επίσης ο Leake το 1805 αναφέρει και επιβεβαιώνει την ίδια πεδιάδα του Παλαιολόγου από το 1320 , « την πεδιάδα του Άστρους» στο Ξεροκάμπι , κοντά στον Αγιάννη του Άστρους.
«Αυτός ο δρόμος φεύγει στα αριστερά του Eλληνικού φρουρίου ( κάστρο Εστέλλα =Άστρος) που είδα από την πεδιάδα του Άστρους, (δηλ από το Ξεροκάμπι) που βρίσκεται δύο μίλια πάνω από τα Αγιαννίτικα Καλύβια, μετά μπαίνει στο καλλιεργούμενο κάμπο του Ξεροκάμπι κοντά στον Αγιάννη».(Leake Travels in Morea,σελ 492).
Πρόσφατα ο καθηγητής Π.Β.Φάκλαρης αναφέρει τοΚάστρο Estella =Άστρος σίγουρα βρίσκεται στο Ξεροκάμπι του Αγιάννη.
«Στον 13ο αι. ονομάζεται Άστρος (Estella)ένα κάστρο στην ενδοχώρα της Κυνουρίας που κτίστηκε από τους Φράγκους»… «Το 1256, … ο πρίγκηπας του Μορέως Γουλιέλμος Βιλλαρδουίνος , για να υποτάξει τους Τσάκωνες, έκτισε πάνω στα όρη (suso en las montanyas) ένα κάστρο που ονομαζότανla Estella,που αντιστοιχεί στην ονομασία Άστρος». “το κάστρο … φαίνεται ότι κυριαρχούσε στην περιοχή της Θυρεάτιδος, δηλ. του Άστρους κατά την περίοδο της Φραγκοκρατίας ” …” Ο Βέης υποστήριξε ότι θα λεγόταν Άστρος ,επειδή θα κατοικούσαν στην περιοχή αυτή κατά το θέρος οι κάτοικοι του Άστρους” , “πρέπει να θεωρηθεί βέβαιο ότι το κάστρο που κτίστηκε με την πρωτοβουλία του Βιλλαρδουίνου ,είναι αυτό της Ωριάς στο Ξεροκάμπτι” (Φάκλαρης , (2023) σελ 86,87).
«Προφανώς το Estella τούτο είναι το Άστρος» (Νίκο Α. Βέη , Μνείαιτου Άστρους. σελ 93 ).
Κάστρο Παραλίου Άστρους η των Ζαφειρόπουλων.
«Ήδη έλθωμεν εις το περί της θέσεως ζήτημα του κάστρου laEstella (=Άστρος )…..ως ρητώς μνημονεύει η αραγωνιακή παραλλαγή του Χρονικού του Μωρέως. Η τόσον δε ρητή μνεία περί του τόπου ,καθ’ όν ιδρύθη το φρούριον, δεν δύναται ν’αναφέρεται εις τα κατά την χερσόνησον του Άστρους περισωθέντα ,εν μέρει, μικρά οχυρωματικά έργα,άτινα και ανίσχυρα θα ήσαν προς τον σκοπόν του Βιλλαρδουίνου»(Νίκο Α. Βέη , Μνείαιτου Άστρους. σελ 99).
Σε διάφορες αναφορές και χάρτες του1516,1545,1547, 1570,1650 αναφέρονται το Toast(r)ι ,Toastri σαν μεσογειακό τοπογραφικό σημείο και ανατολικά , νότια ανατολικά, βρίσκεται το τοπογραφικό σημείο Astritzi, Ostrici, Laprici σαν κάστρο και Stella σαν νησί. Το αναφερόμενο μεσογειακό τοπογραφικό σημείο Toast(r)ι ,Toastri είναι αναμφισβήτητα το σημερινό Άστρος.
Σε τοπικά φυλλάδια και στο διαδίκτυο λανθασμένα και ατεκμηρίωτα η αναφορά στους Ενετικούς χάρτες Stella για την χερσόνησο Παραλίου Άστρους (ήταν νησί πριν τον 5ο π.χ. αιώνα) ανεξήγητα και ατεκμηρίωτα συγχέεται με το κάστρο Estella ,που βρίσκεται στον Αγιάννη του Άστρους. Το κάστρο του Παραλίου Άστρους, δεν αναφέρεται από κανέναν ιστορικό μελετητή με το όνομα Εστέλλα, αλλά πολλοί ιστορικοί μελετητές συμφωνούν είναι το κάστρο Astritzi, ,Astrici, Ostrici, Laprici . Υπάρχουν αρκετοί Ενετικοί χάρτες που αναφέρουν την χερσόνησο με το όνομα Stella (Στέλλα) αλλά δεν υπάρχει αναφορά η χάρτης που αναφέρει την χερσόνησο η το κάστρο Παραλίου Άστρους με το όνομα Estella (Εστέλλα). Αυτονόητα άλλο είναι το νησί Stella ,που είναι η χερσόνησος του Παραλίου Άστρουςκαι άλλο είναι το κάστρο Estella που βρίσκεται στον Ξεροκάμπι του Αγιάννη.
Το Κάστρο Παραλίου Άστρους δεν είναι το κάστρο Estella, και σίγουρα δεν το έκτισε το 1256 ο πρίγκιπας του Μορέως Γουλιέλμος Βιλλεαρδουίνος,όπως αυθαίρετα, λανθασμένα και ατεκμηρίωτα αναφέρεται σε φυλλάδια και στο διαδίκτυο. Δεν υπάρχουν ιστορικά στοιχεία, πειστικές τεκμηριωμένες ιστορικές μελέτες και αναφορές από κανένα ιστορικό μελετητή που να συνδέει το Κάστρο Παραλίου Άστρους με το κάστρο Εστέλλα και ταυτόχρονα το Κάστρο Παραλίου Άστρους αναφέρεται από ιστορικούς μελετητές πιθανά είναι το Αστρίτσι= «Astritzi» των Ενετών.(Ν.Βέης και άλλοι).
Η μελέτη των καταλοίπων του κάστρου επιτρέπει τη διάκριση δύο οικοδομικών φάσεων, πολύ αργότερα από το 1256 .Συμφωνούν όλοι οι ιστορικοί μελετητές και οι καστρολόγοι,η πρώτη οικοδομική φάση αφορά στην περίοδο του15ουαιώνα η αργότερα .Η δεύτερη οικοδομική περίοδος εντοπίζεται από το 1824 και 1825 από τους αδερφούς Ζαφειρόπουλους.
Όλοι οι ιστορικοί μελετητές συμφωνούν το Κάστρο Estella = Κάστρο Άστρους σίγουρα βρίσκεται στο Ξεροκάμπι του Αγιάννη. Η ονομασία και άλλου κάστρου της περιοχής που κτίστηκε πολύ αργότερα από το 1256,( όταν κτίστηκε το Κάστρο Άστρους στο Ξεροκάμπι του Αγιάννη) , με το ίδιο όνομα Kάστρο Άστρους ,εκτός ότι είναι σίγουρα λανθασμένη προκαλεί και αναμφισβήτητα αδικαιολόγητη σύγχυση στους αναγνώστες της ιστοριογραφίας.
Το κάστρο στο Ξεροκάμπι του Αγιάννη αναφέρεται με το όνομα ΚάστροΕστέλλα , Άστρος , ΚάστροΆστρουςηΚάστροτηςΩριάς και το κάστρο στο Παράλιο Άστρος αναφέρεται με το όνομα Κάστρο Παραλίου Άστρους η των Ζαφειρόπουλων.
Οι κάτοικοι είναι τα κράτη , μας λέει ο πρώτος επιστήμονας ιστορικός Θουκυδίδης, οι Αθηναίοι, Κορίνθιοι, Αργείοι, Λακεδαίμονες,…. Κυνουριείς , Θυρεάτες , Αστρεινοί , Αγιαννίτες και ονομάζουν οικισμούς , λιμάνια και περιοχές..…Αθήνα, Κόρινθος, Άργος,Σπάρτη,Κυνουρία ,Θυρέα, Άστρος, Αγιάννης …..astrosgr.com – Γιάννης Κουρόγιωργας
Το κάστρο Εστέλλα στον Αγιάννη , διακρίνεται σαν μακρυνό αστέρι «επάνω εις τα όρη » suso en law montanyas , όπως αναφέρεται στο Χρονικό του Μορέως. Στο βάθος ευθεία ο Αργολικός και στο κέντρο στο μικρό λόφο είναι το «νησί» που είναι το Κάστρο Παραλίου Άστρους .
Οι δύο φωτογραφίες για το Κάστρο Εστέλλα , που αναφέρεται «Κεντρικός πύργος Άστρους» είναι Από το Αναστάσιος Ι. Μπάλλας ,Πελοποννησιακά, Τόμος ΚΓ Εταιρείας Πελοποννησιακών Σπουδών,Βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών. Οι άλλες τρεις φωτογραφίες από το φίλο και γείτονα μας στη παλιά “μητρόπολη του Αγιάννη Σουληνάρι” Θόδωρο Μαγκλή .
Αρβανίτη Σμ., «Το κάστρο του Παραλίου Άστρους Κυνουρίας».
Ιωάννη Μ. Αρβανίτη – Από τις Πηγές του Λαού μας, τόμος A,Β, Αθήνα 1988
Νίκο Α. Βέη , Μνείαι του Άστρους Το τοπωνυμικό «Άρια»
Αναστάσιος Ι. Μπάλλας ,Πελοποννησιακά, Τόμος ΚΓ Εταιρείας Πελοποννησιακών Σπουδών,Βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών (Άστρος ( σ.209-210 )
Ι. Κακαβούλια, Ι. Κουσκουνά, Κ. Χασαπογιάννη –Θυρεάτις Γη, Αθήνα 1981
Φιλιππίδης Δ., «Κυνουρία», Ελληνική Παραδοσιακή Αρχιτεκτονική, Πελοπόννησος Α’, τ. 4, Αθήνα 1985, 170-173
Bees N. A., «Μνείαι του Άστρους κατά τους μέσους αιώνας», Byzantinische Zeitschrift 17 (1908), 92-105
Buchon A., Nouvelles recherches historiques sur la principauté française de Morée et ses hautes baronies, v. 1, Paris 1843, 397
Buchon A., Recherches historiques sur la principauté francaise de Morée et ses hautes baronies, v. 1, Paris 1845, 65
Bon A., La Morée franque. Recherches historiques, topographiques et archéologiques sur la Principauté d’Achaïe (1205-1430), Paris 1969, 73, 220, 280, 500, 515-516
Hopf Ch., Chroniques gréco-romanes inédites ou peu connues, publiées avec notes et tables généalogiques, Berlin, Weidmann, 1873, 202-203, 205-206
Zakythinos A., Le despotat grec de Morée. Histoire politique, Variorum Reprints, London 1975, 78,164,166
Όλοι συμφωνούν και ο Βυζαντινός Αυτοκράτορας Ανδρόνικος Β’ Παλαιολόγος το «CastiellolaEstella» (Kάστρο του Άστρους) (1256), βρίσκεται στο Αγιάννη του Άστρους, στην τοποθεσία «Ξεροκάμπι», πάνω από του «άστρου εις τον κάμπον της μαλεβής», πάνω από τη «πεδιάδα του Άστρους». Το 1256 ο Γουλιέλμος Βιλλαρδουίνος έκτισε στον Άγιο Ιωάννη (Αγιάννη) Κυνουρίας στη θέση «Ξεροκάμπι» (2 χλμ ) σε ένα απόκρημνο λόφο σαν μία «φυσική πυραμίδα» «το κάστρον, όπερ καλείται»…«CastiellolaEstella» Kάστρο του Άστρους, προς ευκολωτέραν υποταγήν των γειτόνων Τσακώνων στη Σίταινα , Καστάνιτσα και Πραστό, εκεί που ήταν οι Τσάκωνες , «επάνω εις τα όρη »susoenlawmontanyas , όπως αναφέρεται στο Χρονικό του Μορέως. (Η φωτογραφία από το φίλο και γείτονα μας στη παλιά “μητρόπολη του Αγιάννη Σουληνάρι” Θόδωρο Μαγκλή) .
Η αναφορά του Κλαύδιου Πτολεμαίου το 2ο αιώνα μ.χ. είναι η πρώτη αναφορά για το όνομα « Άστρον» ,που είναι σίγουρα το σημερινό Άστρος.
Το ιστορικόν Άστρος Κυνουρίαςαπέχει 170 χλμ από την Αθήνα , 200 χλμ από το αεροδρόμιο, και βρίσκεται στη δυτική παραλία του Αργολικού ,στα ενδότερα του κάμπου της Θυρέας,εκεί που ήτανη αρχαία πόλη Θυρέακαι αργότερα το πόλισμα Άστρον , νότια από την πρώτη πόλη της Ευρώπης το ιστορικό Άργος και την έδρα του Μυκηναϊκού πολιτισμού Μυκήνες. Ο Αγιάννης απέχει 17 χλμ. από το Άστρος και το Παράλιο Άστρος απέχει 4 χλμ από το Άστρος.
Στα ενδότερααπό την αρχαιότητα βρίσκονται το ιστορικόν Άργος και οι Μυκήνες , επίσης αργότερα στα ενδότερα βρίσκονται το Άστρος και το Λεωνίδιο, όπως διακρίνεται στο παραπάνω χάρτη.Στα νεότερα χρόνια επίσης στα ενδότερα βρίσκονται όλοι οι παλαιότεροι οικισμοί της περιοχής, ο γειτονικός Άγιος Ανδρέας, Κορακοβούνι ,Κούτρουφα ,Μελιγού ,Βέρβενα και Δολιανά.
Είναι έκδηλο όπως αναφέρουν πολλοί ιστορικοί μελετητές οι κάτοικοι στην αρχαιότητα και αργότερα προτιμούσαν τα ενδότερα. Δεν είναι τυχαίο διαχρονικά οι μεγαλύτεροι οικισμοί στην δυτική παραλία του Αργολικού βρίσκονται στα ενδότερα.
Από , Το Άστρος της Θαλάσσης ,«Πρασιάνα γ λε_γ Αργείας Άστρον να λε δ Ινάχου ποτ.εκβολαίνα λε γ η αρχή του ποταμού να λ Ναυπλίαεπίνειον»
Η πρώτη αναφοράγιατο όνομα«Άστρον» έγινε από τον Πτολεμαίο τον 2ο μ.χ. αιώνα, αλλά ο Πτολεμαίοςδεν αναφέρει τηνακριβή τοποθεσία του πολίσματος«Άστρον» , όπως είναι έκδηλο από την παραπάνω αναφορά. Από την αναφορά του Πτολεμαίου το Άστρονήταν κάπου από το Λεωνίδιο μέχρι το Ναύπλιο. Δεν υπάρχουν μέχρι σήμερα αξιόπιστα τεκμήρια που να συνδέουν το πόλισμα Άστρον με μία ακριβή και συγκεκριμένη τοποθεσία,παρά μόνο υπάρχουν ερμηνείες και συμπεράσματα.
Η σημερινή τοποθεσίατου Παραλίου Άστρουςγια χιλιάδες χρόνια πριν το 1832 ήταν ακατοίκητη.Η χερσόνησος του Παραλίου Άστρους ήταν νησί μέχρι τον 5ο αιώνα π.χ., και έγινε σταδιακά χερσόνησος από τις προσχώσεις του ποταμού Τάνου. Φυσιολογικά αργότερα από το 5ο π.χ. αιώνα αρχικά «μέχρι τον 19ο αιώνα εκατέρωθεν της χερσονήσου υπήρχαν μικρολίμνες και βαλτώδεις εκτάσεις» (Από Σ.Ι.Αρβανίτη σελ 386 ) , από την «παλιόστερνα» , βρισκόταν στην τοποθεσία της σημερινής κεντρικής πλατείας, μέχρι τον Ατσίγγανο και το Παλιόχανο. Το ίδιο αναφέρουν και άλλοι νεότεροι ιστορικοί μελετητές στην σημερινή κεντρική πλατεία μέχρι τον Ατσίγγανο υπήρχαν «έλη και βούρλα» και ο τόπος γύρω από την χερσόνησο λεγόταν μετά το 1845 από τους κατοίκους του και «Λιμνιώνας»,γιατί υπήρχαν μόνιμα στάσιμα νερά.
Η χερσόνησος ήταν βραχώδης και γυμνή από δένδρα, ήταν “έρημος βράχος”, η περιοχή γύρω από την χερσόνησο ήταν βαλτώδης, με έλη ,βούρλα και ακαλλιέργητες “αρμύρες”, δεν υπήρχαν πηγές με πόσιμο νερό η νερό για άρδευση στην ευρύτερη τοποθεσία και η τοποθεσία ήταν εύκολη προσβάσιμη στους πειρατές. Για τους λόγους αυτούς η σημερινή τοποθεσία του Παραλίου Άστρους ήταν “ακατοίκητο τούτο μέρος” για χιλιάδες χρόνια και ο οικισμός δεν αναφέρεται με κανένα όνομα στους Τούρκικους φορολογικούς καταλόγους του μεσαίωνακαι στην αναφορά του Φραντζή το 1435. Διαχρονικά οι κάτοικοι στην ευρύτερη περιοχή προτιμούσαν τα ενδότερα (Ν.Βέης και άλλοι) και όλοι οι υπάρχοντες οικισμοί της περιοχής ήταν διμερείς, Άστρος, Άγιος Ανδρέας, (από τον οικισμό Άγιο Ανδρέα ονομάστηκε το Λιμάνι του Άγιου Ανδρέα, βέβαια από τους οικισμούς ονομάζονται τα λιμάνια …) , Κορακοβούνι ,Μελιγού, Κούτρουφα ,Βέρβενα και Δολιανά.
Ο Leake (Travels in the Morea )το 1806 αναφέρει δεν υπήρχε οικισμός στην τοποθεσία του Παραλίου Άστρους και αναφέρει το όνομα της τοποθεσίας ήταν Scala of Astro (= Σκάλα του Άστρους), όπως επίσης αναφέρουν το 1823 ο βουλευτής και αργότερα οικιστής του Παραλίου Άστρους Κ.Ζαφειρόπουλος , το 1822 η Πελοποννησιακή Γερουσία και πολλοί άλλοι. ΟLeake αναφέρει «στη σκάλα (λιμάνι) υπάρχουν μια δεξαμενή, ένα χάνι, ένα πυργόσπιτο του (Τούρκου) φοροεισπράκτορα, και δύο τρεις μικρές αποθήκες» (Travels in the Morea σελ 482,485 ). Η τοποθεσία ήταν το λιμάνι της περιοχής για χιλιάδες χρόνια.
Το Παράλιο Άστρος έχτισε από το 1832-1845 ο Αγιαννίτης στρατηγός Πάνος Ζαφειρόπουλος η Άκουρος (περ. 1788 – 1847 η 1848 ) και οι αδελφοί του. Ο διακεκριμένος Αγιαννίτης Λογοθέτης, φίλος και συνεργάτης του Άκουρου και πρώτος πρόεδρος του δημοτικού συμβουλίου , ακολούθησε τον Άκουρο και αναφέρει μετά το 1854 για τα γεγονότα της εποχής, «έκτισε την οικίαν του ενταύθα κατά το έτος 1832» στο «Νησί» , που θεωρείται από τα πρώτα σπίτια του οικισμού, « ωκοδόμησαν εις το παράλιο Εργαστήρια» και « το έτος 1838… ήσαν τότε ολίγοι οι κατοικήσαντες εις παράλιο».ΦΕΚ 32Α – 08/12/1845.Ο οικισμός προσαρτάται στο δήμοΘυρέας.
Από, Νίκο Α. Βέη , Μνείαι του Άστρους. « οι διάφοροι πληθυσμοί οι διαιτώμενοι κατά τα παράλια της Θυρεάτιδος ηναγκάσθηκαν για τούτον η εκείνο τον λόγον να πήξωσι τας σταθεράς αυτών καλιάς κατά τα ενδότερα της Κυνουρίας » (σελ 100) και « του κλίματος αυτής μη επιτρέποντος την εν τω ιδίω τόπω χειμώνος και θέρους διατριβήν»… «αναγκάζονται ένεκεν των ελωδών πυρετών να αναβαίνωσιν εις τον Άγιον Ιωάννην»(σελ 99).
Είναι αναμφισβήτητο γεγονός και αναφέρεται από πολλούς ιστορικούς μελετητές στην αρχαιότητα οι κάτοικοι στην περιοχή κατοικούσαν στα ενδότερα από την εποχή της Θυρέας μέχρι το 1832 και αργότερα , για λόγους υγείας απέφευγαν τα έλη και προτιμούσαν τις βουνοπλαγιές που επίσης ήταν μακριά από τους πειρατές. (Ν.Βέης και άλλοι).Το αναμφισβήτητο αυτό γεγονός για χιλιάδες χρόνια, μας οδηγεί να αναζητήσουμε το πόλισμα Άστρον του Πτολεμαίου στα ενδότερα του κάμπου της Θυρέας, φυσιολογική συνέχεια της πόλης Θυρέας, εκεί στα ενδότερα του κάμπου που βρισκόταν η αρχαία πόλη Θυρέα.Άλλωστε στην αρχαιότητα η τοποθεσία που βρίσκεται το Παράλιο Άστρος είχε άλλη διαφορετική ονομασία από το πόλισμα Άστρον, που ήταν πιθανόν Πυράμια η Απόβαθμοι, όπως αναφέρουν ιστορικοί μελετητές.
Συμπεραίνουμε από τα παραπάνω και την τεκμηριωμένη αναφορά του Γεωργίου Φραντζή για το «Άστρον», το πόλισμα «Άστρον» του Πτολεμαίου βρισκόταν σαν συνέχεια της πόλης Θυρέας στο κάμπο της Θυρέας ,κοντά η εκεί που ήταν η αρχαία πόλη Θυρέα ,που είναι πολύ κοντά η στο σημερινό Άστρος . Αφού στη περιοχή αναμφισβήτητα στην αρχαιότητα στο συγκεκριμένο σημείο υπήρχε η αρχαία πόλη Θυρέα, είναι λογικό και πιθανό επίσης αργότερα αδιάκοπα να κατοικείται , όπως συνεχίζει να κατοικείται για χιλιάδες χρόνια μέχρι σήμερα.
Ο Φραντζής το 1435 αναφέρει το Άστρον και τον Άγιο Ιωάννη, αλλά δεν αναφέρει με κανένα όνομα το Παράλιο Άστρος
Από,Θανάση Π. Κωστάκη: Σύντομη γραμματική της Τσακώνικης Διαλέκτου (BT),1951«Από το Φρατζή, έκδοση Βόννης σ.159…..Και κατά αρχάς του θέρους του ς@μγ (=1435)…. αί είσιν αι κάτω γεγραμμέναι χώραι και πόλεις και κώμαι, Άστρον,άγιος Πέτρος, Άγιος Ιωάννης, Πλαταμόνας (Σημερ.Πλάτανος),Μελίγον (σημερ. Μελιγού), Προάστειον (σημερ,Πραστός) ,Λεωνίδας (σημερ.Λεωνίδιον), Κυπαρισσία (σημερ.Κυπαρίσσι) ,Ρέοντας και Σίτανας (σημερ.Σίταινας)… Βλ.Σ.Λάμπρου,Μικταί Σελίδες , Αθήναι 1905 σ.416-419 και Φ.Κουκουλέ, Αθηνά 39 (1927) σ.122»
Το ιστορικόν Άστρος Κυνουρίαςβρίσκεται στη δυτική παραλία του Αργολικού ,στα ενδότερα του κάμπου της Θυρέαςεκεί που διακρίνεταιη αρχαία πόλη Θυρέακαι ήταν αργότερα το πόλισμα Άστρον, νότια από την πρώτη πόλη της Ευρώπης το ιστορικό Άργος και την έδρα του Μυκηναϊκού πολιτισμού Μυκήνες.
Το ιστορικόν Άστρος Κυνουρίας βρίσκεται στη δυτική παραλία του Αργολικού , στα ενδότερα του κάμπου της Θυρέαςεκεί που διακρίνεται η αρχαία πόλη Θυρέα και ήταν αργότερα το πόλισμα Άστρον, νότια από την πρώτη πόλη της Ευρώπης το ιστορικό Άργος και την έδρα του Μυκηναϊκού πολιτισμού Μυκήνες.
Οι κάτοικοι είναι τα κράτη , μας λέει ο πρώτος επιστήμονας ιστορικός του κόσμου Θουκυδίδης, οι Αθηναίοι, Κορίνθιοι, Αργείοι, Λακεδαίμονες… Κυνουριείς ,Θυρεάτες, Αστρεινοί, Αγιαννίτες και ονομάζουν οικισμούς , λιμάνια και περιοχές..…Αθήνα, Κόρινθος, Άργος, Σπαρτη, Κυνουρία ,Θυρέα, Άστρος,Αγιάννης ….. astrosgr.com – Γιάννης Κουρόγιωργας
Η εμβληματική εικόνα του Bob Dylan και της Suze Rotolo κατά τη διάρκεια μιας φωτογράφησης για το θρυλικό άλμπουμ “The Freewheelin’ Bob Dylan” τον Φεβρουάριο του 1963 περικλείει μια στιγμή που θα καθόριζε τόσο τον καλλιτέχνη όσο και το κοινωνικό τοπίο της εποχής. Αυτή η φωτογραφία, που τραβήχτηκε από τον διάσημο φωτογράφο Don Hunstein, απαθανατίζει την οικεία και συμβολική σύνδεση μεταξύ των δύο μορφών, όχι μόνο ως ζευγάρι αλλά και ως πολιτιστικές εικόνες της δεκαετίας του 1960. Η εικόνα, που τραβήχτηκε στην καρδιά του Γκρίνουιτς Βίλατζ της Νέας Υόρκης, κατά τη διάρκεια μιας περιόδου έντονων πολιτικών και κοινωνικών αλλαγών, αντανακλά το πνεύμα της νεανικής εξέγερσης και της καλλιτεχνικής έκφρασης που χαρακτήριζε την εποχή.Το “The Freewheelin’ Bob Dylan” θεωρείται συχνά ως ένα από τα πιο σημαντικά άλμπουμ στην ιστορία της λαϊκής μουσικής και η φωτογραφία του Bob Dylan και της Suze Rotolo στους χιονισμένους δρόμους της Νέας Υόρκης έγινε μια οπτική αναπαράσταση του κινήματος της λαϊκής μουσικής. που κέρδιζε τότε έλξη. Η Suze Rotolo, μια ταλαντούχα καλλιτέχνης και ακτιβίστρια, δεν ήταν μόνο η μούσα του Bob Dylan αλλά και ένα βασικό πρόσωπο στην πρώιμη καριέρα του, επηρεάζοντας τη σύνθεση τραγουδιών και την κοσμοθεωρία του. Η εικόνα, με την ακατέργαστη απλότητά της, αποτυπώνει την ουσία της σχέσης τους, συμβολίζοντας τόσο την προσωπική τους σύνδεση όσο και τη μεγαλύτερη πολιτιστική αλλαγή που συνέβη στην Αμερική στις αρχές της δεκαετίας του 1960.Η Suze Rotolo, η οποία άσκησε σημαντική επιρροή στην πρώιμη γραφή του Dylan, ήταν μια καλλιτέχνης και ακτιβίστρια από μόνη της. Η σχέση της με τον Dylan στις αρχές της δεκαετίας του 1960 θεωρείται συχνά ως ένα σημαντικό κεφάλαιο στη ζωή του καλλιτέχνη, με την επιρροή της Rotolo να αντικατοπτρίζεται σε μερικά από τα πιο αξιομνημόνευτα τραγούδια του Dylan.
Το Νομπέλ Λογοτεχνίας για το έτος 2016 απονέμεται στον αμερικανό τραγουδοποιό και ποιητή Μπομπ Ντύλαν διότι «δημιούργησε νέους ποιητικούς εκφραστικούς τρόπους μέσα στη μεγάλη παράδοση του αμερικανικού τραγουδιού». Την ανακοίνωση έκανε το μεσημέρι της Πέμπτης 13 Οκτωβρίου, στη Στοκχόλμη, η μόνιμη γραμματέας της Σουηδικής Ακαδημίας Σάρα Ντάνιους. Σε ερώτηση δημοσιογράφου να τα όρια βράβευσης για το Νόμπελ Λογοτεχνίας διευρύνθηκαν η κ. Σάρα Ντάνιους δήλωσε: «Όχι, δεν τα έχουμε διευρύνει. Αν ανατρέξετε στην ιστορία του ποιητικού λόγου θα δείτε ότι και ο Όμηρος και η Σαπφώ συνέθεσαν ποιητικά έργα που απαγγέλλονταν και τραγουδιούνταν. Σήμερα διαβάζουμε τον Όμηρο. Με τον ίδιο τρόπο μπορούμε να διαβάζουμε και να ακούμε τα ποιήματα του Μπομπ Ντύλαν. Είναι ένας μεγάλος ποιητής στη μεγάλη παράδοση της αγγλόφωνης ποίησης».
“Μέσω του έργου του, ο Bob Dylan άλλαξε την ιδέα μας για το τι μπορεί να είναι η ποίηση και πώς μπορεί να λειτουργήσει.”«Αν οι άνθρωποι στον λογοτεχνικό κόσμο στενάζουν, πρέπει να τους υπενθυμίσουμε ότι οι θεοί δεν γράφουν, χορεύουν και τραγουδούν», είπε η Σουηδική Ακαδημία στην ομιλία της βράβευσης.
The Freewheelin’ Bob Dylan (1963), που τον εκτόξευσε στα αστέρια. Με κομμάτια όπως το “Blowin’ in the Wind” και το “A Hard Rain’s A-Gonna Fall”, το έργο του Dylan έγινε ο ύμνος μιας γενιάς που αναζητούσε κοινωνική αλλαγή.
Bob Dylan & Joan Baez
Η ισχυρή φωνή της Joan και η ακλόνητη δέσμευση για κοινωνική δικαιοσύνη έχουν εμπνεύσει γενιές.
Όταν η Joan Baez γνώρισε τον Dylan τον Απρίλιο του 1961, είχε ήδη κυκλοφορήσει το πρώτο της άλμπουμ και είχε αναγνωριστεί ως η «Βασίλισσα του Φολκ». Όταν άκουσε τον Dylan να ερμηνεύει το τραγούδι του “With God on Our Side”, η Baez είπε αργότερα: “Ποτέ δεν πίστευα ότι κάτι τόσο δυνατό θα μπορούσε να βγει από αυτόν τον μικρό φρύνο“. Τον Ιούλιο του 1963, η Baez κάλεσε τον Dylan να έρθει μαζί της στη σκηνή στο Newport Folk Festival, δημιουργώντας το σκηνικό για παρόμοια ντουέτα τα επόμενα δύο χρόνια. Την εποχή της περιοδείας του Dylan στο Ηνωμένο Βασίλειο το 1965, η ρομαντική τους σχέση είχε αρχίσει να σβήνει.
Tο τραγούδι του 1963 “Masters of War”, ένα από τα πιο δυνατά τραγούδια της εποχής “διαμαρτυρίας”.
Οι στίχοι του Dylan για το “Masters of War” είναι δυνατοί και αδυσώπητοι, και η σταθερή λαϊκή μουσική υπόκρουση του τραγουδιού κάνει το μήνυμα να φαίνεται ακόμα πιο έντονο. Ο Ντύλαν ήταν τόσο έκπληκτος από τους στίχους που χρησιμοποίησε που είπε: «Δεν έχω ξαναγράψει κάτι τέτοιο».
Ελάτε κύριοι του πολέμου
Εσείς που κατασκευάζετε τα μεγάλα όπλα
Εσείς που κατασκευάζετε τα αεροπλάνα του θανάτου
Εσύ που φτιάχνεις όλες τις βόμβες
Εσύ που κρύβεσαι πίσω από τοίχους
Εσύ που κρύβεσαι πίσω από τα θρανία
Θέλω μόνο να ξέρεις
Μπορώ να δω μέσα από τις μάσκες σου
Εσύ που δεν έκανες ποτέ τίποτα
…………………….
Όταν ο θάνατός σου παίρνει το τίμημα
Όλα τα λεφτά που έβγαλες
Δεν θα αγοράσει ποτέ πίσω την ψυχή σου
Και ελπίζω να πεθάνεις
Και ο θάνατός σου θα έρθει σύντομα
Θα ακολουθήσω την κασετίνα σου
Μέχρι το χλωμό απόγευμα
Και θα παρακολουθώ όσο είσαι χαμηλωμένος
Κάτω στο νεκροκρέβατό σου
Και θα σταθώ πάνω από τον τάφο σου
«Μέχρι να είμαι σίγουρος ότι είσαι νεκρός»
Ο Bob Dylan έγραψε το “Blowin’ in the Wind” σε δύο σύντομες στάσεις τον Απρίλιο του 1962. Αργότερα ισχυρίστηκε ότι συνέθεσε την αρχική έκδοση σε δύο στίχους σε περίπου 10 λεπτά, με τον μεσαίο στίχο να έρχεται λίγες εβδομάδες αργότερα. Ο Bob Cohen των New World Singers είπε στο RightWingBob.com ότι η μελωδία βασίστηκε σε ένα παραδοσιακό πνευματικό – “No More Auction Block For Me” – που το συγκρότημα συμπεριέλαβε στο ρεπερτόριό του.
Όταν ο Dylan έκανε το ντεμπούτο του στην αρχική έκδοση σε δύο στίχους στο Gerde’s Folk City εκείνο τον μήνα, ξεκίνησε προσπαθώντας να εξηγήσει τι δεν ήταν το τραγούδι. “Αυτό εδώ δεν είναι ένα τραγούδι διαμαρτυρίας ή κάτι τέτοιο, γιατί δεν γράφω τραγούδια διαμαρτυρίας”, είπε, στο “Revolution in the Air“.«Το γράφω απλώς ως κάτι που πρέπει να ειπωθεί, για κάποιον, από κάποιον». Ωστόσο, στο Sing Out! Στη συνέντευξη, είπε ότι “μερικοί από τους μεγαλύτερους εγκληματίες είναι αυτοί που γυρίζουν το κεφάλι τους μακριά όταν βλέπουν λάθος και ξέρουν ότι είναι λάθος. Είμαι μόλις 21 ετών και ξέρω ότι έχουν γίνει πάρα πολλοί πόλεμοι”.
Εκείνο το καλοκαίρι, σε μια συνέντευξη στο περιοδικό λαϊκής μουσικής, Sing Out!, ο Dylan προσπάθησε να εξηγήσει το νόημα των στίχων του τραγουδιού. «Δεν μπορώ να πω πολλά για αυτό το τραγούδι εκτός από το ότι η απάντηση φυσάει στον άνεμο», είπε, στο «Revolution in the Air». “Δεν υπάρχει σε κανένα βιβλίο ή ταινία ή τηλεοπτική εκπομπή ή ομάδα συζήτησης.”
Είτε το ήθελε είτε όχι, το “Blowin’ in the Wind” έγινε γρήγορα ένα τραγούδι διαμαρτυρίας. «Θα συνεχίσουμε να το τραγουδάμε στο Μισισιπή το 1963-64 όπου έγινε ύμνος για τα πολιτικά δικαιώματα», θυμάται ο Μπομπ Κοέν στο RightWingBob.com. Ο Κοέν ένιωσε ότι το τραγούδι “αντανακλούσε αυτή τη λαχτάρα για δικαιοσύνη και ειρήνη. Ότι οι απαντήσεις φυσούν ή πνέουν στον άνεμο.”
Το σήμα του “Blowin’ in the Wind” ως τραγούδι διαμαρτυρίας ήρθε τον Αύγουστο του 1963 κατά τη διάρκεια της Πορείας στην Ουάσιγκτον για τις θέσεις εργασίας και την ελευθερία — το ίδιο εμβληματικό γεγονός όπου ο αιδεσιμότατος Μάρτιν Λούθερ Κινγκ έδωσε την περίφημη ομιλία του “I Have a Dream”. . Ο Peter, ο Paul και η Mary ερμήνευσαν το τραγούδι στα σκαλιά του Lincoln Memorial αφού παρουσιάστηκαν σε ένα πλήθος άνω των 250.000 ατόμων από τον ηθοποιό και ακτιβιστή Ossie Davis. «Και τώρα, μια ομάδα τραγουδιστών που ήρθαν να βοηθήσουν να εκφράσουν με τραγούδια τι είναι αυτή η σπουδαία συνάντηση», είπε ο Ντέιβις ως εισαγωγή πριν το τρίο ξεκινήσει στο τραγούδι του Ντύλαν (μέσω YouTube). Ακόμα κι έτσι, ο Dylan συνέχισε να αρνείται οποιοδήποτε πολιτικό νόημα στη μελωδία του. «Δεν έχω πολιτική τάση», είπε σε δημοσιογράφο (μέσω του «Revolution in the Air»). «Το «φυσάει στον άνεμο» ήταν απλώς ένα συναίσθημα που ένιωσα επειδή ένιωθα έτσι».
“Δεν μπορώ να πω πολλά για αυτό το τραγούδι εκτός από το ότι η απάντηση φυσάει στον άνεμο… Αλλά το μόνο πρόβλημα είναι ότι κανείς δεν παίρνει την απάντηση όταν πέφτει, οπότε δεν μπορούν να το δουν και να το γνωρίσουν πολλοί άνθρωποι… και μετά πετάει ξανά… Εξακολουθώ να λέω ότι μερικοί από τους μεγαλύτερους εγκληματίες είναι αυτοί που γυρίζουν το κεφάλι τους μακριά όταν βλέπουν λάθος και ξέρουν ότι είναι λάθος. Είμαι μόλις 21 χρονών και ξέρω ότι έχουν γίνει πάρα πολλοί πόλεμοι… Εσείς οι άνω των 21, είστε μεγαλύτεροι και πιο έξυπνοι.”
Πόσους δρόμους πρέπει να περπατήσει ένας άνθρωπος
Πριν τον πεις άντρα;
Πόσες θάλασσες πρέπει να σαλπάρει ένα λευκό περιστέρι
Πριν κοιμηθεί στην άμμο;
Ναι, και πόσες φορές πρέπει να πετάξουν οι οβίδες
Πριν απαγορευτούν για πάντα;
Η απάντηση, φίλε μου, φυσάει στον άνεμο
Η απάντηση φυσάει στον άνεμο
Ναι, και πόσα χρόνια πρέπει να υπάρχει ένα βουνό
Πριν ξεπλυθεί στη θάλασσα;
Και πόσα χρόνια μπορεί να υπάρχουν κάποιοι άνθρωποι
Πριν τους επιτραπεί να είναι ελεύθεροι;
Ναι, και πόσες φορές μπορεί ένας άνθρωπος να γυρίσει το κεφάλι του
Και προσποιείται ότι απλά δεν βλέπει;
Η απάντηση, φίλε μου, φυσάει στον άνεμο
Η απάντηση φυσάει στον άνεμο
Ναι, και πόσες φορές πρέπει ένας άντρας να κοιτάξει ψηλά
Πριν προλάβει να δει τον ουρανό;
Και πόσα αυτιά πρέπει να έχει ένας άνθρωπος
Πριν προλάβει να ακούσει τους ανθρώπους να κλαίνε;
Ναι, και πόσοι θάνατοι θα χρειαστούν μέχρι να το μάθει
Ότι έχουν πεθάνει πάρα πολλοί άνθρωποι;
Η απάντηση, φίλε μου, φυσάει στον άνεμο
Η απάντηση φυσάει στον άνεμο
Ο Bob Dylan, γεννημένος ως Robert Zimmerman στις 24 Μαΐου 1941, στο Duluth της Μινεσότα, είναι μια από τις πιο σημαίνουσες και μεταμορφωτικές φιγούρες στην ιστορία της μουσικής. Εμφανιζόμενος στις αρχές της δεκαετίας του 1960, ο Dylan ήταν μια κεντρική φιγούρα στην αναβίωση της λαϊκής μουσικής, αλλά ο αντίκτυπός του εκτείνεται πολύ πέρα από οποιοδήποτε είδος. Γνωστός για τους βαθιούς στίχους του, οι οποίοι συχνά άγγιζαν κοινωνικά, πολιτικά και φιλοσοφικά θέματα, ο Dylan έγινε γρήγορα φωνή για μια γενιά, ειδικά με τραγούδια όπως τα “Blowin’ in the Wind” και “The Times They Are A-Changin”. Αυτοί οι ύμνοι των πολιτικών δικαιωμάτων της δεκαετίας του 1960 και τα αντιπολεμικά κινήματα εδραίωσαν τη θέση του Dylan ως πολιτιστική εικόνα.
Η καριέρα του Dylan εξελίχθηκε με εκπληκτικούς τρόπους, από τις λαϊκές του ρίζες έως τον πρωτοποριακό του ηλεκτρισμένο ροκ ήχο στο *Highway 61 Revisited* (1965), το οποίο περιλάμβανε το θρυλικό τραγούδι “Like a Rolling Stone”. Αυτή η αλλαγή σηματοδότησε μια καμπή στην καριέρα του, με πολλούς θαυμαστές να αποδοκιμάζουν αρχικά την αποχώρησή του από τη λαϊκή μουσική, αλλά τελικά εδραίωσε τη θέση του ως καινοτόμου ροκ. Η ικανότητά του να εξελίσσεται μουσικά, συνδυάζοντας ροκ, φολκ, μπλουζ, ακόμη και στοιχεία της κάντρι, τον έχει κρατήσει επίκαιρο για πάνω από έξι δεκαετίες.
Πέρα από τη μουσική του, η επιρροή του Dylan καλύπτει τη λογοτεχνία, την ποίηση και τη λαϊκή κουλτούρα. Οι στίχοι του έχουν επαινεθεί για τη λογοτεχνική τους ποιότητα, χαρίζοντας του το Νόμπελ Λογοτεχνίας το 2016. Άλμπουμ όπως *Blonde on Blonde* (1966), *Blood on the Tracks* (1975) και *Time Out of Mind* (1997) ) παρουσιάζει τη συνεχιζόμενη καλλιτεχνική του ανάπτυξη. Η αινιγματική προσωπικότητα και η συνεχής επανεφεύρεση του Ντύλαν τον έχουν κάνει μια μυστηριώδη φιγούρα, αλλά ο τεράστιος κατάλογος έργων του, που εκτείνεται σε πάνω από 50 χρόνια, διασφαλίζει την κληρονομιά του ως έναν από τους μεγαλύτερους τραγουδοποιούς και ερμηνευτές στην ιστορία.
Η Θυρέα ήταν θρύλος τουλάχιστον από το 1500 π.χ. ηνωρίτερααφού οι Δαναοί είχαν εγκατασταθεί στο Άργος από το 2,800-2000 και από τους Δαναούς προέρχοντο οι Θυρεάτες, που λογικά ήρθαν στη Θυρέα τουλάχιστον πριν το 2,000, σίγουρα ήταν θρύλος πολύ πριν το Τρωϊκό πόλεμο (1250-1240 π.χ.)“Θυρέας Όμηρος μεν ουκ ωνόμασεν, οι δ’ άλλοι θρυλούσι”Στράβων 376 (Θυεράτις Γη σελ 23).
Το ιστορικόν Άστρος είναι συνέχεια της αρχαίας πόληςΘυρέας και η πόλη Θυρέα και αργότερα το πόλισμα Άστρον ήταν στα ενδότερα του κάμπου Θυρέας ,στην σημερινή τοποθεσία του Άστρους .Το 1823το Άστρος το βρήκαν εκεί,«Εν Άστρει τη 29 Μαρτίου 1823 και γ’ της Ανεξαρτησίας »οι πληρεξούσιοι της Εθνοσυνέλευσης και ο Κολοκοτρώνης, υπήρχε αναμφισβήτητα πολλούς αιώνες πριν το 1823 , η διακήρυξη της Εθνοσυνέλευσης«Εξεδόθη εν Άστρει εντός του Μουσείου Καρυτσιώτη» και «η Εθνοσυνέλευση της απελευθερωμένης Ελλάδας συνήλθε στο Άστρος».
Το ιστορικόν Άστρος και ο ‘Αγιος Ιωάννης (Αγιάννης) Κυνουρίας είναι μία κοινότητακαι το κυριότερο οι κάτοικοι είναι οι ίδιοι, είχαν για πολλούς αιώνες και έχουν μέχρι σήμερα σπίτια στον Άστρος και στον Αγιάννη του Άστρους. «Και όντως το Άστροςκαι κατά τους μεσαιωνικούς χρόνους ήτο διμερές… ο Άγιος Ιωάννης κατ αρχάς είχεν υπόστασιν σαν θερινή κατοικία των Αστρεινών καλουμένη και (επάνω) Άστρος και Αγιάννης Άστρους, …Και ακριβώς επί μεμονωμένου βουνού άνωθεν του Αγίου Ιωάννου (=Επάνω Άστρους) κείται … το Κάστρο τη Ωριάς …Κατά την εμήν γνώμην μετά τας ανωτέρω εξηγήσεις πιθανώτατα δυνάμεθανα ταυτίσωμεν το Κάστροτης Ωριάς του Πάρνωνος προςτο Estella =Άστρος.(Νίκο Α. Βέη , Μνείαιτου Άστρους.σελ 99,100 ).«Προφανώς το Estella τούτοείναι το Άστρος»(Νίκο Α. Βέη , Μνείαιτου Άστρους.σελ 93 ).Οι κάτοικοι του Αγιάννη λέγονται “Αγιαννίτες” και αποκαλούσαν το Άστρος επίσης “Γιαλό” και τους Αστρεινούς “Γιαλίσιους”, γιατί οι Αστρεινοί κατοικούσαν στα ενδότερα του “κάμπου” Θυρέας , κοντά στην παραλία (αιγιαλό) “τα’Αγιαννίτικα λεγόμενα καλύβια εις το Άστρος”.
Για χιλιάδες χρόνια , τουλάχιστον από το 1,500 π.χ ., στα ενδότερα του κάμπου της Θυρέας αδιάκοπα υπήρχε οικισμός και το ιστορικόν Άστρος Κυνουρίας αναμφισβήτητα υπήρχε για πολλούς αιώνες πριν το 1823 . Η Θυρέα ήταν θρύλος πριν το Τρωϊκό πόλεμο
Το Άστρος ονομάστηκε από τους κατοίκους της περιοχής Άστυ( Πόλη) , σαν διάκριση με τους γύρω μικρότερους οικισμούς .Άστυ (=πόλη ) ονομάζετο αρχικά στην περιοχή η αρχαία πόλη Θυρέα ,το μητροπολιτικό κέντρο της περιοχής στην αρχαιότητα , όπως αργότερα το Άστρος είναι το μητροπολιτικό κέντρο της περιοχής μέχρι σήμερα και από την αρχαιότητα έμεινε αδιάκοπα στους κατοίκους το Άστυ(=πόλη).Οι Αστρεινοί αποκαλούν και σήμερα το οικισμό «Το κλεινόν Άστυ». Από το Άστυ, προήλθε Toasti= Toast(r)ι, Toastri και το Astro και συμφωνούμε με την σοβαρά τεκμηριωμένη, λογική και έξυπνη άποψη το όνομα Άστρος προήλθε από το Άστυ= (Τoasti) Toast(r)ι ,Astro (Καραχάλιος, Ι. Κουσκουνάς ,Κ.Χασαπογιάννης ,Ι. Κακαβούλιας, Ν.Φλούδας Θυρεατικα Β. σελ 24,25).
Ο Θουκυδίδης ,ο πρώτος επιστήμονας Ιστορικός του κόσμου, και ο Ηρόδοτος , αναφέρουν η Θυρεάτις Γη ( Θυρέα) υπήρχε πριν 3,000 χρόνια . Ο Ηρόδοτος αναφέρει την Θυρέα στα τέλη του 11ου αι. π.Χ. αιώνα ,που από τότε ήταν για χιλιάδες χρόνια το μήλο της έριδος μεταξύ των Αργείων και των Λακεδαιμονίων.
Γεωγραφικά η περιοχή της Κυνουρίας στην αρχαιότητα χωρίζεται σε δύο μεγάλες ενότητες. Στη βόρεια Κυνουρία , στα αρχαία χρόνια αντιστοιχούσε στην περιοχή της Θυρεάτιδας Γης η την περιοχή Θυρέας. Στη περιοχή Θυρέας βρισκόταν το μητροπολιτικό κέντρο της περιοχής, που ήταν ο κύριοτερος οικισμός της περιοχής το άστυ ( πόλη) Θυρέα και δευτερεύοντες η Ανθήνη, η Νηρίδα, η Εύα και αργότερα τουλάχιστον από το 2.μ,χ αιώνα το Άστρος. Στο νότιοαντιστοιχούσε στη χώρα των Πρασιών, στην οποία υπήρχε ο κύριος οικισμός Πρασιαί και οι δευτερεύοντες Τυρός και Γλυππία.
Οι Αιγινήτες στην αρχή του Πελοποννησιακού πολέμου καταδιώχθηκαν από την πατρίδα τους από τους Αθηναίους και διασκωρπήθηκαν όπου μπορούσαν σε ολόκληρη την Ελλάδα. Μερικοί εγκαταστάθηκαν στην Θυρέα, που τους παραχώρησαν οι Λακεδαιμόνιοι, και άρχισαν να οχυρώνονται στη σημερινή χερσόνησο του Παραλίου Άστρους, γιατί γνώριζαν τους Αθηναίους. Αλλά το 424 π.χ.ο Αθηναίος στρατηγός Νικίας τους καταδίωξε πάλι από τη χερσόνησο του Παραλίου Άστρους και οι Αιγινήτες κατέφυγαν στην γειτονική οχυρωμένη αρχαία πόλη Θυρέα, εγκαταλείποντας τα οχυρά και μισοτελειωμένα τείχη.
Μερικοί Αιγινήτες, αφού δεν είχαν πατρίδα, κατέφυγαν στα βουνά και μερικοί εγκαταστάθηκαν στον Πλάτανο και στο Αγιάννη. Υπάρχει η εκδοχή ο Αγιάννης πήρε το όνομα από τους Αγιαννίτες , που προήλθε από τους Αιγινήτες.
Ο Θουκυδίδης αναφέρεται στην αρχαία πόλη Θυρέα ,που επίσης ήταν οχυρωμένη (Θουκυδίδης 4,56,4,57 )“πάση την στρατιά και αιρούσι Θυρέαν.Και την τε πόλιν κατεύκασαν και τον ενόντα εξεπόρθησαν,τους τε Αιγινήτας…”
Η κρατούσα άποψη από την παραπάνω και άλλες αναφορές του Θουκυδίδη , το άστυ (η πόλη) Θυρέαάρχιζε περίπου δύο χιλιόμετρα από την παραλία και απλωνόταν στη Θυρεατική Γη ,στο κάμπο της Θυρέας και η “άνω πόλις εν η ώκουν”Θυρέα ήταν στο Ελληνικό η Τειχιό, που βρίσκεται μεταξύ Άστρους και Αγιάννη.
Η αρχαία πόλις Θυρέα συμπεραίνουμε σίγουρα βρισκόταν στο κάμπο της Θυρέας κοντά στο Άστροςκαι πιθανά στην σημερινή τοποθεσία του Άστρους, αφού η αρχή της πόλης ήταν περίπου δύο χιλιόμετρα από την παραλία ,όπως αναφέρει ο Θουκυδίδης και θα είχε μια έκταση μερικά χιλιόμετρα, ήταν το άστυ, το μητροπολιτικό κέντρο της περιοχής και η σπουδαιότερη πόλη στην ευρύτερη περιοχή της αρχαίας Βόρειας Κυνουρίας. Από την αρχαία πόλη Θυρέα πήρε το όνομα η περιοχή Θυρεάτις Γη η περιοχή Θυρέα.
Το ιστορικόν Άστρος είναι συνέχεια της αρχαίας πόλης Θυρέας και η πόλη Θυρέα και αργότερα το πόλισμα Άστρον ήταν στην σημερινή τοποθεσία του Άστρους .Το 1823το Άστρος το βρήκαν εκεί ,«Εν Άστρει τη 29 Μαρτίου 1823 και γ’ της Ανεξαρτησίας »οι πληρεξούσιοι της Εθνοσυνέλευσης και ο Κολοκοτρώνης, υπήρχε αναμφισβήτητα και τεκμηριωμένα πολλούς αιώνες πριν το 1823 , η διακήρυξη της Εθνοσυνέλευσης«Εξεδόθη εν Άστρει εντός του Μουσείου Καρυτσιώτη» και «η Εθνοσυνέλευση της απελευθερωμένης Ελλάδας συνήλθε στο Άστρος».
Από τη θέση της αρχαίας πόλη Θυρέαςκαι την αναφορά “άνω πόλις εν η ώκουν”,συμπεραίνουμε στην αρχαιότητα οι κάτοικοι στην περιοχή κατοικούσαν στα ενδότερα, φαίνεται για λόγους υγείας απέφευγαν τα έλη, γιατί η γη δεν ήταν καλλιεργήσιμη γύρω από τα έλη και προτιμούσαν τις βουνοπλαγιές, που επίσης ήταν μακριά από τους πειρατές.
Η πόλη Θυρέα ήταν διμερής, γιατί επίσης υπήρχε και η άνω πόλη στη περιοχή του Ελληνικού η Τειχιό. Ο Θουκυδίδης αναφέρει την πόλη Θυρέα στα ενδότερα του κάμπου Θυρέας αλλά και την“άνω πόλις εν η ώκουν”. Συμπεραίνομε από την έμφαση του μεγάλου ιστορικού «εν η ώκουν» ότι οι κάτοικοι για τους λόγους τους πρωταρχικά κατοικούσαν στην άνω πόλη.Η «άνω πόλη» Θυρέα ήταν στο Ελληνικό η Τειχιό μεταξύ Άστρους και Αγιάννη.
Δεν είναι τυχαίο , και έκδηλα έχει σχέση με του Θυρεάτες, οι Αγιαννίτες το ίδιο συνέχισαν να κάνουν αργότερα για χιλιάδες χρόνια , τον χειμώνα κατέβαιναν για λίγους μήνες στο Άστρος , στο«Γιαλό», στα αρχοντικά ,στους «πύργους» και στα καλύβια τους για να μαζέψουν τις ελιές και την Άνοιξη έφευγαν από τον κάμπο για να αποφύγουν τον ελώδη πυρετότου «Γιαλού»και να μην τους «φάει ο κάμπος , και κατοικούσαν τον περισσότερο χρόνο στα βουνά του Αγιάννη του Άστρους, για το υγιεινόκλίμα του.
Είναι σχετικό οι κάτοικοι του Άστρους να αποκαλούνται και σήμερα Θυρεάτες, υπάρχει από το 1928 η τοπική ποδοσφαιρική ομάδα Πανθυρεατικός , πρόσφατα το 1980 οι Αστρεινοί θυμούνται και τιμούν τη Θυρέα με το όνομα ομάδας μπάσκετΠήγασος Α.Ο. Θυρέας ,γνωστός επίσης με την επωνυμία Πήγασος Άστρους, και άλλοι σύλλογοι, όπως ο Σύλλογος Αστρινών Θυρεατών και ο Θυρεάτης.Οι Αστρεινοί δεν ξεχνούν τους προγόνους τους και τιμούν του Θυρεάτας. «ΤΟΥΣ ΠΑΤΡΗΣ ΠΡΟΜΑΧΟΥΣ ΘΥΡΕΑΤΑΣ ΣΤΕΨΕΝ Ο ΔΗΜΟΣ ΕΥΚΛΕΙΑΣ ΣΤΕΦΑΝΩ,ΤΟΙ ΘΑΝΟΝ ΕΝ ΠΟΛΕΜΟΙΣ».
Με την πρώτη διοικητική διαίρεση του ελληνικού κράτους το 1835,συστήθηκεο Δήμος Θυρέαςμε έδρα τον οικισμό Άγιος Ιωάννης(ΦΕΚ 16Α – 24/05/1835) και το Άστρος εντάχθηκε στο δήμο. Από το 1841 έως το 1912, το Άστρος ήταν η χειμερινή έδρα του Δήμου Θυρέας,ο Αγιάννης ήταν η θερινή έδρα{ΦΕΚ 5Α – 08/03/1841)Αμέσως μετά την απελευθέρωση από 400 χρόνων σκλαβιάς, οιΘυρεάτεςπρόγονοι μας πριν διακόσια χρόνια το 1835 ήξεραν καλάκαιεθυμούντοτηνιστορίαμαςαυτονόηταονόμασαντο καινούργιοΔήμοΘυρέας από τηναρχαίαπόλητηςΘυρέας,που βρισκόταν στην περιοχή του Άστρους, στο κάμπο της Θυρέας.
“Xαρακτηρίζομεν ως αρχαιολογικόν χώρον την περιοχήν την καλουμένην Ελληνικό η Tειχιό, την ευρισκομένην εις τα ορεινά της Θυρέας και άνωθεν της από Aστρους εις Tρίπολιν οδού”.
Σε απόσταση πέντε χιλιομέτρων από το σημερινό Άστρος, στην περιοχή Ελληνικό η Τειχιό , πιθανότατα εδώ ήταν η επάνω πόλη της Θυρέας ,υπήρχε Ναός αφιερωμένος στο Θεό Απόλλωνα τον οποίο λάτρευαν ιδιαίτερα οι Κυνούριοι. Στη θέση αυτή σήμερα βρίσκονται ερείπια αρχαίας πόλης του 5ου έως 3ου π.χ αιώνα κατά τις εκτιμήσεις των αρχαιολόγων.
Από το Δήμο μας
“Σε απόσταση περίπου 5 χιλιομέτρων από το Άστρος στην κορυφή του λόφου πάνω από τις στροφές «κοδέλες » σε λίγη απόσταση από τον ανηφορικό δρόμο προς τον Αγιάννη βρισκεται το Ελληνικό η Τειχιό, από εκεί η θέα της Θυρεάτιδας Γης και του Αργολικού κόλπου είναι εξαιρετική. Στο σημείο υπάρχει επιγραφή της αρχαιολογικής υπηρεσίας που οδηγεί σε αγροτικό δρόμο και μετά από 2 χιλιόμετρα φθάνει ο επισκέπτης σε ένα πλάτωμα, που αποτελεί την αρχή 15λεπτης πορείας που οδηγεί στην κορυφή ενός λόφου, του Τειχιού ή Ελληνικού. Εδώ αντικρίζει κανείς τα ερείπια του αρχαίου ιερού ναού του Θεού Απόλλωνα, ερείπια τειχών, οικοδομημάτων και υπόγειων δεξαμενών και λειψάνων της Άνω Θυρέαςή για κάποιους άλλους της Νηρηίδας.”
Το ιστορικόν Άστρος Κυνουρίας : Σπουδαιότερες χρονολογικές αναφορές πριν το 1823.
Η αναφορά του Κλαύδιου Πτολεμαίου το 2ο αιώνα μ.χ. είναι η πρώτη αναφορά για το όνομα « Άστρον» ,που είναι το σημερινό Άστρος.
Η πρώτη αναφοράγιατο όνομα«Άστρον» έγινε από τον Πτολεμαίο τον 2ο μ.χ. αιώνα, αλλά ο Πτολεμαίοςδεν αναφέρει τηνακριβή τοποθεσία του πολίσματος «Άστρον» , όπως είναι έκδηλο από την παραπάνω αναφορά. Από την αναφορά του Πτολεμαίου το Άστρονήταν κάπου από το Λεωνίδιο μέχρι το Ναύπλιο. Δεν υπάρχουν μέχρι σήμερα αξιόπιστα τεκμήρια που να συνδέουν το πόλισμα Άστρον με μίαακριβήκαι συγκεκριμένη τοποθεσία,παρά μόνο υπάρχουν ερμηνείες και συμπεράσματα.
Είναι αναμφισβήτητο γεγονός και αναφέρεται από πολλούς ιστορικούς μελετητές στην αρχαιότητα οι κάτοικοι στην περιοχή κατοικούσαν στα ενδότερα από την εποχή της Θυρέας μέχρι το 1832 και αργότερα , για λόγους υγείας απέφευγαν τα έλη και προτιμούσαν τις βουνοπλαγιές που επίσης ήταν μακριά από τους πειρατές. (Ν.Βέης και άλλοι).Το αναμφισβήτητο αυτό γεγονός για χιλιάδες χρόνια, μας οδηγεί να αναζητήσουμε το πόλισμα Άστρον του Πτολεμαίου στα ενδότερα του κάμπου της Θυρέας, φυσιολογική συνέχεια της πόλης Θυρέας, εκεί στα ενδότερα του κάμπουπου βρισκόταν η αρχαία πόλη Θυρέα.Άλλωστε στην αρχαιότητα η τοποθεσία που βρίσκεται το Παράλιο Άστρος είχε άλλη διαφορετική ονομασία από το πόλισμα Άστρον, που ήταν πιθανόν Πυράμια η Απόβαθμοι, όπως αναφέρουν ιστορικοί μελετητές.
Συμπεραίνουμε από τα παραπάνω καιτηντεκμηριωμένη αναφορά του ΓεωργίουΦραντζή για το «Άστρον», το πόλισμα«Άστρον»του Πτολεμαίου βρισκόταν σαν συνέχεια της πόλης Θυρέας στο κάμπο τηςΘυρέας ,κοντά η εκεί που ήταν η αρχαία πόλη Θυρέα ,που είναι πολύ κοντάηστο σημερινόΆστρος . Αφού στη περιοχή αναμφισβήτητα στην αρχαιότητα στο συγκεκριμένο σημείο υπήρχε η αρχαία πόλη Θυρέα, είναι λογικό και πιθανό επίσης αργότερα αδιάκοπανα κατοικείται , όπωςσυνεχίζει να κατοικείται για χιλιάδες χρόνια μέχρι σήμερα.
« Κεντρικός πύργος Άστρους » , Κάστρο Εστέλλα=Άστρος στο Ξεροκάμπι του Αγιάννη του Άστρους. Η φωτογραφία είναι από, Αναστάσιος Ι. Μπάλλας ,Πελοποννησιακά, Τόμος ΚΓ Εταιρείας Πελοποννησιακών Σπουδών, Βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών Άστρος ( σ.209-210 Κάστρο Άστρους ),Κάστρα της Κυνουρίας-Κάστρα της Τσακωνιάς.
Όλοι συμφωνούν και ο Βυζαντινός Αυτοκράτορας Ανδρόνικος Β’ Παλαιολόγος το «CastiellolaEstella» (Kάστρο του Άστρους) (1256), βρίσκεται στο Αγιάννη του Άστρους, στην τοποθεσία «Ξεροκάμπι», πάνω από του «άστρου εις τον κάμπον της μαλεβής».
Από το Αγιάννη (Άστρος) ονομάστηκε ,όταν χτίστηκε το 1256 , το «CastiellolaEstella» (Kάστρο του Άστρους) που βρίσκεται στη τοποθεσία “του άστρου εις τον κάμπον της Μαλεβής”, που είναι η τοποθεσία “Ξεροκάμπι” στον Αγιάννη του Άστρους.Η ονομασία του κάστρου από το Αγιάννη (Άστρος) πρόσθετα επιβεβαιώνει, ο Άγιος Ιωάννης (Αγιάννης)πριν το 1435, όπως ανφέρουν διακεκριμένοι ιστορικοί μελετητές (Ν.Βέης) ,τους μεσαιωνικούς χρόνους τουλάχιστον για χίλια χρόνια περίπου 200 μ.χ. -1435 και αργότερα , ονομάζετο επίσηςΆστρος, (επάνω) ΆστροςκαιΑγιάννης του Άστρους,όπως το 1320 επίσης επιβεβαιώνει ο Βυζαντινός Αυτοκράτορας το όνομα της περιοχής είναιΆστρος (Αγιάννης), “του άστρου εις τον κάμπον της Μαλεβής”,κάτω από το γειτονικό κάστρο «CastiellolaEstella» (Kάστρο του Άστρους), το οποίο εύλογα πήρε το όνομα Εστέλλα από το Άστρος (όπως λεγόταν τότε ο Αγιάννης ).
Το 1256 ο Γουλιέλμος Βιλλαρδουίνος έχτισε στον Άγιο Ιωάννη (Αγιάννη) Κυνουρίας, στη θέση «Ξεροκάμπι» (2 χλμ ) σε ένα απόκρημνο λόφο σαν μία «φυσική πυραμίδα» «το κάστρον, όπερ καλείται» «CastiellolaEstella» (Kάστρο του Άστρους) (1256), προς ευκολωτέραν υποταγήν των γειτόνων Τσακώνων στη Σίταινα , Καστάνιτσα και Πραστό, εκεί που ήταν οι Τσάκωνες, «επάνω εις τα όρη »susoenlawmontanyas , όπως αναφέρεται στο Χρονικό του Μoρέως.Πάνω από το Ξεροκάμπι του Αγιάννη , “την πεδιάδα του Άστρους,”του άστρου εις τον κάμπον της μαλεβής».Το μνημείο προστατεύεται από τον Αρχαιολογικό Νόμο 3028/2002.
“Μετά λοιπόν από την μικράν πόλιν «Άστρον»,η οποία έκειτο το πρώτον (κατά τον 2ον μ.χ. αιώνα ) κάπου εις την πεδινήν Θυρέαν,δηλ. την σημερινήν πεδιάδα Άστρους,εμφανίζεται μικρόν κάστρον «Άστρον» εις τα όρη,την ορεινήν Θυρέαν,κατά το 1256 μ.χ.» (Ν.Φλούδας Θυρεατικα Β. σελ 28).
Ο Νίκος Βέης (1883; – 1958) Βυζαντινολόγος ιστορικός και νεοελληνιστής, καθηγητής Πανεπιστημίου και Ακαδημαϊκός αναφέρει το σημερινό Άστρος υπήρχε πριν το 1256 και από το διμερές Άστρος –Αγιάννη πήρε το όνομα του το κάστρο Εστέλλα =Άστρος στο Ξεροκάμπι του Αγιάννη. Αναμφισβήτητα το κάστρο στον Αγιάννη είναι το κάστρο Εστέλλα, του χρονικού του Μορέως.
Η πρώτη επίσημη αναφοράτης πόλης με το όνομα«Άστρος» συναντάται σε χρυσόβουλοτου έτους 1293του αυτοκράτορα Ανδρόνικου Β’ Παλαιολόγου, « δι ού παρέχεται εις τον Μητροπολίτην Μονεμβασίας το αξίωμα του εξάρχου της Πελοποννήσου »… «μετά του αγίου θείον τέμενος,το καλούμενον Άστρος».
Αλλά υπάρχει και η αναφορά από τον Π.Δούκα,επίσης το 1292συναντάται στο χρυσόβουλο Ανδρόνικου Β’ Παλαιολόγου«Από Άστρους εις Κωστάντζαν-Ζήτζινα..» (Λακωνικά Α,1932 σ.54,Ν.Φλούδας Θυρεατικα Β. σελ 29).
Από το Κάστρο Άστρους «CastiellolaEstella» , διακρίνεται μέρος της «πεδιάδας του Άστρους» του Leake και «του άστρου εις τον κάμπον της μαλεβής» του Ανδρόνικου Παλαιολόγου ,το Ξεροκάμπι του Αγιάννη του Άστρους.
Ο Βυζαντινός ΑυτοκράτοραςΑνδρόνικος Β’ Παλαιολόγοςτο 1320 επιβεβαιώνειτο όνομα της περιοχής είναιΆστρος (Αγιάννης), κάτω από το κάστρο «CastiellolaEstella» (Kάστρο του Άστρους), «περί τον αιγιαλόν του άστρου εις τον κάμπον της μαλεβής» (Aδρόνικος Β’ Παλαιολόγος (1259-1332 μ.χ σελ.114.)
Οι αναφορές του 1292 και 1293 δεν περικλείουν την ακριβή τοποθεσία για το Άστρος,αλλά επειδή ο ίδιος Βυζαντινός Αυτοκράτορας στην αναφορά του 1320 ,«την περί τον αιγιαλόν του άστρου εις τον κάμπον της μαλεβής» περιέχει την τοποθεσία, δηλ. ο Αγιάννης είναι το Άστρος, είναι αυτονόητο ο αυτοκράτορας γνώριζε το Άστρος, μιλούσε για το ίδιο Άστρος και επομένως οι αναφορές του 1292 και 1293 είναι για το σημερινό Άστρος .Άλλωστε τότε υπήρχε ο οικισμός στην περιοχή του κάμπου της Θυρέας σύμφωνα με άλλες αναφορές. «Aλλά το Άστρος και Αστρίτσι δεν είναι εν και το αυτό σημείον».( Νίκο Α. Βέη , Μνείαι του Άστρους. σελ 97).
Η αναφορά είναι επίσημη, του Βυζαντινού Αυτοκράτορα Aν δρόνικου Β’ Παλαιολόγου (1259-1332 μ.χ.),ήταν Βυζαντινός Αυτοκράτορας (1282-1328) , αλλά το κυριότερο είναι σαφέστατη για την τοποθεσία, «περί τον αιγιαλόν του άστρου εις τον κάμπον της μαλεβής», στο «Ξεροκάμπι» του Αγιάννη του Άστρους.(Aδρόνικου Β’ Παλαιολόγου Χρυσόβουλο (4) 1320 σελ.114), Η αναφερόμενη γη είναι το Ξεροκάμπι,στο κάμπο της γειτονικής μονής Μαλεβής , στον Αγιάνη του Άστρους κάτω από το κάστρο Εστέλλα (=Άστρους)
Ο Γεώργιος Φραντζής το 1435επιβεβαιώνει η αναφορά του Πτολεμαίου 2ο μ.χ. αιώνα για το πόλισμαΆστρον είναι το σημερινό Άστρος, γιατί υπήρχε αδιάκοπα οικισμός στην περιοχή από την εποχή της πόλης Θυρέας . Το “Αστρον” συνέχιζε να υπάρχει στην ίδια τοποθεσία , το Άστρον του Φραντζή είναι αναμφισβήτητα το σημερινόν Άστρος, που βρίσκεται στην ίδια τοποθεσία της αρχαίας πόλης Θυρέας και του πολίσματος Άστρου του Πτολεμαίου..
Η αναφορά του Φραντζή Άστρον είναι αναμφισβήτητα η πέμπτη αναφορά ,που πειστικά τοποθετείτο σημερινό Άστρος στην συγκεκριμένη τοποθεσία που βρίσκεται σήμερα, πρώτη ήταν του Χρονικού του Μορέως το 1256, «CastiellolaEstella» (Kάστρο του Άστρους) και οι τρεις επίσημεςαναφορές του 1293,1292,1320 του Βυζαντινού Αυτοκράτορα Aδρόνικου Β’ Παλαιολόγου (1259-1332 μ.χ.) Χρυσόβουλο (4)1320(σελ.114), «του άστρου εις τον κάμπον της μαλεβής». Αναμφισβήτητα υπήρχε οικισμός στο σημερινό Άστρος πριν χιλιάδες χρόνια από πολλές άλλες αναφορές . Σίγουρα η αναφορά του Φραντζή είναι για το σημερινό Άστρος και δεν είναι για άλλον οικισμό, γιατί θα έπρεπε να αναφέρεται και το σημερινό Άστρος ,που ήταν ο μεγαλύτερος οικισμός στο κάμπο της Θυρέας,έστω με διαφορετικό όνομα(όπως ο Φραντζής αναφέρει τον μικρότερο οικισμό Μελίγον (σημερ. Μελιγού).
Επίσης το γεγονός ότι δεν αναφέρεται οικισμός με κανένα όνομα στην σημερινή τοποθεσία του Παραλίου Άστρους στους Τούρκικους φορολογικούς καταλόγους,όπως συμφωνούν ιστορικοί μελετητές τότε δεν υπήρχε οικισμός στο Νησί και οι κάτοικοι από την αρχαιότητα στην συγκεκριμένη περιοχή προτιμούσαν τα ενδότερα, αυτό πρόσθετα επιβεβαιώνει ότι η αναφορά του Φραντζή το 1435 για το πόλισμαΆστρον είναι το σημερινό Άστρος.
“Aλλά το Άστρος καιΑστρίτσιδεν είναι ένα και το αυτό σημείον»(Νίκος Βέης ,Μνείαι του Άστρουςσελ 97).
Είναι έκδηλο στην περιοχή το 15 αιώνα υπήρχαν δύο διαφορετικά τοπογραφικά σημείαToastri και Astritzi (Laprici). Σε όλες τις παρακάτω αναφορές υπάρχει πάντοτε στα ενδότερα του κάμπου της Θυρέας το τοπογραφικό σημείο Toast(r)ι ,Toastri, Astro , που είναι το σημερινό Άστρος.
Στο παραπάνω χάρτη διακρίνονται στα ενδότερα ο οικισμός Toastri, που είναι το σημερινό Άστρος, το σημείο Laprici (Astritzi) που είναι το Κάστρο Παραλίου Άστρους και το νησί Stella που είναι η χερσόνησος του Παραλίου Άστρους . Σε διάφορες αναφορές του1516,1545,1547, 1570,1650 αναφέρονται το Toast(r)ι ,Toastri σαν μεσογειακόν τοπογραφικόν σημείον και ανατολικά , νότια ανατολικά, βρίσκεται το τοπογραφικόν σημείον Astritzi, Ostrici, Laprici σαν κάστρο και Stella σαν νησί.
Αναμφισβήτητα το “μεσογειακόν τοπογραφικόν σημείο” , που αναφέρεται σε πολλά κείμενα κα πολλούς χάρτες, Toast(r)ι (=Toasti), Toastri , Astro , είναι σίγουρα το ιστορικόν Άστρος Κυνουρίας.
Εύκολα συμπεραίνουμετο σημερινό Άστροςαναφέρεται στους Ενετικούς χάρτες και κείμενα του μεσαίωνα Toast(r)ι, Toastri και Astro. Η χερσόνησος του Παραλίου Άστρους αναφέρεται στους Ενετικούς χάρτες εσφαλμένα σαννησί Stella ( δεν γνωρίζουμε αν αναφέρεται σε κείμενα Stella, ήταν νησί πριν το 5ο αιώνα π.χ.) και το κάστρο Παραλίου Άστρους αναφέρεται Astrissi, Αstritzi, Astrici, Ostrici, Laprici.Όλοι οι ιστορικοί μελετητές συμφωνούν το κάστρο Εστέλλα στο Ξεροκάμπι στον Αγιάννη αναφέρεται Estella και Astro.
Διακρίνονται στα ενδότερα της Θυρεάτικης Γης τα χώρια του Πάρνωνα , Μελιγού και στο βάθος Αγιάννης του Άστρους. Ο Αγιάννης και η Μελιγού αναφέρονται από το Γεώργιο Φραντζη το 1435 και στους Τούρικους καταλόγυς το 1540.
Το 1540 ο Αγιάννης αναφέρεται στους Τούρκικους φορολογικούς καταλόγουςμε πολλά άλλα χωριά της περιοχής, αλλά δεν αναφέρονται το Άστρος και το Παράλιο Άστρος
«Και όντως το Άστρος και κατά τους μεσαιωνικούς χρόνους ήτο διμερές … ο Άγιος Ιωάννης κατ αρχάς είχεν υπόστασιν σαν θερινή κατοικία των Αστρινών καλουμένηκαι (επάνω) Άστρος και Αγιάννης Άστρους,έπειτα δε κατέστη και αυτοτελές χωρίον ,ότε μετά την Άλωσιν της Βασιλευούσης …Και ακριβώς επί μεμονωμένου βουνού άνωθεν του Αγίου Ιωάννου (=Επάνω Άστρους) κείται … το Κάστρο τη Ωριάς …Κατά την εμήν γνώμην μετά τας ανωτέρω εξηγήσεις πιθανώτατα δυνάμεθα να ταυτίσωμεν το Κάστρο της Ωριάς του Πάρνωνος προς το Estella =Άστρος.( Νίκο Α. Βέη , Μνείαιτου Άστρους. σελ 99-100)
Το ιστορικό Άστρος και ο Άγιος Ιωάννης (Αγιάννης) είναι μία κοινότητα και το κυριότερο οι κάτοικοι είναι οι ίδιοι, είχαν για πολλούς αιώνες και έχουν μέχρι σήμερα σπίτια στον Άστρος και στον Αγιάννη του Άστρους.
Το Άστρος και το Παράλιο Άστρος δεν αναφέρονται για εκατονταδες χρόνια στους Τούρκικους φορολογικούς καταλόγους , αλλά αναφέρονται τα άλλα μεγάλα ιστορικά χωριά. Ο λόγος που το Άστρος δεν αναφέρεται στους Τούρκικους φορολογικούς καταλόγους είναι ότι αναφερόταν ο Αγιάννης ,που ήταν το μητροπολιτικο κέντρο της Θυρέας για εκατοντάδες χρόνια και ο Αγιάννης ήταν μία κοινότητα με το Άστρος, οι κάτοικοι ήταν βασικά ίδιοι,και ο Αγιάννης αναφερόταν επίσης σαν Άστρος και Αγιάννης του Άστρους.
Το Παράλιο Άστροςδεν αναφέρεταιγια εκατονταδες χρόνια στους Τούρκικους φορολογικούς καταλόγους,γιατί απλά δεν υπήρε οικισμός στη σημερινή τοποθεσία του Παραλίου Άστρους ,οι Τούρκοι γνώριζαν πολύ καλά τους κατοίκους της περιοχής, όμως είχαν “ένα πυργόσπιτο του (Τούρκου) φοροεισπράκτορα,και δύο τρεις μικρές αποθήκες» (Travels in the Morea σελ 482)
Από, Venetians and Ottomans in SouthEast Peloponnese (15th*18th century)Dr, Evangelia Balta Director of Studies (Institute for Neohellenic Research/National Hellenic Research Foundation).
««1798ΕΝ ΜΗΝΙ ΙΟΥΛΙΩ 18,Η ΣΧΟΛΗ ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΦΙΛΟΘΕΑΜΟΝΑ…..Ο ΤΟΠΟΣ ΟΠΟΥ ΒΡΙΣΚΟΜΑΙ ΕΙΝ’ Η ΑΥΤΟΥ ΠΑΤΡΙΔΑΚΑΡΥΤΣΙΩΤΗΣ ΛΕΓΕΤΑΙ ΠΑΝΤΟΥ Η ΑΥΤΗ ΦΑΜΙΛΙΑ»
ΔημήτριοςΚαρυτσιώτης,“Παραιτώ τηςπατρίδοςμουτο κτίριον της Σχολής και το υποτακτικόν( Αγροκήπιο) τουΆστρους με όλα τα συμπεριλαμβανόμενα εις το κοντράτο (συμβόλαιο) καμωμένου παρ εμού.Μάϊος1819Δ.Καρυτσιώτης
Δημήτριος Καρυτσιώτης, 27η Φεβρουαρίου 1819 , παράγραφο #5 της διαθήκης του «5) Αφήνω εις την πατρίδα μας (χωρίον μας) το κτίριον του σχολείου και την περιουσίαν του Άστρους (Astro) ως είναι»( Φλουδας ,Θυρεατικα Β’ σελ 312).
Το 1798 Σχολή Καρυτσιώτη στον Αγιάννη. Ο μεγάλος εθνικός ευεργέτης μας Δημήτριος Καρυτσιώτης (1741-1819) το 1798 έχτισε την μεγαλοπρεπή και “καλλιμάρμαρο” Σχολή Καρυτσιώτη στον λόφο Κουτρί στον Αγιάννη και το 1805 έχτισε στο Άστρος το παράρτημα της Σχολής του Αγίου Ιωάννη.
Στο Άστρος σώζονται μέχρι σήμερα πολλά αρχοντικα και οι “πύργοι” των προκρίτων του Αγιαννη ,που κτίστηκαν πριν το 1805 όπως του Καρυτσιώτη, Πάνου Σαρηγιάννη, Ματθαίου, Παπαπέτρου, Διγενή,της κυρά -Μάρως συζύγου του Κ.Ζαφειρόπουλου, πύργος του Τσιράχη και πύργος του Λογοθέτη,Πέρρου,Πάσχου,ο πύργος της Μαριέττας, Κοράλλη,πύργος του Ζαχαριά, Κομηνέϊκος πύργος ,Γ.Σαρηγιάννη,και πολλά άλλα.Το Άστρος επίσης ελέγετο από τους Αγιαννίτες και “Γιαλός” και οι κάτοικοι “Γιαλίσιοι” , γιατί ήταν στην παραλία του κάμπου της Θυρέας και αυτοί ήταν στα βουνά του Αγιάννη.(Απο την Θυρεάτις Γη,Ι.Κακαβούλιας, Ι.Κουσκουνάς,Κ.Χασαπογιάννης).
Ο μεγάλος εθνικός ευεργέτης μας Δημήτριος Καρυτσιώτης (1741-1819) γεννήθηκε στον Άγιο Ιωάννη (Αγιάννη) και κατά την Αγιαννίτικη παράδοση, έφυγε “με το ένα τσαρούχι”.Το 1798 έχτισε στον λόφο Κουτρί στον Αγιάννη την μεγαλοπρεπή και “καλλιμάρμαρο” Σχολή Καρυτσιώτη και το 1805 έχτισε στο Άστρος το παράρτημα της Σχολής του Αγίου Ιωάννη.
Ο Δημήτριος Υψηλάντηςτο 1821 πέρασε απότο λιμάνι της περιοχής τη Σκάλα η Σκάλα του Άστρους,όπως ονομάζετο τότε η τοποθεσία, τότε δεν υπήρχε οικισμός στην τοποθεσία που βρίσκεται σήμερα το σημερινό Παράλιο Άστρος . Το Παράλιο Άστρος έκτισεαπό το 1832-1845 ο Αγιαννίτης στρατηγός Πάνος Ζαφειρόπουλος η Άκουρος και το 1845 ο νεότερος οικισμός τησ περιοχής προσαρτήθηκε στο δήμο Θυρέας.
Ο Δημήτριος Υψηλάντηςήρθε στο Άστρος για συγκεκριμένο σκοπό, να συναντήσει τους ανθρώπους της περιοχήςκαι τον Πάνο Σαρηγιάννη που τον φιλόξενησε αρχικά στο σπίτι τους στο Άστρος, δίπλα στο αργοκήπιο του Καρυτσιώτη και την ίδια ημέρα της άφιξης στο σπίτι του στο Σουληνάρι του Άγιαννη.
Στο αγροκήπιο Καρυτσιώτη στο Άστρος έγινε συνάντηση και γεύμα με τους στρατιωτικούς και τους προκρίτους τησ περιοχής , για να τους διαβάσει το έγγραφο του αδελφού του Αλέξανδρου Υψηλάντη που τον διώριζε «πληρεξούσιο του Γενικού Επιτρόπου της Αρχής». Η Αστρεινή παράδοση, φέρει τον Κολοκοτρώνη να παραθέτει γεύμα το 1821 αγροκήπιο Καρυτσιώτη στο Άστρος στο Δημήτριο Υψηλάντη, το γνωστό ως Κολοκοτρωνέικο τραπέζι, γίδα ψητή στρωμένη σε φύλλα, ασκί με ρετσινόκρασο και ψωμί.Το γεύμα έγινε στο αγροκήπιο του Καρυτσιώτη κάτω από το τίλιο ,που ακόμα υπάρχει και αργοπεθαίνει, και είχε πολλά δένδρα και νερό από το “σούγελο του Καρυτσιώτη” και στο χώρο υπάρχει σχετική πινακίδα, δίπλα στην Σχολή Καρυτσιώτη (νυν Αρχαιολογικό Μουσείο Άστρους). Θεόδωρος Κολοκοτρώνης εις τα Απομνημονεύματα του αναφέρει το γεύμα στον Δημήτριο Υψηλάντη έγινε « εις τους ίσκιους των δένδρων του Άστρους» (Φλούδας Θυρεατικά Β ) και ο Γ.
Ο Άκουροςπριν το 1821 ανέφερε«εις την πατρίδα μας το Άστρος» και «εις την πατρίδα μου τον Άγιον Ιωάννην» τότε δεν υπήρχε οικισμός στο Παράλιο Άστρος (προσαρτήθηκε στο Δήμο Θυρέας το 1845)
Πάνος Ζαφειρόπουλος, «Ηλεκτρισθέντες, έγραφεν, υπέρ της ελευθερίας της πατρίδος ,τα πάντα χαίρειν και ειδόντες,μετέβημεν άπαντες εις την πατρίδα μας το Άστρος» ( Ιστ. και Εθνολ. Εταιρ.Κώδικας 316, Φλούδας, Θυρεατικά Β σελ 50).
Πάνος Ζαφειρόπουλος«διαμένων εις την πατρίδα μου τον Άγιον Ιωάννηνέλαβον και το ακόλουθον έγγραφον» (Φλούδας, Θυρεατικά Β , σελ 51).
Πάνος Ζαφειρόπουλος « επήλθεν το έτος 1823 και κατά Φεβρουάριον εσυστήθη η Εθνική συνέλευσις εις Άστρος κατά την ακόλουθον διαταγή του Εκτελεστικού ..έκαστος δύναται να εννοήσει τι υπέφερον οι κάτοικοι του Άστρους»(Φλούδας Θυρεατικά
Το 1823το Άστρος το βρήκαν εκεί οι πληρεξούσιοι της Εθνοσυνέλευσης και ο Κολοκοτρώνης, υπήρχε αναμφισβήτητα πολλούς αιώνες πριν το 1823 ,«Εν Άστρει τη 29 Μαρτίου 1823 και γ’ της Ανεξαρτησίας »,
Τα πρακτικά της πρώτης ημέρας της Συνέλευσης , την ΚΘ Μαρτίου 1823,χωρίς να υπάρχει προηγούμενο έγγραφο και απόφαση, επιβεβαιώνουν επίσημα και θεσμικά τό πολύ νωρίτερα υπάρχον όνομα του οικισμού Άστρος, “ΣΥΓΡΟΤΗΘΕΙΣΗΣ ΕΝ ΑΣΤΡΕΙ ΤΗΝ ΚΘ’ ΜΑΡΤΙΟΥ” ,με κεφαλαία γράμματα για κάθε ενδεχόμενο…
Δεν έγινε η εθνοσυνέλευση για να ονομάσει τον οικισμό Άστρος,την πρώτη ημέρα της Εθνοσυνέλευσης , “Εν Άστρει τη 29 Μαρτίου 1823 και γ’ της ανεξαρτησίας”, ο Πάνος Ζαφειρόπουλος η Άκουρος.,Κωνσταντίνος Ζαφειρόπουλος , Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης, Θ.Νέγρης,Ι.Ορλάνδος και άλλοι εκατό πληρεξούσιοι βρήκαν εκεί το ιστορικό Άστρος στο Αγροκήπιο του Καρυτσιώτη, όπως αναφέρει ο Κολοκοτρώνης “εις το Άστρος ….εις ένα περιβόλι όπου έκαναν την συνέλευσιν », φυσικά ήξεραν το όνομα Άστρος και ήξεραν τι υπόγραφαν, δεν σκέπτηκαν ποτέ και δεν ήταν αναγκαίο να αποφασίσουν για το όνομα του οιικισμού, είχαν άλλες προτεραιότητες και τους Τούρκους κατακτητές.Υπάρχουν πολλά άλλα έγγραφα τις πρώτες ημέρες της Συνέλευσης την 29η Μαρτίου 1823, , μόλις άρχισε η Συνέλευση, με την αναφορά “Έν Άστρει“.Το Άστρος αναμφισβήτητα το βρήκαν εκεί οι πληρεξούσιοι, υπήρχε χιλιάδες χρόνια νωρίτερα.
Το 1823 «η Εθνοσυνέλευση της απελευθερωμένης Ελλάδας συνήλθε στοΆστρος».
O Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος, πρόεδρος του Εκελεστικού (δηλ.Πρωθυπουργός) , τέσσερις ημέρες μετά την Εθνοσυνέλευση στο Άστρος σε επιστολή στις 22 Απριλίου 1823 , ένα από τα τελευταία έγγραφα που υπογράφει ως πρόεδρος του Εκτελεστικού απευθύνεται στους ισχυρούς τησ εποχής , με ευφυέστατο τρόπο , σκόπιμα θετικά και πολύ υπεραισιόδοξα απελευθερωμένη περιγράφει την Εθνοσυνέλευση στο Άστρος. Σαν ηγέτης ,πρώτος, μπροστά έδειχνε το δρόμο, πού έπρεπε όλοι να γνωρίζουν το μεγάλο γεγονός, υπήρχε «η Ελλάδα», «η Εθνοσυνέλευση της απελευθερωμένης Ελλάδας συνήλθε στο Άστρος».Σμαράγδη Ι.Αρνανίτη : 2023, Ἐν Ἄστρει Ἡ Ἐθνική Δευτέρα τῶν Ἑλλήνων Συνέλευσις, 29 Μαρτίου -18 Απριλίου 1823 , τα γεγονότα – οι πρωταγωνιστές – οι αποφάσεις .«Με τους καλύτερους οιωνούς»: Ξαναβλέποντας την Εθνοσυνέλευση και το Συνταγματικό Κείμενο του Άστρους1 Αριστείδης Ν. Χατζής (σελ 111,)
Διακήρυξητης Εθνοσυνέλευσης“….Ήδη δε μετά δεκαέξ μήνας Δευτέραν να συγροτήση εν Άστρει Συνέλευσιν , η οποία αφού επεξειργάσθη και επιδιώρθωσεν αναλόγως τους καθεστώτας Νόμους ,….-«Εξεδόθη εν Άστρει εντός του Μουσείου Καρυτσιώτη»Διονύσιος Κόκκινος Ιστορία Ελληνικής Επανάστασης (τόμος 3οςΣελίδες 475-476).
Από, Διοικητικές μεταβολές της Τ.Α.-ΕΕΤΑΑ (eetaa.gr)
ΦΕΚ 5Α – 08/03/1841Το 1841 , Δήμος“Θυρέας”,“Τα συνιστώντα τον νέο δήμον χωρία”,“Άγιος Ιωάννης,Άστρος , Μελιγού ,Πλάτανος, ”Πρωτεύουσα αυτού”, “Άγιος Ιωάννης το θέρος τον δεν χειμώνα το Άστρος”
Άγιος Ιωάννης (Αγιάννης) Κυνουρίας
(ΦΕΚ 16Α – 24/05/1835). Ο οικισμός ορίζεται έδρα του δήμου Θυρέας.
(ΦΕΚ 5Α – 08/03/1841).Ο οικισμός ορίζεται θερινή έδρα του δήμου Θυρέας
ΦΕΚ 252Α – 24/08/1912. Ο οικισμός αποσπάται από το δήμο Θυρέας και προσαρτάται στην κοινότητα Άστρους
ΦΕΚ 250Α – 24/08/1915 Ο οικισμός ορίζεται θερινή έδρα της κοινότητα Άστρους .
ΦΕΚ 244Α-04-12-1997. Ο οικισμός αποσπάται από τον δήμο Άστρους και προσαρτάται στο δήμο Βόρειας Κυνουρίας
Άστρος Κυνουρίας
ΦΕΚ 16Α – 24/05/1835. Ο οικισμός προσαρτάται στο δήμο Θυρέας
ΦΕΚ 5Α – 08/03/1841.Ο οικισμός ορίζεται χειμερινή έδρα του δήμου Θυρέας
ΦΕΚ 252Α – 24/08/1912. Ο οικισμός αποσπάται από το δήμο Θυρέας και ορίζεται έδρα της κοινότητας Άστρους
ΦΕΚ 99Α – 28/05/1985 ορίζεται έδρα του δήμου Άστρους (Ο δήμος προήλθε από την αναγνώριση σε δήμο της κοινότητας Άστρουςγια ιστορικούς λόγους)
ΦΕΚ 244Α-04-12-1997. Ο οικισμός αποσπάται από τον δήμο Άστρους και ορίζεται έδρα του δήμου Βόρειας Κυνουρίας
ΦΕΚ 32Α – 08/12/1845Ο οικισμόςΠαράλιον Άστροςπροσαρτάται στο δήμο Θυρέας
Το 1845 ο δήμος περιλαμβάνει τα χωριά Άγιος Ιωάννης,Άστρος , Μελιγού , Πλάτανος καιΠαράλιον Άστρος.
Τα δύο ΦΕΚ 5Α – 08/03/1841 και ΦΕΚ 32Α – 08/12/1845περιέχουν σαφέστατα την ιστορικήν αλήθεια για το Άστρος το 1841 και το Παράλιο Άστρος το 1845, τα λένε όλα διαυγέστατα και σαφέστατα,αρκεί να μπορούμε σε απλά Ελληνικά να διαβάσουμε προσεκτικά και να καταλάβουμε το περιεχόμενο τους.
Το Άστρος αναμφισβήτητα ήταν ο μεγαλύτερος οικισμός της περοχής πριν το 1823 και είχε πολύ πρόσφατη μεγάλη ιστορία. Η διακύρυξη σαφέστατα αναφέρει, «Εξεδόθη εν Άστρει εντός του Μουσείου Καρυτσιώτη», υπήρχε επίσημα τουλάχιστον από το 1823, και θα έπρεπε να αναφέρεται στο δήμο της περιοχής το 1841 έστω και με άλλο όνομα,(δεν είχε ποτέ επίσημα άλλο όνομα ), όπως αναφέρονται οι μικρότεροι οικισμοί της περιοχής με τα επίσημα ονόματα τους Μελιγού,Πλάτανος. Aν το Άστρος τότε δεν ήταν στο δήμο Θυρέας ,όπως έμμεσα ισχυρίζονται μερικοί όταν αναφέρουν αναιτιολόγητα η αναφορά Άστρος στο ΦΕΚ είναι για το Παράλιο Άστρος, το Άστρος έπρεπε κάπου να είναι , αλλά δεν βρίσκεται σε κανέναν άλλο δήμο με κανένα άλλο όνομα. Η Εθνοσυνέλευση το 1823 χρησιμοποίησε και επιβεβαίωσε το όνομα Άστρος ,”Εν Άστρει” σε πολλά έγγραφα. Την τελευταίαν συνεδρίαν της εθνοσυνέλευσης την 18η Απριλίου 1823 « Ανεγνώσθη αναφορά κατοίκων Άστρους..» Οι Αστρεινοί, κάτοικοι του Άστρους, υπήρχαν και προσέφεραν πολλά στο έθνος το 1823 .
Η αναφορά του ΦΕΚ 1841 είναι σαφέστατη και αυτή είναι η τεκμηριωμενη ιστορική αλήθεια, το ιστορικό Άστρος Κυνουρίαςτο 1841ήταν η χειμερινή έδρα του δήμου Θυρέας ,τα σχόλια είναι περιττά,τελεία και πάβλα.
Το γραφικότατο Παράλιο Άστρος ,είναι σκαρφαλωμένο στο λόφο που οι παλιοί αποκαλούσαν το “νησί”. Το Παράλιο Άστρος δεν έχει να ζηλέψει τίποτα από κανένα νησί του Αιγαίου, τα έχει όλα, απέχει 170 χλμ από την Αθήνα και 4 χλμ από το γειτονικό ιστορικό Άστρος, είναι πολύ κοντά “στο βουνό” Πάρνωναs, από το λιμάνι του η πρόσβαση στου “Αιγαίου τα νησιά” είναι εύκολη.
Την τελευταίαν συνεδρίαν της εθνοσυνέλευσης την 18η Απριλίου 1823 « Ανεγνώσθη αναφορά κατοίκων Άστρους..» (Αρχεία Ελληνικής Παλιγγενεσίας τ.Α’, σελ 65) (Φλούδας Θυρεατικά Β σελ 162).Οι Αστρεινοί, κάτοικοι του Άστρους,υπήρχαν και προσέφεραν πολλά στο έθνος το 1823, και ονόμασαν τον οικισμό Άστρος. Χωρίς κατοίκους δεν υπάρχουν ονόματα οικισμών, λιμανιών και περιοχών.
Οι κάτοικοι είναι τα κράτη , μας λέει ο πρώτος επιστήμονας ιστορικός Θουκυδίδης, οι Αθηναίοι, Κορίνθιοι, Αργείοι, Λακεδαίμονες . Κυνουριείς ,Θυρεάτες, Αστρεινοί, Αγιαννίτες και ονομάζουν οικισμούς , λιμάνια και περιοχές..…Αθήνα, Κόρινθος, Άργος,Σπαρτη,Κυνουρία ,Θυρέα, Άστρος,Αγιάννης …..astrosgr.com – Γιάννης Κουρόγιωργας
Το Άστρος απέχει 170 χλμ από την Αθήνα ,βρίσκεται στη δυτική παραλία του Αργολικού ,στα ενδότερα του κάμπου της Θυρέας ,εκεί που ήταν η αρχαία πόλη Θυρέακαι αργότερα το πόλισμα Άστρον , νότια από την πρώτη πόλη της Ευρώπης το ιστορικό Άργος και την έδρα του Μυκηναϊκού πολιτισμού Μυκήνες. Ο Αγιάννης απέχει 17 χλμ. από το Άστρος και το Παράλιο Άστρος απέχει 4 χλμ από το Άστρος.
Στο παραπάνω χάρτη διακρίνονται στα ενδότερααπό την αρχαιότητα το ιστορικόν Άργος και οι Μυκήνες, επίσης αργότερα στα ενδότερα βρίσκονται τοΆστρος και το Λεωνίδιο.Στα νεότερα χρόνια επίσης στα ενδότερα βρίσκονται ο γειτονικός Άγιος Ανδρέας,(από τον οικισμό Άγιο Ανδρέα ονομάστηκε το Λιμάνι του Άγιου Ανδρέα, βέβαια από τους οικισμούς ονομάζονται τα λιμάνια), Κορακοβούνι ,Μελιγού και Κούτρουφα, Βέρβενα και Δολιανά.Ο νεότερος οικισμός της περιοχής Παράλιο Άστρος προσαρτήθηκε στο Δήμο Θυρέας το 1845.
Είναι έκδηλο ,όπως αναφέρουν πολλοί ιστορικοί μελετητές ,στην περιοχή μας οι κάτοικοι στην αρχαιότητα και αργότερα προτιμούσαν τα ενδότερα.
Λανθασμένααναφέρεται η Συνέλευση το 1823 ονόμασε τον οικισμό Άστρος,απλά και αυτονόητα χρησιμοποίησε και επιβεβαίωσε επίσημα το υπάρχον όνομα Άστρος του οικισμού, «εν Άστρει» με τα πρακτικά και τα πρώταέγγραφατης Εθνοσυνέλευσηςαπό την πρώτη ημέρα την 29ηΜαρτίου 1823,πριν σχεδόν αρχίσει η Συνέλευση, γιατί όλες οι αποφάσεις της Συνταγματικής Συνέλευσης έγιναν και έπρεπε να γίνουν γραπτά ( ήταν Συνταγματική Συνέλευση, δεν ήταν καφενείο) και η Συνέλευση δεν αποφάσισε με κανένα έγγραφο για το όνομα Άστρος.
Το όνομα Άστρος δεν ήταν το θέμα της Εθνοσυνέλευσης, ούτε ποτέ έγιναν συζητήσεις στην συνέλευση για το όνομα Άστρος , άλλωστε πριν την Συνέλευση τον οικισμό αποκαλούσαν Άστρος μεταξύ πολλών ο Κολοκοτρώνης και ο Άκουρος και υπήρχαν άλλα σοβαρά θέματα και οι Τούρκοι. Το Άστρος υπήρχε χιλιάδες χρόνια νωρίτερα, το βρήκαν εκεί οι πληρεξούσιοι και ο Κολοκοτρώνης,και «η Εθνοσυνέλευση της απελευθερωμένης Ελλάδας συνήλθε στο Άστρος».
ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΤΗΣ Β’ ΕΘΝΙΚΗΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΣΥΝΕΛΕΥΣΕΩΣ ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΕΙΣΗΣ ΕΝ ΑΣΤΡΕΙ ΤΗΝ ΚΘ’ ΜΑΡΤΙΟΥ, ΑΩΚΓ ΚΑΙ Γ’ ΤΗΣ ΑΝΕΞΑΡΤΗΣΙΑΣ (Πρακτικά της Β’ Εθνικής των Ελλήνων Συνελεύσεως, Αρχεία της Ελληνικής Παλιγγενεσίας, τόμος 3, σελ 63)
Το 1823 “στο Άστρος”.O Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος , πρόεδρος του Εκελεστικού (δηλ.Πρωθυπουργός ) , σε επιστολή στις 22 Απριλίου 1823 έξυπνα έμμεσα αναφέρει στους ισχυρούς της εποχής και την υφήλιο ,το μεγάλο γεγονός, την ύπαρξη την απελευθερωμένης Ελλάδας, «ηΕθνοσυνέλευση της απελευθερωμένης Ελλάδας συνήλθε στο Άστρος,στον κόλπο του Ναυπλίου» (Σμαράγδη Ι.Αρνανίτη :2023, Ἐν Ἄστρει Ἡ Ἐθνική Δευτέρα τῶν Ἑλλήνων Συνέλευσις, 29 Μαρτίου -18 Απριλίου 1823 , τα γεγονότα – οι πρωταγωνιστές – οι αποφάσεις, Αριστείδης Ν. Χατζής σελ 121).
Διδακτήριον Άστρους ΥΑ 47192/1433/11-6-1946 – ΦΕΚ 127/Β/8-8-1946 ”Κηρύσσομεν ως ιστορικόν διατηρητέον μνημείοντο εν Άστρει διδακτήριον ένθα συνήλθεν εν έτει 1823 η β’ Εθνική Συνέλευσις”.
ΥΠΠΟΑ Τίτλος ΦΕΚ .Χαρακτηρισμός της πλατείας σχολής Καρυτσιώτη και τμήματος του αγροκηπίου, στο Άστρος Κυνουρίας, ως ιστορικού τόπου. “Στο αγροκήπιο αυτό έλαβαν χώρα δύο σημαντικά γεγονότα της Επαναστάσεως, το γνωστό ως «κολοκοτρωναίικο τραπέζι της συμφιλίωσης» στις 19 Ιουνίου 1821, στο οποίο είχαν προσέλθει οι οπλαρχηγοί, προκειμένου να ξεπεραστούν οι αντιθέσεις και να ομονοήσουν για την επιτυχία της Επανάστασης που τότε ξεκινούσε, καθώς επίσης και η Β΄ Εθνοσυνέλευση των Ελλήνων (30 Μαρτίου έως τις 18 Απριλίου του 1823)με την παρουσία οπλαρχηγών, πολιτικών, πλήθους λαού και στρατού. Εντός της Σχολής η οποία περιλαμβάνεται στον υπό κήρυξη χώρο, συντάχθηκε η διακήρυξη της Εθνοσυνέλευσης”.
Από κτητορική επιγραφή της Σχολής Καρυτσιώτη του Αγιάννη.
«1798ΕΝ ΜΗΝΙ ΙΟΥΛΙΩ 18 , Η ΣΧΟΛΗ ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΦΙΛΟΘΕΑΜΟΝΑ
ΤΙ ΕΣΤΗΚΑΣ ΘΑΜΒΟΥΜΕΝΟΣ ΦΙΛΕ ΦΙΛΟΘΕΑΜΟΝΜΕ ΑΠΟΡΙΑΝ ΜΥΣΤΙΚΗΝ ΖΗΤΕΙΣ ΤΟ ΟΝΟΜΑ ΜΟΥΝΑ ΜΑΘΕΙΣ ΝΑ ΒΕΒΑΙΩΘΕΙΣ ΤΙ ΤΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ ΜΟΥ ΚΑΙ ΠΟΙΟΣ ΜΕ ΕΠΡΟΣΤΑΤΕΥΣΕ ΚΙ ΑΥΤΟ ΤΟ ΚΑΜΩΜΑ ΜΟΥ…Ο ΤΟΠΟΣ ΟΠΟΥ ΒΡΙΣΚΟΜΑΙΕΙΝ’ Η ΑΥΤΟΥ ΠΑΤΡΙΔΑΚΑΡΥΤΣΙΩΤΗΣ ΛΕΓΕΤΑΙΠΑΝΤΟΥ Η ΑΥΤΗ ΦΑΜΙΛΙΑ….»
ΥΑ147099/8654/11-4-1960,ΦΕΚ199/Β/11-5-1960.Χαρακτηρίζομεν ως αρχαιολογικόν χώρον την περιοχήν ”Κουτρί” του χωρίου Άγιος Ιωάννης Κυνουρίας, θερινήν έδραν του Άστρους, ένθα ελειτούργησεν η ιστορική σχολή Καρυτσιώτη εν έτει 1798”.
1823, Διακήρυξη της Β΄ των Ελλήνων Συνελεύσεως-«Εξεδόθη εν Άστρει εντός του Μουσείου Καρυτσιώτη»και«Ήδη δε μετά δεκαέξ μήνας Δευτέραν να συγκροτήση εν Άστρει συνέλευσιν» Διονύσιος Κόκκινος Ιστορία Ελληνικής Επανάστασης (τόμος 3ος Σελίδες 475-476)
ΘεόδωροςΚολοκοτρώνης εις τα Απομνημονεύματα του αναφέρει , «Τέλος πάντων απεφασίσθη ειςτοΆστροςνα γίνη η Συνέλευσις… εσηκώθηκα και επήγα και εγώεις το Άστρος ….ειςένα περιβόλιόπου έκαναντηνσυνέλευσιν .»(Φλούδας Θυρεατικά Β σελ 53)και «εις τους ίσκιουςτων δένδρων του Άστρους».
Ο Γ. Τερτσέτης αναφέρει «συνέτρωγαν ο Δημήτριος Υψηλάντης και ο Κολοκοτρώνης εις τους ίσκιουςτων δένδρων του Άστρους» (Διήγησις Συμβάντων της Ελληνικής φυλήςσελ.287).
Γενναίος Κολοκοτρώνης « η κυβέρνησις διέταξεν να συνταχθή το Έθνος , να γίνη Εθνική Συνέλευσις, όπου άρχισαν να συνάζωνται οι πληρεξούσιοι οι μεν εις το Άστρος,οι δε του Κολοκοτρώνη και Υψηλάντη εις Ναύπλιον. … απεφασίσθη να μεταβούν και οι εν Ναυπλίω εις το ¨Αστρος» Απομνημονεύματα σελ 88»(Φλούδας Θυρεατικά Β σελ 165)
Ν.Σπηλιάδης, Απομνημονεύματα (σελ 502),«και όμως οι ολιγαρχικοί,οίτινες είχον καταλάβει τ’ Αγιαννίτικαλεγόμενα καλύβια εις τοΆστρος, ητοιμάζοντο…»
ΣτηΓενικήΕφημερίδατηςΕλλαδος 1826 διαβάζουμε, «και βλέπει τον εχθρόν επιστρέφοντα πάλιν πανστρατιά, και διευθυνόμενο προςταΚαλύβιατουαγίουΙωάννουειςτοΆστρος».
Τα Πρακτικάτης Συνέλευσηςτην πρώτη ημέρα, την ΚΘ Μαρτίου 1823, χωρίς να υπάρχει προηγούμενο έγγραφο και απόφαση, επιβεβαιώνουν επίσημα και θεσμικά χιλιάδες χρόνια νωρίτερα το υπάρχον όνομα του οικισμού Άστρος,“ΣΥΓΡΟΤΗΘΕΙΣΗΣ ΕΝ ΑΣΤΡΕΙ ΤΗΝ ΚΘ’ ΜΑΡΤΙΟΥ” ,με κεφαλαία γράμματα για κάθε ενδεχόμενο..(Πρακτικά της Β’ Εθνικής των Ελλήνων Συνελεύσεως, Αρχεία της Ελληνικής Παλιγγενεσίας, τόμος 3, σελ 63)
ΝΟΜΟΣ ΤΗΣ ΕΠΙΔΑΥΡΟΥΗΤΟΙ ΠΡΟΣΩΡΙΝΟΝ ΠΟΛΙΤΕΥΜΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΝ ΑΣΤΡΕΙΒ’ ΕΘΝΙΚΗΝ ΣΥΝΕΛΕΥΣΙΝ(Πρακτικά της Β’ Εθνικής των Ελλήνων Συνελεύσεως, Αρχεία της Ελληνικής Παλιγγενεσίας, τόμος 3, σελ 87)
Όλα τα ψηφίσματα της Εθνοσυνέλευσης αναφέρουν “Εξεδόθη εν Άστρει“καιτο ΨήφισμαΘ)«Εις την Ελληνικήν επικράτειαν ούτε πωλείται ούτε αγοράζεται άνθρωπος ….Εξεδόθη εν ΆστρειΚατά μήνα μεσούντα τον Απρίλιον..»
Όλες οι αποφάσεις της Εθνοσυνέλευσης αναφέρουν “Εξεδόθη εν Άστρει“και “Αριθ.2830 . Περικλείεται έγγραφον του κ. Παναγιώτου Ζαφειρόπουλου και αναφορά του Μινίστρου του Πολέμου υπό αριθ. 73 …Το Εκτελεστικόν σώμα κρίνει εύλογον τον τακτικόν αναγνωρισμόν αυτού εις στρατηγίαν. Εν Άστρει την κδ’ Μαρτίου…”
Προβουλεύματα του Βουλευτικού184-189,189-199 αναφέρουν τόπο συντάξεως «Εν Άστρει»(Αρχεία Ελληνικής Παλιγγενεσίας τ.Α’, σελ 63,136,137,138,139,140,143) (Φλούδας Θυρεατικά Β σελ 151)
Έγγραφα του Μινιστέριου(Υπουργείου) του Πολέμου 73, 93, 122, 134, 135,138,189 αναφέρουν τόπο συντάξεως«Εν Άστρει» ( Φλούδας Θυρεατικά Β.σελ 153)
Ο παγκόσμιος τύπος της εποχής,Le Constitutionnel (30 Αυγούστου 1823 :«Η πολιτική οργάνωση της χώρας συμβαδίζει με την κατάκτηση της ελευθερίας της. Η έναρξη των εργασιών της πρόσφατης Εθνοσυνέλευσης στο Άστρος αποτέλεσε ένα εντυπωσιακό θέαμα.» ( Αριστείδης Ν. Χατζής ,2023, σελ 119)
Πρακτικά των Συνεδριάσεων της Βουλής τω Ελλήνων κατά την πρώτην σύνοδον του1844 τ.Γ , εν Αθήναις εκ του Βασιλικού τυπογραφείου, σ.1214 Συνεδρίασις ΡΜΖ’ της 16 Μαϊου , «α.διότι η εν Άστρεισυνέλευσις συνεκροτήθη όπου ήδη ενηργήθη η εκλογή και ο τόποςούτος εψηφίσθη και παρ’ αυτήςΆστρος , το δε εις το Παράλιον λεγόμενον Άστρος δεν υπήρχε κατά την συγκρότησην της συνέλευσεως , ώστε το κανονίζον την πρωτεύουσα (Δήμου Θυρέας) Άστρος διάταγμα εννοείβεβαίως τον τόπον όπου η συνέλευσις συνήλθεν….».(Φλούδας , Θυρεατικά Β , σελ 114).
Ο Αγιαννίτης στρατηγός Πάνος Ζαφειρόπουλος η Άκουρος, «ΟΙΚΙΣΤΗΣ ΤΟΥ ΠΑΡΑΛΙΟΥ ΑΣΤΡΟΥΣ» , επιβεβαιώνει πριν το 1824, τότε δεν υπήρχε οικισμός στο Παράλιο Άστρος , “την πατρίδα μας Αγιάννης και Άστρος”, «διαμένων εις την πατρίδα μου τον Άγιον Ιωάννην έλαβον και το ακόλουθον έγγραφον» (Φλούδας, Θυρεατικά Β , σελ 51) , «Ηλεκτρισθέντες, έγραφεν, υπέρ της ελευθερίας της πατρίδος ,τα πάντα χαίρειν και ειδόντες, μετέβημεν άπαντες εις την πατρίδα μας το Άστρος» ( Ιστ. και Εθνολ. Εταιρ.Κώδικας 316, Φλούδας, Θυρεατικά Β σελ 50) και « επήλθεν το έτος 1823 και κατά Φεβρουάριον εσυστήθη η Εθνική συνέλευσις εις Άστρος κατά την ακόλουθον διαταγή του Εκτελεστικού ..έκαστος δύναται να εννοήσει τι υπέφερον οι κάτοικοι του Άστρους »(Φλούδας Θυρεατικά Β σελ 52).Κατά το το έγγραφον αριθ 202 την Μονής Λουκούς της 10ης Αυγούστου 1840, ο Γεώργιος Καρυτσιώτης τον πλούτον του « διέθεσεν εις πτωχούς,εκκλησίες και σχολεία της πατρίδος του Αγιάννη-Άστρος και δι’ έργα κοινωφελή» ( Φλουδας ,Θυρεατικα Β’σελ 324).
Αγιάννηςτου Άστρους
ΟΆγιος Ιωάννης (Αγιάννης)πριν το 1435, τους μεσαιωνικούς χρόνους τουλάχιστον για χίλια διακόσια χρόνια ,περίπου 200 μ.χ. -1435, και αργότερα , ονομαζόταν επίσηςΆστρος, (επάνω) Άστρος καιΑγιάννης του Άστρους.Ο διακεκριμένος ακαδημαϊκός Ν.Βέης αναφέρει σχετικά. «Και όντως το Άστρος και κατά τους μεσαιωνικούς χρόνους ήτο διμερές … ο Άγιος Ιωάννης κατ αρχάς είχεν υπόστασιν σαν θερινή κατοικία των Αστρεινών καλουμένηκαι (επάνω) Άστρος και Αγιάννης Άστρους. ( Νίκο Α. Βέη , Μνείαι του Άστρους. σελ 99-100). Οι διακεκριμένοι ιστορικοί μελετητές Ν.Γ.Ππολίτης και Σ.Π.Λάμπρος αναφέρουν ” το όνομα Άστροςπροσήκει κυρίως εις το 13 χιλιομ. απέχον επί των ορέων κείμενον μέγα χωρίονΆγιος Ιωάννης“(Νικολάου Ι. Φλούδα – Θυρεατικά, τόμος Γ’, Άγιος Ιωάννης, Μητρόπολις Οικισμών Θυρέας (Κυνουρίας), Αθήνα , 1983.σελ 41,38,40). «Κατά τον Φιλιψώνα σ.197 “εν τη χώρα ταύτη κείνται τα μεγαλύτερα χωρία Άγιος Νικόλαος η Καστρί,Δολιανά, Άγιος Ιωάννης ηΆστρος“. Τό Άστρος λεγόταν επίσηςΆγιος Ιωάννης, υπάρχουν πολλοί σχετικοί χάρτες κα σχετικές αναφορές. “Ο Leake το 1805 αναφέρει « στην πεδιάδα είναι τα καλύβιαπου ανήκουν στα χωριά Άγιος Ιωάννης, (το σημερινό Άστρος ), Μελιγού, Κορακοβούνι και Πραστός (Άγιος Ανδρέας)» (Leake Travels in Morea σελ 483). …
Πουκεβίλ,“Η έδρα της Κυβερνήσεως μεταφερθή εις Άγιον Ιωάννην του Άστρους εν Κυνουρία” (Ι.Κουσκουνάς ,Κ. Χασαπογιάννης ,Ι.Κακαβούλιας (1981) Θυρεάτις Γη ( Ιστορία – Αρχαιολογία – Λαογραφία )
Κόκκινος, «Η κυβέρνησις … απεφάσισε μετά τη βουλής να μεταφέρουν την έδραν των από το Άγιον Ιωάννην του Άστρους εις Καστρί Ερμιονίδας” (Ι.Κουσκουνάς ,Κ. Χασαπογιάννης ,Ι.Κακαβούλιας (1981) Θυρεάτις Γη ( Ιστορία – Αρχαιολογία – Λαογραφία ).
Το 1812 το περιοδικόν Λόγιος Ερμής γράφει (σ.114-115), ο φιλόκαλος Καρυτσιώτης διατρίβων εις Τεργέστην εσύστησεν σχολείον εις την ιδίαν πατρίδα καλουμένην Άγιος Ιωάννης του Άστρου(Νικολάου Ι. Φλούδα – Θυρεατικά, τόμος Γ’,Άγιος Ιωάννης, Μητρόπολις Οικισμών Θυρέας (Κυνουρίας),Αθήνα ,1983.σελ 155).
Για πολλούς αιώνες μέχρι την δεκαετία του 1950 ο Αγιάννης του Άστρους ,σημερινός θερινός οικισμός του Άστρους, αποτελούσε το μητροπολιτικό κέντρο της Θυρέας,” Μητρόπολις Οικισμών Θυρέας (Κυνουρίας)”, ενδεικτικά αναφέρουμε πριν τον 1821 είχε δέκα τρεις εκκλησίες και ξωκλήσια. Ο Άγιος Ιωάννης ( Αγιάννης) Κυνουρίας , ήταν η πρωτεύουσα του Ελληνικού κράτουςαπό τις 22 Αυγούστου έως την 1 Οκτωβρίου 1822 , το 1845 αποτέλεσε την θερινή έδρα της Επαρχίας Κυνουρίας .Ο Άγιος Ιωάννης ήταν η πρώτη πρωτεύουσα του δήμου Θυρέαςσύμφωνα με το ΦΕΚ 16Α – 24/05/1835 από το 1835 μέχρι το 1841 και ήταν η θερινή πρωτεύουσα του δήμου Θυρέας σύμφωνα με το ΦΕΚ 5Α – 08/03/1841, από το 1841 μέχρι το 1912.
Το ιστορικόν Άστρος Κυνουρίαςαπέχει 170 χλμ από την Αθήνα και βρίσκεται στη δυτική παραλία του Αργολικού ,στα ενδότερα του κάμπου της Θυρέας ,εκεί που διακρίνεται παραπάνω στο χάρτη της αρχαία Ελλάδος η αρχαία πόλη Θυρέακαι αργότερα ήταντο πόλισμα Άστρον, νότια από την πρώτη πόλη της Ευρώπης το ιστορικό Άργος και την έδρα του Μυκηναϊκού πολιτισμού Μυκήνες.
Άστρος και Αγιάννης του Άστρους
Επαναλαμβάνουμε. «Και όντως το Άστρος και κατά τους μεσαιωνικούς χρόνους ήτο διμερές … ο Άγιος Ιωάννης κατ αρχάς είχεν υπόστασιν σαν θερινή κατοικία των Αστρεινών καλουμένηκαι (επάνω) Άστρος και Αγιάννης Άστρους”.Tα κείμεναπαρακάτω αποτελούν ουσιαστικά μια ενότητα, για την ιστορία της κοινότητας Άστρους , έδρα του Δήμου Βόρειας Κυνουρίας , αλληλοσυμπληρώνονται και περιέχουν τεκμηριωμένα την ιστορία της «πατρίδας μας», όπως αποκαλούσαν ο Άκουρος και ο Καρυτσιώτης, το ιστορικόν Άστρος και τον Αγιάννη του Άστρους (Κυνουρίας).
Άστρος «Το κλεινόν Άστυ» , Περήφανο και Καμαρωτό, Χρυσήλιον και Ιστορικόν.
Το Άστρος ονομάστηκε από τους κατοίκους της περιοχής Άστυ( Πόλη) , σαν διάκριση με τους γύρω μικρότερους οικισμούς .Άστυ (=πόλη ) ονομάζετο αρχικά στην περιοχή η αρχαία πόλη Θυρέα ,το μητροπολιτικό κέντρο της περιοχής στην αρχαιότητα , όπως αργότερα το Άστρος είναι το μητροπολιτικό κέντρο της περιοχής μέχρι σήμερα και από την αρχαιότητα έμεινε αδιάκοπα στους κατοίκους το Άστυ(=πόλη).Οι Αστρεινοί αποκαλούν και σήμερα το οικισμό «Το κλεινόν Άστυ». Από το Άστυ, προήλθε Toasti= Toast(r)ι, Toastri και το Astro και συμφωνούμε με την σοβαρά τεκμηριωμένη, λογική και έξυπνη άποψη το όνομα Άστρος προήλθε από το Άστυ=(Τoasti) Toast(r)ι ,Astro (Καραχάλιος, Ι. Κουσκουνάς ,Κ.Χασαπογιάννης ,Ι. Κακαβούλιας, Ν.Φλούδας Θυρεατικα Β. σελ 24,25).
Το ιστορικόν Άστρος είναι συνέχεια της αρχαίας πόλης Θυρέας και η πόλη Θυρέα και αργότερα το πόλισμα Άστρον ήτανστα ενδότερα του κάμπου Θυρέαςστην σημερινή τοποθεσία του Άστρους .Το 1823το Άστρος το βρήκαν εκεί ,«Εν Άστρει τη 29 Μαρτίου 1823 και γ’ της Ανεξαρτησίας »οι πληρεξούσιοι της Εθνοσυνέλευσης και ο Κολοκοτρώνης, υπήρχε αναμφισβήτητα και τεκμηριωμένα πολλούς αιώνες πριν το 1823 , η διακήρυξη της Εθνοσυνέλευσης«Εξεδόθη εν Άστρει εντός του Μουσείου Καρυτσιώτη» και «η Εθνοσυνέλευση της απελευθερωμένης Ελλάδας συνήλθε στο Άστρος».
Σμαράγδη Ι.Αρνανίτη :2023,Ἐν ἌστρειἩ Ἐθνική Δευτέρα τῶν Ἑλλήνων Συνέλευσις, 29 Μαρτίου -18 Απριλίου 1823, τα γεγονότα – οι πρωταγωνιστές – οι αποφάσεις
ΙωάννηΜ.Αρβανίτη– Από τιςΠηγέςτου Λαού μας, τόμοςA, Β ,Αθήνα1988
ΙωάννηΜ.Αρβανίτη-Η Επαναστατική Προσωρινή Διοίκηση της Ελλάδας στον Άγιο Ιωάνη (Αγιάννη) Β.Κυνουρίας -20 Αυγουστου εως 1 Οκτωβριου 1822
Σμαράγδης Ι. Αρβανίτη –Οι σχολές του Δημητρίου Καρυτσιώτη στον Άγιο Ιωάννη και το Άστρος Θυρέας – Κυνουρίας κατά τα προεπαναστικά χρόνια έως την απελευθέρωση, Εταιρία Πελοποννησιακών Σπουδών, Αθήνα 2001
Σμαράγδης Ι. Αρβανίτη -Το κάστρο του Παραλίου Άστρους Κυνουρίας πρώτες παρατηρήσεις, Αθήνα 2007
Το Μουσείο Άστρους έκλεισε το 2008 με απόφαση του ΥΠΠΟΑ. (Με το αρ. ΥΠΠΟ/ΓΔΑΠΚ/ΔΜΕΕΠ/Γ1/Φ21-ΛΘ/96025/1381-7/10/2008). Από υπεβολική ταχύτητα και απερίσκεπτα χωρίς αιτιολογημένη απόφαση το ΥΠΠΟΑ αυθαίρετα κλειδοαμπάρωσε και τον γειτονικό χωριστό «Ιερό Χώρο» της Β’ Εθνοσυνέλευσης των Ελλήνων. Μετά από δέκα χρόνια, χιλιάδες έγγραφα και αναφορές αναίρεσε τις ανακρίβειες και τις αντιφατικές δικαιολογίες του και άνοιξε τον χώρο προσωρινά.Ποτέ δεν είναι αργά.
Την 18-5-2018.… με το έγγραφο Α.Π. ΥΠΠΟA /ΓΔΑΠK /ΕΦΑAΡΚ /218494/158967/1928 …”Η Υπηρεσία μας έχει μεριμνήσει ώστε το Μουσείο να είναι ανοικτό σε συγκεκριμένες περιπτώσεις , διαθέτοντας τακτικό φυλακτικό προσωπικό από το Αρχαιολογικό Μουσείο Τεγέας .Σας επισυνάπτουμε Δελτίο Τύπου με συγκεκριμένες ημερομηνίες κατά τις οποίες το Αρχαιολογικό Μουσείο Άστρους θα είναι ανοικτό κατά τους μήνες Μάιο-Αύγουστο 2018. Τέλος η Εφορεία μας , αναμένει την Προκήρυξη του ΑΣΕΠ για μόνιμο φυλακτικό προσωπικό στο Μουσείο Άστρους”…..
Γιατί δεν ανοίγει το Αρχαιολογικό Μουσείο Άστρους. Απλά και συνοπτικά, είμαστε ανίκανοι, δεν θέλουμε και δεν μπορούμε να το κάνουμε , “δεν είναι και τίποτα σπουδαίο….”
ΥΠΠΟΑ. Δεν ενδιαφέρεται και έμπρακτα δεν μπορεί να το ανοίξει.
ΔΗΜΟΣ. Δεν ασχολείται διαχρονικά , σοβαρά και έμπρακτα με το θέμα προβολή του τόπου μας.
ΤΟΠΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ. Δεν ενδιαφέρεται ενεργά και συστηματικά , “δεν είναι και τίποτα σπουδαίο….”
ΟΛΟΙ. Σήμερα λέμε πολλά και ποτέ δεν κάνουμε τίποτα.
Πως ασχοληθήκαμε από το 2016 με το θέμα πρόσβαση των αρχαιολογικών χώρων.
Το 2016 βρήκαμε αδικαιολόγητα κλειδοαμπαρωμένο τον “Ιερό Χώρο” της Β’ Εθνοσυνέλευσης των Ελλήνων και εντελώς κατεστραμμένες τις πινακίδες των δρόμων( δεν έβλεπες τίποτα).
Γνωρίζουμε το σωστό και μοναδικό τρόπο πως πρέπει να ενεργούμε.
Το συνταγματικό δικαίωμα αναφοράς στις αρχές
Όλα πρέπει να είναι γραπτά, δημόσια και φανερά
Με την ενεργό συμμετοχή και συμπαράσταση των ενεργών πολιτών του Άστρους και την αποτελεσματική βοήθεια του Συνήγορου του Πολίτη το 2018 ανάγκασε το ΥΠΠΟΑ να ανοίξει τον «Ιερό Χώρο» της Β’ Εθνοσυνέλευσης των Ελλήνων , που ήταν απερίσκεπτα και αδικαιολόγητα κλειδοαμπαρωμένος χωρίς απόφαση από το 2008 και προσωρινά να ανοίξει το Αρχαιολογικό Μουσείο Άστρους που ήταν κλειστό με απόφαση του ΥΠΠΟΑ για την πρόφαση της ρωγμής το 2008.
Θέματα για την ανικανότητα του Ελληνικόυ κράτους ( κάποτε θα δημοσιεύσουμε τις λεπτομέρειες).
Υπουργείο Τουρισμού , “δεν είμαι αρμόδιος”.
ΥΠΠΟΑ .Αλλαγή κειμένων εγγράφων του ΥΠΠΟΑ
Δημόσια ανακοίνωση του συλλόγου Φίλοι του Μουσείου Άστρους
ΔΗΜΟΣ(2016). Απόφαση του Δ.Σ. του Δήμου Βόρειας Κυνουρίας για έπαυλη Ηρώδη (Βιβούλιου) και Αρχαιολογικό Μουσείο Άστρους
ΔΗΜΟΣ(2017). Δήμαρχος, το μουσείο είναι “ανίκανο”
ΔΗΜΟΣ.(2018?) Δήμαρχος, πρέπει να γίνουν μελέτες
ΥΠΠΟΑ. Έγγραφο για μεταφορά μνημείων του Αρχαιολογικού Μουσείου Άστρους πως έγινε με ποια αρμοδιότητα……
ΥΠΠΟΑ. Που βρίσκεται το έγγραφο για την πρωτοβουλία, να κλείσει πάλι το μουσείο το 2018?
ΥΠΠΟΑ.Γιατί η μελέτη έγιναν αργότερα μελέτες , πολλές και άλλες μελέτες και σχεδιάζεται (2023( “αρχαιολογική μελέτη..” που είναι τα έγγραφα…..
ΥΠΠΟΑ.Τρεις εξαμαρτείν….
ΔΗΜΟΣ(2020?).Ψηφιακό μουσείο για την Εθνοσυνέλευση στο Παράλιο Άστρος !!!
ΔΗΜΟΣ. (2025)Γιατί σήμερα στην ιστοσελίδα του δήμου δεν υπάρχει διαχρονικά μια φωτογραφία με δύο λέξεις για τον “Ιερό Χώρο” της Β’ Εθνοσυνέλευσης των Ελλήνων και την Σχολή Κρυτσιώτη. Ποιός το ξέρει?
ΔΗΜΟΣ.(2020) Γιατί όλα δεν είναι γραπτά, δημόσια και φανερά , που βρίσκονται τα έγγραφα για τις μελέτες….
ΥΠΠΟΑ (2024) . Τελειώσαμε με τις μελέτες , που είναι η απόφαση γαι την χρηματοδότηση του έργου. ΠΟΙΟΣ ΘΑ ΚΑΝΕΙ ΤΙΣ ΣΩΣΤΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ…. θα γίνει αυτόματα?
ΥΠΠΟΑ ΚΑΙ ΔΗΜΟΣ . Τελικά τι θέλουμε ένα ΚΑΛΥΤΕΡΟ “ΣΥΓΧΡΟΝΟ” ΜΟΥΣΕΙΟ στο Άστρος ,καλύτερο από το μουσείο Ακρόπολης … η θέλουμε να ανοίξουμε , όπως κάποτε ήταν ανοικτό, το ιστορικό διατηρητέο μνημείο τη Σχολή Καρυτσιώτη?
ΥΠΠΟΑ “Θα εξετάσουμε το θέμα” και ένα χρόνο αργότερα πάλι “Θα εξετάσουμε το θέμα” .
Ο καθένας πιστεύει (και κάνει ) ότι καταλαβαίνει.Εμπεδοκλής.
Κάθε άνθρωπος είναι ένοχος για όλα τα καλά που δεν έκανε.Βολταίρος
Κάθε λέξη έχει συνέπειες.H σιωπή επίσης.Ζαν-Πoλ Σαρτρ.
Ναι, κύριε, εσύ θα διορθώσεις το ρωμέικο, στο χώρο και στον τομέα όπου βρίσκεσαι. Κ. Kαστοριάδης
Οι ανθρώπινες κοινωνίες θα πρέπει να μπουν στην εξαιρετικά δύσκολη διαδικασία να συνειδητοποιήσουν την αυτοθέσμισή τους: το γεγονός ότι οι άνθρωποι ενώ συγκροτούνται οι ίδιοι σε κοινότητες, ταυτόχρονα ευθύνονται για την ιστορία τους η οποία είναι αποτέλεσμα της δική τους θέλησης και δράσης. Κ. Kαστοριάδης
Δημοσιογράφος: Συχνά λέγεται ότι η Ελλάδα είναι «προβληματική», στην Ελλάδα «όλα γίνονται στον αέρα», «χωρίς προγραμματισμό», «χωρίς βάρος». Με τέτοιες διαπιστώσεις συμφωνούν πολλοί. Αλλά περιορίζονται συνήθως μόνο στις διαπιστώσεις. Γνωρίζω ότι η ελληνική κατάσταση σας απασχολεί βαθιά. Ποια είναι η ερμηνεία σας για όσα συμβαίνουν; Γιατί συμβαίνουν έτσι τα πράγματα στην Ελλάδα; Ποιες οι βαθύτερες αιτίες;
Καστοριάδης: Πρώτον, δεν ξέρω. Δεύτερον, στο μέτρο που μπορώ να ξέρω κάτι, είναι ότι η πολιτική ζωή του ελληνικού λαού τελειώνει περίπου το 404 π.χ.
Δ: Νομίζω ότι θα ενοχλήσει πολύ αυτή η διατύπωσή σας.
Κ: Τι να κάνουμε. Μιλώ για την πραγματική πολιτική ζωή του λαού ως αυτόνομου παράγοντα. Δεν μιλώ για μάχες, για αυτοκράτορες, για Μεγαλέξανδρους και Βασίλειους Βουλγαροκτόνους. Μετά τον πέμπτο π.Χ. αιώνα και την αυτοκυβέρνηση του λαού στις δημοκρατικές πόλεις -και πάντως, μετά τον περίεργο τέταρτο π.Χ. αιώνα- η ελληνική ελευθερία πεθαίνει.
Οι ελληνικές πόλεις γίνονται υποχείριες των βασιλέων της Μακεδονίας. Βεβαίως, ο Αλέξανδρος και οι διάδοχοί του παίζουν έναν κοσμοϊστορικό ρόλο. Κατακτούν την Ασία και την Αίγυπτο. Διαδίδουν την ελληνική γλώσσα και παιδεία.
Αλλά πολιτική ζωή, πλέον, δεν υπάρχει. Τα βασίλεια των διαδόχων του Αλεξάνδρου, ως πολιτική συγκρότηση, είναι ουσιαστικά μοναρχίες. Εξάλλου, καθώς ξέρουμε, ο ίδιος ο Αλέξανδρος αντιμετώπισε στασιασμό των Ελλήνων που είχε πάρει μαζί του, διότι ήθελε να τους υποχρεώσει να γονυπετούν μπροστά του, όπως οι Πέρσες μπροστά στο Μεγάλο Βασιλέα – πράγμα ανθελληνικότατο.
Είπαμε ότι ο ορισμός της ελληνκότητας είναι το «ΟΥΧ ΕΛΛΗΝΙΚΟΝ ΤΟ ΠΡΟΣΚΥΝΕΙΝ*, ιδέες- ΔΟΓΜΑΤΑ & ανθρώπους- ΔΕΣΠΟΤΕΣ».
Σε όλη τη διάρκεια της ελληνιστικής εποχής, (: ελληνιστικό = σαν ελληνικό), οι ελληνικές πόλεις, με λίγες περιθωριακές και παροδικές εξαιρέσεις, αποτελούν παιχνίδια στα χέρια των ελληνιστικών δυναστειών.
Ακολουθεί η ρωμαϊκή κατάκτηση, κάτω από την οποία οι ελληνικές πόλεις δεν έχουν παρά μόνον κοινοτική ζωή. Κατόπιν, έρχεται η βυζαντινή αυτοκρατορία. Το Βυζάντιο είναι μια ανατολική, θεοκρατική μοναρχία. Στο Βυζάντιο η πολιτική ζωή περιορίζεται στις ίντριγκες της Κωνσταντινούπολης, του αυτοκράτορα, των «δυνατών» και των ευνούχων της αυλής. Και βεβαίως, τα σχολικά μας βιβλία δεν αναφέρουν ότι στη βυζαντινή αυλή υπήρχαν ευνούχοι, όπως σ΄ αυτήν του Πεκίνου.
Δ: Όλα αυτά αφορούν ένα πολύ μακρινό ιστορικό παρελθόν. Η Ελλάδα ως σύγχρονο νεοελληνικό κράτος έχει, ήδη, ιστορία εκατόν εβδομήντα ετών. Θα θέλατε να επικεντρώσετε σ΄ αυτή την περίοδο;
Κ: Μα, αυτή η περίοδος είναι ακατανόητη χωρίς τους είκοσι έναν αιώνες ανελευθερίας που προηγήθηκαν.
Λοιπόν, μετά το Βυζάντιο έρχεται η τουρκοκρατία. Μην ανησυχείτε, δεν θα μπω σε λεπτομέρειες. Θα αναφέρω μόνο ότι επί τουρκοκρατίας όση εξουσία δεν ασκείται απευθείας από τους Τούρκους, ασκείται από τους κοτζαμπάσηδες (τους εντολοδόχους των Τούρκων), οι οποίοι κρατούν τους χωριάτες υποχείριους.
Συνεπώς, ούτε σ΄ αυτή την περίοδο μπορούμε να μιλήσουμε για πολιτική ζωή. Όταν αρχίζει η Επανάσταση του 1821, διαπιστώνουμε από τη μια μεριά τον ηρωισμό του λαού και από την άλλη, σχεδόν αμέσως, την τεράστια αδυναμία να συγκροτηθεί μια πολιτική κοινωνία.
Την επομένη της πτώσης της Τριπολιτσάς αρχίζουν οι εμφύλιοι πόλεμοι.
Δ: Πού οφείλεται αυτή η «τεράστια αδυναμία να συγκροτηθεί μια πολιτική κοινωνία»; Ποιοι είναι οι λόγοι;
Κ: Ουδείς μπορεί να δώσει απάντηση στην ερώτησή σας για ποιο λόγο, κάποιος, σε μιαν ορισμένη στιγμή, δεν δημιούργησε κάτι. Η συγκρότηση ενός λαού σε πολιτική κοινωνία δεν είναι δεδομένη, δεν είναι κάτι που χαρίζεται, αλλά κάτι που δημιουργείται. Μπορούμε απλώς να διαπιστώσουμε ότι, όταν απουσιάζει μια τέτοια δημιουργία, τα χαρακτηριστικά της προηγούμενης κατάστασης διατηρούνται ή αλλάζουν μόνο μορφή.
Δ: Και ποια είναι τα χαρακτηριστικά αυτά στην ελληνική περίπτωση;
Κ:Ορισμένα τα εντοπίζουμε, ήδη, στους εμφύλιους πολέμους της Επανάστασης του 1821. Βλέπουμε, για παράδειγμα, ότι η νομιμοφροσύνη και η αλληλεγγύη έχουν τοπικό ή τοπικιστικό χαρακτήρα, ισχυρότερο συχνά από τον εθνικό. Βλέπουμε, επίσης, ότι οι πολιτικές κατατάξεις και διαιρέσεις είναι συχνά σχετικές με τα πρόσωπα των «αρχηγών» και όχι με ιδέες, με προγράμματα, ούτε καν με «ταξικά» συμφέροντα.
Ένα ακόμη χαρακτηριστικό είναι η στάση απέναντι στην εξουσία. Στην Ελλάδα, μέχρι και σήμερα, το κράτος εξακολουθεί να παίζει τον ρόλο του ντοβλετιού, δηλαδή μιας αρχής ξένης και μακρινής, απέναντι στην οποία είμαστε ραγιάδες και όχι πολίτες. Δεν υπάρχει κράτος νόμου και κράτος δικαίου, ούτε απρόσωπη διοίκηση που έχει μπροστά της κυρίαρχους πολίτες.
Το αποτέλεσμα είναι η φαυλοκρατία ως μόνιμο χαρακτηριστικό. Η φαυλοκρατία συνεχίζει την αιωνόβια παράδοση της αυθαιρεσίας των κυρίαρχων και των «δυνατών»: ελληνιστικοί ηγεμόνες, Ρωμαίοι ανθύπατοι, Βυζαντινοί αυτοκράτορες, Τούρκοι πασάδες, κοτζαμπάσηδες, Μαυρομιχάληδες, Κωλέττης, Δηλιγιάννης.
Δ: Εξαιρέσεις δεν βλέπετε να υπάρχουν; Εξαιρέσεις εντοπισμένες κυρίως στον 19ο και στον 20ό αιώνα;
Κ: Ε, υπάρχουν δυο-τρεις εξαιρέσεις: ο Τρικούπης, ο Κουμουνδούρος, το βενιζελικό κίνημα στην πρώτη περίοδό του. Αλλά τα όποια αποτελέσματά τους καταστράφηκαν από τη δικτατορία του Μεταξά, την Κατοχή, τον Εμφύλιο, τον ρόλο του παλατιού, τη δικτατορία της 21ης Απριλίου, την πασοκοκρατία.
Στο μεταξύ, μεσολάβησε ο σταλινισμός που κατόρθωσε να διαφθείρει και να καταστρέψει αυτό που πήγαινε να δημιουργηθεί ως εργατικό και λαϊκό κίνημα στην Ελλάδα. Τα αποτελέσματα τα πληρώνουμε ακόμη.
Μου ζητάτε να σας εξηγήσω. Μπορείτε να μου εξηγήσετε εσείς, γιατί οι Έλληνες, που σκοτώνονταν εννέα χρόνια, για να απελευθερωθούν από τους Τούρκους, θέλησαν αμέσως μετά ένα βασιλιά; Και γιατί, αφού έδιωξαν τον Όθωνα, έφεραν τον Γεώργιο; Και γιατί μετά ζητούσαν «ελιά, ελιά και Κώτσο βασιλιά»;
Δ: Μα, οι δικές σας απαντήσεις ενδιαφέρουν ιδίως όταν αφορούν ερωτήματα που εσείς θέτετε. Θα θέλατε, λοιπόν, να διατυπώσετε τις απόψεις σας;
Κ: Σύμφωνα με την παραδοσιακή «αριστερή» άποψη, όλα αυτά τα επέβαλαν η Δεξιά, οι κυρίαρχες τάξεις και η μαύρη αντίδραση. Μπορούμε όμως να πούμε ότι όλα αυτά τα επέβαλαν στον ελληνικό λαό ερήμην του ελληνικού λαού;
Μπορούμε να πούμε ότι ο ελληνικός λαός δεν καταλάβαινε τι έκανε; Δεν ήξερε τι ήθελε, τι ψήφιζε, τι ανεχόταν; Σε μιαν τέτοια περίπτωση αυτός ο λαός θα ήταν ένα νήπιο. Εάν όμως είναι νήπιο, τότε ας μη μιλάμε για δημοκρατία.
Εάν ο ελληνικός λαός δεν είναι υπεύθυνος για την ιστορία του, τότε, ας του ορίσουμε έναν κηδεμόνα.
Εγώ λέω ότι ο ελληνικός λαός -όπως και κάθε λαός- είναι υπεύθυνος για την ιστορία του, συνεπώς, είναι υπεύθυνος και για την κατάσταση, στην οποία βρίσκεται σήμερα.
Δ: Πώς την εννοείτε αυτή την ευθύνη;
Κ: Δεν δικάζουμε κανέναν. Μιλάμε για ιστορική και πολιτική ευθύνη.
Ο ελληνικός λαός δεν μπόρεσε έως τώρα να δημιουργήσει μια στοιχειώδη πολιτική κοινωνία. Μια πολιτική κοινωνία, στην οποία, ως ένα μίνιμουμ, να θεσπισθούν και να κατοχυρωθούν στην πράξη τα δημοκρατικά δικαιώματα τόσο των ατόμων όσο και των συλλογικοτήτων.
Δ: Θέλετε να πείτε ό,τι έγινε -αντιθέτως- σε άλλες χώρες, στη Δυτική Ευρώπη; Κ: Εκεί, αυτό έγινε! Ο μακαρίτης ο Γιώργος Καρτάλης έλεγε κάνοντάς μου καζούρα στο Παρίσι το 1956:
«Κορνήλιε, ξεχνάς ότι στην Ελλάδα δεν έγινε Γαλλική Επανάσταση».
Πράγματι, στην Ελλάδα δεν έχει υπάρξει εποχή που ο λαός να έχει επιβάλει, έστω και στοιχειωδώς, τα δικαιώματά του. Και η ευθύνη, για την οποία μίλησα, εκφράζεται με την ανευθυνότητα της παροιμιώδους φράσης:
– «εγώ θα διορθώσω το ρωμέικο;».
– Ναι, κύριε, εσύ θα διορθώσεις το ρωμέικο, στο χώρο και στον τομέα όπου βρίσκεσαι
* Κορνήλιος Καστοριάδης (Κωνσταντινούπολη, 11 Μαρτίου 1922- Παρίσι, 26 Δεκεμβρίου 1997) ήταν Έλληνας φιλόσοφος, οικονομολόγος και ψυχαναλυτής. Συγγραφέας του έργου Η Φαντασιακή Θέσπιση της Κοινωνίας, διευθυντής σπουδών στην Σχολή Ανωτέρων Σπουδών Κοινωνικών Επιστημών του Παρισιού από το 1979, και φιλόσοφος της αυτονομίας, υπήρξε ένας από τους μεγαλύτερους στοχαστές του 20ου αιώνα.
Πηγή: Βιβλίο, Η ελληνική ιδιαιτερότητα- Τόμος Β΄, εκδόσεις Κριτική