Από το Άστρος το Λεωνίδιο απέχει 50 χλμ και στο δρόμο μετά το Αρκαδικό Χωριό υπάρχουν πολλές παραλίες Αρκαδικό, Κρυονέρι, Παραλία Τυρού, Τιγάνι , Λυγεριά, Λιβάδι,Σαμπατική, Θιόπαυτο, Πλάκα, Πούληθρα, Φωκιανός
Ο «ήλιος και η θάλασσα», και οι πολλές παραλίες του Αργολικού είναι μαγευτικές. Δεν είναι τυχαίο που οι ντόπιοι κάτοικοι από θαυμασμό για τις παραλίες του Αργολικού , επιγραμματικά άφηναν τον επισκέπτη να δει με τα μάτια του και να βγάλει τα δικά του συμπεράσματα , «σαν πάτε εκεί» θα δείτε και θα απολαύσετε την μαγεία της φύσης …..δεν χρειάζεται να σας πούμε εμείς για την ομορφιά του Αργολικού.
Αυτά έλεγαν οι πρόγονοι μας για την μαγευτική παραλία της Σαμπατικής που πήρε το όνομα της από τον θαυμασμό των κατοίκων … «σαν πάτε εκεί».
Δίπλα στην παραλία Σαμπατική βρίσκονται οι επίσης μαγευτικές παραλίες Θιόπαυτο και Λιβάδι.
Από την Σαμπατική περίπου σε απόσταση 8 χιλιομέτρων είναι το Λεωνίδιο και σε απόσταση 23 χιλιομέτρων κρεμασμένη στο βράχο και με τον δικό της τρόπο απροσπέλαστη , σύμβολο της Τσακωνιάς, η ιερά μονη της Έλωνας .
Απο το Greek Travel Pages
Σαμπατική
Μετά τον Τυρό στο δρόμο για το Λεωνίδιο βρίσκεται ο ειδυλλιακός όρμος της Σαμπατικής στη νότια πλευρά μικρής χερσονήσου. Με πεντακάθαρα νερά και πανέμορφο φυσικό περιβάλλον είναι ίσως η πιο ωραία παραλία της Αρκαδίας. Στη βόρεια πλευρά είναι ο οικισμός Λιβάδι με μεγάλη ωραία παραλία. Η Σαμπατική και το Λιβάδι είναι παλιοί ψαράδικοι οικισμοί και κατοικούνται κύρια από τους κατοίκους του κοντινού χωριού Πραματευτή.
Η παραλία της Σαμπατικής με το γραφικό λιμανάκι και τον όμορφο μικρό οικισμό της αποτελεί πόλο έλξης πολλών παραθεριστών το καλοκαίρι. Στην παραλία βρίσκεται το εκκλησάκι της Παναγίας, ενώ στο όρμο δένουν πολλές ψαρόβαρκες. Συνηθισμένη και γραφική εικόνα αποτελεί το άπλωμα των διχτύων από τους ψαράδες κατά μήκος της παραλίας.
Απέναντι βρίσκεται η μικρότερη παραλία του Θιόπαυτο. Από την άλλη πλευρά του λόφου, η παραλία του Λιβαδιού συνεχίζεται προς τα βόρεια μέχρι να σμίξει με την πλαγιά, όπου υπάρχει μικρή παραλία εκπληκτικής ομορφιάς με βράχους μέσα στη θάλασσα.
Πιο πάνω στις πλαγιές των βουνών διακρίνονται τα χωριά Μέλανα και Πραματευτή. Η φύση είναι μαγευτική. Το καλοκαίρι εδώ η κίνηση είναι ζωηρή. Στην περιοχή υπάρχουν ενοικιαζόμενα δωμάτια και ταβέρνες με καλό ψάρι. Σε μικρή απόσταση (5 χιλ.) είναι το Λεωνίδιο.
Από το ‘’Αστρος σε απόσταση περίπου 67 χλμ. είναι η ιερά μονή της Έλωνας, που σαν σύμβολο της Τσακωνιάς είναι κρεμασμένη και απροσπέλαστη στον κόκκινο βράχο.
Στη διαδρομή Άστρους Λεωνιδίου υπάρχουν πολλές μαγευτικές παραλίες που «ο ήλιος και η θάλασσα του Αργολικού» βρίσκονται στο μεγαλείο τους. Από το Άστρος το Λεωνίδιο είναι σε απόσταση περίπου 50 χλμ.
Από το «Φορέας Διαχείρισης Όρους Πάρνωνα και Υγροτόπου Μουστού, 2015. Οδηγός για την προστατευόμενη περιοχή όρους Πάρνωνα και υγροτόπου Μουστού. Φύση, Πολιτισμός, Οικοτουρισμός. Άστρος Αρκαδίας
Πάρνωνας: το «Άγιον Όρος» της Νότιας Ελλάδας Δεκάδες τα μοναστήρια του Πάρνωνα, άλλοτε ριζωμένα σε απόκρημνα βράχια, ρίζες της πίστης και της ψυχής του χριστιανισμού και άλλοτε σε υψώματα, ανάταση προς το θείο και το όνειρο. Θεμελιωμένα εδώ και πολλούς αιώνες, αποτελούν ένα πολυσύνθετο κομμάτι της ιστορίας του τόπου, υψηλά δείγματα αρχιτεκτονικής, τόπους ψυχικής ευφορίας και αγαλλίασης, μονοπάτια λύτρωσης κι ελπίδας.
Το βουνό του Πάρνωνα ονομάστηκε «Δεύτερο Άγιο Όρος» ή «Άγιον Όρος της Νότιας Ελλάδας», γιατί σε αυτό μετοίκισαν επί Κωνσταντίνου Πωγωνάτου (668-685 μ.Χ.) εκχριστιανισθέντες κάτοικοι από τον Άθω, αλλά και γιατί κανένα άλλο ελληνικό βουνό δεν παρουσιάζει τόσο μεγάλη συγκέντρωση μοναστηριών. Η χριστιανική παρουσία στον Πάρνωνα μέχρι και στις παραθαλάσσιες παρυφές του είναι αδιάλειπτη από τα παλαιοχριστιανικά χρόνια (4ος-7ος αι. μ.Χ.). Τούτο βεβαιώνουν χριστιανικά αρχαιολογικά ευρήματα που εντοπίζονται στην ευρύτερη περιοχή της Θυρέας. Από την κάθοδο των Σλάβων και ύστερα στην περιοχή έπονται οι λεγόμενοι «σκοτεινοί χρόνοι». Παρά τις καταστροφές που προκάλεσε η αβαροσλαβική επιδρομή, ο ελληνικός πληθυσμός δεν αφανίστηκε, ενώ σύμφωνα με ευρήματα παρατηρείται πάλι άνθιση τον 11ο αι. Τούτο μαρτυρούν και τα αρχιτεκτονικά γλυπτά μέλη που εκτίθενται στην αίθουσα της Βιβλιοθήκης των Βουρβούρων. Στον Πάρνωνα σώζονται κατάλοιπα της Παλαιολόγειας Περιόδου (υστεροβυζαντινά χρόνια) καθώς και ευρήματα που αποκαλύπτουν οικοδομική έξαρση στα πρώιμα οθωμανικά χρόνια (1600 μ.Χ.). Ορισμένα από τα μοναστήρια στην ευρύτερη περιοχή του Πάρνωνα, τόσο στην Αρκαδία όσο και στην Λακωνία παρουσιάζονται στις επόμενες σελίδες.
Ιερά Μονή Παναγίας Ελώνης ή Έλωνας:
Σκαρφαλωμένο σε υψόμετρο 650 μ. στη χαράδρα του Δαφνώνα, πάνω στον επιβλητικό κοκκινόβραχο, αποτελεί ένα από τα πιο όμορφα και γνωστά μοναστήρια στην Αρκαδία. Απέχει 17 χλμ. από το Λεωνίδιο και βρίσκεται στο δρόμο Λεωνιδίου – Κοσμά. Για την επωνυμία της μονής έχουν διατυπωθεί πολλές ερμηνείες. Σε κάποιες από αυτές η «Έλωνα» αποδίδεται στον τόπο όπου βρέθηκε η εικόνα της Παναγίας ή κτίστηκε το μοναστήρι. Σε επίσημη μνεία της μονής από το Πατριαρχείο, κατά την απονομή του σταυροπηγιακού της προνομίου, ορίζεται «εις τοποθεσίαν Έλωνης καλουμένην» . Σύμφωνα με μια άλλη θεωρία η μονή οφείλει την επωνυμία της σε κάποια παλαιά εικόνα, η οποία –σύμφωνα με την παράδοση– μεταφέρθηκε στην Τσακωνιά από το Έλος της Λακωνίας. Η μονή, σύμφωνα με γραπτές μαρτυρίες, ιδρύθηκε στις αρχές του16ου αι.
Υπέστη άγρια επιδρομή κατά την επανεγκατάσταση των Τούρκων και τη γενική δοκιμασία του τόπου από τις ενετοτουρκικές πολεμικές επιχειρήσεις το 1715 μ.Χ. Ανανεώνεται όμως το σταυροπηγιακό προνόμιό της και έκτοτε γνωρίζει ακμή. Κατά την περίοδο της Επανάστασης η μονή αποτελεί ασφαλές καταφύγιο αμάχων ενώ παράλληλα προσφέρει μεγάλο μέρος της περιουσίας της στον αγώνα. Μόλις στις αρχές του 20ου αι. το μοναστήρι αναζωογονείται με την παρουσία πολλών μοναχών και έκτοτε ακμάζει. Πλατιά σκαλοπάτια οδηγούν στην τοξωτή είσοδο της μονής, ενώ ανοικτός διάδρομος οδηγεί στη δεύτερη πύλη. Και οι δύο πύλες καλύπτονται με καταχύστρες. Από το σημείο αυτό ο διάδρομος έχει στα δεξιά τον πανύψηλο κόκκινο βράχο και στα αριστερά την απότομη χαράδρα. Οδηγεί στον κεντρικό χώρο της μονής, με τα εσωτερικά οικοδομήματα να διαμορφώνονται σε διαφορετικά επίπεδα (τριώροφα κτίρια). Οι στοές και οι κλίμακες προσδίδουν έναν ρυθμό κίνησης και εσωτερικής ζωής στο κτιριακό συγκρότημα. Τα χαγιάτια-βεράντες και τα μπαλκόνια προσφέρουν μια εξαιρετική θέα προς τον Δαφνώνα. Το καθολικό, κτίσμα του 1809 μ.Χ. είναι καμαροσκέπαστη βασιλική προσαρμοσμένη στο κοίλωμα του βράχου. Διαθέτει εντοιχισμένη πλάκα με κτητορική επιγραφή σύμφωνα με την οποία ο ναός του 1809 καταλαμβάνει τη θέση παλαιότερου. Ο επισκέπτης αξίζει να σταθεί στο περίτεχνο ξυλόγλυπτο τέμπλο από καρυδιά. Στο κέντρο της βόρειας πλευράς του ναού βρίσκεται και το διώροφο μαρμάρινο κωδωνοστάσιο του 1831 μ.Χ. Στο προσκυνητάρι δεσπόζει η φορητή εικόνα της Παναγιάς, κατασκευασμένη με κερί και μαστίχα σε ξύλο, που σύμφωνα με την παράδοση είναι έργο του Ευαγγελιστή Λουκά. Η ιστορία της συνδέεται άρρηκτα με την ίδρυση της μονής. Αφιερωμένη στην Κοίμηση της Θεοτόκου γιορτάζει στις 15 Αυγούστου, στις 23 Αυγούστου, στις 21 Νοεμβρίου (Εισόδια της Θεοτόκου με λιτανεία της εικόνας στο Λεωνίδιο), αλλά και την 1η Κυριακή Οκτωβρίου εκάστου έτους (επαναφορά της εικόνας που εκλάπη).
Από το αεροδρόμιο Αθηνών ακολουθείτε τη διαδρομή για Αθήνα, Κόρινθο, Τρίπολη, έξοδο προς Άργος (Στη έξοδο Στέρνα μετά την Νέμεα), Άργος, Τρίπολη (από το παλιό δρόμο), έξοδο προς Άστρος (Αριστερά μετά τους Μύλους), Άστρος, Άγιος Ανδρέας , Λεωνίδιο.
Το Λεωνίδιο απέχει περίπου από Αθήνα 220 χλμ , από το αεροδρόμιο Αθηνών 250 χλμ ,από τοΆστρος 50 χλμ. Η περιοχή της Τσακωνιάς, βρίσκεται στην Πελοπόννησο.
Το Λεωνίδιο, κωμόπολη με 3.826 κατοίκους (απογραφή 2011), είναι το κέντρο της Τσακωνιάς σήμερα.
Άλλοι οικισμοί της Τσακωνιάς, είναι ο Πραστός, η Σίταινα, η Καστάνιτσα (οι ιστορικότεροι οικισμοί της Τσακωνιάς), ο Τυρός, τα Σαπουνακέικα, η Σαμπατική, το Λιβάδι, η Βασκίνα, η Πραματευτή, ο Άγιος Ανδρέας, ο Άγιος Παντελεήμεων κ.α.
Σήμερα Τσακωνιά ονομάζεται το νοτιοανατολικό τμήμα της Κυνουρίας, του νομού Αρκαδίας. Εκτείνεται από τις ανατολικές υπώρειες του Πάρνωνα μέχρι τον Αργολικό Κόλπο σε μήκος 30-40 χιλιομέτρων και πλάτος 20-25 χιλιομέτρων. Πρόκειται για περιοχή, στο μεγαλύτερο μέρος της, ορεινή, απρόσιτη και δασοσκέπαστη. Ένα μικρό κομμάτι της Τσακωνιάς αποτελείται από τις μικρές πεδιάδες του Αγίου Ανδρέα, του Τυρού και την εύφορη πεδιάδα του Λεωνιδίου.
Τα σημερινά της όμως όρια, δεν ταυτίζονται με τα παλαιότερα.
Πολλοί ερευνητές, δέχονται ότι η έκταση της Τσακωνιάς παλαιότερα ήταν πολύ μεγαλύτερη και ότι εκτεινόταν από το Ναύπλιο ως τα Βάτικα και τη Μονεμβασία, ως δηλαδή το ακρωτήριο του Μαλέα.Σε επιστολή του Gerlach προς τον Crusius (Μάρτιος 1578), γίνεται λόγος για 14 χωριά «inter Naupliam et Monembasiam”, οι κάτοικοι των οποίων μιλούσαν μια ξεχωριστή διάλεκτο. Δύο αιώνες αργότερα, ο Villoison, αφού κι αυτός ορίζει τη θέση της Τσακωνιάς μεταξύ Ναυπλίου και Μονεμβασιάς, γράφει ότι κατοικείται από τους Tzacones, τους οποίους συσχετίζει με τους αρχαίους Λάκωνες.
Η Τσακωνιά στα νότια αρχίζει από την Πλάκα Λεωνιδίου . Τα Πουληθρα δεν είναι Τσακωνιά. Στα βόρεια αρχίζει από τον Άγιο Ανδρέα . Το Κορακοβούνι δεν είναι Τσακωνιά
Το κείμενο από ανώνυμους φίλους της Τσακωνιάς
Χάρτης από το αεροδρόμιο Αθηνών στο Λεωνίδιο 250 χλμ
Ο Δημήτρη Ψαθάς είχε πει “Απόκριες στην Πάτρα και Πάσχα μόνο στο Λεωνίδιο”
Το Λεωνίδιοαπέχει περίπου από το Άστρος 50 χλμ, από την Αθήνα 220 χλμ και από το αεροδρόμιο Αθηνών 250 χλμ. Στη διαδρομή Άστρους Λεωνιδίου υπάρχουν πολλές μαγευτικές παραλίες που «ο ήλιος και η θάλασσα του Αργολικού» βρίσκονται στο μεγαλείο τους. Το Λεωνίδιο είναι σήμερα η πρωτεύουσα και το κέντρο της Τσακωνιάς. Σε κοντινή απόσταση από το Λεωνίδιο περίπου 17 χλμ. είναι η ιερά μονή της Έλωνας, που σαν σύμβολο της Τσακωνιάς είναι κρεμασμένη και απροσπέλαστη στον κόκκινο βράχο.
Από το «Φορέας Διαχείρισης Όρους Πάρνωνα και Υγροτόπου Μουστού, 2015. Οδηγός για την προστατευόμενη περιοχή όρους Πάρνωνα και υγροτόπου Μουστού. Φύση, Πολιτισμός, Οικοτουρισμός. Άστρος Αρκαδίας».
Που ομιλείται η τσακώνικη διάλεκτος: Λεωνίδιο, Πραγματευτή, Μέλανα, Τυρό, Σαπουνακέικα, Άγιο Ανδρέα, Πραστό, Σίταινα, Καστάνιτσα. Συνοικισμούς: Σαμπατική, Λιβάδι, Βασκίνα, Παλιόχωρα, Άγιος Παντελεήμονας (Φούσκα), Δερνικέικα
· Η τσακώνικη διάλεκτος
· Η τσακώνικη διάλεκτος, ο τσακώνικος χορός, η ενδυμασία, τα ήθη και έθιμα των Τσακώνων, αποτελούν άλλη μια δυναμική της περιοχής του Πάρνωνα. Σύμφωνα με το «Χρονικόν της Μονεμβασιάς»: «Οι δε των θρεμμάτων νομείς και αγροικικοί κατωκίσθησαν εν τοις παρακειμένοις εκείσε τραχανοίς τόποις, οι και επ’ εσχάτων τζακονίαι επωνομάσθησαν». Οι Τσάκωνες, ως γνήσιοι απόγονοι των Δωριέων, διατήρησαν ανόθευτη τη ρίζα τους και η τσακώνικη γλώσσα αποτελεί και σήμερα τη ζωντανή έκφραση της Δωρικής διαλέκτου. Στην κοιτίδα της Τσακωνιάς, το σήμερα επιμένει να βαδίζει και να δημιουργεί στα χνάρια του χθες σε μια αέναη κι αδιάλειπτη πνοή της Ελλάδας.
O ιδιαίτερος γλωσσικός θησαυρός του τόπου μας .Η τσακώνικη διάλεκτος έχει συμπεριληφθεί στον κατάλογο των υπό εξαφάνιση γλωσσών της UNESCO και αναγνωρίζεται ως πολιτισμικό κατόρθωμα και ανεπανάληπτος θησαυρός πολιτισμού. Η γλώσσα διατηρήθηκε γνήσια και ανόθευτη στα στόματα των απλών ανθρώπων, των ξωμάχων, των ποιμένων και των γεωργών. Στις ευχές, στους χαιρετισμούς, στις κατάρες, στις καθημερινές εκφράσεις, στα πειράγματα και τα αστεία, εκεί βρίσκεται αιώνες τώρα ο γλωσσικός θησαυρός των Τσακώνων. Σε αυτό το ξεχωριστό κομμάτι της Ελληνικής γης που λέγεται Τσακωνιά (κοιτίδα της Τσακωνιάς υπήρξε ο Πραστός, η Καστάνιτσα και η Σίταινα), σε αυτούς τους τραχινούς τόπους, οι κάτοικοι της περιοχής, διαθέτοντας ελάχιστα μέσα, όχι μόνο επιβίωσαν, αλλά άφησαν πίσω τους μια πολύτιμη κληρονομιά, την τσακώνικη παράδοση, την πανέμορφη γλώσσα, τον μοναδικό υποβλητικό τσακώνικο χορό, τα τσακώνικα τραγούδια, την υφαντική τέχνη, τις συνήθειες τους, ό,τι ονομάζουμε σήμερα ήθη και έθιμα. Όλα αυτά συνθέτουν την ταυτότητα του τόπου με μια ζωντανή γλώσσα που είναι στο χέρι των Tσακώνων, αλλά και όλου του ελληνισμού, να την αγκαλιάσει και να την προστατέψει από τη λησμονιά
Το Λεωνίδιο, η πρωτεύουσα της θάλασσας, με μακραίωνη ναυτική ιστορία, βρίσκεται στην αρχή της κοιλάδας του ποταμού ∆αφνώνα (γνωστού από την αρχαιότητα ως Σελινούντας). Είναι χτισμένο στη βάση επιβλητικών ερυθρών βράχων που αποτελούν ένα φυσικό παρατηρητήριο με απεριόριστη θέα προς τον θαλάσσιο ορίζοντα. Σύμφωνα με την απογραφή του 2011 έχει 3.826 κατοίκους, που είναι κυρίως Τσάκωνες, με έντονα ανεπτυγμένο το θρησκευτικό συναίσθημα. Η κοίτη του ποταμού περνά από το µέσο της πόλης σαν µαίανδρος και συνεχίζει να διαρρέει τον εύφορο κάμπο του καταλήγοντας στη θάλασσα του Μυρτώου πελάγους. Απέχει 93 χλμ. από την Τρίπολη και 200 χλμ. από την Αθήνα.
Το Λεωνίδιο πήρε το όνομά του από το εκκλησάκι του Aγίου Λεωνίδα, που αναφέρεται σε χρυσόβουλο του Aνδρονίκου B΄ Παλαιολόγου, το 1293 και στα τσακώνικα λέγεται «Αγιελίδη». Έχει χαρακτηριστεί παραδοσιακός οικισµός και ιστορικός τόπος με τα δίπατα και τρίπατα αρχοντόσπιτα µε τις πλακόστρωτες και βοτσαλωτές αυλές, τα όµορφα κεραµοσκέπαστα χαγιάτια, τους υψηλούς πέτρινους ασβεστωµένους µαντρότοιχους και τα σκαλιστά και ζωγραφισµένα ταβάνια, τις καμινάδες, που έχουν κατασκευαστεί με περίτεχνο τρόπο, και δίνουν στον επισκέπτη µια πρώτη γεύση της τοπικής αρχιτεκτονικής.
Στο Λεωνίδιο σώζονται τρία από τα µεγαλοπρεπέστερα προεπαναστατικά µνηµεία της Πελοποννήσου. O πύργος του Tσικαλιώτη (1808), που κατά καιρούς φιλοξενεί καλλιτεχνικές εκθέσεις και εκδηλώσεις, είναι από τα παλαιότερα διατηρητέα οικοδομήματα της Πελοποννήσου και είναι επισκέψιμος για το κοινό (Βλ. φωτ. σελ. 367). Στο εσωτερικό του έχει ωραία ξύλινη επένδυση και ένα τεράστιο τζάκι. Δεύτερο το αρχοντικό του Πολυτίµου (1816) και αυτό διατηρητέο και τρίτο σηµαντικό κτίριο είναι το αρχοντικό Kατσικογιάννη (1807), που βρίσκεται στη βόρεια άκρη του οικισµού. Ενδιαφέρον παρουσιάζει και ο πύργος Xατζηρούδη. Πραγματικό στολίδι αποτελεί το εξατάξιο σήμερα δημοτικό σχολείο τύπου Καλλία, που λειτουργεί από το 1910 περίπου, ενώ το νέο στολίδι του Λεωνιδίου και της περιοχής αποτελεί η «Φάμπρικα», το κτήριο του Κέντρου Προβολής της Αγροτικής Ιστορίας και των Δρόμων της Θάλασσας στην Ανατολική Πελοπόννησο, με πολύχρονη και πολύπτυχη ιστορία.
Αξιόλογες και ιστορικής σημασίας είναι αρκετές εκκλησίες της πόλης, όπως η Μητρόπολη (ο Ευαγγελισμός της Θεοτόκου) με σημαντικές εικόνες του 17ου αιώνα, η Αγία Αικατερίνη, η Αγία Κυριακή, οι Τρεις Ιεράρχες, οι Άγιοι Ταξιάρχες και η Παναγία Χατζαλιού. Πάνω σε κατάφυτο λόφο νότια της πόλης είναι το εκκλησάκι του Προφήτη Ηλία, το οποίο γιορτάζει με πανηγύρι το καλοκαίρι. Σε ύψωμα που δεσπόζει της πόλης, δεξιά από την ανατολική είσοδο, σώζονται τρεις χαρακτηριστικοί παραδοσιακοί, ανεμόμυλοι.
Στα 4 χλµ. από το Λεωνίδιο βρίσκεται το επίνειο της πόλης, η Πλάκα, με το γραφικότατο λιμανάκι της. Υπάρχει όμορφη οργανωµένη βοτσαλωτή παραλία κοντά στο λιμάνι, καθώς και πολυτελή καταλύματα, ενοικιαζόμενα δωμάτια, οργανωμένο κάμπινγκ, εστιατόρια και ταβέρνες με θαλασσινούς μεζέδες. Από το ακρωτήρι Πελιάς, που βρίσκεται λίγο βορειότερα του παραθαλάσσιου οικισμού Λάκκος, μέχρι το λιμανάκι της Πλάκας, εκτείνεται μια απλωτή παραλία (μήκους 2 χλμ.) με χοντρή άμμο και βότσαλα. Νότια από την Πλάκα ξεκινά μια βραχώδης αλλά ήπια ακτή, που προσφέρεται για υποβρύχιο ψάρεμα.
Το αρχαίο όνομα του Λεωνιδίου είναι Βρασιές ή Πρασιές, η θέση των οποίων ήταν πάνω από το λιμάνι της Πλάκας, στον λόφο με το ξωκλήσι του Αγίου Αθανασίου. Η Πλάκα αποτελεί σήμερα το επίνειο του Λεωνιδίου. Εδώ, σύμφωνα με τη μυθολογία, ξέβρασε η θάλασσα μέσα σε Λάρνακα τον απροστάτευτο μικρό Διόνυσο, που παρέλαβε η Ινώ και τον έκρυψε στο Σπήλαιο της Σίντζας (Βλ. σελ. 128) και έκτοτε ονομάζεται σπήλαιο του Διονύσου.
Το Λεωνίδιο, ο «σίγουρος τόπος» κατά τον Θεόδωρο Κολοκοτρώνη και ο «Διονύσου κήπος» κατά τον Παυσανία, είναι η πατρίδα των ζωγράφων Νέστορα Βαρβέρη και Βρασίδα Τσούχλου, του ποιητή Κώστα Ουράνη, του Γιώργου Σαραντάρη, της Ελισάβετ Ψαρά κ.ά. Είναι η πατρίδα πολλών αγωνιστών, καραβοκυραίων και οικονομικών χορηγών και στρατιωτικών αρχηγών του Αγώνα για την ελευθερία του 1821. Όταν ο αιγυπτιακός στρατός του Ιμπραήμ το 1826 κατέστρεψε την ιστορική πρωτεύουσα Τσακωνιάς, τον Πραστό, οι κάτοικοί του κατέφυγαν στο Λεωνίδιο, οπότε άρχισε να αναπτύσσεται. Η καποτε απομονωμένη Τσακωνιά συσφίγγοντας τους δεσμούς της με τα μεγάλα αστικά κέντρα της Ευρώπης και της Ανατολής, οσμίζεται τον άνεμο ελευθερίας που πνέει από τη Δύση και λόγω της οικονομικής της θέσης που είναι ισχυρή, πρωτοστατεί στην Ελληνική Επανάσταση που συνταράσσει την Οθωμανική Αυτοκρατορία. Αξίζει να σημειωθεί ότι ο εφοπλισμός του Λεωνιδίου και όλης της Τσακωνιάς έπαιξε πολύ σημαντικό ρόλο όχι μόνο για την ανάπτυξη της περιοχής, αλλά συντέλεσε καθοριστικά στην Επανάσταση του 1821.
Ο κάµπος του Λεωνιδίου παράγει πληθώρα αγροτικών προϊόντων, εσπεριδοειδή, ελιές, ντομάτες, μαρούλια και άλλα κηπευτικά. Χαρακτηριστικό όµως προϊόν της περιοχής είναι η µελιτζάνα (η τσακώνικη, όπως είναι γνωστή), που είναι πιο γλυκιά από άλλες ποικιλίες, κυρίως λόγω µικροκλίµατος και εδάφους και φηµίζεται ως η πιο εύγευστη στην Ελλάδα. Στο επίνειο του Λεωνιδίου, την Πλάκα, στα τέλη Αυγούστου έχει καθιε ρωθεί η «Γιορτή της τσακώνικης μελιτζάνας» (Βλ. σελ. 279) ενώ στο Λεωνίδιο διοργάνωνεται επίσης και το φημισμένο πλέον Φεστιβάλ Μελιτζάζζ (Βλ. σελ. 270).
Εντυπωσιακό είναι το Πάσχα στο Λεωνίδιο (Βλ. σελ. 271), τόσο που ο ∆ηµήτρης Ψαθάς έγραψε κάποτε: «Καρναβάλι στην Πάτρα και Πάσχα µόνο στο Λεωνίδιο». Σε απόσταση 5 χλμ. από το Λεωνίδιο, δυτικά επάνω σε βράχο, βρίσκεται η μονή του Αγίου Νικολάου Σίντζας (Βλ. σελ. 192).
Σε όλες τις μεγάλες μάχες και τις πολιορκίες οι επαναστατημένοι Τσάκωνες δίνουν το βροντερό παρόν. Θρυλείται πως πολέμαγαν και βροντοφώναζαν: «Ντζιντάει το καριοφίλι τάνου τα διάσελα, α Έωνα να φυλάει τα τσακονόπου’α». Δηλαδή «Βροντά το καριοφίλι πάνω στα διάσελα, η Έλωνα να φυλάει τα τσακωνόπουλα».
Ιστορία Λόγω της οχυρής του θέσης και του διαθέσιμου νερού, ο τόπος της Νότιας Κυνουρίας άκμασε κατά τους μυκηναϊκούς χρόνους. Στο Παλαιοχώρι, στο Λεωνίδιο και στη Βασκίνα έχουν ανασκαφεί χαρακτηριστικοί θολωτοί τάφοι, ενώ εδώ συμμείχθηκαν τα ελληνικά φύλλα των Δωριαίων, των Αχαιών και των Ιώνων. Από τα τέλη του 11ου αιώνα αιώνα π.Χ. και έως την έλευση των Ρωμαίων η γη της Κυνουρίας διεκδικούταν ακατάπαυστα από το Άργος και τη Σπάρτη. Οι Κυνουριάτες διαπλέουν τη Μεσόγειο, φτάνουν και επικούν στον Τάραντα και στις ακτές της θάλασσας του Μαρμαρά. Έτσι εξηγείται και η προτίμηση των βυζαντινών αυτοκρατόρων στους Τσάκωνες πολεμιστές, μιας και γνώριζαν την αφοσίωσή τους και το ήθος τους. Κατά την περίοδο της ρωμαϊκής κυριαρχίας αναπτύσσεται ειρηνικά η περιοχή. Οι Τσάκωνες συναντώνται ήδη με αυτό το όνομα από τα χρόνια του Βυζαντινού Αυτοκράτορα Κωνσταντίνου του Ζ’, αποτελώντας κατά τα χρόνια αυτά ένα ξεχωριστό στρατιωτικό σώμα.
Από το «Φορέας Διαχείρισης Όρους Πάρνωνα και Υγροτόπου Μουστού, 2015. Οδηγός για την προστατευόμενη περιοχή όρους Πάρνωνα και υγροτόπου Μουστού. Φύση, Πολιτισμός, Οικοτουρισμός. Άστρος Αρκαδίας».
Πραγματευτή
Παραδοσιακός τσακώνικος οικισμός σε υψόμετρο 200 μ. Η Πραγματευτή παλιότερα ονομαζόταν «Πρωτεύουσα», γιατί ήταν ο μεγαλύτερος από τους γύρω οικισμούς. Κατοικήθηκε πριν 350 περίπου χρόνια και βρίσκεται 9 χλμ. βορειοανατολικά του Λεωνιδίου. Οι µόνιµοι κάτοικοι του χωριού ασχολούνται με τη γεωργία, την κτηνοτροφία και την αλιεία. Επειδή την παραγωγή τους την εμπορεύονταν οι ίδιοι, τους ονόμαζαν «Πραγματευτήδες» και το χωριό τους Πραγματευτή. Η Πραγματευτή περιλαμβάνει δύο οικισμούς:
α) τη Σαμπατική, ένα γραφικό ψαράδικο οικισμό με μικρό λιμανάκι και μία πολύ όμορφη παραλία με άμμο και ψιλό βότσαλο. Η ονομασία Σαμπατική προήλθε από τη φράση «σαν πάτε κεί» ή από το ακρωτήριό της που ονομάζεται Σαβατικό.
β) το Λειβάδι, ένα παραθαλάσσιο ψαράδικο οικισμό που βρίσκεται αμέσως μετά τη Σαμπατική με κατεύθυνση προς τον Τυρό. Δυτικά του χωριού υπάρχει ένα μικρό λεκανοπέδιο, οι Λίμνες, όπου σώζονται ερείπια παλαιότερου οικισμού.
Στο κέντρο της Πραγματευτής υπάρχει ο ναός της Αγίας Τριάδος, στο κοιμητήριο ο ναός του Αγίου Ιωάννη του 18ου αιώνα, στις Λίμνες ο Άγιος Γεώργιος, στο Λειβάδι η Αγία Παρασκευή και στη Σαμπατική η Παναγία, ανατολικά της οποίας σώζονται ερείπια παλαιών κτισμάτων (κελιά και βοηθητικοί χώροι). Χαρακτηριστικό του χωριού είναι τα πανέμορφα πετρόχτιστα σπίτια, τα καθαρά δρομάκια νησιώτικου χαρακτήρα και η απεριόριστη θέα προς το Μυρτώο, τον Αργολικό κόλπο και τους εύφορους αγρούς της περιοχής με ελιές και εσπεριδοειδή
Από το «Φορέας Διαχείρισης Όρους Πάρνωνα και Υγροτόπου Μουστού, 2015. Οδηγός για την προστατευόμενη περιοχή όρους Πάρνωνα και υγροτόπου Μουστού. Φύση, Πολιτισμός, Οικοτουρισμός. Άστρος Αρκαδίας».
Πέρα Μέλανα
Τα Πέρα Μέλανα, χτισµένα στην πλαγιά του Πάρνωνα σε υψόµετρο 200 µ., απέχουν 7 χλμ. από τον Τυρό και 13 χλμ. από το Λεωνίδιο. Είναι ένα χωριό που έχει χαρακτηριστεί παραδοσιακός οικισμός και οι περισσότεροι κάτοικοί του, μιλούν την τσακώνικη διάλεκτο. Αποτελείται από δύο συνοικίες, το Λιβάδι και τα Δερνικέϊκα. Ανάµεσα στις δύο γειτονιές είναι η εκκλησία της Παναγιάς που τιμάται τον ∆εκαπενταύγουστο.
Στα Πέρα Μέλανα το επισκέψιμο για το κοινό Λαογραφικό Μουσείο είναι στεγασμένο σε ένα πανέμορφο πετρόχτιστο παραδοσιακό κτίριο, όπου λειτουργούσε το παλιό Σχολείο του οικισμού. Το μουσείο περιλαμβάνει τοπικές τσακώνικες φορεσιές, τοπικά υφαντά, τα ονομαστά τσακώνικα ταγάρια που φτιάχνονταν με ιδιαίτερη επιδεξιότητα από τις υφάντριες στο χωριό, χαρακτηριστικές τοπικές ενδυμασίες, φωτογραφικό υλικό, παραδοσιακά αντικείμενα καθημερινής χρήσης και εργαλεία, κ.ά. Στο ιερό του Απόλλωνα Τυρίτα στην κορυφή του Προφήτη Ηλία Μελάνων αποκαλύφθηκαν τετράγωνος βωμός και αναλημματικός τοίχος του 4ου αι. π.Χ. Η λατρεία στο ιερό του Τυρίτα άρχισε τον 8ο αι. π.Χ. και ήταν πιο έντονη τον 7ο, 6ο και 5ο αι. π.Χ. με μια αναλαμπή τον 4ο αιώνα. Ο Τυρίτας ήταν πιθανότατα μια παλαιά τοπική θεότητα που βοηθούσε στην παραγωγή γάλακτος και τυριού, αλλά στο πέρασμα του χρόνου ταυτίστηκε με τον Απόλλωνα, κρατώντας το παλιό όνομα ως επίθετο. Το ιερό του γνώρισε την πιο μεγάλη ακμή απ´ όλα τα ιερά της περιοχής στην αρχαϊκή περίοδο, ίσως εξαιτίας της κεντρικής θέσης του στην Κυνουρία
Από το «Φορέας Διαχείρισης Όρους Πάρνωνα και Υγροτόπου Μουστού, 2015. Οδηγός για την προστατευόμενη περιοχή όρους Πάρνωνα και υγροτόπου Μουστού. Φύση, Πολιτισμός, Οικοτουρισμός. Άστρος Αρκαδίας».
Σαπουνακαίικα
Παραδοσιακός οικισµός της Κυνουρίας, οικιστικά ενωμένος με τον Τυρό. Έχει πληθυσμό 503 κατοίκους (Απογραφή 2011). Οι κάτοικοι των Σαπουνακαίικων µιλούν επίσης την τσακώνικη διάλεκτο. Αξιοθέατο του οικισμού αποτελεί η πέτρινη βρύση του ∆ικαίου µε τα µεγάλα πλατάνια, που απλόχερα προσφέρουν τον ίσκιο τους στους επισκέπτες. Στην πλατεία του χωριού υπάρχει ταβέρνα με θέα όλο τον κόλπο του Τυρού και το απέραντο του Μυρτώου πελάγους.
Tο Λειβάδι είναι ένας παραθαλάσσιος ψαράδικος οικισμός που βρίσκεται αμέσως μετά τη Σαμπατική με κατεύθυνση προς τον Τυρό, 9 χλμ.απο το Λεωνίδιο και 8 χλμ.περίπου από τον Τυρό.. Δυτικά του χωριού υπάρχει ένα μικρό λεκανοπέδιο, οι Λίμνες, όπου σώζονται ερείπια παλαιότερου οικισμού.Oι κάτοικοι του χωριού ηρθαν από τα γειτονικά χωριά την Πραγματευτή και τα Μέλανα. Στο χωριό υπάρχουν πολλές λεμονιές, πορτοκαλιές ,μανταρινιές και ελιές
Στη μαγευτική παραλία Λειβάδι ο επισκέπτης απολαμβάνει τα πεντακάθαρα γαλάζια νερά του Αργολικού.
Η Βασκίνα ή Βοσκίνα Αρκαδίας είναι χωριό της Κυνουρίας, χτισμένο στις πλαγιές του Πάρνωνα, 15 χιλ. βοριοδυτικά του Λεωνιδίου, στο νομό Αρκαδίας. Σύμφωνα με την απογραφή του 2011 έχει 63 κατοίκους, ενώ είναι τόπος προσωρινής διαμονής των βοσκών της περιοχής. Αποτελείται από δύο οικισμούς, την Άνω και την Κάτω Βασκίνα.
Στο τσακωνοχώρι έχουν αποκαλυφθεί δύο κτιστοί Μυκηναϊκοί τάφοι καθώς και άλλα ευρήματα των ύστερων Μυκηναϊκών Χρόνων, όπως αγγεια, όστρακα, θραύσματα και κυρίως Μυκηναϊκή κεραμική. Στο χωριό φθάνει κανείς από το Λεωνίδιο, παίρνοντας το δρόμο για την Παλαιόχωρα. Η διαδρομή είναι ανηφορική και ελικοειδής και προσφέρει υπέροχη θέα προς τη πεδιάδα του Λεωνιδίου.
Στις 19 εώς 20 Αυγούστου γίνεται το πανηγύρι του Προφήτη Ηλία, ενώ στις 27 Αυγούστου η γιορτή του δραστήριου Συλλόγου των απανταχού Βοσκινιωτών. Ξεχωριστή γιορτή αποτελεί η “Ημέρα των βοσκών”, που γίνεται από το Σύλλογο της Φλογέρας στα τέλη Αυγούστου και η οποία συγκεντρώνει εκατοντάδες επισκέπτες. Στη γιορτή οι τσοπάνηδες προσφέρουν 20 αρνοκάτσικα που ψήνονται σε μεγάλους φούρνους και συνοδεύονται από γίδα βραστή, ζυμωτό ψωμί, τυριά και άφθονο τοπικό κρασί. Τα τελευταία χρόνια έχει καθιερωθεί με πρωτοβουλία του Συλλόγου Βασκινιωτών, η γιορτή στη μνήμη των προγόνων, στα τέλη Αυγούστου όπου γίνεται η Θεία Λειτουργία στην Τσακώνικη διάλεκτο,
Απο το Leonidion.gr
Η Βασκίνα έχει δύο οικισμούς. την Άνω και την Κάτω Βασκίνα. Είναι τυπικό Τσακώνικο χωριό και ο -ολίγος πια- πληθυσμός είναι κτηνοτρόφοι. Βρίσκεται 15 χιλιόμετρα Βορειοδυτικά του Λεωνιδίου.
Σκαρφαλωμένη στις πλαγιές του Πάρνωνα. Αγναντεύει απρόσκοπτα τον κάμπο του Λεωνιδίου. Στην Άνω Βασκίνα, στη θέση Κοτρώνι το 1936 και το 1938 ανασκάφτηκαν δύο θολωτοί μυκηναϊκοί τάφοι. Επίσης βρέθηκαν κεραμικά σπαράγματα. αγγεία και όστρακα της μυκηναϊκής περιόδου. Δίπλα στη νεκρόπολη υπήρχε εκτεταμένος οικισμός. Ο τόπος εγκαταλείφτηκε µε το πέρασμα του χρόνου και ζωντάνεψε εκ νέου στα χρόνια της τουρκοκρατίας, µάλλον από διωκόμενους πληθυσμούς. Το καλοκαίρι το χωριό γεμίζει από ξενιτεμένους και επισκέπτες. Στήνονται μεγάλα πανηγύρια µε την αρωγή και τη φροντίδα του Συλλόγου Απανταχού Βασκινιωτών.
Ειδικά τον Αύγουστο η Βασκίνα έχει την τιμητική της. Στις 19 και 20 Αυγούστου γίνεται το μεγάλο πανηγύρι του προφήτη Ηλία. Στα τέλη του μήνα γίνεται η «Μέρα των Βοσκών». Είναι μια θαυμαστή ευκαιρία να μαζευτεί ο κόσμος και να γιορτάσει µε τον παλιό τρόπο. Διοργανώνεται από το Σύλλογο της Φλογέρας. Οι φιλόξενοι ποιμένες προσφέρουν κατσίκια και αρνιά που ψήνονται σε μεγάλους ξυλόφουρνους και προσφέρονται µε άφθονο κρασί, ψωμί ζυμωτό, μεζέδες και γίδα βραστή
Στο μέσο του οροπεδίου βρίσκεται η σπηλαιοκαταβόθρα Δέρσιος γνωστή από την αρχαιότητα[1]. Δυτικά του οροπεδίου βρίσκεται το όρος Οριόντας, με υψόμετρο 1191 μέτρων[2], στην κορυφή του οποίου είναι τα ερείπια του ομώνυμου κάστρου, γνωστού από τους βυζαντινούς χρόνους. Ο Οριόντας ήταν παλιά ολόκληρος βυζαντινός οικισμός ο οποίος ήταν οχυρωμένος αλλά δεν συνδέθηκε ποτέ με σπουδαία ιστορικά γεγονότα[3]. Ο οικισμός αυτός εγκαταλείφθηκε το 17ο αιώνα, όταν άρχισε να ακμάζει ο γειτονικός Πραστός.
Το οροπέδιο έχει σχήμα λεκάνης και έχει πλημμυρίσει αρκετές φορές σε περιπτώσεις μεγάλης καταιγίδας. όταν η μοναδική διέξοδος των υδάτων η καταβόθρα Δέρσιος φράζει. Τελευταία μεγάλη πλημμύρα του οροπεδίου ήταν το 1907[1]. Βορειοδυτικά βρίσκεται το μοναστήρι του Αγίου Νικολάου Καρυας.
Αναφέρουμε τις έντυπες πηγές μας. Δεν αναφέρουμε τους φίλους από το διαδίκτυο που είναι οι γενναίοι “στρατιώτες και φρουροί της Τσακωνιάς” , καθημερινά προσφέρουν πολλά δίχως να περιμένουν προσωπικά ανταλλάγματα και τα κάνουν αυτά “όλα για την Τσακωνιά”,εκτός αν το κρίνουμε αναγκαίο. Bοηθάμε να διατηρηθεί η Τσακώνικη γλώσσα και ο Τσακώνικος πολιτισμός. Είναι αυτονόητο για μας και το κάνουμε διαχρονικά χωρίς κανένα οικονομικό όφελος, δεν ασχολούμαστε με χρήματα. Είμαστε υπερήφανοι να πρροβάλλουμε την Τσακωνιά χωρίς οικονομικό όφελος , αφιερώνοντας το χρόνο μας και άλλα έξοδα .
Αν μας ζητηθεί έγγραφα θα αναφέρουμε τα ονόματα των πηγών μας από το διαδίκτυο η αν ζητηθεί ακόμα θα κατεβάσουμε τις σχετικές αναρτήσεις όταν το εξακριβώσουμε. Η σελίδα “Οι Τσάκωνες” Αφιερώνεται στην Τσακωνιά. Οι χρήστες του ιστότοπου https://astrosgr.com/ &astrosgr.com/en συμφωνούν με τα παραπάνω, όταν ανοίγουν η και χρησιμοποιούν τον ιστότοπο.
astrosgr.com - Το Ιστορικόν Άστρος Κυνουρίας 