Το «γεφύρι της Λουκούς», η υδατογέφυρα βρίσκεται κοντά στα ερείπια του παλιού νερόμυλου της Ιεράς Μονής Λουκούς. Από αυτή την γέφυρα μεταφέρονταν τα νερά στην έπαυλη του Ρωμαίου έπαρχου και συνεργάτη των Ρωμαίων κατακτητών , ανατολικά της μονής, κατασκευασμένη τον 2ο αιώνα μ.χ.
O Ρωμαίος έπαρχος και συνεργάτης των Ρωμαίων κατακτητών) (101 -177 μ.χ) ,έφθασε στο σημείο να τροποποιήσει το όνομά του επί το λατινικότερον από Ηρώδης Αττικού Μαραθώνιος. Ο Ρωμαίος έπαρχος, Lucius Vibullius Hipparchus Tiberius Claudius Atticus Herodes (Λούκιος Βιβούλλιος Ίππαρχος Τιβέριος Κλαύδιος Αττικός Ηρώδης), ας λέμε κάποτε τα πράγματα με το όνομα τους, έκανε διαρπαγή μνημείων , όπως την Λάκαινα έργα του Καλλιμάχου του 5ου αι. π.Χ . από την Ακρόπολη των Αθηνών και τις στήλες των Μαραθωνομάχων που έπεσαν στο Μαραθώνα και όλα αυτά για να διακοσμήσει την έπαυλη κατά τα ρωμαϊκά πρότυπα , « γιατί η ζωή του ήταν σύμφωνα με τα πρότυπα αυτά».
Από. Καϊδαντζή Ε. Παναγιώτα Ιστορικός ΑΘΗΝΑ 2018
Ο ΗΡΩΔΗΣ ΑΤΤΙΚΟΣ ΚΑΙ ΟΙ ΕΠΑΥΛΕΙΣ ΤΟΥ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΔΕΙΞΗ, ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Sel 85-88
Όπως φάνηκε κατά τις ανασκαφές των Θεοδώρου και Γεωργίου Σπυροπούλου τα έτη 1979-2001, ο Ηρώδης μετέφερε κι έστησε στην έπαυλη της Κυνουρίας592 τις στήλες των πεσόντων Μαραθωνομάχων, θέλοντας να τιμήσει τους προγόνους του.
Ένα λοιπόν από τα σημαντικότερα μνημεία της μάχης του Μαραθώνος, οι στήλες των πεσόντων, προέρχεται από την έπαυλη του Ηρώδη στην Λουκού Κυνουρίας595
Τα δύο μνημεία μεταφέρθηκαν στην έπαυλη από τον ίδιο τον Ηρώδη.
Σύμφωνα με τον Παυσανία602 οι Μαραθωνομάχοι τάφηκαν σε τάφο στο πεδίο της μάχης603 πάνω στον οποίο στήθηκαν στήλες με τα ονόματα των πεσόντων604 κατά φυλές. Πιθανώς η στήλη (εικ.159α-β) μεταφέρθηκε στην Πελοπόννησο από τον Ηρώδη, ο οποίος φημιζόταν για το πάθος του για την συλλογή, όπως παρατηρούμε στην έπαυλή του στη Λουκού από το πλήθος κλασικών αττικών επιτυμβίων, νεκροδείπνων αναγλύφων και αγαλμάτων.
Εκτός από τις στήλες ο Ηρώδης μετέφερε και τις Ορχούμενες Λάκαινες (εικ.160) του Καλλίμαχου610, έργο του 5ου αι. π.Χ., τις οποίες τοποθέτησε στις έξι κόγχες της εξέδρας στην πρόσοψη απέναντι από τις αντίστοιχες έξι Καρυάτιδες-Αμαζόνες της δυτικής εξέδρας για λόγους συμμετρίας. Μεταξύ 165 170 μ.Χ. οι κόγχες αυτές αντικαταστάθηκαν με έξι «cubicula»611 (υπνοδωμάτια) με κλίνες.
Η έπαυλη χαρακτηρίστηκε από τον Γ. Σπυρόπουλο ως «κιβωτός καλλιτεχνικών κειμηλίων και σύγχρονων δημιουργημάτων» 612 λόγω του πλήθους των έργων τέχνης και της διακόσμησης που βρέθηκαν στην έπαυλη. Επιπλέον, η έπαυλη θεωρείται το κέντρο της οικονομικής δραστηριότητας του Ηρώδη καθώς ο ιδιοκτήτης εμπορευόταν μεταξύ άλλων και το μάρμαρο Δολιανών613.
….. . Η εύρεση μίας στήλης με τα ονόματα πεσόντων στα Μηδικά στην έπαυλη του Ηρώδη στην Κυνουρία από τους αρχαιολόγους Θεόδωρο και Δρα. Γιώργο Σπυρόπουλο, καθώς και η εύρεση ενός πορτρέτου του Ηρώδη κοντά στον τύμβο, επιβεβαιώνει την σχέση του με το μνημείο. Φαίνεται ότι ο Ηρώδης μετέφερε στην έπαυλη του στην Κυνουρία την στήλη σε μία ένδειξη προγονολατρείας. Έτσι συνέδεσε για πάντα την έπαυλη του με την ιστορία του τόπου της γέννησης του Μαραθώνα!
Γραφικός καταπράσινος οικισμός της Βόρειας Κυνουρίας, με περίφημη θέα προς τον αργολικό κόλπο, χτισμένος σε υψόμετρο 487 μ., νότια της διασταύρωσης (4 χλμ.) προς Ελαιοχώρι. Απέχει 21 χλμ. από το Άστρος.
Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Ο Άγιος Γεώργιος είναι ένας οικισμός στην επαρχία Κυνουρίας του νομού Αρκαδίας που πρωτο-δημιουργήθηκε ως χειμαδιό. Βρίσκεται σε απόσταση περίπου 2 χιλιομέτρων από τη νότια όχθη του ποταμού Τάνου. Είναι δευτερογενής καστρίτικος οικισμός με οικιστές από Tου Ρούβαλη
Η φωτογραφία είναι το παλιό δημοτικό σχολείο του οικισμού Αετοχωρίου (Γαλτενάς).
Ο οικισμός Αετοχωρίου μαζί με τον οικισμό Βάθειας (Ντουμινά) και Αγίου Γεωργίου αποτελούσαν παλαιότερα την κοινότητα Αγίου Γεωργίου και τώρα αποτελούν την τοπική κοινότητα Αγίου Γεωργίου Βόρειας Κυνουρίας!! ( από φίλους μας)
Από το «Φορέας Διαχείρισης Όρους Πάρνωνα και Υγροτόπου Μουστού, 2015. Οδηγός για την προστατευόμενη περιοχή όρους Πάρνωνα και υγροτόπου Μουστού. Φύση, Πολιτισμός, Οικοτουρισμός. Άστρος Αρκαδίας».
Βόρεια του Άστρους στα 11 χλμ., βρίσκεται το Ξηροπήγαδο. Αποτελεί το πρώτο παραθαλάσσιο χωριό που θα συναντήσει ο επισκέπτης ερχόμενος στην παραλιακή Κυνουρία. Ήσυχο και ήρεμο περιβάλλον, πεντακάθαρες παραλίες με κρυστάλλινα νερά και τα βότσαλα να συνθέτουν πολύχρωμες εικόνες. Το Ξηροπήγαδο, ψαροχώρι με πλούσια ψαροτόπια, διαθέτει μια δυναμική τουριστική υποδομή με δεκάδες ξενοδοχεία, ενοικιαζόμενα δωμάτια, εστιατόρια και ψαροταβέρνες που εκτείνονται κατά μήκος της όμορφης παραλίας. Αποτελεί ιδανικό προορισμό για οικογενειακό τουρισμό και τους λάτρεις των ήρεμων διακοπών και της ξεγνοιασιάς. Από το αμφιθεατρικό Ξηροπήγαδο στις πλαγιές του βουνού Ζάβιτσα, ο επισκέπτης μπορεί να αγναντέψει το ιστορικό Ναύπλιο και το απέραντο των καταγάλανων νερών του Αργολικού κόλπου. Στην ευρύτερη περιοχή του Ξηροπηγάδου υπάρχουν δεκάδες σημαντικά και υπό εξερεύνηση σπήλαια, που προσδίδουν ένα ιδιαίτερο γεωλογικό ενδιαφέρον. Ένα από τα σπήλαια αυτά, το οποίο εξευνήθηκε πρόσφατα απο σπηλαιολογικές ομάδες, βρίσκεται σε κοντινή απόσταση βόρεια του χωριού και με την είσοδό του να εφάπτεται της κεντρικής επαρχιακής οδού.
Μετά το Ξηροπήγαδο και κάτω από την αρχαία Ανιγραία Οδό του περιηγητή Παυσανία, μόλις αντικρύσουμε τον κάμπο της Θυρέας, 150 μ. από την παραλία διακρίνουμε μέσα στη θάλασσα τη Δίνη, όπου κατά την αρχαιότητα γίνονταν θυσίες αλόγων στον θεό Ποσειδώνα (Γενέθλιον Ποσειδώνος). Αμέσως βόρεια από τη Δίνη, στη δυτική πλευρά του ακρωτηρίου Πουρνό, στη θέση Ανεμόμυλος και 50 μ. κάτω από τον αρχαίο παραθαλάσσιο δρόμο Άργους-Θυρεάτιδος βρίσκονται τα λείψανα αρχαίου φυλακείου. Το πεζοπορικό μονοπάτι στις κορυφογραμμές της Ζάβιτσας πάνω από το Ξηροπήγαδο, που ακολουθεί τη διαδρομή της αρχαίας Ανιγραίας οδού του περιηγητή Παυσανία, προσφέρει ανεπανάληπτες εμπειρίες και μοναδικές συγκινήσεις, με εντυπωσιακή θέα προς την Αργολίδα, την Αρκαδία και τον Αργολικό. Στην καταπληκτική αυτή διαδρομή ο επισκέπτης θα εντυπωσιαστεί από τον Βουκολόπυργο, που η ιστορία του χάνεται στα βάθη των αιώνων και θα νιώσει θρησκευτική κατάνυξη στη θέα των ξωκλησιών της Μεταμόρφωσης του Σωτήρος, του Αγίου Παντελεήμονα, του Προφήτη Ηλία και του Αγίου Κωνσταντίνου. Κατά τη θερινή περίοδο διοργανώνονται παραδοσιακά πανηγύρια και πολιτιστικές εκδηλώσεις.
Η Δίνη Στην περιοχή Λιλέϊκα, στο μέσο του επαρχιακού οδικού δικτύου Άστρους – Ξηροπηγάδου παρατηρείται ένα σπάνιο υδατολογικό φαινόμενο που δημιουργούν τα γλυκά νερά ενός υπόγειου ποταμού, καθώς ξεπηδούν μέσα από τα βάθη της θάλασσας και σε απόσταση 150 μ. από την ακτή δημιουργούν ευδιάκριτο μεγάλο κύκλο («αλώνι») διαμέτρου 10-25 μ. (ανάλογα με την ποσότητα του νερού). Η εκβολή των γλυκών νερών από τα βάθη της θάλασσας δημιουργεί αυτόν τον υδατοστρόβιλο, όπου χορεύουν ακατάπαυστα τα γλυκά νερά, πριν τα δεχτεί στην αγκαλιά της η αλμυρή θάλασσα. Το εκπληκτικό αυτό φαινόμενο, με πλούσιες αναφορές στους αρχαίους συγγραφείς (Παυσανίας VIII.7.2), έχει προκαλέσει το ενδιαφέρον Ελλήνων και ξένων ερευνητών και επιστημόνων αλλά δεν έχει καταστεί δυνατή η πλήρης και συστηματική μελέτη του, λόγω των σοβαρών κινδύνων που εγκυμονεί το μεγάλο βάθος της θάλασσας (80 μ.), η ύπαρξη ισχυρών θαλάσσιων ρευμάτων, καθώς και η τεράστια δύναμη του υδατοστρόβιλου. Από το Ξηροπήγαδο έως το Φωκιανό, σε πολλά σημεία κατά μήκος της ακτογραμμής, παρατηρούνται τα γλυκά νερά δεκάδων πηγών που αναβλύζουν από τα βάθη της θάλασσας.
Ξηροπήγαδο Αρκαδίας
Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Το Ξηροπήγαδο (γνωστό παλαιότερα και ως Ξεροπήγαδο) είναι χωριό του νομού Αρκαδίας που υπάγεται στον Δήμο Βόρειας Κυνουρίας. Έχει πληθυσμό 353 κατοίκους. Πρόκειται για ένα παλιό ψαροχώρι της Κυνουρίας που τα τελευταία χρόνια παρουσιάζει τουριστική ανάπτυξη. Οι κάτοικοι ασχολούνται με τη γεωργία, κυρίως την ελαιοκομία, την αμπελουργία, την κτηνοτροφία, την αλιεία, αλλά και τον τουρισμό
Τοποθεσία[
Βρίσκεται στους πρόποδες της βορειοανατολικής πλευράς του όρους Ζάβιτσα. Είναι το πρώτο παραθαλάσσιο χωριό της Αρκαδίας που συναντάει κανείς μετά την Αργολίδα, επάνω στον οδικό άξονα Άργους–Λεωνιδίου. Απέχει 150 χιλιόμετρα από την Αθήνα και 10 χιλιόμετρα από το Άστρος Κυνουρίας. Κοντά στις ακτογραμμές του χωριού υπάρχουν βράχια με μικρές σπηλιές και μικρές δυσπρόσιτες αμμουδιές, ιδανικές για απομόνωση.
Στα όρια της κοινότητας και 5 χιλιόμετρα από αυτή, στο δρόμο προς την Αργολίδα, αναβλύζει υποθαλάσσια πηγή με γλυκό νερό. Η τοποθεσία είναι γνωστή ως «Ανάβαλος». Στο σημείο υπάρχουν εγκαταστάσεις συλλογής του νερού, το οποίο χρησιμοποιείται για τις ανάγκες ύδρευσης του Αργολικού κάμπου.[3]
Τοπική Κοινότητα-Ξηροπήγαδο, Λιλέικα, Μεταμόρφωση, Λιμανάκια, Πλάκα, Χάνι του Γκρίγκου
ΑΞΙΟΘΈΑΤΑ
Ανοικτά της θαλάσσης, κοντά στον οικισμό Λιλέικα, αναβλύζει υποθαλάσσια πηγή με υφάλμυρο νερό. Η πηγή βρίσκεται σε απόσταση 290 μέτρων από την ακτή και σε βάθος 80 μέτρων από την επιφάνεια της θάλασσας. Τα νερά της προέρχονται από τις καταβόθρες του Παρθενίου και του Μαντινειακού κάμπου. Η πηγή αποκαλείται από τους ντόπιους «Λιλέικο μάτι» και είναι διακριτή από τη στεριά όταν υπάρχει σχετική άπνοια και τα νερά είναι ήρεμα, καθώς φαίνεται ο θαλάσσιος στρόβιλος διαμέτρου περίπου 25 μέτρων που δημιουργείται από την ανάμιξη του αλμυρού με το υφάλμυρο νερό.[4]
ΕΚΚΛΗΣΊΕΣ
Το χωριό έχει δύο εκκλησίες, την Αγία Μαρίνα και τον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου (γνωστή ως Βαγγελίστρα).
ΠΑΡΑΛΊΕΣ
ΠΑΡΑΛΊΑ ΑΝΆΒΑΛΟΥ
Μία από τις πολλές μικρές και ήσυχες παραλίες που συναντά κανείς στη διαδρομή από την Αργολίδα προς το Άστρος λίγο πριν το το Ξηροπήγαδο και μετά το Κιβέρι Η παραλία βρίσκεται στα σύνορα των δύο νομών και διαθέτει άμμο και καθαρά νερά, ενώ πήρε το όνομά της από τη γνωστή υποθαλάσσια καρστική πηγή γλυκού νερού του Ανάβαλου που πηγάζει σε Κυνουρία και Αργολίδα.
ΠΑΡΑΛΊΑ ΒΊΛΕΣ
Η παραλία αυτή σε πολλούς είναι γνωστή ως Βίλες εξαιτίας κάποιων σπιτιών που βρίσκονται από πάνω τους αλλά οι περιγραφές μεγαλύτερων ανθρώπων της περιοχής για πολύχρωμες πεταλούδες που έβρισκαν εκεί καταφύγιο κι ομόρφαιναν το τοπίο συχνά, δείχνουν ότι το αυθεντικό και πρώτο όνομα της παραλίας αυτής είναι: Πεταλούδα.
ΠΑΡΑΛΊΑ ΕΥΑΓΓΕΛΊΣΤΡΙΑ
Μπαίνοντας στο Ξηροπήγαδο από Αργολίδα μετά την Ευαγγελίστρια κάνουμε αριστερά στα πρώτα σπίτια δίπλα στον μικρό ελαιώνα. Μετά από ένα σύντομο κατέβασμα με σκαλιά θα φτάσουμε στην ήσυχη παραλία με βότσαλο με τις σπηλιές κάτω από τα σπίτια.
ΠΑΡΑΛΊΑ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΊΟΥ
Πριν το Ξηροπήγαδο: Περνώντας το Κιβέρι και στον δρόμο προς το Ξηροπήγαδο, στον δρόμο αριστερά μας βρίσκουμε συνεχόμενα μικρά κολπάκια με όμορφες και ήσυχες παραλίες. Εδώ θα βρούμε μία πολύ όμορφη αμμουδερή παραλία στην οποία κατεβαίνουμε από στριφογυριστή σιδερένια σκάλα!
ΠΑΡΑΛΊΑ ΣΠΗΛΙΆ ΞΗΡΟΠΗΓΆΔΟΥ
Η Σπηλιά είναι μια όμορφη παραλία, στο κέντρο του χωριού. Οι κάτοικοι αλλά και οι τουρίστες οταν θέλουν να αναφερθουν στην παραλία λένε πάμε στη σπηλιά. Πήρε το όνομά της από τις δύο μικρές βραχώδεις σπηλιές που βρίσκονται στο κέντρο της. Έχει ψιλά βότσαλα και πανέμορφα νερά
ΠΑΡΑΛΊΑ ΞΗΡΟΠΉΓΑΔΟΥ
Η οργανωμένη παραλία του Ξηροπήγαδου με μικρό άσπρο βότσαλο απλώνεται κατά μήκος του οικισμού. Από πάνω της θα βρούμε παραθεριστικά σπίτια, ενοικιαζόμενα, beach bar και ταβέρνες.
ΠΑΡΑΛΊΑ ΛΙΜΆΝΙ ΞΗΡΟΠΗΓΆΔΟΥ
Μικρή παραλία με άσπρο βότσαλο ακριβώς δεξιά του μικρού μώλου του οικισμού με χρώματα της θάλασσας να είναι μοναδικά.
Δείτε τον παρακάτω σύνδεσμο για όλες τις παραλίες στο Άστρος
Κάθε καλοκαίρι διοργανώνονται δύο υπαίθρια τοπικά πανηγύρια: Ένα στις 26 Ιουλίου, παραμονή του Αγίου Παντελεήμονα στο ξωκλήσι του Αγίου Παντελεήμονα, όπου γίνεται η λειτουργία και έπειτα αρχίζει το γλέντι συνοδευόμενο από φαγητό, τραγούδια και χορό. Το δεύτερο λαμβάνει χώρα στο εκκλησάκι της Μεταμόρφωσης της Σωτήρας, επάνω στο όρος Ζάβιτσα, όπου και εκεί γίνεται λειτουργία και μετά ακολουθεί το γλέντι.
ΑΘΛΗΤΙΣΜΌΣ
Η ποδοσφαιρική ομάδα του χωριού ονομάζεται «Φορτούνα Ξηροπηγάδου» και χρώματά της είναι το μπλε και το μαύρο. Αγωνίζεται στις τοπικές κατηγορίες της Ε.Π.Σ. Αρκαδίας.[5]
Φωτογραφίες Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδειa
Από το «Φορέας Διαχείρισης Όρους Πάρνωνα και Υγροτόπου Μουστού, 2015. Οδηγός για την προστατευόμενη περιοχή όρους Πάρνωνα και υγροτόπου Μουστού. Φύση, Πολιτισμός, Οικοτουρισμός. Άστρος Αρκαδίας
Η Πλατάνα είναι χτισμένη 15 χλμ. βορειοδυτικά του Άστρους, σε υψόμετρο 455 μ., αριστερά της επαρχιακή οδού Άστρους-Τριπόλεως σε μια κατάφυτη από ελιές πλαγιά. Αποτελείται από δύο οικισμούς, Πλατάνα και Λουλούδια. Διακρίνουμε στο χωριό τον Ιερό Ναό της Υπαπαντής του Σωτήρος και το ερειπωμένο χάνι του Τσιμούρη. Έχει ελάχιστους μόνιμους κατοίκους που ασχολούνται με την κτηνοτροφία και γεωργία
Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Η Πλατάνα είναι χωριό του νομού Αρκαδίας που υπάγεται στον Δήμο Βόρειας Κυνουρίας. Έχει πληθυσμό 30 κατοίκους. Βρίσκεται στο δρόμο Τρίπολης – Άστρους και απέχει 9 χιλιόμετρα από τα Κάτω Δολιανά, 15 χιλιόμετρα από το Άστρος και 29 χιλιόμετρα από την Τρίπολη.
Πήρε το όνομά της από τα μεγάλα πλατάνια που υπάρχουν στο κέντρο του χωριού, εκεί όπου υπάρχει και μία φυσική πηγή. Αναπτύχθηκε σε πλήρη οικισμό τη δεκαετία του 1890 και απέκτησε δικό της δημοτικό σχολείο το 1923, το οποίο όμως πλέον δε λειτουργεί.
Από το «Φορέας Διαχείρισης Όρους Πάρνωνα και Υγροτόπου Μουστού, 2015. Οδηγός για την προστατευόμενη περιοχή όρους Πάρνωνα και υγροτόπου Μουστού. Φύση, Πολιτισμός, Οικοτουρισμός. Άστρος Αρκαδίας
Η Αγία Σοφία αποτελεί ένα από τα νεότερα Καστριτοχώρια, χτισμένη σε 580 μ. υψόμετρο, σε απόσταση 20 χλμ. δυτικά του Άστρους και δίπλα στην κεντρική επαρχαική οδό Άστρους – Τριπόλεως. Η ονομασία του χωριού προ ήρθε από την εκκλησία του, η οποία είναι αφιερωμένη στην μνήμη της Αγίας Σοφίας και των τριών θυγατέρων της, Πίστεως, Ελπίδας και Αγάπης και γιορτάζει στις 17 Σεπτεμβρίου, οπότε και διοργανώνεται παραδοσιακό πανηγύρι. Κατοικήθηκε για πρώτη φορά πριν από εκατόν πενήντα χρόνια περίπου, μετά το έτος 1850, με κατοίκους κυρίως από το χωριό Καράτουλα της Κυνουρίας. Στην περιοχή έχουν ανακαλυφθεί παλιό υδραγωγείο και πήλινα πιθάρια, τα οποία εκτίθενται για φύλαξη στο Αρχαιολογικό Μουσείο Τρίπολης και οδηγούν στο συμπέρασμα ότι περιοχή είχε κατοικηθεί και κατά την αρχαιότητα. Προς εξερεύνηση αξιοθέατο του χωριου αποτελεί το Σπήλαιο της Κατερίνας, που το άνοιγμά του βρίσκεται σε υψόμετρο 952 μέτρων στην κορυφή της Μπαστούνας.
Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Η Αγία Σοφία (ή Αγια-Σοφιά όπως αποκαλείται συνήθως στη ντοπιολαλιά) είναι ένας οικισμός στην επαρχία Κυνουρίας του νομού Αρκαδίας. Βρίσκεται επάνω στο δρόμο που ενώνει το Άστρος με την Τρίπολη, σε απόσταση 20 χιλιομέτρων από το πρώτο. Είναι δευτερογενής καστρίτικος οικισμός με οικιστές από Του Καράτουλα και αρχικά εξυπηρετούσε ως χειμαδιό.
Βορειοδυτικά από τον οικισμό βρίσκεται το γεφύρι του Αρμακά. Ένα παραδοσιακό μονότοξο γεφύρι που πιθανολογείται ότι κατασκευάστηκε τη δεκαετία του 1900 από Καστρίτες μαστόρους και στέκει ακόμα, ως ένα αυθεντικό δείγμα της λαϊκής αρχιτεκτονικής της περιοχής
Από το «Φορέας Διαχείρισης Όρους Πάρνωνα και Υγροτόπου Μουστού, 2015. Οδηγός για την προστατευόμενη περιοχή όρους Πάρνωνα και υγροτόπου Μουστού. Φύση, Πολιτισμός, Οικοτουρισμός. Άστρος Αρκαδίας
Ο Στόλος, σε απόσταση περίπου 18 χλμ. δυτικά του Άστρους, αποτελεί ένα ακόμα μικρό χωριό της Κυνουρίας περιτριγυρισμένο από κατάφυτο ελαιώνα.
Είναι χτισμένος σε βουνοπλαγιά στις νότιες απολήξεις του Πάρνωνα σε υψόμετρο 400 μ. Οι κάτοικοι του χωριού ασχολούνται με την καλλιέργεια της ελιάς, την κτηνοτροφία και την αμπελουργία. Το χωριό έφτασε στην κορύφωση της ακμής του τον μεσοπόλεμο. Ο Στόλος μαζί με το Φούντωμα ιδρύθηκαν αμέσως μετά την κατάλυση της Οθωμανικής κυριαρχίας από κατοίκους του Καστρίου. Τα πρώτα σπίτια χτίστηκαν κοντά στο μετόχι της Ι. Μ. Τιμίου Προδρόμου, η ιστορία του οποίου χάνεται στα βυζαντινά χρόνια. Στο Μνημείο Πεσόντων του χωριού αναγράφεται και ο ιδρυτής του, στρατηγός Γιαννίτσιος του Θεοδόση, που σκοτώθηκε κατά τη μάχη των Δολιανών τον Μάιο του 1821, πολεμώντας το τουρκικό ιππικό στο Δραγούνι. Τα τοπωνύμια Παλιόστολος και Παλιοφούντωμα και κάποια αρχαιολογικά ευρήματα και άλλες ενδείξεις μαρτυρούν την παρουσία ανθρώπων στην περιοχή από την αρχαιότητα. Το 1945 βρέθηκε στον Παλιόστολο η πλάκα του Ερμογένη, μια επιτύμβια επιγραφή που χρονολογείται από τον 3ο έως τον 5ο μ.Χ. αιώνα.
Ανάμεσα από τα χωριά Περδικόβρυση και Στόλος της Κυνουρίας είναι το Αετοχώρι (Φούντωμα), ένα μικρό χωριό χτισμένο πάνω σε μικρό ύψωμα, σε υψόμετρο 450μ. Η περιοχή είναι κατάφυτη με ελαιόδενδρα. Το χωριό ανήκει σαν οικισμός στο δημοτικό διαμέρισμα του Στόλου. Έχει λιγότερους από 30 μονίμους κατοίκους που ασχολούνται με τη γεωργία και την κτηνοτροφία
Από το «Φορέας Διαχείρισης Όρους Πάρνωνα και Υγροτόπου Μουστού, 2015. Οδηγός για την προστατευόμενη περιοχή όρους Πάρνωνα και υγροτόπου Μουστού. Φύση, Πολιτισμός, Οικοτουρισμός. Άστρος Αρκαδίας
Περδικόβρυση
Περδικόβρυση: Χτισμένη δίπλα στο φαράγγι του Τάνου σε υψόμετρο 569 μ. και σε απόσταση 30 χλμ. δυτικά του Άστρους, σε ένα επιβλητικό φυσικό περιβάλλον βρίσκεται η Περδικόβρυση. Ο επισκέπτης αξίζει να γνωρίσει την εκκλησία της Θεοτόκου, προς τιμήν της οποίας οργανώνεται πανηγύρι στις 15 Αυγούστου κάθε χρόνο και την εντυπωσιακή τρίκρουνη θολωτή βρύση του 1877. Σε κοντινή απόσταση από την Περδικόβρυση, σε ένα επιβλητικό και άγριο φυσικό τοπίο και στο κοίλωμα ενός εντυπωσιακού βράχου, στέκει ένα από τα πιο χαρακτηριστικά μοναστήρια της περιοχής, η Ι.Μ. Τιμίου Προδρόμου (). Ιδιαίτερο γεωλογικό ενδιαφέρον και αξιοσημείωτο αποτελούν τα επιβλητικά βράχια του Κότρωνα (Βλ. σελ. 217). Λίγο έξω από το χωριό πρός τη Μονή Τίμιου Προδρόμου Καστρίου υπάρχουν οι πηγές του ποταμού Τάνου. Οι πηγές περιτριγυρίζονται από μεγάλα πλατάνια και αποτελούν εξαιρετικό σημείο για πεζοπορία και ορμητήριο για τους λάτρεις της φύσης.
Καστριχοχωρια
Από το «Φορέας Διαχείρισης Όρους Πάρνωνα και Υγροτόπου Μουστού, 2015. Οδηγός για την προστατευόμενη περιοχή όρους Πάρνωνα και υγροτόπου Μουστού. Φύση, Πολιτισμός, Οικοτουρισμός. Άστρος Αρκαδίας
Καστριτοχώρια Τα Καστριτοχώρια, με κέντρο το Καστρί-Άγιο Νικόλαο, βρίσκονται σε μια κατάφυτη και πολυσύνθετη ως προς τη χλωρίδα πλαγιά του Πάρνωνα. Μαγευτικό φυσικό τοπίο και πανέμορφοι οικισμοί που δημιουργούν μια ξεχωριστή ενότητα επτά χωριών, Καστρί, Έλατος, Καράτουλας, Μεσορράχη, Νέα Χώρα, Περδικόβρυση και Ωριά. Η προφορική παράδοση αναφέρει ότι οι επτά οικισμοί, δημιουργήθηκαν από κατοίκους της παραθαλάσσιας περιοχής της Θυρέας, κοντά στο Άστρος, οι οποίοι για να γλυτώσουν από τις επιδρομές των εχθρών, που έρχονταν από τη θάλασσα, προχώρησαν προς τις ορεινές περιοχές, ακολουθώντας κυρίως την κοίτη του ποταμού Τάνου και των παραποτάμων του. Αυτούς τους πρώτους οικιστές ακολούθησαν και άλλοι Θυρεάτες που διασκορπίστηκαν στους οικισμούς του Καστρίου και έτσι αυξήθηκε ο πληθυσμός τους. Κατά την Τουρκοκρατία τα Καστριτοχώρια συμμετείχαν ενεργά στην επανάσταση του 1821. Μετά την απελευθέρωση από τους Τούρκους, όταν με διάταγμα του 1834/5 σχηματίστηκαν οι Δήμοι του Νομού Αρκαδίας, δημιουργήθηκε και ο Δήμος Τανίας, ο οποίος περιελάμβανε τα Καστριτοχώρια. Το 1912 καταργήθηκε ο Δήμος Τανίας και στην περιοχή ιδρύθηκαν κοινότητες. Στα χρόνια που ακολούθησαν ο πληθυσμός σχεδόν διπλασιάστηκε μέχρι τον πόλεμο του 1940, οπότε και άρχισε να φθίνει λόγω του φόρου αίματος στους Γερμανούς, του εμφυλίου και αργότερα της εσωτερικής και εξωτερικής μετανάστευσης
Από το «Φορέας Διαχείρισης Όρους Πάρνωνα και Υγροτόπου Μουστού, 2015. Οδηγός για την προστατευόμενη περιοχή όρους Πάρνωνα και υγροτόπου Μουστού. Φύση, Πολιτισμός, Οικοτουρισμός. Άστρος Αρκαδίας
Η Νέα Χώρα (παλιά Ρούβαλη) μεταξύ των χωριών Καράτουλα και Περδικόβρυσης, αποτελεί και αυτή ένα από τα όμορφα Καστριτοχώρια χτισμένη στις πλαγιές του Πάρνωνα, σε υψόμετρο 640 μ. και σε απόσταση 34 περίπου χλμ. δυτικά του Άστρους. Έχει (απογραφή 1991) 96 κατοίκους που ασχολούνται με τη γεωργία και την κτηνοτροφία, αν και οι μόνιμοι κάτοικοι είναι πολύ λιγότεροι. Οδική πρόσβαση υπάρχει από το Καστρί και από το Στόλο. Είναι ένα από τα Καστριτοχώρια και βρίσκεται μεταξύ των χωριών Καράτουλα και Περδικόβρυσης
Προς το τέλος του 19ου αιώνα γνώρισε άνθιση φθάνοντας τους 500 κατοίκους. Σήμερα, ο επισκέπτης θα θαυμάσει τον εντυπωσιακό αλλά ανολοκλήρωτο Ι.Ν. της Παναγίας που οι κάτοικοι του χωριού ξεκίνησαν εκείνη την περίοδο να κατασκευάζουν περιμετρικά παλιότερου ναού. Το χωριό έχει ακολουθήσει και αυτό την μοίρα των υπολοίπων ορεινών χωριών της πατρίδας μας και οι ελάχιστοι πλέον κάτοικοί του σήμερα ασχολούνται με τη γεωργία και την κτηνοτροφία.
Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Η Νέα Χώρα (Του Ρούβαλη έως το 1927[3] και Σωληνάριέως το 1928[4]) είναι ένα μικρό ορεινό χωριό του νομού Αρκαδίας χτισμένο στις πλαγιές του όρους Πάρνωνα, στα 700 μέτρα υψόμετρο. Βρίσκεται στην επαρχία Κυνουρίας, μεταξύ των χωριών Του Καράτουλα και Περδικόβρυση και απέχει 30 χιλιόμετρα από την Τρίπολη, 35 χιλιόμετρα από το Άστρος και 4 χιλιόμετρα από το κεφαλοχώρι της περιοχής, το Καστρί. Οι κάτοικοί του ασχολούνται με τη γεωργία και την κτηνοτροφία.
Καστριχοχωρια
Από το «Φορέας Διαχείρισης Όρους Πάρνωνα και Υγροτόπου Μουστού, 2015. Οδηγός για την προστατευόμενη περιοχή όρους Πάρνωνα και υγροτόπου Μουστού. Φύση, Πολιτισμός, Οικοτουρισμός. Άστρος Αρκαδίας
ΚαστριτοχώριαΤα Καστριτοχώρια, με κέντρο το Καστρί-Άγιο Νικόλαο, βρίσκονται σε μια κατάφυτη και πολυσύνθετη ως προς τη χλωρίδα πλαγιά του Πάρνωνα. Μαγευτικό φυσικό τοπίο και πανέμορφοι οικισμοί που δημιουργούν μια ξεχωριστή ενότητα επτά χωριών, Καστρί, Έλατος, Καράτουλας, Μεσορράχη, Νέα Χώρα, Περδικόβρυση και Ωριά. Η προφορική παράδοση αναφέρει ότι οι επτά οικισμοί, δημιουργήθηκαν από κατοίκους της παραθαλάσσιας περιοχής της Θυρέας, κοντά στο Άστρος, οι οποίοι για να γλυτώσουν από τις επιδρομές των εχθρών, που έρχονταν από τη θάλασσα, προχώρησαν προς τις ορεινές περιοχές, ακολουθώντας κυρίως την κοίτη του ποταμού Τάνου και των παραποτάμων του. Αυτούς τους πρώτους οικιστές ακολούθησαν και άλλοι Θυρεάτες που διασκορπίστηκαν στους οικισμούς του Καστρίου και έτσι αυξήθηκε ο πληθυσμός τους. Κατά την Τουρκοκρατία τα Καστριτοχώρια συμμετείχαν ενεργά στην επανάσταση του 1821. Μετά την απελευθέρωση από τους Τούρκους, όταν με διάταγμα του 1834/5 σχηματίστηκαν οι Δήμοι του Νομού Αρκαδίας, δημιουργήθηκε και ο Δήμος Τανίας, ο οποίος περιελάμβανε τα Καστριτοχώρια. Το 1912 καταργήθηκε ο Δήμος Τανίας και στην περιοχή ιδρύθηκαν κοινότητες. Στα χρόνια που ακολούθησαν ο πληθυσμός σχεδόν διπλασιάστηκε μέχρι τον πόλεμο του 1940, οπότε και άρχισε να φθίνει λόγω του φόρου αίματος στους Γερμανούς, του εμφυλίου και αργότερα της εσωτερικής και εξωτερικής μετανάστευσης
Από το «Φορέας Διαχείρισης Όρους Πάρνωνα και Υγροτόπου Μουστού, 2015. Οδηγός για την προστατευόμενη περιοχή όρους Πάρνωνα και υγροτόπου Μουστού. Φύση, Πολιτισμός, Οικοτουρισμός. Άστρος Αρκαδίας
Ο Καράτουλας χτισμένος σε υψόμετρο 700 μ. σε ένα επιβλητικό και πλούσιο φυσικό περιβάλλον αποτελεί ένα από τα όμορφα Καστριτοχώρια. Οι κάτοικοί του ασχολούνται με την κτηνοτροφία και τη γεωργία. Επικοινωνεί οδικώς με το Καστρί και με τον Στόλο ενώ απέχει από το Άστρος 35 χλμ
Καστριχοχωρια
Από το «Φορέας Διαχείρισης Όρους Πάρνωνα και Υγροτόπου Μουστού, 2015. Οδηγός για την προστατευόμενη περιοχή όρους Πάρνωνα και υγροτόπου Μουστού. Φύση, Πολιτισμός, Οικοτουρισμός. Άστρος Αρκαδίας
Καστριτοχώρια Τα Καστριτοχώρια, με κέντρο το Καστρί-Άγιο Νικόλαο, βρίσκονται σε μια κατάφυτη και πολυσύνθετη ως προς τη χλωρίδα πλαγιά του Πάρνωνα. Μαγευτικό φυσικό τοπίο και πανέμορφοι οικισμοί που δημιουργούν μια ξεχωριστή ενότητα επτά χωριών, Καστρί, Έλατος, Καράτουλας, Μεσορράχη, Νέα Χώρα, Περδικόβρυση και Ωριά. Η προφορική παράδοση αναφέρει ότι οι επτά οικισμοί, δημιουργήθηκαν από κατοίκους της παραθαλάσσιας περιοχής της Θυρέας, κοντά στο Άστρος, οι οποίοι για να γλυτώσουν από τις επιδρομές των εχθρών, που έρχονταν από τη θάλασσα, προχώρησαν προς τις ορεινές περιοχές, ακολουθώντας κυρίως την κοίτη του ποταμού Τάνου και των παραποτάμων του. Αυτούς τους πρώτους οικιστές ακολούθησαν και άλλοι Θυρεάτες που διασκορπίστηκαν στους οικισμούς του Καστρίου και έτσι αυξήθηκε ο πληθυσμός τους. Κατά την Τουρκοκρατία τα Καστριτοχώρια συμμετείχαν ενεργά στην επανάσταση του 1821. Μετά την απελευθέρωση από τους Τούρκους, όταν με διάταγμα του 1834/5 σχηματίστηκαν οι Δήμοι του Νομού Αρκαδίας, δημιουργήθηκε και ο Δήμος Τανίας, ο οποίος περιελάμβανε τα Καστριτοχώρια. Το 1912 καταργήθηκε ο Δήμος Τανίας και στην περιοχή ιδρύθηκαν κοινότητες. Στα χρόνια που ακολούθησαν ο πληθυσμός σχεδόν διπλασιάστηκε μέχρι τον πόλεμο του 1940, οπότε και άρχισε να φθίνει λόγω του φόρου αίματος στους Γερμανούς, του εμφυλίου και αργότερα της εσωτερικής και εξωτερικής μετανάστευσης.
Από το «Φορέας Διαχείρισης Όρους Πάρνωνα και Υγροτόπου Μουστού, 2015. Οδηγός για την προστατευόμενη περιοχή όρους Πάρνωνα και υγροτόπου Μουστού. Φύση, Πολιτισμός, Οικοτουρισμός. Άστρος Αρκαδίας
Ωριά
Η Ωριά, χτισμένη σε υψόμετρο 840 μ. και σε απόσταση 37 χλμ. νοτιοδυτικά του Άστρους, αποτελεί ένα από τα όμορφα καταπράσινα Καστριτοχώρια και χαρακτηρίζεται από το ίδιο πλούσιο και επιβλητικό φυσικό περιβάλλον. Οι λιγοστοί της κάτοικοι ασχολούνται με τη γεωργία και την κτηνοτροφία. Η ονομασία του χωριού έως το 1927 ήταν Μπερνορί, από το όνομα ενδεχομένως κάποιου κατοίκου-ιδιοκτήτη χανιού που ονομαζόταν Μπερνορής. Όταν το 1927, με απόφαση της Κυβέρνησης, όσα χωριά είχαν τούρκικα ονόματα έπρεπε να τα αλλάξουν, το χωριό μετονομάστηκε σε Ωριά, παίρνοντας την ονομασία της από το γειτνιάζον ιστορικό κάστρο της Ωριάς. Στο χωριό τον Δεκαπενταύγουστο διοργανώνεται το «Ωριάτικο αντάμωμα» και «η βραδιά των νέων» , με δωρεάν φιλοξενία και την προσφορά αναμνηστικών δώρων
Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Η Ωριά (επονομαζόμενη Μπερνορή ως το 1927[3]) είναι ένα μικρό ορεινό χωριό του νομού Αρκαδίας, χτισμένο στα 840 μέτρα υψόμετρο. Είναι ένα από τα καλύτερα διατηρημένα χωριά της κοινότητας Καστρίου, αποτελώντας έναν από τους επτά πρωτογενείς συνοικισμούς του. Διατρέχεται από το ρέμα του Σαϊτά, παραπόταμο του ποταμού Τάνου. Βρίσκεται στην επαρχία Κυνουρίας και απέχει 30 χιλιόμετρα από την Τρίπολη και 45 χιλιόμετρα από το Άστρος
ΚαστριχοχωριαΑπο το ΟΔΗΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΗ ΠΕΡΙΟΧΗ ΟΡΟΥΣ ΠΑΡΝΩΝΑ & ΥΓΡΟΤΟΠΟΥ ΜΟΥΣΤΟΥ
ΚαστριτοχώριαΤα Καστριτοχώρια, με κέντρο το Καστρί-Άγιο Νικόλαο, βρίσκονται σε μια κατάφυτη και πολυσύνθετη ως προς τη χλωρίδα πλαγιά του Πάρνωνα. Μαγευτικό φυσικό τοπίο και πανέμορφοι οικισμοί που δημιουργούν μια ξεχωριστή ενότητα επτά χωριών, Καστρί, Έλατος, Καράτουλας, Μεσορράχη, Νέα Χώρα, Περδικόβρυση και Ωριά. Η προφορική παράδοση αναφέρει ότι οι επτά οικισμοί, δημιουργήθηκαν από κατοίκους της παραθαλάσσιας περιοχής της Θυρέας, κοντά στο Άστρος, οι οποίοι για να γλυτώσουν από τις επιδρομές των εχθρών, που έρχονταν από τη θάλασσα, προχώρησαν προς τις ορεινές περιοχές, ακολουθώντας κυρίως την κοίτη του ποταμού Τάνου και των παραποτάμων του. Αυτούς τους πρώτους οικιστές ακολούθησαν και άλλοι Θυρεάτες που διασκορπίστηκαν στους οικισμούς του Καστρίου και έτσι αυξήθηκε ο πληθυσμός τους. Κατά την Τουρκοκρατία τα Καστριτοχώρια συμμετείχαν ενεργά στην επανάσταση του 1821. Μετά την απελευθέρωση από τους Τούρκους, όταν με διάταγμα του 1834/5 σχηματίστηκαν οι Δήμοι του Νομού Αρκαδίας, δημιουργήθηκε και ο Δήμος Τανίας, ο οποίος περιελάμβανε τα Καστριτοχώρια. Το 1912 καταργήθηκε ο Δήμος Τανίας και στην περιοχή ιδρύθηκαν κοινότητες. Στα χρόνια που ακολούθησαν ο πληθυσμός σχεδόν διπλασιάστηκε μέχρι τον πόλεμο του 1940, οπότε και άρχισε να φθίνει λόγω του φόρου αίματος στους Γερμανούς, του εμφυλίου και αργότερα της εσωτερικής και εξωτερικής μετανάστευσης.
Από το «Φορέας Διαχείρισης Όρους Πάρνωνα και Υγροτόπου Μουστού, 2015. Οδηγός για την προστατευόμενη περιοχή όρους Πάρνωνα και υγροτόπου Μουστού. Φύση, Πολιτισμός, Οικοτουρισμός. Άστρος Αρκαδίας
Μεσορράχη
Ορεινό χωριό του Πάρνωνα σε υψόμετρο 859 μ. δίπλα στο Καστρί, η καταπράσινη Μεσορράχη απέχει από το Άστρος 35 χλμ. Η πρώτη γραπτή αναφορά για τη Μεσορράχη συναντάται το 1704 όταν οι Βενετσιάνοι, που είχαν καταλάβει την Πελοπόννησο, έκαναν καταγραφή των πόλεων και των χωριών της. Είναι ένας μικρός οικισμός με λίγους μόνιμους κατοίκους, χτισμένος μέσα σε πυκνό καστανόδασος, που ξεχωρίζει για το μεγάλο μονότοξο γεφύρι του (χτισμένο το 1932) στον δρόμο προς το Καστρί.
Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Η Μεσορράχη (ή το Μεσοράχι) είναι ένα μικρό ορεινό χωριό χτισμένο στα 860 μέτρα υψόμετρο στο νομό Αρκαδίας . Είναι ο πρώτος οικισμός που συναντά όποιος κατευθύνεται από την Τεγέα προς την ευρύτερη περιοχή του Καστρίου. Βρίσκεται στην επαρχία Κυνουρίας και απέχει 26 χιλιόμετρα από την Τρίπολη και 40 χιλιόμετρα από το Άστρος
Απο το ΟΔΗΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΗ ΠΕΡΙΟΧΗ ΟΡΟΥΣ ΠΑΡΝΩΝΑ & ΥΓΡΟΤΟΠΟΥ ΜΟΥΣΤΟΥ
Καστριτοχώρια Τα Καστριτοχώρια, με κέντρο το Καστρί-Άγιο Νικόλαο, βρίσκονται σε μια κατάφυτη και πολυσύνθετη ως προς τη χλωρίδα πλαγιά του Πάρνωνα. Μαγευτικό φυσικό τοπίο και πανέμορφοι οικισμοί που δημιουργούν μια ξεχωριστή ενότητα επτά χωριών, Καστρί, Έλατος, Καράτουλας, Μεσορράχη, Νέα Χώρα, Περδικόβρυση και Ωριά. Η προφορική παράδοση αναφέρει ότι οι επτά οικισμοί, δημιουργήθηκαν από κατοίκους της παραθαλάσσιας περιοχής της Θυρέας, κοντά στο Άστρος, οι οποίοι για να γλυτώσουν από τις επιδρομές των εχθρών, που έρχονταν από τη θάλασσα, προχώρησαν προς τις ορεινές περιοχές, ακολουθώντας κυρίως την κοίτη του ποταμού Τάνου και των παραποτάμων του. Αυτούς τους πρώτους οικιστές ακολούθησαν και άλλοι Θυρεάτες που διασκορπίστηκαν στους οικισμούς του Καστρίου και έτσι αυξήθηκε ο πληθυσμός τους. Κατά την Τουρκοκρατία τα Καστριτοχώρια συμμετείχαν ενεργά στην επανάσταση του 1821. Μετά την απελευθέρωση από τους Τούρκους, όταν με διάταγμα του 1834/5 σχηματίστηκαν οι Δήμοι του Νομού Αρκαδίας, δημιουργήθηκε και ο Δήμος Τανίας, ο οποίος περιελάμβανε τα Καστριτοχώρια. Το 1912 καταργήθηκε ο Δήμος Τανίας και στην περιοχή ιδρύθηκαν κοινότητες. Στα χρόνια που ακολούθησαν ο πληθυσμός σχεδόν διπλασιάστηκε μέχρι τον πόλεμο του 1940, οπότε και άρχισε να φθίνει λόγω του φόρου αίματος στους Γερμανούς, του εμφυλίου και αργότερα της εσωτερικής και εξωτερικής μετανάστευσης.
Από το «Φορέας Διαχείρισης Όρους Πάρνωνα και Υγροτόπου Μουστού, 2015. Οδηγός για την προστατευόμενη περιοχή όρους Πάρνωνα και υγροτόπου Μουστού. Φύση, Πολιτισμός, Οικοτουρισμός. Άστρος Αρκαδίας
Έλατος Αρκαδίας
Έλατος Ανάμεσα στον Άγιο Πέτρο και τον Άγιο Νικόλαο (Καστρί) συναντάμε το ορεινό χωριό Έλατο (ή Δραγαλεβό). Είναι ένα από τα Καστριτοχώρια και βρίσκεται σε υψόμετρο 840 μ. και απέχει 38 χλμ. νοτιοδυτικά του Άστρους. Το χωριό είναι χτισμένο δίπλα στις όχθες του ποταμού Τάνου σε ένα επιβλητικό και πλούσιο φυσικό περιβάλλον που το χαρακτηρίζουν τα άφθονα νερά και το κατάφυτο της περιοχής. Στην πλατεία του χωριού βρίσκεται η εκκλησία του Αγίου Δημητρίου, χτισμένη σύμφωνα με την επιγραφή της το 1831. Κοντά στο χωριό, στον δρόμο προς Άγιο Πέτρο, βρίσκεται η πετρόχτιστη «Κάτω Βρύση» σε μια υπέροχη τοποθεσία με υπεραιωνόβια πλατάνια. Στα αξιοθέατα του χωριού και δίπλα στα τελευταία σπίτια είναι το εκκλησάκι του Μάη Θανάση (Άγιος Αθανάσιος), περιτριγυρισμένο από δέντρα και άπλετο χώρο για ηρεμία και επαφή του ανθρώπου με τη φύση. Υπάρχει άφθονο νερό και δύο μεγάλες στέρνες τις οποίες χρησιμοποιούσαν οι κάτοικοι του χωριού για να ποτίζουν τα περιβόλια τους κατά τους καλοκαιρινούς μήνες. Σύμφωνα με τοπικές παραδόσεις, κοντά στο νεότερο Δραγαλεβό (σημερινό Έλατο), υπήρχε ένα μεγάλο χωριό που καταστράφηκε, κάτι που επιβεβαιώνεται από τα πολλά ερείπια και υπολείμματα ναών και κτιρίων στη νότια πλευρά του χωριού.
ΚαστριχοχωριαΑπο το ΟΔΗΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΗ ΠΕΡΙΟΧΗ ΟΡΟΥΣ ΠΑΡΝΩΝΑ & ΥΓΡΟΤΟΠΟΥ ΜΟΥΣΤΟΥ
Καστριτοχώρια Τα Καστριτοχώρια, με κέντρο το Καστρί-Άγιο Νικόλαο, βρίσκονται σε μια κατάφυτη και πολυσύνθετη ως προς τη χλωρίδα πλαγιά του Πάρνωνα. Μαγευτικό φυσικό τοπίο και πανέμορφοι οικισμοί που δημιουργούν μια ξεχωριστή ενότητα επτά χωριών, Καστρί, Έλατος, Καράτουλας, Μεσορράχη, Νέα Χώρα, Περδικόβρυση και Ωριά. Η προφορική παράδοση αναφέρει ότι οι επτά οικισμοί, δημιουργήθηκαν από κατοίκους της παραθαλάσσιας περιοχής της Θυρέας, κοντά στο Άστρος, οι οποίοι για να γλυτώσουν από τις επιδρομές των εχθρών, που έρχονταν από τη θάλασσα, προχώρησαν προς τις ορεινές περιοχές, ακολουθώντας κυρίως την κοίτη του ποταμού Τάνου και των παραποτάμων του. Αυτούς τους πρώτους οικιστές ακολούθησαν και άλλοι Θυρεάτες που διασκορπίστηκαν στους οικισμούς του Καστρίου και έτσι αυξήθηκε ο πληθυσμός τους. Κατά την Τουρκοκρατία τα Καστριτοχώρια συμμετείχαν ενεργά στην επανάσταση του 1821. Μετά την απελευθέρωση από τους Τούρκους, όταν με διάταγμα του 1834/5 σχηματίστηκαν οι Δήμοι του Νομού Αρκαδίας, δημιουργήθηκε και ο Δήμος Τανίας, ο οποίος περιελάμβανε τα Καστριτοχώρια. Το 1912 καταργήθηκε ο Δήμος Τανίας και στην περιοχή ιδρύθηκαν κοινότητες. Στα χρόνια που ακολούθησαν ο πληθυσμός σχεδόν διπλασιάστηκε μέχρι τον πόλεμο του 1940, οπότε και άρχισε να φθίνει λόγω του φόρου αίματος στους Γερμανούς, του εμφυλίου και αργότερα της εσωτερικής και εξωτερικής μετανάστευσης.
Αφήνοντας τον Άγιο Ανδρέα, με κατεύθυνση προς το Λεωνίδιο, ο επισκέπτης συναντά το Αρκαδικό Χωριό, έναν σύγχρονο και πρότυπο οικισμό για τον απόδημο ελληνισμό ο οποίος δημιουργήθηκε με βασικό στόχο την επανασύνδεση των απανταχού ομογενών Αρκάδων με τον τόπο καταγωγής τους και την ενίσχυση της ελληνικής πολιτισμικής τους ταυτότητας.
Παραλίες
Από το Δήμο μας
«Η ομώνυμη παραλία του πρότυπου οικισμού του Αρκαδικού χωριού στο δρόμο από τον Άγιο Ανδρέα προς το Λεωνίδιο. Βρίσκεται 1,5 χιλιόμετρο από τον οικισμό. Η παραλία αποτελεί μικρό κόλπο που εκτείνεται σε 110 μέτρα μήκος. Παραλία με βότσαλο. Τα νερά καθαρά και όχι ιδιαίτερα βαθιά. Η πρόσβαση στην παραλία γίνεται μέσω μονοπατιού. Η παραλία δεν είναι οργανωμένη, διαθέτει όμως τουαλέτες, ντους και κάδους απορριμμάτων. Κατά μήκος της ακτής υπάρχουν σκίαστρα από πανί πάνω σε σιδερένιους πασσάλους. Ο μέγιστος αριθμός λουομένων εκτιμάται στα 150 άτομα.»
Η παραλία Το Κρυονέρι
«Μαγευτική παραλία , μεταξύ Αρκαδικού Χωριού και Τυρού, με γαλαζοπράσινα κρύα νερά, πλούσια βότσαλα και βλάστηση που φθάνει μέχρι το νερό. Αγαπημένη παραλία των νέων και όσων αισθάνονται νέοι. Διαθέτει beach bar που δίνει ρυθμό στις καλοκαιρινές διακοπές με party μέχρι πρωίας και ξεχωριστά events. Το όνομά της το πήρε από τις πηγές που υπάρχουν στη στεριά , μία εκ των οποίων υδροδοτεί το νησί των Σπετσών μέσω υδροφόρων πλοίων- αλλά και από το γλυκό νερό που αναβλύζει μέσα στη θάλασσα. Ο οικισμός διαθέτει ενοικιαζόμενα δωμάτια και εξοχικές κατοικίες. Στην περιοχή υπάρχει σημαντικό υποθαλάσσιο σπήλαιο για όσους ασχολούνται με την υποβρύχια εξερεύνηση και αναζητούν υποβρύχιες συγκινήσεις.»
Η παραλία η Σαμπατική Iσως η πιο ωραία παραλία της Αρκαδίας.
Το όνομα Σαμπατική προήλθε από την έκδηλο θαυμασμό των γειτόνων που έλεγαν “σαν πάτε εκεί” θα δείτε….
Η Σαμπατική απέχει 41 χλμ από το Άστρος και 26 χλμ από το Αρκαδικό Χωριό
Το Λεωνιδιο απέχει από το Άστρος 50 χλμ και η ιερα μονή της Έλωνας 65 χλμ .
Απο το Greek Travel Pages
«Μετά τον Τυρό στο δρόμο για το Λεωνίδιο βρίσκεται ο ειδυλλιακός όρμος της Σαμπατικής στη νότια πλευρά μικρής χερσονήσου. Με πεντακάθαρα νερά και πανέμορφο φυσικό περιβάλλον είναι ίσως η πιο ωραία παραλία τηςΑρκαδίας. Στη βόρεια πλευρά είναι ο οικισμός Λιβάδι με μεγάλη ωραία παραλία. Η Σαμπατική και το Λιβάδι είναι παλιοί ψαράδικοι οικισμοί και κατοικούνται κύρια από τους κατοίκους του κοντινού χωριού Πραματευτή. Η παραλία της Σαμπατικής με το γραφικό λιμανάκι και τον όμορφο μικρό οικισμό της αποτελεί πόλο έλξης πολλών παραθεριστών το καλοκαίρι. Στην παραλία βρίσκεται το εκκλησάκι της Παναγίας, ενώ στο όρμο δένουν πολλές ψαρόβαρκες».
Είναι χτισμένο σε μια χερσόνησο στη θέση Μικρή Pεποντίνα, μετά το χωριό Άγιος Ανδρέας στο δρόμο για το Λεωνίδιο. Δυτικά του υψώνεται η οροσειρά του Πάρνωνα. Απέχει 55 χλμ ανατολικά από την Τρίπολη, 45 χλμ νότια από το Ναύπλιο, 12 χλμ νότια από το Άστρος και 33 χλμ βόρεια από το Λεωνίδιο.
Πρόκειται για έναν πρότυπο και αυτοτελή οικισμό που συνελήφθη σαν ιδέα στις αρχές της δεκαετίας του ’80 από Αρκάδες ομογενείς της Αμερικής και ξεκίνησε να υλοποιείται στα τέλη της. Εντάχθηκε στο πλαίσιο ενός εθνικού πιλοτικού προγράμματος που σκοπό είχε την επανασύνδεση απόδημων Ελλήνων με τον τόπο καταγωγής τους μέσω της δημιουργίας παραθεριστικών κατοικιών. Στην τελική φάση του προγράμματος προβλεπόταν να κατασκευασθούν 300-350 κατοικίες, ξενοδοχείο, συνεδριακό κέντρο, χώροι άθλησης και άλλες εγκαταστάσεις,[2] όμως η ελληνική κρίση χρέους έχει θέσει την ολοκλήρωσή του εν αμφιβόλω.»
Στην πατρίδα μας γενικά έχουμε μακρόχρονη ιστορία και προϊστορία. Η Πελοπόννησος επίσης έχει πολλά ιστορικά και αρχαιολογικά μνημεία και τους σπουδαιότερους Ελληνικούς πολιτισμούς από τους Πελασγούς, Αχαιούς, Δαναούς, Αργείους, Αρκάδες, Ίωνες και Δωριείς.
Ειδικότερα η Κυνουρία και η Θυρεάτις Γη επίσης έχουν μακρόχρονη ιστορία περίπου 3,000 χρόνων (από τότε που άρχισε η Ιστορία είμαστε παρόντες ) μεγαλύτερη προϊστορία περίπου 8,000 χρόνων. Οι αυτόχθονες Πελασγοί είχαν ένα χρυσό κανόνα που για χιλιετηρίδες εφάρμοσαν πιστά μέχρι σήμεραοι κάτοικοι της Θυρέας, τον αμοιβαίο σεβασμό , την συναίνεση , την συνεννόηση και το Ελληνικό μέτρο.Επίσης επηρεάστηκαν και κράτησαν τα καλύτερα από όλους τους Έλληνες που πέρασαν από τη Θυρεάτιδα Γη.
Στην αρχαία Ελλάδα ήταν γνωστή η περίφημη Μάχη της Θυρέας, ή Μάχη των 600 «λογάδων» μεταξύ του Άργους και της Σπάρτης για την Θυρεάτιδα Γη, η οποία έγινε το 546 π.Χ.
“Η Κυνουρία από τα τέλη του 11ου αι. π.Χ. ως τα ρωμαϊκά χρόνια, αποτέλεσε περιζήτητη λεία για την ικανοποίηση συμφερόντων της Σπάρτης και του Άργους. Γεωγραφικά η περιοχή της χωρίζεται σε δυο μεγάλες ενότητες. Τη βόρεια, που στα αρχαία χρόνια αντιστοιχούσε στη Θυρεάτιδα, με κύριο οικισμό τη Θυρέα και δευτερεύοντες την Ανθήνη, τη Νηρίδα, την Εύα και το Άστρος, ενώ το νότιο αντιστοιχούσε στη χώρα των Πρασιών, στην οποία υπήρχε ο κύριος οικισμός Πρασιαί και οι δευτερεύοντες Πολίχνη, Τυρός και Γλυππία. Μέχρι τον 7ο αι. π.Χ. η Κυνουρία πρέπει να διατηρεί την αυτονομία της (προκύπτει από την συμμετοχή των Πρασιών στην Αμφικτυονία της Καλαυρίας) παρ’ όλες τις προσπάθειες του Άργους και της Σπάρτης να την προσαρτήσουν.”
Σε ολόκληρη τη Θυρέα δεν είναι υπερβολή να πούμε ότι λιθαράκι και να σηκώσεις θα βρεις ένα ιστορικό μνημείο και έναν αρχαιολογικό θησαυρό. Όπως το Άστρος ,που το 1823 έγινε η Β’ Εθνοσυνέλευση των Ελλήνων ,όλα τα γειτονικά χωριά έχουν προσφέρει πολλά στην ελληνική επανάσταση του 1821 και έχουν μεγάλη ιστορία. Τα σπουδαιότερα ιστορικά χωριά είναι ο Άγιος Ιωάννης <Αγιαννης > ήταν η πρωτεύουσα του Ελληνικού κράτους το 1822, το Παράλιο Άστρος ,το Κορακοβούνι ,ο Άγιος Πέτρος, ο Πραστός,η Καστάνιτσα, η Σίταινα, τα Βέρβενα και τα Δολιανά.
Στα γειτονικά Τσακωνοχώρια, Πραστός, Καστάνιτσα, Σίταινα, Άγιος Ανδρέας, Λεωνίδιο και Τυρό ,ομιλείται μέχρι σήμερα η τσακώνικη διάλεκτος, η οποία έχει ρίζες στην αρχαία δωρική. Σε μερικά χωριά υπάρχουν πινακίδες με την επιγραφή «Καούρ Εκάνατε», που σημαίνει καλώς ήρθατε .Το τσακώνικο “τσε ποίου ” σημαίνει τι κάνεις;< πρόερχεται από το αρχαίο ποιέω, ποιώ>,που σημαίνει διαφορετικά για αυτούς που γνωρίζουν αρχαία Ελληνικά θα περάσουν καλύτερα στη Τσακωνιά…Ελληνικά.
Έχουμε προτείνει στο δήμο μας , σε όλους τους αρμόδιους της επιτροπής “Ελλάδα 2021” και στο κοινό νου, τα πέντε θέματα της Θυρεάτιδας Γης, που έπαιξαν αναμφισβήτητα καταλυτική σημασία για την οργάνωση και επιτυχία του απελευθερωτικού αγώνα.
Κατά την γνώμη μας τα σπουδαιότερα ιστορικά μνημεία στο δήμο μας που πάντοτε πρέπει να διακρίνουμε και να προβάλουμε όπου μπορούμε είναι:
Ανοίξτε το θέμα που σας ενδιαφέρει, τα παρακάτω είναι σύνδεσμοι που οδηγούν σε λεπτομέρειες.
[2.27.1,2] “Το ίδιο καλοκαίρι, οι Αθηναίοι εκτόπισαν όλους τους κατοίκους της Αίγινας, άντρες, γυναίκες και παιδιά ….Οι Λακεδαιμόνιοι παραχώρησαν την Θυρέα στους Αιγινήτες πρόσφυγες. Το έκαναν και από έχθρα εναντίον των Αθηναίων και επειδή οι Αιγινήτες τούς είχαν βοηθήσει όταν είχε γίνει ο μεγάλος σεισμός και όταν οι Είλωτες είχαν επαναστατήσει. Η Θυρεάτις γη βρίσκεται στα σύνορα της Αργείας γης και της Λακωνικής και φτάνει έως την θάλασσα. Μερικοί από τους Αιγινήτες εγκαταστάθηκαν εκεί και οι άλλοι σκόρπισαν σ᾽ όλην την άλλη Ελλάδα”.
Από το Άστρος το Λεωνίδιο απέχει 50 χλμ και στο δρόμο μετά το Αρκαδικό Χωριό υπάρχουν πολλές παραλίες Αρκαδικό, Κρυονέρι, Παραλία Τυρού, Τιγάνι , Λυγεριά, Λιβάδι,Σαμπατική, Θιόπαυτο, Πλάκα, Πούληθρα, Φωκιανός
Ο «ήλιος και η θάλασσα», και οι πολλές παραλίες του Αργολικού είναι μαγευτικές. Δεν είναι τυχαίο που οι ντόπιοι κάτοικοι από θαυμασμό για τις παραλίες του Αργολικού , επιγραμματικά άφηναν τον επισκέπτη να δει με τα μάτια του και να βγάλει τα δικά του συμπεράσματα , «σαν πάτε εκεί» θα δείτε και θα απολαύσετε την μαγεία της φύσης …..δεν χρειάζεται να σας πούμε εμείς για την ομορφιά του Αργολικού.
Αυτά έλεγαν οι πρόγονοι μας για την μαγευτική παραλία της Σαμπατικής που πήρε το όνομα της από τον θαυμασμό των κατοίκων … «σαν πάτε εκεί».
Δίπλα στην παραλία Σαμπατική βρίσκονται οι επίσης μαγευτικές παραλίες Θιόπαυτο και Λιβάδι.
Από την Σαμπατική περίπου σε απόσταση 8 χιλιομέτρων είναι το Λεωνίδιο και σε απόσταση 23 χιλιομέτρων κρεμασμένη στο βράχο και με τον δικό της τρόπο απροσπέλαστη , σύμβολο της Τσακωνιάς, η ιερά μονη της Έλωνας .
Απο το Greek Travel Pages
Σαμπατική
Μετά τον Τυρό στο δρόμο για το Λεωνίδιο βρίσκεται ο ειδυλλιακός όρμος της Σαμπατικής στη νότια πλευρά μικρής χερσονήσου. Με πεντακάθαρα νερά και πανέμορφο φυσικό περιβάλλον είναι ίσως η πιο ωραία παραλία της Αρκαδίας. Στη βόρεια πλευρά είναι ο οικισμός Λιβάδι με μεγάλη ωραία παραλία. Η Σαμπατική και το Λιβάδι είναι παλιοί ψαράδικοι οικισμοί και κατοικούνται κύρια από τους κατοίκους του κοντινού χωριού Πραματευτή.
Η παραλία της Σαμπατικής με το γραφικό λιμανάκι και τον όμορφο μικρό οικισμό της αποτελεί πόλο έλξης πολλών παραθεριστών το καλοκαίρι. Στην παραλία βρίσκεται το εκκλησάκι της Παναγίας, ενώ στο όρμο δένουν πολλές ψαρόβαρκες. Συνηθισμένη και γραφική εικόνα αποτελεί το άπλωμα των διχτύων από τους ψαράδες κατά μήκος της παραλίας.
Απέναντι βρίσκεται η μικρότερη παραλία του Θιόπαυτο. Από την άλλη πλευρά του λόφου, η παραλία του Λιβαδιού συνεχίζεται προς τα βόρεια μέχρι να σμίξει με την πλαγιά, όπου υπάρχει μικρή παραλία εκπληκτικής ομορφιάς με βράχους μέσα στη θάλασσα.
Πιο πάνω στις πλαγιές των βουνών διακρίνονται τα χωριά Μέλανα και Πραματευτή. Η φύση είναι μαγευτική. Το καλοκαίρι εδώ η κίνηση είναι ζωηρή. Στην περιοχή υπάρχουν ενοικιαζόμενα δωμάτια και ταβέρνες με καλό ψάρι. Σε μικρή απόσταση (5 χιλ.) είναι το Λεωνίδιο.
Δεν σκοπεύουμε να συμμετέχουμε στους αυτοπυροβολισμούς που ανόητα άρχισαν μερικοί φίλοι μας για το όνομα το Άστρος ,που δεν έχουν κανένα ουσιαστικό περιεχόμενο .
Όλα αυτά γίνονται από στενοκεφαλιά και κουταμάρα από τους δήθεν πατριώτες, που δεν θέλουν να βλέπουν πάρα πέρα και τι γίνεται γύρω τους . Στη σημερινή ψηφιακή εποχή μας οι αποστάσεις μηδενίστηκαν και οι γείτονες μας σήμερα είναι όλοι οι κάτοικοι της Θυρέας, είναι οι καθημερινοί φίλοι μας που τους βλέπουμε εύκολα καθημερινά σε 2-3 λεπτά, το πολύ σε 10 λεπτά. Οι πρόγονοι μας δεν είχαν αυτή την άνεση και λέγανε για παράδειγμα τους Παραλιώτες η αντίστοιχα τους Αστρινούς «ξένους», γιατί δεν τους ήξεραν και δεν τους έβλεπαν συχνά , μερικές φορές ποτέ. .
Σήμερα όλοι μαζί ανακατεμένοι πίνουμε το καφεδάκι μας στις πλατείες μας , κάνουμε μπάνιο στο Παράλιο, τρώμε μεσημεριανό στο Κορακοβούνι , τα πίνουμε τα βράδυα στον Αγιάννη , δουλεύουμε στις ίδιες δουλειές και κοιμόμαστε στη «γούβα» μας. Είναι αλήθεια ότι οι προγόνοι μας αυτοπυροβολιόντουσαν γιατί η καθημερινότητα τους δεν χρειαζότανε τους «ξένους» γείτονες τους. Σήμερα είμαστε όσο ποτέ άλλοτε είμαστε στην ίδια βάρκα , δεν περισσεύει κανένας ,τους θέλουμε όλους και η καθημερινότητα μας εξαρτάται από όλους. Τα πράγματα άλλαξαν και οι νεότεροι συμπολίτες μας το γνωρίζουν καλύτερα από όλους τους μεγαλύτερους και λίγους στενοκέφαλους, που ευτυχώς είναι πολύ λίγοι σήμερα και συνεχίζουν απομονωμένοι από τις τοπικές κοινωνίες σαν «ανόητοι επαρχιώτες» τους αυτοπυροβολισμούς.
Το μήνυμα που θέλουμε να περάσουμε για 5-6 χρόνια είναι να σταματήσουμε τους αυτοπυροβολισμούς του παρελθόντος και αυτό λέμε καθημερινά .
«Οι φίλοι μας και οι γείτονες μας , όλοι είμαστε στη ίδια βάρκα της Θυρέας, δεν περισσεύει κανένας ,δεν ανοίγουμε ποτέ τρύπες ,ούτε αφήνουμε άλλους να ανοίγουν τρύπες …,γιατί τελικά θα βουλιάξουμε και θα πνιγούμε όλοι στο τέλος ……Η ανάπτυξη μιας περιοχής δεν γίνεται από μόνο μία πλατεία…αλλά από όλες τις πλατείες.
Όταν κάποιος μας επισκέπτεται δεν έρχεται να δει μόνο μία πλατεία, πάντοτε βλέπει περισσότερα ας το καταλάβουμε. Ας το πούμε διαφορετικά και επιγραμματικά ,είναι στο συμφέρον μας να προβάλουμε “ότι έχουμε” και τους γείτονες μας (και είναι στο συμφέρον μας να μην αυτοπυροβολιόμαστε σαν ανόητοι «επαρχιώτες» ,τελεία και πάβλα..»
Αλλά μια και μπήκαμε στην κουβέντα για το όνομα Άστρος ,ας βοηθήσουμε τους ευτυχώς πολύ λίγους φίλους μας να σταματήσουν να αυτοπυροβολούνται.
Η κουβέντα για το όνομα Άστρος και Παράλιο Άστρος έχει τελειώσει πριν 180 χρόνια, αν όχι περισσότερα.
Διοικητικές μεταβολές των ΟΤΑ Δ. Θυρέας Ν. Αρκαδίας
ΦΕΚ 16Α – 24/05/1835
Σύσταση του δήμου με έδρα τον οικισμό Άγιος Ιωάννης
ΦΕΚ 5Α – 08/03/1841
Ο οικισμός Άστρος ορίζεται χειμερινή έδρα του δήμου
Ο οικισμός Άγιος Ιωάννης ορίζεται θερινή έδρα του δήμου
Κ. Άστρους (Αρκαδίας)ΦΕΚ 252Α – 24/08/1912Σύσταση της κοινότητας με την απόσπαση του οικισμού Άστρος από το δήμο Θυρέας και τον ορισμό του ως έδρα της κοινότητας
ΦΕΚ 250Α – 18/07/1915Ο οικισμός Άγιος Ιωάννης ορίζεται θερινή έδρα της κοινότητας
====
ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΟΙΚΙΣΜΩΝ
Παράλιον Άστρος(Αρκαδίας)
ΦΕΚ 32Α – 08/12/1845 Ο οικισμός προσαρτάται στο δήμο Θυρέας
ΦΕΚ 252Α – 24/08/1912 Ο οικισμός αποσπάται από το δήμο Θυρέας και ορίζεται έδρα της κοινότητας Παραλίου Άστρους
Επίσης οι εκλογικοί κατάλογοι από το 1871 και 1881 αναφέρουν την κοινότηταΠαράλιο Άστρος.
Με την ευκαιρία ας θυμίσουμε για ευνόητους λόγους και τον Δήμο Άστρους σε όλους τους φίλους μας, ποτέ δεν είναι αργά.
Δ. Άστρους (Αρκαδίας)
ΦΕΚ 99Α – 28/05/1985
Ο δήμος προήλθε από την αναγνώριση σε δήμο της κοινότητας Άστρους
ΦΕΚ 244Α – 04/12/1997
Ο οικισμός Άστρος αποσπάται από το δήμο και ορίζεται έδρα του δήμου Βόρειας Κυνουρίας
Ο οικισμός Άγιος Ιωάννης αποσπάται από το δήμο και προσαρτάται στο δήμο Βόρειας Κυνουρίας
Ο «ιερός χώρος » της Β Έθνοσυνέλευσης των Ελλήνων στο προαύλιο της φημισμένης σχολής Καρυτσιώτη στο ιστορικό Άστρος είναι σεμνός και επιβλητικός , είναι «μουσείο» από μόνος του.
“Εν τούτω τω τόπω συνήλθεν η Β΄ Εθνική Συνέλευσις των Ελλήνων, 30 Μαρτίου – 18 Απριλίου 1823».
Η εθνοσυνέλευση δεν έγινε στον Ατσίγγανο…. ας μην γινόμαστε γραφικοί και γελοίοι.
Αυτή η κουβέντα για όλα τα παραπάνω δεν έχει σήμερα πραγματικά καμία σημασία, είναι μια τρύπα στα νερό. Αφού η κουβέντα για το όνομα τελείωσε πριν 180 χρόνια, ας πάμε λίγο πάρα πέρα, ποτέ δεν είναι αργά.
Από το χωριό Άγιος Ιωάννης προήλθε το Άστροςκαι το Παράλιο Άστρος, αλλά και άλλοι οικισμοί. Οι κάτοικοι κατέβαιναν πριν την δεκαετία του 1960 στα χειμαδιά, στον κάμπο της Θυρέας, μόνο για το μάζεμα του ελαιόκαρπου και το βγάλσιμο του λαδιού, στα αγροτικά πρόχειρα καλύβια τους στη θέση του σημερινού Άστρους, γνωστού και γι’ αυτό το λόγο ως Αγιαννίτικα Καλύβια.
Το Άστρος και ο Άγιος Ιωάννης <Αγιάννης > ήταν πάντοτε διοικητικά μια κοινότητα ,όπως και σήμερα, και το σπουδαιότερο οι κάτοικοιΑγιαννίτες και Αστρινοί είναι οι ίδιοι κάτοικοι. Πριν την δεκαετία του 1960 “όλο το χωριό” ανεβοκατέβαινε το καλοκαίρι στον Αγιάννη και το χειμώνα στο Άστρος, το χειμώνα στον Αγιάννη έμεναν 2-3 οικογένειες και το κολοκαίρι στο Άστρος έμεναν περίπου μια ντουζίνα οικογένειες. Αυτό σταμάτησε σταδιακά μετά το 1960, όταν το Άστρος είχε ηλεκτρισμό και νερό στα σπίτια . Μερικοί ανεβοκατεβαίνουν και σήμερα. Σε διαφορές αναφορές και χάρτες οι δύο οικισμοί ανακατεύονται το Άστρος γίνεται Αγιάννης ,παλαιότερα Αγιαννίτικα καλύβια και ο Αγιάννης γίνεται Άστρος , Oρεινό Άστρος Αγιάννης του Άστρους. Υπάρχει και ο οικισμός του Παραλίου Άστρους ,που επίσης έχει μακρόχρονη ιστορία με τον πρώτο σημαντικό εποικισμό από τους Αιγηνίτες που οχυρώθηκαν στο Παράλιο Άστρος, αλλά οι Αιγηνίτες εγκαταστήθηκαν και στον Αγιάννη ,όπως οι ιστορικοί αναφέρουν από το Αιγηνίτες προέρχονται οι Αγιαννίτες. Πριν την επανάσταση του 1821 οιΑγιαννίτες αδερφοί Ζαφειρόπουλοι και πολλοί Αγιαννίτες έκαναν το δεύτερο μεγάλο εποικισμό στο ΠαράλιοΆστρος, και σήμερα πολλά ονόματα από το Παράλιο Άστρος είναι Αγιαννίτικα ονόματα.
«Τον Νοέμβριο του 1824, οι αδερφοί Ζαφειρόπουλοι ξεκίνησαν τις εργασίες αναστύλωσης του ερειπωμένου Φράγκικου Κάστρου του Παραλίου Άστρους και τελείωσαν τον Αύγουστο του 1825. Για την κατασκευή δαπανήθηκαν πάνω από 200.000 γρόσια (σύμφωνα με αναφορά της Ευφροσύνης χήρας Ιωάννη Ζαφειρόπουλου). Οι αδερφοί Ζαφειρόπουλοι εγκαταστάθηκαν, πλέον, μόνιμα στο Κάστρο και αποτέλεσαν τους πρώτους οικιστές του Παραλίου Άστρους. Πολλοί Αγιαννίτες τους ακολούθησαν και εγκαταστάθηκαν και αυτοί μόνιμα στο Παράλιο Άστρος, μεταξύ 1825 – 1828 και ύστερα. Αυτοί ήταν κυρίως αγωνιστές που άνηκαν στο στρατιωτικό σώμα του. Οι πρώτες Αγιαννίτικες οικογένειες που ακολούθησαν τους Ζαφειροπουλαίους ήταν ενδεικτικά: η οικογένεια Πάσχου, Λογοθέτη, Νικολαΐδη, Μαρούδη (ορισμένα μέλη της), Ζαφείρη (ορισμένα μέλη της), Κοράλλη, Μπόρτζου, Διαμαντή, Καραμπάτσου, Βασιλείου, Μακρή, Μπρεθέ, Γενοβέλη, Κωνσταντίνου κ.α., καθώς και οι Σπετσιώτικης καταγωγής οικογένειες Αβραντίνη και Νέστορα. Πληροφορίες για τους πρώτους οικιστές του Παραλίου Άστρους λαμβάνουμε από το υπόμνημα του Αγιαννίτη Μιχαήλ Λογοθέτη, ο οποίος διετέλεσε και πρώτος πρόεδρος του Παραλίου και από εκλογικούς καταλόγους του 1871 & 1881.»
Παλιότερα, πριν την δεκαετία του 1960, υπήρχε μια αμφισβήτηση για το όνομα από τους φίλους μας Παραλιώτες που έλεγαν το Παράλιο Άστρος είναι το Άστρος και το Άστρος είναι τα Αγιαννίτικα καλύβια που αργότερα τα έλεγαν Μεσόγειο Άστρος , όπως το αποκαλούσαν και μερικοί γείτονες… Αντίθετα με τους παλαιότερους Παραλιώτες , το Παράλιο Άστρος ο Πλούταρχος το αποκαλούσε (45-120 μ.χ.) <<ΒΙΟΙ ΠΑΡΑΛΛΗΛΟΙ>> :»τα Πυράμια (Παράλιο Άστρος ) της Θυρεάτιδας» και ο Παυσανίας (γενν. περί το 143 ή 176 μ.χ.) <<ΕΛΛΑΔΟΣ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗΣ>> “ἔχεται χωρίον ἄλλοἈπόβαθμοι (ΠαράλιοΆστρος)».
Η καθημερινή “γλώσσα” δεν ακούει κανέναν ,ούτε τους φίλους μας Παραλιώτες με τους γείτονες φίλους τους…, ούτε τον Παυσανία, και γράφει την δική της ιστορία. Σήμερα διοικητικά έχουμε τις κοινότητες του Άστρους και του Παραλίου Άστρους και οι νεότεροι κάτοικοι αποδέχονται τα αυτονόητα. Οι ντόπιοι κάτοικοι της περιοχής από όλα τα 63 χωριά και οικισμούς όταν βρίσκονται μακριά λένε “είμαι από το Άστρος ” ,όπως έγινε στο προξενείο του Τορόντο στον Καναδά ένας φίλος μας από μακρινό οικισμό του δήμου μας όταν συστηθήκαμε. Όταν είπα είμαι από την γειτονιά Κολοκυθού…, μου είπε “όλοι είμαστε από το Άστρος ” τι να πούμε… Επίσης οι πολλοί επισκέπτες μας από την ολόκληρη την Ελλάδα και το εξωτερικό λένε “πάμε διακοπές στο Άστρος ” και δεν ξέρουν την «καλύτερη» γειτονιά Κολοκυθού στο Άστρος … και όταν μιλάμε για προβολή του τόπου μας λέμε η καλύτερη παραλία “Πόρτες στο Άστρος ” < όχι βέβαια με τους φίλους μας Μελιγιώτες…, αφού και οι Αθηναίοι λένε οι Αχαρνές είναι Αθήνα… >.
Τελείωσαμε με το όνομα , οι παλιότεροι κάτοικοι της περιοχής την αποκαλούσαν “η γούβα μας “,(τα φυσικά σύνορα αρχίζουν με τη Ζάβιτσα ),που αρχίζει από το Κανάβαλλο μέχρι τον Άγιο Ανδρέα και το Αρκαδικό Χωριό, και από τον Ατσίγγανο και τις Πόρτες μέχρι τις λαμπερές κορφές του Πάρνωνα η του Μαλεβού, στην μακρόχρονη ιστορία μας την αποκαλούσαν Θυρεάτις Γη η Θυρέα και σήμερα σωστά την αποκαλούμε όλοι μας το ιστορικό Άστρος.
Με την ευκαιρία ας καταθέσουμε φανερά και δημόσια αυτό που ψιθυρίζουν και πραγματικά θέλουν όλοι οι συμπολίτες μας . Το όνομα του δήμου μας «Δήμος Βόρειας Κυνουρίας» ποτέ δεν άρεσε, ποτέ δεν έγινε αποδεκτό από κανέναν και επιβλήθηκε από πολιτικούς υπολογισμούς και κουταμάρα, γιατί τότε είμαστε ακόμα «ξένοι» μεταξύ μας . Το όνομα Δήμος Βόρεια Κυνουρίας μεταξύ των συμπολιτών μας στη πραγματικότητα δεν σημαίνει τίποτα, είναι κάτι άγνωστο και αόριστο που μας διχάζει, μας θυμίζει την Βόρεια Κορέα…
Τα πράγματα άλλαξαν σήμερα, δεν είμαστε «ξένοι» πια μεταξύ μας, συμφωνούμε και με τους πολλούς φίλους μας Παραλιώτες για το όνομα Άστρος και το Παράλιο Άστρος , όλοι είμαστε στην ίδια βάρκα και ήρθε ο καιρός να λέμε τα πράγματα με το όνομα τους . Καλούμε τους συμπολίτες μας να αρχίσουν γραπτά, φανερά και δημόσια επίσης να λένε τα πράγματα με το όνομα τους και να απαιτήσουν από τους εντολοδόχους αιρετούς μας να αρχίσουν την διαδικασία για να αλλάξουν το όνομα του δήμου μας ,στο πραγματικό και ιστορικό του όνομα ΔΗΜΟΣ ΘΥΡΕΑΣ.
Είμαστε υπερήφανοι να λέμε τα πράγματα με το όνομα τους , να τιμάμε τους προγόνους μας και να μην πουλάμε την ιστορία μας σε αυτονόητους… πολιτικούς υπολογισμούς.
Το γραφικότατο Παράλιο Άστρος ,είναι σκαρφαλωμένο στο λόφο που οι παλιοί αποκαλούσαν το “νησί”. Το Παράλιο Άστρος δεν έχει να ζηλέψει τίποτα από κανένα νησί του Αιγαίου, τα έχει όλα, απέχει 170 χλμ από την Αθήνα και 4 χλμ από το γειτονικό ιστορικό Άστρος, είναι πολύ κοντά “στο βουνό” Πάρνωναs, από το λιμάνι του η πρόσβαση στου “Αιγαίου τα νησιά” είναι εύκολη.
Ο Θουκυδίδης ,ο πρώτος Ιστορικός του κόσμου, και ο Ηρόδοτος , αναφέρουν η Θυρεάτις Γη ( Θυρέα) υπήρχε πριν 3,000 χρόνια.
Είμαστε εδώ χιλιάδες χρόνια,περισσότερα από 3,000 χρόνια, στην ίδια βάρκα , δεν ανοίγουμε τρύπες στη βάρκα μας ούτε αφήνουμε άλλους να ανοίγουν τρύπες, γιατί θα βουλιάξουμε, θα πνιγούμε και θα χαθούμε ολοι μας….
Ως προς το τοπωνύμιο «Θυρέα», οφείλει την προέλευσή του στο ότι η περιοχή αποτελούσε τη δίοδο ή θύρα επικοινωνίας και μετάβασης από το Κράτος του Άργους στο Κράτος της Σπάρτης και τανάπαλιν (Θουκυδίδης, Β΄ 27). Το φυσικό μάλιστα όριο, κατά τον Ευριπίδη (Ηλ. 410-2), ήταν ο «Ταναός», δηλαδή ο σημερινός χείμαρρος Τάνος.
[2.27.1,2] “Το ίδιο καλοκαίρι, οι Αθηναίοι εκτόπισαν όλους τους κατοίκους της Αίγινας, άντρες, γυναίκες και παιδιά ….Οι Λακεδαιμόνιοι παραχώρησαν την Θυρέα στους Αιγινήτες πρόσφυγες. Το έκαναν και από έχθρα εναντίον των Αθηναίων και επειδή οι Αιγινήτες τούς είχαν βοηθήσει όταν είχε γίνει ο μεγάλος σεισμός και όταν οι Είλωτες είχαν επαναστατήσει. Η Θυρεάτις γη βρίσκεται στα σύνορα της Αργείας γης και της Λακωνικής και φτάνει έως την θάλασσα. Μερικοί από τους Αιγινήτες εγκαταστάθηκαν εκεί και οι άλλοι σκόρπισαν σ᾽ όλην την άλλη Ελλάδα”.
Θυρέα Θυρέα είναι η αρχαία ονομασία περιοχής της Βόρειας Κυνουρίας που περιλαμβάνει: το Άστρος, το Παράλιο Άστρος, τη Μελιγού, το Χάραδρο, τον Πλάτανο και τον Άγιο Ιωάννη (Αγιάννη). Για πολλούς αιώνες μέχρι την δεκαετία του 1950 ο Αγιάννης, σημερινός θερινός οικισμός του Άστρους, αποτελούσε το μητροπολιτικό κέντρο της Θυρέας.Το Άστρος και ο Αγιάννης ήταν για τουλάχιστον οκτακόσια χρόνια και είναι και σήρερα μία κοινότητα, με τους ίδιους κατοίκους.
Ιστορία
“Η ιστορία της περιοχής μελέτης είναι πλούσια σε γεγονότα και συμβάντα. Αυτό εξηγείται όχι μόνο με τη γεωστρατηγική της θέση (στα δυτικά παράλια του Αργολικού Κόλπου), αλλά και με την ύπαρξη των εύφορων πεδιάδων του Τάνου, του Βρασιάτη και του Δαφνώνα στα παράλια.
Με την κάθοδο των Δωριέων, που ήρθαν και κατέλαβαν τη γη αυτοί τελευταίοι, αρχίζει ο εκδωρισμός των κατοίκων. Στην περιοχή συναντιούνται τα όρια των τριών επικρατειών: των Δωριέων της Σπάρτης, των Αρκάδων της Τεγέας και των Aχαιών του Άργους. Χαρακτηριστική μαρτυρία είναι τα ευρήματα στη θέση Φονομένοι του Αγ. Πέτρου, δίπλα στο δρόμο προς Καρυές, όπου βρέθηκαν τρεις μεγάλοι λιθοσωροί οι οποίοι αντιστοιχούσαν στα όρια των επικρατειών του Άργους, της Τεγέας και της Σπάρτης και ήταν αρχαία ιερά αφιερωμένα στον Ενόδιον Ερμή.
Η Κυνουρία από τα τέλη του 11ου αι. π.Χ. ως τα ρωμαϊκά χρόνια, αποτέλεσε περιζήτητη λεία για την ικανοποίηση συμφερόντων της Σπάρτης και του Άργους. Γεωγραφικά η περιοχή της χωρίζεται σε δυο μεγάλες ενότητες. Τη βόρεια, που στα αρχαία χρόνια αντιστοιχούσε στη Θυρεάτιδα, με κύριο οικισμό τη Θυρέα και δευτερεύοντες την Ανθήνη, τη Νηρίδα, την Εύα και το Άστρος, ενώ το νότιο αντιστοιχούσε στη χώρα των Πρασιών, στην οποία υπήρχε ο κύριος οικισμός Πρασιαί και οι δευτερεύοντες Πολίχνη, Τυρός και Γλυππία. Μέχρι τον 7ο αι. π.Χ. η Κυνουρία πρέπει να διατηρεί την αυτονομία της (προκύπτει από την συμμετοχή των Πρασιών στην Αμφικτυονία της Καλαυρίας) παρ’ όλες τις προσπάθειες του Άργους και της Σπάρτης να την προσαρτήσουν. Εν τούτοις η περιοχή των Πρασιών πρέπει να σχετιζόταν περισσότερο με τη Λακωνία, ενώ η περιοχή της Θυρεάτιδας με την Αργολίδα. (Τα αρχαιολογικά ευρήματα στην περιοχή στηρίζουν αυτό το συμπέρασμα). Οι Αργείοι διεκδικούσαν την Κυνουρία, προσπαθώντας να βάλουν φραγμό στην εξάπλωση των Σπαρτιατών ανατολικά. Στο α’ μισό του 8ου αι. π.Χ. κυριεύθηκαν από τους Σπαρτιάτες οι πόλεις των περιοίκων Αχαιών, Αμυκλαί, Φάρις και Γερονθραί.
Στην Ιλιάδα του Ομήρου, οι ελληνικές συμμαχικές δυνάμεις περιγράφονται με τρία διαφορετικά ονόματα: Αργείοι, Δαναοί και Αχαιοί. Οι Δαναοί είναι το όνομα που αποδίδεται στη φυλή που εξουσιάζει αρχικά την Πελοπόννησο και την περιοχή κοντά στο Άργος. Ως πρώτοι κάτοικοι στην ηπειρωτική Ελλάδα, με κέντρο την Αρκαδία της Πελοποννήσου, αναφέρονται οι Πελασγοί. Οι Ίωνες, Δωριείς, Αιολείς και Αχαιοί ήρθαν αργότερα από τους Πελασγούς και. τους Δαναούς
Η Κυνουρία αντλεί το όνομα της από τον αρχαίο οικιστή της περιοχής Κύνουρο. Λόγω του οικονομικού ενδιαφέροντος που παρουσίαζε η Θυρέα, σημερινή περιοχή του Άστρους, από την Αρχαιότητα είχε γίνει αντικείμενο διαμάχης μεταξύ των πόλεων- κρατών, Σπάρτης και Άργους, που κατέληξε σε πολεμική σύρραξη.
Η περιοχή έγινε σύντομα στόχος των ισχυρών γειτόνων της, των Σπαρτιατών, των Αργείων και των Αρκάδων / Τεγεατών. Αποτέλεσε κυρίως μήλον της έριδος μεταξύ των Σπαρτιατών και των Αργείων, καθώς βρισκόταν ανάμεσα στα δύο κράτη και διέθετε ιδιαίτερη γεω-στρατηγική θέση, γεγονός που κατέληξε σε πολεμική σύρραξη (περί τα τέλη του 11ου π.χ. αιώνα σύμφωνα με τον Ηρόδοτο). Αν και οι απόψεις των ιστορικών διίστανται για το αν τελικά η Θυρέα ήταν πόλη ή ευρύτερη περιοχή, σίγουρο είναι ότι στα μέρη αυτά υπήρξαν και ήκμασαν και οι κώμες Ανθήνη, Νηρίς και Εύα.
Παρά την έντονη πίεση των γειτόνων της η Κυνουρία πρέπει να παρέμενε ανεξάρτητη μέχρι την εποχή του Αργείου Τυράννου Φείδωνα οπότε και πέρασε στην κυριαρχία του Άργους, που γνώριζε τότε τη μέγιστη ακμή του. Μετά τη Φείδωνα όμως το Άργος άρχισε σταδιακά να παρακμάζει ενώ η Σπάρτη ισχυροποιούταν. Η τύχη της Κυνουρίας φαίνεται να κρίθηκε οριστικά ο 546 π.Χ., στη μάχη της Θυρέας (ή μάχη των Εξακοσίων Επιλέκτων), οπότε η Σπάρτη επικράτησε του Άργους και απέκτησε τον έλεγχο της Κυνουρίας. Το 424 π.Χ. ο αθηναϊκός στόλος έφθασε στα παράλια της Θυρεάτιδος, την κυριεύσε, τη λεηλάτησε και την πυρπόλησε. Η Κυνουρία παρέμεινε Σπαρτιατική μέχρι το 338 π.Χ. όταν ο Φίλιππος Β΄ απέδωσε το βόρειο τμήμα της στους Αργείους μέχρι και τη ρωμαϊκή περίοδο, ενώ η νότια περιοχή των Πρασιών και του Τυρού (η οποία ήταν το φυσικό σύνορο της αρχαίας Σπάρτης) παρέμεινε στη Σπάρτη.
Σε απόσταση δέκα χιλιομέτρων από το σημερινό Άστρος, στην περιοχή Ελληνικό, πιθανότατα εδώ ήταν η πολή της Θυρέας ,υπήρχε Ναός αφιερωμένος στο Θεό Απόλλωνα τον οποίο λάτρευαν ιδιαίτερα οι Κυνούριοι. Στη θέση αυτή σήμερα βρίσκονται ερείπια αρχαίας πόλης του 5ου έως 3ου π.χ αιώνα κατά τις εκτιμήσεις των αρχαιολόγων.
Σε απόσταση τριών χιλιομέτρων από την πόλη του Άστρους απαντάται η περιοχή της Αρχαίας Εύα, όπου σήμερα βρίσκονται τα ερείπια της έπαυλης του Ηρώδη του Αττικού που αποκαλύφθηκαν σε ανασκαφές που πραγματοποιήθηκαν εκεί τα τελευταία χρόνια. Στις ίδιες ανασκαφές βρέθηκαν σπουδαία και μοναδικά ευρήματα που χρονολογούνται από τον 4ο π.χ. αιώνα μέχρι και τον 2ο αιώνα μ.χ. Τα ευρήματα αυτά φυλάσσονται στο αρχαιολογικό μουσείο του Άστρους.
Η πρώτη επίσημη αναφορά της πόλης με το όνομα «Άστρος» συναντάται σε χρυσόβουλο του έτους 1293 του αυτοκράτορα Ανδρόνικου Β’ Παλαιολόγου. Στο χρυσόβουλο αυτό ο μητροπολίτης Μονεμβασίας λαμβάνει το αξίωμα του έξαρχου της Πελοποννήσου και του καθορίζονται τα εκκλησιαστικά του δικαιώματα.
Το Άστρος έπαιξε σημαντικό ρόλο στην Επανάσταση,την 30 Μαρτίου μέχρι 18 Απριλίου του 1823, στον περίβολο της σχολής Καρυτσιώτη στο Άστρος, έγινε η Β΄ Εθνοσυνέλευση των Ελλήνων, στην οποία ψηφίστηκε το νέο αναθεωρημένο Σύνταγμα της επαναστατημένης Ελλάδας. Η επέτειος αυτού του γεγονότος γιορτάζεται με ιδιαίτερη λαμπρότητα κάθε χρόνο την Παρασκευή του Πάσχα.
Οι αποφάσεις της Εθνοσυνέλευσης ήταν σημαντικότατες για την ίδρυση και οργάνωση του Ελληνικού Κράτους.
“Tο Έθνος απέκτησε οριστικό Σύνταγμα, που με απόφαση της συνέλευσης ήταν “ο ανώτερος νόμος” και υπηρίσχυε των νόμων του βουλευτικού… Με απόφαση της συνέλευσης, την καταλυτική παρέμβαση του Κολοκοτρώνη, την οργή του λαού και του στρατού, απετράπει η εκποίηση των εθνικών γαιών – κτημάτων, που άφηναν πίσω τους οι Τούρκοι άρχοντες, που επεδίωκαν και ήθελαν οι κοτζαμπάσηδες της συνέλευσης…
Η συνέλευση ψήφισε την “περίφημη «Διακήρυξη της Β΄ των Ελλήνων Συνελεύσεως», προς την Υφήλιο, υπογραμμένη από 128 Πληρεξούσιους, μεταξύ των οποίων και ο Κολοκοτρώνης και η συνέλευση απάντησε με την διακήρυξη ,στην υφήλιο και τους μεγαλους της εποχής . «Είμεθα αποφασισμένοι να ανεξαρτισθώμεν, ως έθνος αυτόνομον και ανεξάρτητον».” λίγο επίκαιρο σήμερα…
Η Αστρινή παράδοση, φέρει τον Κολοκοτρώνη να παραθέτει γεύμα, το 1821 στο Άστρος, στο Δημήτριο Υψηλάντη, το γνωστό ως Κολοκοτρωνέικο τραπέζι. Από στόμα σε στόμα μάλιστα, διασώθηκαν και κάποιες φράσεις με τις οποίες ο Κολοκοτρώνης λέγεται ότι συνόδευε το κρασί και το φαγητό που πρόσφερε στον πρίγκιπα με τα χέρια, αφού ούτε πιρούνια ούτε πιάτα, και φυσικά ούτε τραπέζια υπήρχαν: “Αυτό πρίγκιπα σου το προσφέρει η Ελλάς με τα χρυσά πιρούνια της” και όταν του πρόσφερε κρασί μέσα σε νεροκολόκυθο είπε: “αυτό πρίγκιπα στο προσφέρει η πατρίς με τα χρυσά ποτήρια της”.
Το 1805, ιδρύθηκε στο Άστρος παράρτημα της σχολής Καρυτσιώτη του Αγίου Ιωάννου (1798) (νυν Αρχαιολογικό μουσείο), στην οποία φοιτούσαν νέοι από διάφορα μέρη της Ελλάδας. Μαζί με την σχολή, ο αγιαννίτης Δημήτριος Καρυτσιώτης (1741 – 1819), δώρισε μία μεγάλη έκταση, το λεγόμενο Αγροκήπιο.
Το Άστρος με την πρώτη διοικητική διαίρεση του ελληνικού κράτους το 1841, εντάχθηκε στον Δήμο Θυρέας, που είχε αρχική έδρα τον Άγιο Ιωάννη από το 1834. [4] Από το 1912 ο οικισμός αποτέλεσε έδρα κοινότητας η οποία εξελίχθηκε σε δήμο το 1985.[5] Από το 1997 το Άστρος αποτελεί έδρα του Δήμου Βόρειας Κυνουρίας.
Ο Άγιος Ιωάννης αναφέρεται για πρώτη φορά το 1435 στο Χρονικό της Αλώσεως του Γεωργίου Σφραντζή και πιθανόν πήρε το όνομά του από την εκκλησία του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου, που βρίσκεται στο κάτω μέρος του χωριού. Το 1638, το χωριό ανακηρύχθηκε Σταυροπηγιακό, δηλαδή Πατριαρχική Εξαρχία, με έδρα τον ναό του Αγίου Βασιλείου. Το 1765, ιδρύθηκε σχολείο στον ναό του Αγίου Δημητρίου, μετόχι της Μονής Λουκούς Αρκαδίας.
Το 1798 στο χωριό χτίστηκε, από τον Δημήτριο Καρυτσιώτη (1741 – 1819). Σαν παράρτημα της σχολής χτίστηκε το 1805 στο Άστρος άλλη μία τέτοια σχολή, η οποία σήμερα αποτελεί το Αρχαιολογικό Μουσείο. Η σχολή αυτή, λειτούργησε κατά τα έτη 1798 – 1826 και απέκτησε μεγάλη φήμη, καθώς στη Σχολή Καρυτσιώτη, συνέρρεαν μαθητές από διάφορα μέρη της Ελλάδας.
Η συνεισφορά του Αγίου Ιωάννη στην επανάσταση του 1821, ήταν σημαντική, καθώς ανέδειξε σημαντικές προσωπικότητες όπως ο Πάνος Σαρηγιάννης, αλλά και τους οικιστές του παραλίου Άστρους, αδερφούς Ζαφειροπουλαίους (Ιωάννης Ζαφειρόπουλος, Κωνσταντίνος Ζαφειρόπουλος και Παναγιώτης Ζαφειρόπουλος (Άκουρος)), που έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στην προετοιμασία και κατά τη διάρκεια της επανάστασης. Με την έναρξη της επανάστασης, οργανώνονται πάνω πάνω από 100 Αγιαννίτες, με σημαντικότερο τον πεσόντα Γεωργάκη Διγενή, οι οποίοι υπό την αρχηγία των Ζαφειροπουλαίων, ενώθηκαν με τα διάφορα στρατιωτικά σώματα της Κυνουρίας. Σημαντική ήταν και η συμμετοχή τους σε διάφορες μάχες, όπως των Δολιανών, των Βερβένων, Τριπολιτσάς κ.α.
Το καλοκαίρι του 1822, ο Άγιος Ιωάννης έγινε πρωτεύουσα της Προσωρινής Κυβέρνησης της Επανάστασης, από τις 15 Αυγούστου μέχρι την 1 Οκτωβρίου. Το 1826 το χωριό καταστράφηκε ολοσχερώς από τις ορδές του Ιμπραήμ Πασά, ενώ την ίδια τύχη είχαν και άλλα χωριά της περιοχής. Ο Ιμπραήμ Πασάς, κατέστρεψε επίσης πολλές εκκλησίες, όπως του Άγιου Βασιλείου, του Αγίου Ευστρατίου, του Αγίου Πέτρου και πολλές άλλες[2], όπως επίσης και την Σχολή του Καρυτσιώτη..
Ο Αγιάννης από το 1834 έως το 1912, αποτέλεσε θερινή έδρα του Δήμου Θυρέας, χειμερινη έδρα ήταν το ΄Αστρος. Το 1845, το χωριό έγινε έδρα της Επαρχίας Κυνουρίας. Από αυτό το χωριό προήλθε το Άστρος, το Παράλιο Άστρος αλλά και κάποιοι άλλοι οικισμοί.
Στις αρχές Αυγούστου 1826 στο Κάστρο Παραλίου Άστρους οι 2.000 Έλληνες μαχητές με επικεφαλής τον Πάνο (Άκουρο) Ζαφειρόπουλο , θα αποκρούσουν επιτυχώς τις ορδές του Ιμπραήμ, τις οποίες στη συνέχεια θα κυνηγήσουν στον κάμπο της Θυρέας, πετυχαίνοντας μια λαμπρή νίκη των Ελλήνων σε μια δύσκολη περίοδο για την Ελληνική Επανάσταση. Ο Ιμπραήμ κατέσφαξε και έκαψε ολόκληρο την Πελοπόννησο,αλλά ποτέ δεν μπόρεσε να νικήσει τον Άκουρο , αν και τον είχε αιχμαλωτίσει πρσωρινά,ούτε στο κάστρο του Παραλίου Άστρους, κάποιος έπρεπε να αντισταθεί …και είναι μεγάλη μας τιμή, αυτός ήταν ο Αγιαννίτης Παναγιώτης Ζαφειρόπουλος (Άκουρος).. Ο Πάνος Ζαφειρόπουλος και τα αδέλφια του καλά οχυρωμένοι στο Κάστρο, αλλά και με τη βοήθεια άλλων αγωνιστών πρόβαλαν τόσο σθεναρή αντίσταση, ώστε τον εξανάγκασαν σε φυγή. Σύμφωνα δε με μαρτυρία του Κολοκοτρώνη το Κάστρο αυτό έμεινε το μόνο απόρθητο.
Στην επανάσταση του 1821 τα Βέρβενα έπαιξαν σημαντικό ρόλο, κυρίως λόγω της στρατηγικής τους θέσης. Το “στρατόπεδο των Βερβένων” ήταν το πρώτο οργανωμένο στρατόπεδο του αγώνα, είχε περίπου 2,500 αγωνιστές ( τα άλλα τρία ήταν του Βαλτετσίου, Χρυσοβίτσι και Πιάνας) και ένα από τα σπουδαιότερα στρατόπεδα κατά τις πρώτες μέρες του αγώνα. Εδώ είχε εγκαταστήσει ο Κολοκοτρώνης το στρατηγείο του, στον Πύργο του Αυγουστή, πριν την επίθεσή του κατά των Τούρκων για την άλωση της Τριπολιτσάς .Αναμφισβήτητα το “στρατόπεδο των Βερβένων”έπαιξε καταλυτική σημασία για την οργάνωση και επιτυχία του απελευθερωτικού αγώνα.Δεν είναι υπερβολή να πούμε από το “στρατόπεδο των ιστορικών Βερβένων” άρχισε ουσιαστικά και στρατιωτικά η απελευθέρωση της πατρίδας μας.
Στις 18 Μαϊου 1821 ο Νικηταράς με 200 μόνον άντρες αντιμετώπισε ηρωϊκά στα Δολιανά τους χιλιάδεσς Τούρκους του Μουσταφάμπεη. Με ενισχύσεις που ήρθαν από τα Βέρβενα , τόπο επίσης γνωστό για μια άλλη εξ ίσου μεγάλη μάχη πο έγινε νωρήτερα την ίδια ημέρα , ο εχθρός υποχώρησε με τόσο μεγάλες απώλειες που ο Νικηταράς ονομάστηκε έκτοτε “Τουρκοφάγος”.
Oι νίκες των Ελλήνων νωρήτερα στο Βαλτέτσι, και στις 18 Μαϊου 1821 στα Βέρβενα και Δολιανά υπήρξαν καθοριστικές για την εξάπλωση και καθιέρωση του Αγώνα στην Πελοπόννησο, και αποτελούν έναν ακόμα μεγάλο σταθμό της Εθνεγερσίας.
Στο Κορακοβούνι (που βρίσκεται 7 χλμ. Νότια του Άστρους) γεννήθηκε στα 1790 ο γνωστός Φιλικός Γεώργιος Λεβέντης. Ο Γεώργιος Λεβέντης μαζί με τον άλλο Αρκάδα Παναγιώτη Σέκερη υπήρξαν οι κύριοι χορηγοί στο μεγάλο σκοπό της Φιλικής Εταιρίας.
Ο Πραστός αναφέρεται για πρώτη φορά σε χρυσόβουλο του αυτοκράτορα Ανδρόνικου Β΄ Παλαιολόγου το 1293 με την ονομασία Προάστειον. Διαδέχτηκε την αρχαία πόλη του Οριόντα, καθώς έγινε η έδρα της Μητρόπολης Ρέοντος Πραστού, με συνέπεια να γίνει το μεγαλύτερο Τσακωνοχώρι. Απέκτησε μεγάλη δύναμη και πλούτο κατά τη διάρκεια της Β΄ Τουρκοκρατίας (18ος & αρχές 19ου αιώνα). Την περίοδο εκείνη εκτιμάται ότι ο Πραστός είχε πληθυσμό πάνω από 6.000 άτομα, 30 εκκλησίες, 9 ενορίες, 3 μονές, 2 κάστρα και αρκετά αρχοντικά – πυργόσπιτα. Οι άνθρωποι ταξίδευαν στις Σπέτσες, στην Ύδρα, στην Κωνσταντινούπολη και σ’ άλλα μέρη και αποκτούσαν μεγάλες περιουσίες.
Το 1819, ο Πραστός, διαχωρίστηκε από το Βιλαέτι Αγίου Πέτρου και έγινε πρωτεύουσα του Βιλαετίου Πραστού. Το βιλαέτι αυτό, περιελάμβανε και την Καστάνιτσα, την Σίταινα, την σημερινό Άγιο Ανδρέα, το Κορακοβούνι, την περιοχή του Τυρού, έως το Λεωνίδιο.
Στα χρόνια της τουρκοκρατίας ο Ιστορικός Πραστός, έδρα της επισκοπής Πραστού και Ρέοντος, πρωτεύουσα της Τσακωνιάς, με περισσότερους από 3.500 κατοίκους οι οποίοι ασχολούνταν με το εμπόριο, προσέφερε πολλά στον απελευθερωτικό αγώνα μέχρι να καταστραφεί, το 1826 από τον Ιμπραήμ ο οποίος τον πυρπόλησε κι έτσι διακόπηκε η οικονομική και πληθυσμιακή του άνθιση. Σήμερα υπάρχουν εκεί ερείπια του Ρέοντος και Πραστού. Κάποιες Βυζαντινές εκκλησίες. Πυργόσπιτα και πλήθος ερειπίων που δείχνουν την άλλοτε ακμή του.
Ο Άγιος Πέτρος αναφέρεται για πρώτη φορά το 1435 στο Χρονικό της Αλώσεως του Γεωργίου Σφραντζή. Τα επόμενα χρόνια το χωριό αναφέρεται σε διάφορα έγγραφα της εποχής. Το 1600 περίπου στο χωριό γεννιέται ο Άγιος Νείλος ο Μυροβλήτης (ο κατά κοσμόν Νικόλαος Τερζάκης, †1651), ο οποίος μόνασε στην Μονή Μαλεβής και αργότερα στο Άγιο Όρος. Κατά την περίοδο της Ενετοκρατίας, το 1687, ο Άγιος Πέτρος γίνεται έδρα της Επαρχίας Αγίου Πέτρου Τσακωνιάς (Territorio di San Pietro di Zacognia). Την ίδια περίοδο (18ος αι.) το χωριό γνώρισε μεγάλη ανάπτυξη λόγω του εμπορίου, με πληθυσμό τότε σχεδόν 4.000 κατοίκους και πάμπολλα αρχοντικά – πυργόσπιτα.
“Ο προεστός Αναγνώστης Κονδάκης μύησε στην Φιλική Εταιρία την μισή …..Πελοπόννησο”.
“Με την ίδρυση της Φιλικής Εταιρίας, το 1814, αρκετοί Αγιοπετρίτες αρχίζουν να συμμετέχουν, μεταξύ των οποίων ο προεστός Αναγνώστης Κονδάκης, ο ηγούμενος της Μονής Μαλεβής, Καλλίνικος Τσιαμούρης κ.ά. Σημαντική ήταν η προσφορά του χωριού στην Επανάσταση του 1821. Στις 24 Μαρτίου1821 ο Αναγνώστης Κονδάκης κηρύσσει την Επανάσταση στην περιοχή. Αρκετοί Αγιοπετρίτες, υπό τον Αναγνώστη Κονδάκη, συμμετείχαν με μεγάλη επιτυχία στις μάχες των Δολιανών και των Βερβένων, της Τριπολιτσάς, του Βαλτετσίου κ.ά., σε συνεργασία με τα άλλα στρατιωτικά σώματα της Κυνουρίας. Το 1826 ο Ιμπραήμ Πασάς κατέστρεψε ολοσχερώς το χωριό, όπως και όλα τα άλλα χωριά της περιοχής. Τα επόμενα χρόνια ο Άγιος Πέτρος αποτέλεσε έδρα της Κοινότητας Αγίου Πέτρου. Το 1944, κατά τη διάρκεια της Γερμανικής κατοχής, εκτελέστηκαν από τους Γερμανούς 48 άμαχοι κάτοικοι του Αγίου Πέτρου
Σε όλους τους εθνικοαπελευθερωτικούς αγώνες που ακολούθησαν μέχρι τη σύγχρονη εποχή, η περιοχή πλήρωσε τη γενναιότητα των κατοίκων της με βαρύ φόρο αίματος(χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η εκτέλεση κατοίκων του Αγίου Πέτρου κατά τη γερμανική κατοχή).
Τον Αύγουστο του 1826 ο Ιμπραήμ εξεστράτευσε εναντίον του Αγίου Πέτρου και, αφού έκαψε τον Άγιο Ιωάννη και το σημερινό Άστρος, μετά επετέθη στο Παράλιο Άστρος.
Σε χρυσόβουλο Αυτοκρατορικό Βυζαντινό διάταγμα, του έτους 1293, υπάρχει γραπτή αναφορά στην Καστάνιτσα. Πρόκειται για την αρχαιότερη γραπτή αναφορά για συγκεκριμένο χωριό. Η Καστάνιτσα, και αυτή προσέφερε στον αγώνα. Γνωστή για την νικηφόρα μάχη κατά του στρατού του Ιμπραήμ και του οπλαρχηγού “Καψαμπέλη” το όνομά του οποίου έχει δοθεί σε μία από τις πλατείες του χωριού. Σήμερα σώζονται σχεδόν όλα τα Πυργόσπιτα και μέρος του παλιού τριώροφου Πύργου Καψαμπέλη, ο οποίος καταστράφηκε στον εμφύλιο. Ξεχωριστή αξία έχει το ξυλόγλυπτο και επίχρυσο τέμπλο της Μεταμόρφωσης του Σωτήρα, δώρο της αυτοκράτειρας της Ρωσίας Αικατερίνης.
Κατά τα προεπαναστατικά χρόνια, στην Σίταινα γεννιέται ο γνωστός κλέφτης και πρωτοπαλίκαρο του Καπετάν Ζαχαριά, Δημήτριος Καλιοντζής. Σημαντική ήταν η προσφορά του χωριού και κατά τη διάρκεια της Επανάστασης του 1821, καθώς 150 Σιταινιώτες, εντάχθηκαν σε διάφορα σώματα, με μεγάλη επιτυχία. Το 1826 ο Ιμπραήμ Πασάς κατέστρεψε ολοσχερώς το χωριό, όπως και όλα τα άλλα χωριά της Κυνουρίας. Σύμφωνα με την παράδοση οι κάτοικοι του χωριού κατέφυγαν στο σπήλαιο της Ζαγγόλης.
Στην περιοχή της Τσακωνιάς, Πραστός, Άγιος Ανδρέας, Καστάνιτσα, Σίταινα και φυσικά στο γειτονικό Δήμο Νότιας Κυνουρίας Λεωνίδιο ,Τυρό και άλλα χωριά χρησιμοποιείται ακόμα και σήμερα η τσακώνικη διάλεκτος η οποία έχει ρίζες στην αρχαία Δωρική”. “Τα Τσακώνικα είναι η αρχαιότερη ζωντανή γλώσσα στην Ελλάδα. “
Έχουμε προτείνει στο δήμο μας , σε όλους τους αρμόδιους της επιτροπής “Ελλάδα 2021” και στο κοινό νου, τα πέντε θέματα της Θυρεάτιδας Γης που έπαιξαν αναμφισβήτητα καταλυτική σημασία για την οργάνωση και επιτυχία του απελευθερωτικού αγώνα.
Στους παρακάτω συνδέσμους είναι τα σπουδαιότερα θέματα που έχουμε στη Θυρεάτιδα Γη και πάντοτε πρέπει να διακρίνουμε και να προβάλουμε και στις επετειακέςεκδηλώσεις του 1821 .
Οι Σχολές του Δημητρίου Καρυτσιώτη στον Άγιο Ιωάννη και το Άστρος Θυρέας – Κυνουρίας κατά τα προεπαναστατικά χρόνια ώς την απελευθέρωση . Σμαράγδη Ι. Αρβανίτη, Ιστορικός – Αρχαιολόγος
Ολόκληρο το κείμενο παραπάνω είναι από τις δύο ιστοσελίδες του δήμου μας ,όπως είναι σήμερα, την Βικιπαίδεια , InernetArchiveWayBackMachibe και τους άλλους σύνδεσμους που αναφέραμε στο κείμενο και στις πηγές μας (Το ανακατέψαμε λίγο και προσθέσαμε μερικά που τα θεωρούμε σημαντικά).
Νικολάου Φλούδα – Θυρεατικά τόμος Β’: Άστρος, το χρυσήλιον το ιστορικόν, Αθήνα 1983
Νικολάου Φλούδα – Θυρεατικά, τόμος Γ’: Άγιος Ιωάννης, μητρόπολις οικισμών Θυρέας, Αθήνα 1983
Νικολάου Φλούδα – Διακοσιαετηρίς Σχολής Αγίου Ιωάννου Άστρους Κυνουρίας, Αθήνα 1965
Ιωάννη Μ. Αρβανίτη – Από τις Πηγές του Λαού μας, τόμος A, Β΄
Σμαράγδης Ι. Αρβανίτη – Οι σχολές του Δημητρίου Καρυτσιώτη στον Άγιο Ιωάννη και το Άστρος Θυρέας – Κυνουρίας κατά τα προεπαναστικά χρόνια έως την απελευθέρωση, Εταιρία Πελοποννησιακών Σπουδών, Αθήνα 2001
Για θέματα υγείας υπάρχουν στο Άστρος το Κέντρο Υγείας Άστρους, επίσης πολλά ιατρεία και στη Τρίπολη το Παναρκαδικό Νοσοκομείο (δείτε παρακάτω χρήσιμα τηλέφωνα )
Σχολεία , νηπιαγωγεία: Στο Άστρος υπάρχουν νηπιαγωγείο ,δημοτικό και γυμνάσιο, επίσης παραδίδονται μαθήματα από ιδιωτικούς εκπαιδευτικούς για ξένες γλώσσες και άλλα μαθήματα
DISCOVERKYNOURIA.GR
Διαμονή
Ο Δήμος Βόρειας Κυνουρίας είναι μια περιοχή μοναδικής φυσικής ομορφιάς, που συνδυάζει αρμονικά το βουνό με τη θάλασσα, την ιστορία με τον πολιτισμό, τις παραδόσεις …
Πρόγραμμα “Βοήθεια στο Σπίτι” | Δήμος Βόρειας Κυνουρίας
Στα πλαίσια του Κοινωνικού Προγράμματος παρέχονται υπηρεσίες από επιστημονικά καταρτισμένο προσωπικό που αποτελείται από Κοινωνιολόγο, Νοσηλεύτρια και και Οικογενειακές Βοηθούς.
Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να απευθύνονται στην νέα κοινωνική δομή του δήμου μας ,στα πρώην γραφεία της πολεοδομίας, στα τηλέφωνα: 2755361200 & 2755361213
Επιπλέον πληροφορίες δίνονται: Δήμος Βόρειας Κυνουρίας, τηλ. 27553-60100,
astrosgr.com - Το Ιστορικόν Άστρος Κυνουρίας 
