Ρήματα -Προσχέδιο

ΡΗΜΑΤΑ (Σ2=πρόχειρο)

Προσχέδιο -Δείτε τους παρακάτω συνδέσμους με κλίση ρημάτων – (ΔΕΝ ΤΕΛΕΙΩΣΑΜΕ πρέπει να ελεγχθούν αργότερα σύμφωνα με την Γραμματική Κωστάκη-Περνό ,1933 και να οργανωθούν καλύτερα )

Σύντομος γραμματική της Τσακώνικης Διαλέκτου (Κωστάκη – Περνό) 1933.  Δείτε το σύνδεσμο παρακάτω

https://drive.google.com/file/d/0B1Tno1072T0ldXFoS0ZWYUZMenc/view?ts=63bd31be&resourcekey=0-jr_lTGRZPVPZitMJtGbcdQ

Ρήματα Κανόνες-Προσχέδιο

Ενεργητική Φωνή

Ένι , Ένι ορού -Ενεστώς & Παρατατικός (και άρνηση)

έχω> ένι έχου ΠΡΟΣΧΕΔΙΟ

Εγώ είμαι > Εζού ένι -Προσχέδιο (Ενεστώς,Παρατατικος, Μέλλων,Αόριστος, Δυνητική, Υποτακτική)

έρχομαι>ένι παρίου -Προσχέδιο (ΕΦ -Όλα)

Γράφω , ένι γράφου -α (ΕΦ- Κλίση 8 Χρόνοι)

Ενεστώς ΕΦ-ΠΡΟΣΧΕΔΙΟ

Παρατατικός ΕΦ-ΠΡΟΣΧΕΔΙΟ

Μέλλων Στιγμιαίος ΕΦ- ΠΡΟΣΧΕΔΙΟ

Μέλλων Διαρκείας ΕΦ-Προσχέδιο

Αόριστος ΕΦ-9 ρήματα ΠΡΟΣΧΕΔΙΟ

Παρακείμενος ΕΦ -Προσχέδιο

Υπερσυντέλικος ΕΦ-Προσχέδιο

Συντελεσμένος Μέλλων ΕΦ- ΠΡΟΣΧΕΔΙΟ

Υποτακτική ΕΦ (διαρκείας & στιγμιαία) -Προστακτική- -ΠΡΟΣΧΕΔΙΟ

Παθητική Φωνή

Ενεστώς ΠΦ-Προσχέδιο

Παρατατικός ΠΦ- Προσχέδιο

Μέλλων Διαρκείας ΠΦ-Προσχέδιο

Μέλλων Στιγμιαίος ΠΦ-Προσχέδιο

Αόριστος ΠΦ-Προσχέδιο

Υποτακτική ΠΦ- Στιγμιαία & Διαρκείας Προσχέδιο.

=======================================

Χρόνοι Ρημάτων ,Κείμενα από φίλους της Τσακωνιάς

Προσχέδιο Λεξικό Ρημάτων ΕΛ>ΤΣ & ΤΣ>ΕΛ

Λεξικόν Ελληνικά>Τσακώνικα (ΕΛ>ΤΣ) 

=============================

  • ΕΡΩΤΗΣΗ -Τί μπορούμε να γράψουμε τα λιγότερα και τα ταυτόχρονα τα σπουδαιότερα για να μαθαίνουμε τα ρήματα πιο εύκολα.??? ΕΡΩΤΗΣΗ .
  • (υπάρχει κανόνας πότε το θηλυκό στα ρήματα προσθετει το -α η αφαιρει το οθ και προσθετει το -α?? π.χ. ρωτούα νη ρωτά?????
  • ένι σ΄παρακαούα να γράφου νη διορθούκου το ρημα ενι γράφου τσαι ένι ρωτού , Σερνικό ,Σηλυκό, Σερνικό Πληθ , Σερνικό Αόριστο ,Σερνικό Παρατσείμενε ((ΑΡ-ΘΗ-ΠΛ-ΑΟΡ-ΠΡΚ)
  • γραφω> ένι γράφου, (γραφούα, γράφουντε, εγράφηκα,γραφτέ) (ΑΡ-ΘΗ-ΠΛ-ΑΟΡ-ΠΡΚ)
  • Ρωτώ> ένε ρωτού (ρωτούα.ρωτούντε,ερώτηκα,????)
  • Ριξε μια ματια στα Ρήματα ΠΡΟΣΧΕΔΙΟ στον Αόριστο .πρόσθεσα 93 ρηματα ΕΛ>ΤΣ & ΤΣ>ΕΛ , ΜΕ ΤΟ ΑΟΡΙΣΤΟ (που ειναι δύσκολο και με διαφορετική ρίζα) .¨Ενι αρεσκουντα να σβαίχου Τσακώνικα συνταχούλια .Ενι μαθαίνου κάτσι αγάλια αγάλια.

Α) Περιεχόμενα

Α.1) Ρήματα κανόνες

  • α) Οι καταλήξεις των ρημάτων όπως θα παρατηρήσετε είναι σε – ου αντί για – ω που είναι στη νεοελληνική . δουλεύω = ένι δουλέγγου , τρώγω> ενι τσούνου
  • β)Τα ρήματα στην τσακώνικη συντάσσονται με το βοηθητικό ρήμα είμαι = ένι,
  • είμαι>Ένι ,είσαι>Έσι, είναι>Ένι ( αυτός,αυτή,αυτό )( με τέλεια πάνω στο ν για την προφορά του ως υπερωικό όπως στη λέξη εννέα)
  • ειμαστε>Έμε,είσαστε,είστε>Έτε , Είναι>Είνι ( αυτοί,αυτές,αυτά) ( το τ προφερεται άηχο δασύ και βάζουμε δασεία πάνω του)παράδειγμα
  • γράφω>Ένι γράφου ,βλέπω>Ένι ορού, ερχομαι>Ένι παρίου
  • γ) Τα περισσότερα ρήματα στην τσακώνικη είναι ανώμαλα και πολύ δύσκολο να μάθει κάποιος να τα χρησιμοποιεί σωστά. Με τη βοήθεια των αρχικών χρόνων υπάρχει μια μικρή πιθανότητα.Όλα τα ρήματα κλίνονται και στα 3 πρόσωπα του ενικού και στα 3 πρόσωπα του πληθυντικού. (παραδειγμα< κληση ενος ομαλου ρηματος π.χ. Ενεστώς και Παρατατικός , Εγώ βλέπω> Εζού ένι ορού,Εγώ έβλεπα> Εζού έμα ορού)
  • δ) Στα ρήματα ,οταν απευθυνόμαστε σε γυναίκα ή όταν μιλάει γυναίκα χρησιμοποιεί στην κατάληξη αντί για – ου το – α. π.χ Α-κάνω>ένι ποίου ,Θ-κάνω>ένι ποία
  • ε) Επίσης ο παρακείμενος και ο υπερσυντελικος συντάσσονται με το βοηθητικό έχω> ένι έχου- α , έχω έρθει( είμαι φερμένος)>ένι έχου φερτέ
  • Να μαθαίνου Στην υποτακτική δεν βσζουμε το βοηθητικό ένι
  • Το βοηθητικό ρήμα είμαι = ένι, έχει μόνο Ενεστώτα,Παρατατικό Μέλοντα, Υποτακτική (και Δυνητική) . Αλλους χρόνους δεν  έχει αλλά δανείζεται από άλλα ρήματα  π.χ. ο Αόριστος δεν στάθηκε λέμε  ο ένι στατθε-ο στάτθε, ο ένι  ‘ρεστε- ο ρέστε
  • Ο ενεστώτας και ο παρατατικός ΣΥΝΤΑΣΟΝΤΑΙ με το β ο η θ η τ ι κ ο ΕΝΙ . Επίσης και ο παρακείμενος και ο υπερσυντελικος Ο παρακείμενος το ΕΝΙ + την μετοχή του ρήματος Ο υπερσυντελικος το ΕΝΙ Ε Χ Ο Υ + την μετοχή του ρήματος
  • Ο Αόριστος και ο Μέλλων αλλά και η ΥΠΟΤΑΚΤΙΚΗ Δ Ε Ν έχουν μπροστά το ένι.
  • Η ΥΠΟΤΑΚΤΙΚΗ έχει μπροστα το ΝΑ ΚΑΙ ο ΜΕΛΛΩΝ το ΘΑ.
  • Α-Θ-Πλ ,Αόριστος ? τι να γραφουμε για τα ρήματα να κρατάμε τα σπουδαιότερα
  • ακοὐω  > Α-ένι νἰου ,Θ-ενι νἰουα , Πλ- νιούντε
  • μιλἀω  > Α-ένι νιοὐ,Θ-ενι νιούα , Πλ- νίουντε
  • ΑΘΟ- (Αρσενικό,Θυληκό,Ουδέτερο)
  • ΕΦΠΦ (Ενεργητικη, Παθητικη Φωνή)
  • ΕΦ-Ενεστώς ΠΦ-Ενεστώς
  • ΕΦ-Παρατατικός ΠΦ-Παρατατικός
  • ΕΦ-Μέλλων Διαρκείας ΠΦ-Μέλλων Διαρκείας
  • ΕΦ-Μέλλων Στιγμιαίος ΠΦ- Μέλλων Στιγμιαίος
  • ΕΦ-Αόριστος ΠΦ- Αόριστος
  • ΕΦ-Παρακείμενος
  • ΕΦ-Υπερσυντέλικος
  • ΕΦ-Μέλλων Συντελεσμένος
  • ΕΦ-Υποτακτική Στιγμιαία ΠΦ-Υποτακτική Στιγμιαία
  • ΕΦ-Υποτακτιή Διαρκείας ΠΦ-Υποτακτική Διαρκείας
  • EΦ-Προστακτική Ενεστώς
  • EΦ-Προστακτική Αόριστος

Ρήματα Κανόνες-Προσχέδιο

Α.2) ΤΑ ΡΗΜΑΤΑ ,είμαι> Ένι, βλέπω>Ένι ορού σε Ενεστώτα και Παρατικό.

  • Άρχισε από μόνο απλές προτάσεις και προς το παρόν μόνο με ενεστώτα και παρατατικό. Άμα πας πιο κάτω στους χρόνους θα μπερδευτεις. Μαθε ΠΟΛΥ ΚΑΛΑ να διαχειρίζεσαι τους δύο μόνο χρόνους. Είναι αρκετοί.
  • Μάθε το απέξω. Βήματα για να το μάθεις
  • 1)Διάβασε το 2-3 φορές
  • 2) γράψε το 2-3 φορές από μέσα
  • 3) τώρα γράψε το απέξω
  • (Η άρνηση του βοηθητικού είμαι είναι:αντικατάσταση του ε με ο,ε’νι> όνι)
  • (ένι & έν’ι, διαφορετική προφορά- ενι>ΕΛ εν’ι ψηλά ουρανίσκο)
  • 1-Εγώ είμαι>Εζού ένιΕγώ δεν είμαι > Εζού Όνι
  • 2-Εγώ ήμουνα >Εζού έμα,Εγώ δεν ήμουνα > Εζού όμα
  • 3-Εγώ βλέπω>Εζού ένι ορού,Εγώ δεν βλέπω > Εζού Όνι ορού
  • 4-Εγώ έβλεπα>Εζού έμα ορούΕγώ δεν έβλεπα > Εζού όμα ορού
  • Δείτε στο σύνδεσμο, Ένι , Ένι ορού -Ενεστώς & Παρατατικός (και άρνηση)

=========================================================

Β) Προσχέδια για αργότερα

Χρόνοι του ρήματος είμαι>ένι

  • Ενεστώτας, είμαι > Εζού ένι
  • Παρατικος ,ήμουνα > Εζού έμα
  • Μέλλων Δρ., θα είμαι > Εζού θα έμι
  • Αόριστος ,ήμουνα > Εζού εστάμε (αόριστος δανεινίζεται απο άλλα ρήματα ,ΕΡΩΤΗΣΗ)
  • Δυνιτική ,θα ήμουν > Εζού να έμα
  • Υποτακτική , να είμαι > Εζού να εμι

Ενεστώτας – Εγώ είμαι Τσάκωνας> Εζού ένι Τσάκωνας

  • Εγώ είμαι> Εζού ένι τσάκωνας
  • Εσύ είσαι> Εκιού έσι τσάκωνας
  • Αυτός είναι> Έντεν’η έν’ι τσάκωνας
  • Αυτή είναι> Ένταν’η έν’ι τσακώνα
  • Αυτό είναι> Έγκεινι έν’ι τσακωνόπουλο
  • Εμείς είμαστε> Ενεί έμε τσακών’οι
  • Εσείς είσαστε > Εμού έτε τσακών’οι
  • Αυτοί είναι > Έντεϊ είνι τσακών’οι
  • Αυτές είναι > Έντεϊ είνι τσακών’ε
  • Αυτά είναι> Ένταϊ είνι τσακωνόπουλα

Ενεστώτας ΑΡΝΗΣΗ – Δεν είμαι Τσάκωνας> Εζού Όνι τσάκωνας

  • Εγώ δεν είμαι > Εζού Όνι τσάκωνας
  • Εσύ δεν είσαι > Εκιού Οσι τσάκωνας
  • Αυτός δεν είναι > Έντεν’η Όν’ι τσάκωνας
  • Αυτή δεν είναι > Ένταν’η Όν’ι τσακώνα
  • Αυτό δεν είναι > Έγκεινι Όν’ι τσακωνόπουλο
  • Εμείς δεν είμαστε > Ενεί Όμε τσακών’οι
  • Εσείς δεν είσαστε > Εμού Ότε τσακών’οι
  • Αυτοί δεν είναι > Έντεϊ Ούνι τσακών’οι
  • Αυτές δεν είναι > Έντεϊ Ούνι τσακών’ε
  • Αυτά δεν είναι > Ένταϊ Ούνι τσακωνόπουλα

Δείτε στο σύνδεσμο, Εγώ είμαι > Εζού ένι -Προσχέδιο (Ενεστώς,Παρατατικος, Μέλλων,Αόριστος, Δυνητική, Υποτακτική)

Ομαλά και απλά ρήματα ΕΝΙ ΟΡΟΥ και ΕΝΙ ΠΟΙΟΥ

( Σε όλους τους χρόνους παρακάτω το < Εζού κλπ >δεν το λέμε το γράφουμε εδώ για να ξέρουμε που αναφέρονται)

Χρόνοι ρημάτων

Έρχομαι > ένι παρίου

  • ΕΝΕΣ , ένι παρίου
    ΠΑΡΤ , έμα παρίου
    ΜΛΔΡ , θα παρίμα
    ΜΛΣΤ , θα μόλου
    ΑΟΡΙ , εκάνα
    ΠΑΡΚ , ένι έχου-α φερτέ
    ΥΠΕΡ , έμα έχου-α φερτέ
    ΜΛΣΥ , θα έχου-α φερτέ
    ΥΠΔΚ , να παρίμα
    ΥΠΣΤ , να μόλου
    ΠΡΕΝ , παρίσου,ετε
    ΠΡΑΟ , εά,εάτε
    ΜΕΤΟ , φερτέ,α,ε

έρχομαι>ένι παρίου -Προσχέδιο

Ανώμαλα ρήματα, έρχομαι > ΕΝΙ ΠΑΡΙΟΥ

θα έρθω> θα μόλου , μολώ έλα να τα πάρεις, μολών λαβέ

Χρόνοι ρήματος έρχομαι > γράφω > ένι γράφου – α (ΑΘ)

  • ενεσ- γράφω > ένι γράφου – α
  • παρτ- έγραφα> έμα γραφου -α
  • μλ-δρκ- θα γράφω> θα γράφου
  • μλ-στγ- θα γράψω> θα γραψου
  • αορι- έγραψα> εγράβα
  • παρκ- έχω γράψει> Ένι έχου -α γραφτέ
  • υπερ- είχα γράψει > Έμα έχου -α γραφτέ
  • μλ-συν- θα έχω γράψει> θα εχου- α γραφτέ

Χρόνοι ρήματος κάνω > ένι ποίου – α (ΑΘ)

1 ΕΝΕΣ , ένι ποίου-α
2 ΠΑΡΤ , έμα ποίου-α
3 ΜΛΔΡ , θα ποίνου
4 ΜΛΣΤ , θα ποίου
5 ΑΟΡΙ , εμποίκα
6 ΠΑΡΚ , ένι έχου-α μποιτέ
7 ΥΠΕΡ , έμα έχου-α μποιτέ
8 ΜΛΣΥ , θα έχου-α , μποιτέ
9 ΥΠΔΚ , να ποίνου
10 ΥΠΣΤ , να ποίου
11 ΠΡΕΝ , ποίνε
12 ΠΡΑΟ ,ποίε,ετε
13 ΜΕΤΟ ,αγαπητέ ,α,ε
14 ΑΠΑΡ
,

Γράφω , ένι γράφου -α (ΕΦ- Κλίση 8 Χρόνοι)

Ενεστώτας ΕΦ

ΑΠ , Εγώ βλέπω > Εζού ένι ορού
ΒΠ , Εσύ βλἐπεις > Εκιού έσι ορού
ΤΑ , Αυτός βλέπει > Έντενη ένι ορού
ΤΘ , Αυτή βλέπει > Έντανη ένι ορούα
ΤΟ , Αυτό βλέπει > Έγκεινι ένι ορούντα

ΑΠ , Εμείς βλέπουμε > Ενεί έμε ορούντε
ΒΠ , Εσείς βλέπετε > Εμού έτε ορούντε
ΤΑ , Αυτοί βλέπουν > Έντεϊ είνι ορούντε
ΤΘ , Αυτές βλέπουν > Έντεϊ είνι ορούντε
ΤΟ , Αυτά βλέπουν > ΈνταΪ είνι ορούντα

Ενεστώς ΕΦ-7 Ρήματα-ΠΡΟΣΧΕΔΙΟ

Παρατατικός ΕΦ

  • Εγώ έβλεπα > Εζού έμα ορού
  • Εσύ έβλεπες > Εκιού έσα ορού
  • Αυτός έβλεπε > Έντεν’η έκι ορού
  • Αυτή έβλεπε > Ένταν’η έκι ορούα
  • Αυτό έβλεπε > Έγκεινι έκι ορούντα
  • Εμείς εβλέπαμε > Ενεί έmαΪ ορούντε
  • Εσείς εβλέπατε > Εμού έτ’αΪ ορούντε
  • Αυτοί έβλεπαν > Έντεϊ ήγκι ορούντε
  • Αυτές έβλεπαν > Έντεϊ ήγκι ορούντε
  • Αυτά έβλεπαν > ΈνταΪ ήγκι ορούντα

Παρατατικός ΕΦ-ΠΡΟΣΧΕΔΙΟ

Μέλλων Διαρκείας ΕΦ , εγώ θα γράφω > Εζού θα γράφου


ΑΠ , εγώ θα γράφω > Εζού θα γράφου
ΒΠ , εσύ θα γράφεις > Εκιού θα γράφου
ΤΑ , αυτός θα γράφει > Έντεν’η θα γράφου
ΤΘ , αυτή θα γράφει > Ένταν’η θα γράφουα
ΤΟ , αυτό θα γράφει > Έγκεινι θα γράφουντα

ΑΠ , εμείς θα γράφουμε > Ενεί θα γράφουντε
ΒΠ , εσείς θα γράφετε > Εμού θα γράφουντε
ΤΑ , αυτοί θα γράφουν > Έντεϊ θα γράφουντε
ΤΘ , αυτές θα γράφουν > Έντεϊ θα γράφουντε
ΤΟ , αυτά θα γράφουν > ΈνταΪ θα γράφουντε

Μέλλων Διαρκείας ΕΦ-Προσχέδιο

Μέλλων Στιγμιαίος ΕΦ , θα διαβάσω> θα σβαΐσου

  • θα σβαΐσου
  • θα σβαΐσερε
  • θα σβαΐσει
  • θα σβαΐσει
  • θα σβαΐσει
  • θα σβαΐσουμε
  • θα σβαΐσετε
  • θα σβαΐσωι
  • θα σβαΐσωι
  • θα σβαΐσωι

Μέλλων Στιγμιαίος ΠΦ-Προσχέδιο

Αόριστος ΕΦ (έχει διαφορετική ρίζα και είναι δύσκολος χρόνος )

ΑΠ , εγώ ήλθα > εζού εκάνα
ΒΠ , εσύ ήλθες > εκιού εκάνερε
ΤΑ , αυτός ήλθε > έντενι εκάνε
ΤΘ , αυτή ήλθε > έντανι εκάνε
ΤΟ , αυτό ήλθε > έγκεινι εκάνε

ΑΠ , εμείς ήλθαμε > ενεί εκάναμε
ΒΠ , εσείς ήλθατε > εμού εκάνατε
ΤΑ , αυτοί ήλθαν > έντεοι εκάναϊ
ΤΘ , αυτές ήλθαν > έντεοι εκάναϊ
ΤΟ , αυτά ήλθαν > ένταοι εκάναϊ

ΑΠ , εγώ ρώτησα > εζού ερωτήκα
ΒΠ , εσύ ρώτησες > εκιού ερωτήτσερε
ΤΑ , αυτός ρώτησε > έντενι ερωτήτσε
ΤΘ , αυτή ρώτησε > έντανι ερωτήτσε
ΤΟ , αυτό ρώτησε > έγκεινι ερωτήτσε

ΑΠ , εμείς ρώτησαμε > ενεί ερωτήκαμε
ΒΠ , εσείς ρώτησατε > εμού ερωτήκατε
ΤΑ , αυτοί ρώτησαν > έντεοι ερωτήκαει
ΤΘ , αυτές ρώτησαν > έντεοι ερωτήκαει
ΤΟ , αυτά ρώτησαν > ένταοι ερωτήκαει

Αόριστος ΕΦ-9 ρήματα ΠΡΟΣΧΕΔΙΟ

Παρακείμενος ΕΦ , Εγώ έχω γράψει

ΑΠ , εζού ένι έχου γραφτέ
ΒΠ , εκιού έσι έχου γραφτέ
ΤΑ , έντενι ένι έχου γραφτέ
ΤΘ , έντανι ένι έχα γραφτέ
ΤΟ , έγκεινι ένι έχου γραφτέ

ΑΠ , ενεί έμε έχουντε γραφτέ
ΒΠ , εμού έτε έχουντε γραφτέ
ΤΑ , έντεοι είνι έχουντε γραφτέ
ΤΘ , έντεοι είνι έχουντε γραφτέ
ΤΟ , ένταοι είνι έχουντε γραφτέ

Παρακείμενος ΕΦ -Προσχέδιο

Υπερσυντέλικος ΕΦ-, Εγώ είχα γράψει

ΑΠ , εζού έμα έχου γραφτέ
ΒΠ , εκιού έσα έχου γραφτέ
ΤΑ , έντενι έκι έχου γραφτέ
ΤΘ , έντανι έκι έχα γραφτέ
ΤΟ έγκεινι έκι έχου γραφτέ

ΑΠ , ενεί έmαΪ έχουντε γραφτέ
ΒΠ , εμού έτ’αΪ έχουντε γραφτέ
ΤΑ , έντεοι ήγκι έχουντε γραφτέ
ΤΘ , έντεοι ήγκι έχουντε γραφτέ
ΤΟ , ένταοι ήγκι έχουντε γραφτέ

Υπερσυντέλικος ΕΦ -Προσχέδιο

Συντελεσμένος Μέλλων ΕΦ- ΠΡΟΣΧΕΔΙΟ

ΑΘΟ , Εγώ θα έχω γράψει
ΑΠ , Εζού θα ένι έχου γραφτέ
ΒΠ , Εκιού θα έσι έχερε γραφτέ
ΤΑ , Έντεν’η θα ένι έχει γραφτέ
ΤΘ , Ένταν’η θα ένι έχει γραφτέ
ΤΟ , Έγκεινι θα ένι έχει γραφτέ

ΑΠ , Ενεί θα έμε έχουμε γραφτέ
ΒΠ , Εμού θα έτε έχετε γραφτέ
ΤΑ , Έντεϊ θα είνι έχοει γραφτέ
ΤΘ , Έντεϊ θα είνι έχοει γραφτέ
ΤΟ , ΈνταΪ θα είνι έχοει γραφτέ

Συντελεσμένος Μέλλων ΕΦ- ΠΡΟΣΧΕΔΙΟ

Υποτακτική ΕΦ , Διαρκείας & Στιγμιαία Προσχέδιο


ΑΠ , εζού να έγκου
ΒΠ , εκιού να έντζερε
ΤΑ , έντενι να έντζει
ΤΘ , έντανι να έντζει
ΤΟ έγκεινι να έντζει

ΑΠ , ενεί να έγκουμε
ΒΠ , εμού να έντζετε
ΤΑ , έντεοι να έγκοεϊ
ΤΘ , έντεοι να έγκοεϊ
ΤΟ , ένταοι να έγκοεϊ

Προστακτική > Προσταχκιτσή

  • ρώτησε, ρωτήστε > ρώτη, ρωτήετε
  • κάψε, κάψτε > Δάε, δάτε
  • ξεκίνα, ξεκινήσετε > τσίνει, τσινίετε
  • φύσα, φυσήξτε και φυσάτε > φούσα, φουσάτε τσαι φουσήνετε
  • Σκέπασε, σκεπάστε > Μπέτσε, μπέτσετε
  • κάψε, κάψτε > Δάε, δάτε

Υποτακτική ΕΦ (διαρκείας & στιγμιαία) -Προστακτική- -ΠΡΟΣΧΕΔΙΟ

Μετοχή κλπ

Παθητική Φωνή

Ενεστώτας ΕΦ,Α, βρίσκομαι> ένι ερικχούμενε


ΑΠ , Εγώ βρίσκομαι > Εζού ένι ερικχούμενε
ΒΠ , Εσύ βρίσκεσαι > Εκιού έσι ερικχούμενε
ΤΑ , Αυτός βρίσκεται > Έντενη ένι ερικχούμενε
ΤΘ , Αυτή βρίσκεται > Έντανη ένι ερικχούμενa
ΤΟ Αυτό βρίσκεται > Έγκεινι ένι ερικχούμενε

ΑΠ , Εμείς βρισκόμαστε > Ενεί έμε ερικχούμενε
ΒΠ , Εσείς βρισκόσαστε > Εμού έτε ερικχούμενε
ΤΑ , Αυτοί βρίσκονται > Έντεϊ είνι ερικχούμενε
ΤΘ , Αυτές βρίσκονται > Έντεϊ είνι ερικχούμενε
ΤΟ , Αυτά βρίσκονται > ΈνταΪ είνι ερικχούμενε

Ενεστώς ΠΦ-Προσχέδιο

Παρατατικός ΠΦ-Α , βρισκόμουν > Εζού έμα ερικχούμενε


ΑΠ , Εγώ βρισκόμουν > Εζού έμα ερικχούμενε
ΒΠ , Εσύ βρισκόσουν > Εκιού έσα ερικχούμενε
ΤΑ , Αυτός βρισκόταν > Έντενη έκι ερικχούμενε
ΤΘ , Αυτή βρισκόταν > Έντανη έκι ερικχούμενa
ΤΟ Αυτό βρισκόταν > Έγκεινι έκι ερικχούμενε

ΑΠ , Εμείς βρισκόμασταν > Ενεί έmαΪ ερικχούμενε
ΒΠ , Εσείς βρισκόσασταν > Εμού έτ’αΪ ερικχούμενε
ΤΑ , Αυτοί βρισκόνταν > Έντεϊ ήγκι ερικχούμενε
ΤΘ , Αυτές βρισκόνταν > Έντεϊ ήγκι ερικχούμενε
ΤΟ , Αυτά βρισκόνταν > ΈνταΪ ήγκι ερικχούμενε

Παρατατικός ΠΦ- Προσχέδιο

Μελλων Διαρκείας ΠΦ-Α, θα βρίσκομαι > Εζού θα ένι ερεσκούμενε


ΑΠ , Εγώ θα βρίσκομαι > Εζού θα ένι ερεσκούμενε
ΒΠ , Εσύ θα βρίσκεσαι > Εκιού θα έσι ερεσκούμενε
ΤΑ , Αυτός θα βρίσκεται > Έντενη θα ένι ερεσκούμενε
ΤΘ , Αυτή θα βρίσκεται > Έντανη θα ένι ερεσκούμενε
ΤΟ Αυτό θα βρίσκεται > Έγκεινι θα ένι ερεσκούμενε

ΑΠ , Εμείς θα βρισκόμαστε > Ενεί θα έμε ερεσκούμενοι
ΒΠ , Εσείς θα βρισκόσαστε > Εμού θα έτε ερεσκούμενοι
ΤΑ , Αυτοί θα βρίσκονται > Έντεϊ θα είνι ερεσκούμενοι
ΤΘ , Αυτές θα βρίσκονται > Έντεϊ θα είνι ερεσκούμενοι
ΤΟ , Αυτά θα βρίσκονται > ΈνταΪ θα είνι ερεσκούμενοι

Μέλλων Διαρκείας ΠΦ-Προσχέδιο

Μελλων Διαρκείας ΠΦ-Α ,θα βρίσκομαι > Εζού θα ένι ερεσκούμενε


ΑΠ , Εγώ θα βρίσκομαι > Εζού θα ένι ερεσκούμενε
ΒΠ , Εσύ θα βρίσκεσαι > Εκιού θα έσι ερεσκούμενε
ΤΑ , Αυτός θα βρίσκεται > Έντενη θα ένι ερεσκούμενε
ΤΘ , Αυτή θα βρίσκεται > Έντανη θα ένι ερεσκούμενε
ΤΟ Αυτό θα βρίσκεται > Έγκεινι θα ένι ερεσκούμενε

ΑΠ , Εμείς θα βρισκόμαστε > Ενεί θα έμε ερεσκούμενοι
ΒΠ , Εσείς θα βρισκόσαστε > Εμού θα έτε ερεσκούμενοι
ΤΑ , Αυτοί θα βρίσκονται > Έντεϊ θα είνι ερεσκούμενοι
ΤΘ , Αυτές θα βρίσκονται > Έντεϊ θα είνι ερεσκούμενοι
ΤΟ , Αυτά θα βρίσκονται > ΈνταΪ θα είνι ερεσκούμενοι

Μέλλων Στιγμιαίος ΠΦ-Προσχέδιο

Αόριστος ΠΦ-ΑΘΟ βρέθηκα > Εζού ερέσμα


ΑΠ , Εγώ βρέθηκα > Εζού ερέσμα
ΒΠ , Εσύ βρέθηκες > Εκιού ερέστερε
ΤΑ , Αυτός βρέθηκε > Έντενη ερέστε
ΤΘ , Αυτή βρέθηκε > Έντανη ερέστε
ΤΟ Αυτό βρέθηκε > Έγκεινι ερέστε

ΑΠ , Εμείς βρεθήκεμε > Ενεί ερέσμαει
ΒΠ , Εσείς βρεθήκαμε > Εμού ερέσταει
ΤΑ , Αυτοί βρέθηκαν > Έντεϊ ερεστάει
ΤΘ , Αυτές βρέθηκαν > Έντεϊ ερεστάει
ΤΟ , Αυτά βρέθηκαν > ΈνταΪ ερεστάει

Αόριστος ΠΦ-Προσχέδιο

Υποτακτική Στ. ΠΦ-ΑΘΟ ,να βρεθώ > Εζού να ερεστού


ΑΠ , Εγώ να βρεθώ > Εζού να ερεστού
ΒΠ , Εσύ να βρεθείς > Εκιού να ερεστέρε
ΤΑ , Αυτός να βρεθεί > Έντενη να ερεστεί
ΤΘ , Αυτή να βρεθεί > Έντανη να ερεστεί
ΤΟ Αυτό να βρεθεί > Έγκεινι να ερεστεί

ΑΠ , Εμείς να βρεθούμε > Ενεί να ερεστούμε
ΒΠ , Εσείς να βρεθείτε > Εμού να ερεστείτε
ΤΑ , Αυτοί να βρεθούν > Έντεϊ να ερεστούνε
ΤΘ , Αυτές να βρεθούν > Έντεϊ να ερεστούνε
ΤΟ , Αυτά να βρεθούν > ΈνταΪ να ερεστούνε

Υποτακτική Διαρκείας ΠΦ-ΑΘΟ ,να βρίσκομαι > Εζού να ένι ερικχούμενε


ΑΠ , Εγώ να βρίσκομαι > Εζού να ένι ερικχούμενε
ΒΠ , Εσύ να βρίσκεσαι > Εκιού να έσι ερικχούμενε
ΤΑ , Αυτός να βρίσκεται > Έντενη να ένι ερικχούμενε
ΤΘ , Αυτή να βρίσκεται > Έντανη να ένι ερικχούμενε
ΤΟ Αυτό να βρίσκεται > Έγκεινι να ένι ερικχούμενε

ΑΠ , Εμείς να βρισκόμαστε > Ενεί να έμε ερικχούμενοι
ΒΠ , Εσείς να βρισκόσαστε > Εμού να έτε ερικχούμενοι
ΤΑ , Αυτοί να βρίσκονται > Έντεϊ να είνι ερικχούμενοι
ΤΘ , Αυτές να βρίσκονται > Έντεϊ να είνι ερικχούμενοι
ΤΟ , Αυτά να βρίσκονται > ΈνταΪ να είνι ερικχούμενοι

Υποτακτική ΠΦ- Στιγμιαία & Διαρκείας Προσχέδιο.

=========================================

  • ΑΘΟ-ΕΦ-ΠΑΡΑΤΑΤΙΚΟΣ ( κάνω> Ένι ποίου),Εγώ έκανα > Εζού έμα ποίου
  • ΑΘΟ-ΕΦ-ΠΑΡΑΤΑΤΙΚΟΣ, ανάβωένι ανάφου Εγώ άναβα>Εζού έμα ανάφου,

Χρόνοι Ρημάτων ,Κείμενα από φίλους της Τσακωνιάς

Προσχέδιο  ΠΡΈΠΕΙ να οργανώσουμε την σελίδα καλύτερα

ΕΙΜΑΙ>ΕΝΙ sel 92-94

ΕΝΕΣΤΩΣ, ΑΡΝΗΣΗ .ΠΑΡΑΤΑΤΙΚΟΣ ΑΡΝΗΣΗ . ΑΟΡΙΣΤΟΣ .ΜΕΛΛΩΝ . ΔΥΝΗΤΙΚΗ, ΥΠΟΤΑΚΤΙΚΗ

  • Εζού ένι , όνι , έμα, όμα, εστάμε, .. θα έμι , να έμα ,να έμι
  • Εκιού έσι, όσι, έσα, όσα, εστάτερε, θα έσi, να έσα, να έσι
  • Έντεν’η έν’ι, όν’ι, έκι, όκι, εστάτε , θα έν’ι, να έκι, να έν’ι
  • Ένταν’η έν’ι, όν’ι, έκι, όκι, εστάτε, θα έν’ι, να έκι, να έν’ι
  • Έγκεινι έν’ι, όν’ι, έκι, όκι, εστάτε, θα έν’ι, να έκι, να έν’ι
  • Ενεί έμε, όμε, έμαϊ, όμαϊ ,εστάμαϊ, θα έμε, να έμαϊ, να έμε
  • Εμού έτε, ότε, έταϊ ,όταϊ, εστάτατε, θα έτε, να έταϊ ,να έτε
  • Έντεϊ είνι, ούνι, ήκι, ούκi, εστάτανε *, θα είνι, να ήκι,να είνι
  • Ένταϊ είνι, ούνι, ήκι, ούκι, εστάτανε *, θα είνι, να ήκι να είνι * η εστάταϊ
  • Τι κάνεις (Α.Θ) > Τσ’έσι ποίου-α
  • Εγώ γράφω > Εζού ένι γράφου
  • Εσύ σκουπίζεις > Εκιού έσι σκουπίζα
  • Αυτός παίζει > Έτενι ένι παιζάχου (‘Εντενι)
  • Αυτή χτενίζεται > Έτανη ενι χτενισκουμένα (Έντανι)
  • εμείς χορεύουμε > ενεί έμε χορέγκουντε
  • εσείς γράφετε > εμού έτε γράφουντε
  • αυτοί,ες χορεύουν > έτεϊ είνι χορέγκουντε

============================================

ΡΗΜΑΤΑ Ενεργητικη,Παθητικη-Οριστικη,Υποτακτικη,Προστακτικη)

(Χρόνοι) Ομαλά, Ανώμαλα, Τριτοπρόσωπα

  • ΤΡΙΤΟΠΡΟΣΩΠΑ?
  • Αρέσω > ένι αρέσουντα (τριτοπροσωπα)
  • Παθητικη
  • χαἰρομαι > Ἐνι χαιρουμένε-α ,Ἐμε χαιρουμεντε

Πηγές

Σύντομος γραμματική της Τσακώνικης Διαλέκτου (Κωστάκη – Περνό)  (ΝΤ) 1933  Δειτε το σύνδεσμο παρακάτω

https://drive.google.com/file/d/0B1Tno1072T0ldXFoS0ZWYUZMenc/view?ts=63bd31be&resourcekey=0-jr_lTGRZPVPZitMJtGbcdQ

Δείτε στο σύνδεσμο Προσχέδιο Λεξικό Ρημάτων ΕΛ>ΤΣ & ΤΣ>ΕΛ , μόνο ρημάτων ,δεν τελειώσαμε .

Δείτε Λεξικόν Ελληνικά>Τσακώνικα (ΕΛ>ΤΣ) 

TΣ-Σημειώσεις & Ερωτήσεις

astrosgr.com – Γιάννης Κουρόγιωργας

Πίσω στην Αρχική σελίδα η Οι Τσάκωνες 

astrosgr.com “Αφιερώνεται στη Θυρεάτιδα Γή.

astrosgr.com/en Dedicated to Thyreatis Land.”

#astrosgrcom

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: