Τυρός Αρκαδίας

Από το «Φορέας Διαχείρισης Όρους Πάρνωνα και Υγροτόπου Μουστού, 2015. Οδηγός για την προστατευόμενη περιοχή όρους Πάρνωνα και υγροτόπου Μουστού. Φύση, Πολιτισμός, Οικοτουρισμός. Άστρος Αρκαδίας».

Δημοτική Ενότητα Τυρού

Τυρός .Ο Δήμος Τυρού ήταν δήμος του νομού Αρκαδίας που δημιουργήθηκε το 1993 με τη συνένωση των πρώην Κοινοτήτων Τυρού και Σαπουνακαίικων, οι οποίες είναι οικιστικά ενωμένες και αποτελούν την κωμόπολη του Τυρού. Το 1997 με το πρόγραμμα «Ιωάννης Καποδίστριας» προστέθηκε στον Δήμο Τυρού και η πρώην Κοινότητα Πέρα Μελάνων, αποτελώντας το Δημοτικό Διαμέρισμα του Δήμου Τυρού. Λειτούργησε την περίοδο 1993­2010 οπότε και καταργήθηκε με την εφαρμογή του προγράμματος Καλλικράτης και εντάχθηκε στον νέο Δήμο Νότιας Κυνουρίας ως Δημοτική Ενότητα Τυρού, με συνολικό πληθυσμό 1.779 κατοίκους, σύμφωνα με την απογραφή του 2011. Έδρα του Δήμου είναι το Λεωνίδιο. Βρίσκεται στα ανατολικά του νομού και βρέχεται από τον Αργολικό Κόλπο και το Μυρτώο Πελαγος. Απέχει 180 χλμ. από την Αθήνα, 20 χλμ. από το Λεωνίδιο, 30 χλμ. από το Άστρος και μόλις 14 ναυτικά μίλια από τις Σπέτσες.

Ο Τυρός, μία από τις παλαιότερες ναυτικές πολιτείες της Πελοποννήσου, ανήκει στην περιοχή της ιστορικής Τσακωνιάς, όπου ακόμη ομιλείται η Τσακωνική διάλεκτος. Η κωμόπολη του Τυρού έχει χαρακτηριστεί παραδοσιακός οικισμός και μαγεύει τον επισκέπτη αφού συνδυάζει εντυπωσιακά βουνό και θάλασσα. Διαθέτει σύγχρονη τουριστική υποδομή και στο σύγχρονο λιμάνι του μπορούν να ελλιμενιστούν τουριστικά σκάφη κάθε τύπου. Στα 18 χλμ. ακτογραμμής του έχει πολλές παραλίες: τους παράθαλάσσιους οικισμούς Κρυονέρι και Τσέρφο στον δρόμο προς Άγιο Ανδρέα, τον μικρό παραθεριστικό οικισμό του Αγίου Χριστόφορου και την ωραία παραλία Ζαρίτσι που βρίσκονται στον ομώνυμο όρμο. Σε κοντινές αποστάσεις βρίσκονται οι παραλίες Λιβάδι, Κίσσακας, Λυγεριά, όπως και η παραλία Τηγάνι στο τέλος της καταπράσινης από πεύκα πλαγιάς. Στην άκρη της παραλίας αυτής βρίσκεται η «σπηλιά των ερωτευμένων». Στο νότιο άκρο του λιμανιού, στην κορυφή του βράχου, επάνω από την παραλία Λυγεριά, βρίσκονται τρεις ανεµόµυλοι κατασκευασμένοι γύρω στα 1920, με έξοχη θέα προς το πέλαγος.

Ο Τυρός κατοικείται από τους προϊστορικούς χρόνους. Υπολείμματα αρχαίου οικισμού και κυκλώπειων τειχών βρίσκονται στην κορυφή του υψώματος Κάστρο, επάνω από το σηµερινό λιµάνι. Αρχαία ευρήματα έχουν βρεθεί και στο οροπέδιο Παλιόχωρα του Τυρού και στο όρος Οριώντας (1.194 μ.), τα οποία βρίσκονται σήμερα στα μουσεία της Σπάρτης, Τρίπολης, Άστρους, στο Μουσείο Μπενάκη, όπως επίσης και στο μουσείο του Λούβρου. Στη θέση που σήμερα είναι το ξωκκλήσι του Προφήτη Ηλία, στον ομώνυμο λόφο, βρίσκονται τα ερείπια ναού αφιερωμένου στον θεό Aπόλλωνα Tυρίτα, μιας τοπικής θεότητας που λατρευόταν στην περιοχή και που πιθανόν έδωσε το όνομά της στον Τυρό. Στον Τυρό κάθε Πάσχα θα δείτε μερικά από τα πιό όμορφα πασχαλινά έθιμα της Ελλάδας. Την Μ. Παρασκευή γίνεται η περιφορά των επιταφίων στην παραλιακή οδό της κωμόπολης με τη συνοδεία των καϊκιών του αλιευτικού στόλου, το Μ. Σάββατο το βράδυ την ώρα της Ανάστασης τελείται το κάψιμο του Ιούδα μέσα στη θάλασσα πάνω σε πλωτή εξέδρα (Βλ. σελ. 272). Την Κυριακή του Πάσχα γίνεται το τσακωνικό γλέντι στην κεντρική πλατεία, με την ανάγνωση του Ευαγγελίου στην τσακωνική διάλεκτο. Αρκετές εκδηλώσεις και πανηγύρια οργανώνονται στην περιοχή. Στην Παραλία Tυρού, της Aγίας Mαρίνας στις 17 Iουλίου (περιφορά εικόνας) και Αρκετές εκδηλώσεις και πανηγύρια οργανώνονται στην περιοχή. Στην Παραλία Tυρού, της Aγίας Mαρίνας στις 17 Iουλίου (περιφορά εικόνας) και της Mεταμόρφωσης του Σωτήρα στις 6 Aυγούστου, του Αγίου Χριστόφορου στις 9 Μαΐου (Ζαρίτσι), του Αγίου Ιωάννη στις 29 Ιουνίου (Παλιόχωρα), του Προφήτη Ηλία στις 20 Ιουλίου στο ομώνυμο ξωκλήσι, του Αγίου Παντελεήμονα στις 27 Ιουλίου (Στένωμα) και του Αγίου Δημητρίου την πρώτη Κυριακή του Σεπτεμβρίου (Σοχά). Στο οροπέδιο Παλαιόχωρα του Τυρού, σε υψόμετρο 755 μ., βρίσκεται η καταβόθρα Δέρσιου γνωστή από την αρχαιότητα, η οποία τα τελευταία χρόνια εξερευνάται από ξένους και Έλληνες σπηλαιολόγους (Βλ. σελ. 134).

Πίσω στην σελίδα  Χωριά της Τσακωνιάς η  Οι Τσάκωνες 

Πίσω στην Αρχική σελίδα

hhpt/astrosgr.com “Αφιερώνεται στη Θυρεάτιδα Γή. Dedicated to Thyreatis Land.”

«Το οφείλουμε στη Τσακωνιά».

Φίλες Τσακώνες, φίλοι Τσάκωνες και φίλοι της Τσακωνιάς

Είναι αξιοθαύμαστο πού ο Τσακώνικος πολιτισμός διατηρείται ακέραιος και ζωντανός για 3,000 χρόνια. Αυτό δεν είναι τυχαίο αλλά οφείλεται στο μεράκι και την αφοσίωση των προγόνων μας, να διατηρήσουν και να μεταφέρουν την φλόγα της Τσακωνιάς μέσα στους αιώνες. Αυτό το μεράκι και η αφοσίωση στην Τσακωνιά είναι έκδηλη και ζωντανή σήμερα όσο ποτέ άλλοτε, να είσαστε όλοι καλά. Σαν γείτονες και φίλοι της Τσακωνιάς σας θαυμάζουμε και σας ευχαριστούμε που μας εμπνέετε και μας μεταδώσατε «το μεράκι για την Τσακωνιά».

Στην ψηφιακή εποχή μας πρέπει γρήγορα να προλάβουμε το τραίνο της ιστορίας .Η Τσακώνικη γλώσσα αξιοθαύμαστα διατηρήθηκε ακέραια προφορικά μέσα στους αιώνες αλλά όλοι καταλαβαίνουμε ότι πρέπει να συμμετέχουμε στην ψηφιακή εποχή μας για να πετύχουμε ευκολότερα περισσότερα για τα παιδιά μας. Πρέπει να μιλάμε , αλλά επίσης πρέπει να μάθουμε να γράφουμε Τσακώνικα και το κυριότερο αν θέλουμε καλύτερα να διατηρήσουμε την φλόγα των προγόνων μας, πρέπει να μάθουμε και τα παιδιά μας να μιλάνε και να γράφουν Τσακώνικα.

Με όλα αυτά που κάνετε καθημερινά για τον Τσακώνικο πολιτισμό μας εμπνεύσατε να συμμετέχουμε όπως μπορούμε και ξέρουμε σε αυτή την μεγάλη και δύσκολη προσπάθεια.

Στον ιστότοπο μας  hhts/astrpsgr.com σχεδιάσαμε την ενότητα  Οι Τσάκωνες ένα «προσχέδιο για μια ιστοσελίδα» που με την προσφορά και άλλων πολλών, περισσότερο ειδικών από εμάς, αργότερα μπορεί να βελτιωθεί και να γίνει ένα χρήσιμο ηλεκτρονικό βιβλίο, για την διατήρηση, μάθηση και προβολή της Τσακώνικης γλώσσας. Όλοι ξέρουμε « ΤΑ ΓΡΑΠΤΆ ΜΈΝΟΥΝ».

Ο στόχος είναι να γράψουμε τα ηλεκτρονικά μαθήματα της γλώσσας σε μια σειρά για μαθητές του μέλλοντος και ταυτόχρονα να προσφέρουμε άλλα χρήσιμα σχετικά κείμενα για την Τσακωνιά ,τα αυτονόητα και ότι μπορούμε. Θα βρούμε τους κατάλληλους εθελοντές, δεν μπορούμε να τα κάνουμε όλα.

Δεν σκοπεύουμε εδώ να αντικαταστήσουμε τον Κωστάκη τον Δέφνερ η το Αρχείο Τσακωνιάς. Προσπαθούμε να φτιάξουμε κάτι απλό και εύχρηστο , ακόμα εύκολα προσβάσιμο και στα κινητά μας τηλέφωνα, που θα βοηθήσει τους νέους φίλους μας να έρθουν εύκολα σε πρώτη επαφή με την Τσακώνικη γλώσσα, να μάθουν εισαγωγικά πέντε βασικά πράγματα και μετά θα βρούνε τον δρόμο τους. Η αναφορά θα υπάρχει και θα βελτιώνεται με το καιρό για μια εύκολη χρήση για όσους θέλουν. «Στην ψηφιακή εποχή μας πρέπει γρήγορα να προλάβουμε το τραίνο της ιστορίας».

Είμαι σίγουρος θα ρίξτε μια ματιά στο προσχέδιο της σελίδας Οι Τσάκωνες , και θα καταθέσετε τις δικές σας προτάσεις σας για να φτιάξουμε μαζί και με πολλούς άλλους κάτι καλύτερο. Το οφείλουμε στη Τσακωνιά.

Το προσχέδιο αυτό είναι παράτολμο γιατί προσωπικά δεν είμαστε εκπαιδευτικοί και δεν μιλάμε Τσακώνικα, αλλά μας κολλήσατε την ασθένεια «μεράκι για την Τσακωνιά» και θεωρούμε κάτι τέτοιο αυτονόητο για όλους, πού έπρεπε να είχε γίνει.

Ρίχνουμε το προσχέδιο της ενότητας Οι Τσάκωνες  την ιδέα και «ότι μπορούμε να κάνουμε» σε όλους τους Τσάκωνες , εκπαιδευτικούς , φίλους της Τσακωνιάς και δημόσιους οργανισμούς που είμαι σίγουρος θα συνεχίσουν καλύτερα από εμάς. Υπάρχουν πολλοί τρόποι να πετύχουμε ότι «οφείλουμε στην Τσακωνιά», ακόμα μπορούμε να κοιτάξουμε για χρημαδοτήσεις από το ΥΠΠΟΑ,ΕΣΠΑ και UNESCO. Για να λέμε τα πράγματα με το όνομα τους, το πρώτο λόγο έχουν ο Δήμος Νότιας Κυνουρίας , ο Δήμος Βόρειας Κυνουρίας , οι κοινότητες ας αναφέρουμε του Λεωνιδίου και φυσικά οργανισμοί που έχουν κάνει την πολύ δουλειά ,όπως το Αρχείο της Τσακωνιάς.

Τελικά θα πετύχουμε στο έργο μας ,όταν δούμε μια αξιοθαύμαστη ιστοσελίδα για τους Τσάκωνες και την Τσακώνικη γλώσσα , που αργά η γρήγορα θα κάνουν κάποτε οι αρμόδιοι οργανισμοί με την συμμετοχή όλων των φίλων της Τσακωνιάς. Το οφείλουμε στη Τσακωνιά.

Ρίξτε μια ματιά στα θέματα/κατηγορίες που βρίσκονται στην κεντρική σελίδα  Οι Τσάκωνες  . Δεν προτείνουμε να αλλάξετε αυτά που κάνετε σήμερα, αλλά να συνεχίσετε τα ίδια και άλλα που μπορείτε να κάνετε με το ίδιο μεράκι. Απλά όλα αυτά και άλλα πολλά επιπλέον από τα υπάρχοντα θα τα οργανώνουμε και θα τα συντονίζουμε σε κατηγορίες στην ενότητα «Οι Τσάκωνες» για εύκολη πρόσβαση από τους φίλους μας .

Η ενότητα  Οι Τσάκωνες θα ασχολείται πρωταρχικά με την τεκμηρίωση της Τσακώνικης γλώσσας.
Φυσικά θα υπάρχουν ερωτήσεις που με χαρά θα συζητήσουμε.

Ρίχνουμε μια ιδέα και εργαζόμαστε στο προσχέδιο ,όσο μπορούμε καλύτερα. Ας το μεταδώσουμε όπου μπορούμε και στον πυρήνα της Τσακωνιάς. Χρειαζόμαστε βοήθεια από όλους και δεν περισσεύει κανένας. Ρίξτε μια ματιά  στην σελίδα οι Τσάκωνες , στο τέλος έχουμε τα θέματα .Περιμένουμε ιδέες και σχόλια .Το οφείλουμε στην Τσακωνιά.

Σας ευχαριστούμε. Nα έτε κα.

Γιάννης Κουρόγιωργας

Φίλος της Τσακωνιάς

Πίσω στην Αρχική σελίδα η  Οι Τσάκωνες y

astrosgr.com – Γιάννης Κουρόγιωργας

Χωριά της Τσακωνιάς

Από το «Φορέας Διαχείρισης Όρους Πάρνωνα και Υγροτόπου Μουστού, 2015. Οδηγός για την προστατευόμενη περιοχή όρους Πάρνωνα και υγροτόπου Μουστού. Φύση, Πολιτισμός, Οικοτουρισμός. Άστρος Αρκαδίας».

Που ομιλείται η τσακώνικη διάλεκτος Λεωνίδιο, Πραγματευτή, Μέλανα, Τυρό, Σαπουνακέικα, Άγιο Ανδρέα, Πραστό, Σίταινα, Καστάνιτσα. Συνοικισμούς: Σαμπατική, Λιβάδι, Βασκίνα, Παλιόχωρα, Άγιος Παντελεήμονας (Φούσκα), Δερνικέικα

Η τσακώνικη διάλεκτος

Η τσακώνικη διάλεκτος, ο τσακώνικος χορός, η ενδυμασία, τα ήθη και έθιμα των Τσακώνων, αποτελούν άλλη μια δυναμική της περιοχής του Πάρνωνα. Σύμφωνα με το «Χρονικόν της Μονεμβασιάς»: «Οι δε των θρεμμάτων νομείς και αγροικικοί κατωκίσθησαν εν τοις παρακειμένοις εκείσε τραχανοίς τόποις, οι και επ’ εσχάτων τζακονίαι επωνομάσθησαν». Οι Τσάκωνες, ως γνήσιοι απόγονοι των Δωριέων, διατήρησαν ανόθευτη τη ρίζα τους και η τσακώνικη γλώσσα αποτελεί και σήμερα τη ζωντανή έκφραση της Δωρικής διαλέκτου. Στην κοιτίδα της Τσακωνιάς, το σήμερα επιμένει να βαδίζει και να δημιουργεί στα χνάρια του χθες σε μια αέναη κι αδιάλειπτη πνοή της Ελλάδας.

O ιδιαίτερος γλωσσικός θησαυρός του τόπου μας.

Η τσακώνικη διάλεκτος έχει συμπεριληφθεί στον κατάλογο των υπό εξαφάνιση γλωσσών της UNESCO και αναγνωρίζεται ως πολιτισμικό κατόρθωμα και ανεπανάληπτος θησαυρός πολιτισμού. Η γλώσσα διατηρήθηκε γνήσια και ανόθευτη στα στόματα των απλών ανθρώπων, των ξωμάχων, των ποιμένων και των γεωργών. Στις ευχές, στους χαιρετισμούς, στις κατάρες, στις καθημερινές εκφράσεις, στα πειράγματα και τα αστεία, εκεί βρίσκεται αιώνες τώρα ο γλωσσικός θησαυρός των Τσακώνων. Σε αυτό το ξεχωριστό κομμάτι της Ελληνικής γης που λέγεται Τσακωνιά (κοιτίδα της Τσακωνιάς υπήρξε ο Πραστός, η Καστάνιτσα και η Σίταινα), σε αυτούς τους τραχινούς τόπους, οι κάτοικοι της περιοχής, διαθέτοντας ελάχιστα μέσα, όχι μόνο επιβίωσαν, αλλά άφησαν πίσω τους μια πολύτιμη κληρονομιά, την τσακώνικη παράδοση, την πανέμορφη γλώσσα, τον μοναδικό υποβλητικό τσακώνικο χορό, τα τσακώνικα τραγούδια, την υφαντική τέχνη, τις συνήθειες τους, ό,τι ονομάζουμε σήμερα ήθη και έθιμα. Όλα αυτά συνθέτουν την ταυτότητα του τόπου με μια ζωντανή γλώσσα που είναι στο χέρι των Tσακώνων, αλλά και όλου του ελληνισμού, να την αγκαλιάσει και να την προστατέψει από τη λησμονιά

Που ομιλείται η τσακώνικη διάλεκτος

ΝΤ=Νότιος Τομέας ΒΤ=Βόρειος Τομέας . Δείτε τους συνδέσμους

Tο Λεωνίδιο Κυνουρίας , «η πρωτεύουσα της θάλασσας» ΝΤ

Πραγματευτή Αρκαδίας ΝΤ

Πέρα Μέλανα Αρκαδίας ΝΤ

Τυρός Αρκαδίας NT

 Άγιος Ανδρέας Αρκαδίας  ΝΤ

 Πραστός AρκαδίαςΝΤ

Καστάνιτσα Αρκαδίας BT

 Σίταινα Αρκαδίας ΒΤ

Συνοικισμούς:

Η παραλία Σαμπατική και ο Αργολικός , «σαν πάτε εκεί». ΝΤ

 Λιβάδι ΑρκαδίαςNT
 Βασκίνα ΑρκαδίαςNT
 Παλαιόχωρα ΑρκαδίαςNT
Άγιος Παντελεήμονας Αρκαδίας(Φούσκα), NT
Δερνικέικα NT

Πίσω στην σελίδα  Χωριά της Τσακωνιάς η  Οι Τσάκωνες 

Πίσω στην Αρχική σελίδα

hhpt/astrosgr.com “Αφιερώνεται στη Θυρεάτιδα Γή. Dedicated to Thyreatis Land.”

#astrosgrcom

astrosgr.com – Γιάννης Κουρόγιωργας

O Τσακώνικος χορός

Από το Αρχείο της Τσακωνιάς

O Τσακώνικος χορός είναι ένα μουσικοχορευτικό δρώμενο, που χαρακτηρίζεται από σπειροειδείς και φιδίσιους σχηματισμούς και αποτελεί στοιχείο-σύμβολο της πολιτισμικής ταυτότητας των Τσακώνων.

Είναι βαρύς και μεγαλοπρεπής χορός, που χαρακτηρίζεται από τους ντόπιους ως «ταπεινός», «σοβαρός», «αυστηρός», «λιτός» και «συγκρατημένος». Είναι ο χορός με τον οποίο κλείνουν τα γλέντια, είναι δηλαδή ο τελευταίος χορός, που χορεύεται από όλους με τη δέουσα μεγαλοπρέπεια και «ιερότητα», δημιουργώντας σε όλους συγκίνηση και δέος. Οι επιδεικτικές φιγούρες και, γενικά, η χορευτική υπερβολή είναι αποδοκιμαστέες, γιατί παραβιάζουν τους χορευτικούς κώδικες και τον αυστηρό, μυσταγωγικό και τελετουργικό χαρακτήρα του.

Χορεύεται από άνδρες και γυναίκες, που είναι πιασμένοι αγκαζέ, πολύ κοντά ο ένας με τον άλλον. Ο αριθμός των χορευτών μπορεί να ποικίλλει, αλλά σε κάθε περίπτωση πρέπει να είναι πάνω από δεκαπέντε, για να φανούν τα σχήματα του χορού. Ο πρωτοχορευτής/τρια οδηγεί την ομάδα γυρίζοντας το κυκλικό σχηματισμό σε σπειροειδείς και οφιοειδείς σχηματισμούς.

Το γεωγραφικό κριτήριο θα δώσει την ονομασία «Τσακώνικος» στο χορό, μια τάση που έχει μακρά παράδοση όσον αφορά το χορό στην Ελλάδα. Αυτό συνέβη όταν ξεχώρισε από το χορευτικό ρεπερτόριο της περιοχής , αποσπάστηκε από το τοπικό πλαίσιο και εντάχθηκε στο ρεπερτόριο των «εθνικών» χορών που διδάσκονταν στα Γυμνάσια της χώρας (Χείλαρη, 2009; 2012). Παλαιότερα και στην Τσακωνιά το τραγούδι έδινε την ονομασία στον χορό, με πιο συνηθισμένο το «Κινήσαν τα…» (από το τραγούδι «Κινήσαν τα τσανόπουλα και όλα τα τσακωνόπουλα»).

Από το πλούσιο βιβλιογραφικό υλικό που αφορά τον Τσακώνικο χορό προκύπτει ότι οι περισσότεροι μελετητές έχουν εστιάσει το ενδιαφέρον τους στην αρχαιοελληνική προέλευση του χορού και στη διατήρησή του μέχρι σήμερα. Ο Τσακώνικος χορός συνδυάζει αρκετά από τα στοιχεία που θα μπορούσαν να υποστηρίξουν την «αύρα της καταγωγής» και τη σύνδεση με το αρχαιοελληνικό παρελθόν. Η σχετική επιλογή στηριζόταν σε μορφικά χαρακτηριστικά, τα οποία μπορούσαν να συγκριθούν με αντίστοιχα αποσπασματικά ντοκουμέντα φιλολογικών ή άλλων αρχαιοελληνικών πηγών.

Οι «λαβυρινθιακοί σχηματισμοί» του χορού, δηλ. τα σχήματα που κάνει ο χορός στον χώρο, και ο αρχαιοελληνικός παιωνικός του ρυθμός των 5/4 και 5/8, σε συνδυασμό με το τοπικό γλωσσικό ιδίωμα (τσακώνικη διάλεκτο), κρίθηκαν από τους μελετητές ως επαρκή αποδεικτικά στοιχεία για τον χαρακτηρισμό του ως «αρχαίου ελληνικού χορού». Οι ντόπιοι διανοούμενοι ήταν αρχικά αυτοί που ξεχώρισαν τον Τσακώνικο χορό, με βάση τον ρυθμό και τους σχηματισμούς του, αποσπώντας τον από τον τόπο του και προσδίδοντάς του την αίγλη της καταγωγής από την αρχαιότητα.

Εκδοχές προέλευσης του Τσακώνικου χορού

Κατά καιρούς δόθηκαν διάφορες εκδοχές προέλευσης του Τσακώνικου χορού. Όπως:

α) ότι ο Τσκώνικος χορός είναι ο «γέρανος», ο χορός που χόρεψε ο Θησέας στη Δήλο και αναπαριστά την είσοδο και την έξοδο του από το λαβύρινθο (Σακελλαρίου 1940; Παπαχρήστου 1979(1960); Μπίκος 1969; Δήμας 1980; Ρούμπης 1990; Λυκεσάς 1993; Στράτου 1979, Συμεωνίδου- Χείλαρη 2002 )

β) ότι πρόκειται για «κλειδωτό» χορό του γάμου (Κουσιάδης 1950-1951)

γ) ότι ο χορός είναι «πυρρίχιος», πολεμικός χορός (Σαρρής 1956; Μερικάκης 1969)

δ) ότι είναι πανάρχαιος λατρευτικός χορός σε απολλώνειο ρυθμό 5/4 και 5/8, δηλ. παιάνας (Μουτσόπουλος 1957; Τυροβολά, 2003), που παριστάνει ορχηστρικά την πάλη του Απόλλωνα με τον Πύθωνα (Καράς 1996) ή «Ιερό λατρευτικό χορό», κατά τους Φ. Μπεκύρο & Ε. Τσαγγούρη (1996: 13), που χορογραφικά αναπαριστά την κίνηση του φιδιού (ό,π. σ.17-18). Ο Χ. Πετάκος επιπρόσθετα θεωρεί ότι ο χορός αρχικά ξεκίνησε ως «γήτεμα», ως μιμητική και μαγική πράξη, που αναπαριστά και μιμείται τις κινήσεις του φιδιού (Πετάκος, 2003, σ. 14, σ.54-55)

ε) ότι πρόκειται για δίδυμο αδελφό χορό με τον χορό των Καρυάτιδων του αρχαίου λακωνικού Όρμου (Χούπης 1990).

Σχήματα του Τσακώνικου χορού

Τραγούδια του Τσακώνικου χορού

Σήμερα χορεύεται με τα τραγούδια: «Σου΄πα μάνα πάντρεψέ με…», «Κινήσαν τα τσανόπουλα…», «Μαντάς», «Μπιρμπιλομάτα», «Σήμερις βγήκα να χαρώ…», «Απατζά το Μαρασία…» (δηλ. απέναντι στο Μαραθιά). Παλαιότερα συναντούσαμε και άλλα τραγούδια, όπως: «Στάζουν τα κεραμίδια σου…», «Κάτω στο άγιο περιβόλι…», «Αμπέλι μου πλατύφυλλο…»,«Φέγκη θα ζάου να παντρευτού…» . Σύμφωνα με ντόπιους πληροφορητές τα τραγούδια που συνόδευαν τον πολύ αγαπητό σε αυτούς «Τσακώνικο» χορό τραγουδιόνταν στην τσακώνικη διάλεκτο αλλά με την πάροδο του χρόνου και την εισαγωγή νεόκοπων τραγουδιών αυτά ξεχάστηκαν.

Θα πρέπει να σημειωθεί επίσης ότι ο «Τσακώνικος» χορός συνδέθηκε με το τραγούδι «Σου ’πα μάνα, πάντρεψέ με σπιτονοικοκύρεψέ με, και στα ξένα μη με δώσεις, μάνα θα το μετανιώσεις…». Βεβαίως κάτι τέτοιο δεν μπορεί να είναι τυχαίο μιας και το περιεχόμενο του συγκεκριμένου τραγουδιού παραπέμπει στο ξενιτεμό και τον αποχωρισμό της κόρης από τη μάνα και τον τόπο της (Χείλαρη 2015). Είναι δεδομένο ότι η ξενιτιά είχε σφραγίσει την Τσακωνιά όχι μόνο κατά τον 19ο αιώνα, με την μετάβαση για μια καλύτερη τύχη στην Αμερική, αλλά ιστορικές πηγές αναφέρουν μετοικεσίες Τσακώνων στην Κωνσταντινούπολη ακόμα και από τους μεσαιωνικούς χρόνους.

Συμβολικές διστάσεις του Τσακώνικου χορού

Με βάση το γεγονός ότι τα σύμβολα παραπέμπουν σε ερμηνείες δόθηκαν οι διάφορες ερμηνευτικές εκδοχές. Επικεντρώνοντας στο τοπικό πλαίσιο στις ασύνειδες και συνειδητές εκφάνσεις της παράδοσης του Λεωνιδίου διαπιστώνεται ότι το φίδι κατείχε σημαντική θέση (Hilari – Zografou 2017). Η εικόνα αυτή ενισχύεται από τον σχηματισμό της σπείρας.
Έτσι εικάζεται ότι ο Τσακώνικος χορός ξεκίνησε ως μαγικοθρησκευτική τελετουργία, όπου οι πιστοί υμνούν τον θεό Απόλλωνα και κάνουν πρόκληση- πρόσκληση της παρουσίας του. Με το πέρασμα του χρόνου απέβαλλε πολλά από τα μαγικά του στοιχεία και μετασχηματίζεται σε σύμβολο ταυτότητας, που δηλώνει τη συνέχεια της κοινότητας, του κοινού «ανήκειν», της κοινής καταγωγής και της κοινής μοίρας.

Συμπερασματικά

Εν κατακλείδι, ο Τσακώνικος χορός συνιστά μια ζωντανή πραγματικότητα στις γιορτές και τις εκδηλώσεις της περιοχής. Είναι «ο δικό νάμου χορέ» (δηλ. ο δικός μας χορός), μια πολιτισμική έκφραση που ενισχύει τη βαθιά εδραιωμένη αίσθηση τοπικής ταυτότητας κάνοντας όλους εμάς τους Τσάκωνες περήφανους. Υπενθυμίζει στα μέλη της κοινότητας την κοινή κληρονομιά, την αίσθηση του «κοινού ανήκειν», της κοινής μνήμης και ταυτότητας. Είναι μάλιστα ο πρώτος χορός που εντάχθηκε το 2015 στο Εθνικό Ευρετήριο της Άυλης Πολιτισμικής Κληρονομιάς από το Υπουργείο Πολιτισμού https://www.tsakonianarchives.gr/info/dance/embed/#?secret=9xTIq6l0I2

 

Πίσω στην Αρχική σελίδα η  Οι Τσάκωνες y

Η Τσακωνιά

Καούρ εκάνατε ταν Κυνουρία>Καλώς ήρθατε στη Κυνουρία

Από το ‘’Αστρος σε απόσταση περίπου 67 χλμ. είναι η ιερά μονή της Έλωνας, που σαν σύμβολο της Τσακωνιάς είναι κρεμασμένη και απροσπέλαστη στον κόκκινο βράχο.

Στη διαδρομή Άστρους Λεωνιδίου υπάρχουν πολλές μαγευτικές παραλίες που «ο ήλιος και η θάλασσα του Αργολικού» βρίσκονται στο μεγαλείο τους. Από το Άστρος το Λεωνίδιο είναι σε απόσταση περίπου 50 χλμ.

Ο Αργολικός και οι μαγευτικές παραλίες του, «σαν πάτε εκεί».

Η παραλία Σαμπατική .

Ο «ήλιος και η θάλασσα», και οι πολλές παραλίες του Αργολικού είναι μαγευτικές. Δεν είναι τυχαίο που οι ντόπιοι κάτοικοι από θαυμασμό για τις παραλίες του Αργολικού , επιγραμματικά άφηναν τον επισκέπτη να δει με τα μάτια του και να βγάλει τα δικά του συμπεράσματα , «σαν πάτε εκεί» θα δείτε και θα απολαύσετε την μαγεία της φύσης …..δεν χρειάζεται να σας πούμε εμείς για την ομορφιά του Αργολικού.

Αυτά έλεγαν οι πρόγονοι μας για την μαγευτική παραλία της Σαμπατικής που πήρε το όνομα της από τον θαυμασμό των κατοίκων … «σαν πάτε εκεί». Υπάρχουν πολλές  μαγευτικές παραλίες και  θα τις επισκεφτούμε με την σειρά .

Από το «Φορέας Διαχείρισης Όρους Πάρνωνα και Υγροτόπου Μουστού, 2015. Οδηγός για την προστατευόμενη περιοχή όρους Πάρνωνα και υγροτόπου Μουστού. Φύση, Πολιτισμός, Οικοτουρισμός. Άστρος Αρκαδίας».

Που ομιλείται η τσακώνικη διάλεκτος Λεωνίδιο, Πραγματευτή, Μέλανα, Τυρό, Σαπουνακέικα, Άγιο Ανδρέα, Πραστό, Σίταινα, Καστάνιτσα. Συνοικισμούς: Σαμπατική, Λιβάδι, Βασκίνα, Παλιόχωρα, Άγιος Παντελεήμονας (Φούσκα), Δερνικέικα

Η τσακώνικη διάλεκτος

Η τσακώνικη διάλεκτος, ο τσακώνικος χορός, η ενδυμασία, τα ήθη και έθιμα των Τσακώνων, αποτελούν άλλη μια δυναμική της περιοχής του Πάρνωνα. Σύμφωνα με το «Χρονικόν της Μονεμβασιάς»: «Οι δε των θρεμμάτων νομείς και αγροικικοί κατωκίσθησαν εν τοις παρακειμένοις εκείσε τραχανοίς τόποις, οι και επ’ εσχάτων τζακονίαι επωνομάσθησαν». Οι Τσάκωνες, ως γνήσιοι απόγονοι των Δωριέων, διατήρησαν ανόθευτη τη ρίζα τους και η τσακώνικη γλώσσα αποτελεί και σήμερα τη ζωντανή έκφραση της Δωρικής διαλέκτου. Στην κοιτίδα της Τσακωνιάς, το σήμερα επιμένει να βαδίζει και να δημιουργεί στα χνάρια του χθες σε μια αέναη κι αδιάλειπτη πνοή της Ελλάδας.

O ιδιαίτερος γλωσσικός θησαυρός του τόπου μας.

Η τσακώνικη διάλεκτος έχει συμπεριληφθεί στον κατάλογο των υπό εξαφάνιση γλωσσών της UNESCO και αναγνωρίζεται ως πολιτισμικό κατόρθωμα και ανεπανάληπτος θησαυρός πολιτισμού. Η γλώσσα διατηρήθηκε γνήσια και ανόθευτη στα στόματα των απλών ανθρώπων, των ξωμάχων, των ποιμένων και των γεωργών. Στις ευχές, στους χαιρετισμούς, στις κατάρες, στις καθημερινές εκφράσεις, στα πειράγματα και τα αστεία, εκεί βρίσκεται αιώνες τώρα ο γλωσσικός θησαυρός των Τσακώνων. Σε αυτό το ξεχωριστό κομμάτι της Ελληνικής γης που λέγεται Τσακωνιά (κοιτίδα της Τσακωνιάς υπήρξε ο Πραστός, η Καστάνιτσα και η Σίταινα), σε αυτούς τους τραχινούς τόπους, οι κάτοικοι της περιοχής, διαθέτοντας ελάχιστα μέσα, όχι μόνο επιβίωσαν, αλλά άφησαν πίσω τους μια πολύτιμη κληρονομιά, την τσακώνικη παράδοση, την πανέμορφη γλώσσα, τον μοναδικό υποβλητικό τσακώνικο χορό, τα τσακώνικα τραγούδια, την υφαντική τέχνη, τις συνήθειες τους, ό,τι ονομάζουμε σήμερα ήθη και έθιμα. Όλα αυτά συνθέτουν την ταυτότητα του τόπου με μια ζωντανή γλώσσα που είναι στο χέρι των Tσακώνων, αλλά και όλου του ελληνισμού, να την αγκαλιάσει και να την προστατέψει από τη λησμονιά

Πίσω στη σελίδα  Οι Τσάκωνες 

astrosgr.com – Γιάννης Κουρόγιωργας

Πίσω στην Αρχική σελίδα

astrosgr.com “Αφιερώνεται στη Θυρεάτιδα Γή.

astrosgr.com/en Dedicated to Thyreatis Land.”

#astrosgrcom

H Tσακώνικη ενδυμασία

Ο τζουμπές αποτελεί την παραδοσιακή γυναικεία φορεσιά της ευρύτερης περιοχής της Τσακωνιάς. Κατά το παρελθόν, οι αρχόντισσες του Πραστού, της πρώτης τσακώνικης πρωτεύουσας, συνήθιζαν να φορούν τον τζουμπέ ως ένδειξη οικονομικής επιφάνειας και ανώτερης καταγωγής. Η στολή αυτή, η οποία χρησιμοποιούνταν ως νυφικό φόρεμα, χαρακτηριζόταν από δωρική απλότητα. Απαλλαγμένη από χρυσοκέντητα στολίδια και φλουριά, συνδύαζε τους χρωματισμούς του κόκκινου, του κίτρινου και του πράσινου. Συγκεκριμένα, οι Πραστιώτισσες τζουμπελούδες αποκαλούνταν και ‘’δαχτυλιδούδες’’, αφού σε κάθε δάχτυλο φορούσαν ένα κόσμημα αποτελούμενο από ζαφείρια, ζουμπρούτια, διαμάντια και μαργαριτάρια.

Σήμερα ο τζουμπές φοριέται μόνο σε εθνικές επετείους από τις μαθήτριες των σχολείων.

Αποτελείται εκ βαρυτίμων υφασμάτων χρυσοϋφάντων, μεταξωτών, βελούδων και εκλεκτών εριούχων, άτινα εκόμιζον οι πλούσιοι Τσάκωνες οι μετερχόμενοι λίαν ευδοκίμως το εμπόριον εις τας πόλεις της Ανατολής και της Δύσεως. Εκαλούντο δε οι αρχόντισσες του Πραστού ως φέρουσες το μακρύ πλούσιον εξωτερικόν ένδυμα, τον τζουμπέ, τζουμπελούδες*. (Αγγελική Χατζημιχάλη).

Η παραδοσιακή, τσακώνικη, γυναικεία ενδυμασία αποτελείται από:

  • Το πουκάμισο ή όγκιουμα – ένδυμα, φτάνει ως τον αστράγαλο και γίνεται από λεπτό μεταξωτό ύφασμα κεντημένο με μεταξωτά άσπρα κεντίδια ή με χρυσονήματα γύρω από το λαιμό και τα μανίκια.
  • Το βραχάνι ή φουστάνι, από ύφασμα ερίου και τρίχες καμήλας, είχε συνήθως πράσινο ή λαδοπράσινο χρωματισμό και σπανίως κίτρινο, αρκετά πλατύ, κούμπωνε στη μέση και έφερε γύρω από τα πόδια πλατιά ταινία από ερυθρά τσόχα, τον ποδόγιουρε.
  • Το ζιπούνι, μικρή ζακέτα με μακριά φαρδιά μανίκια, τα «καλκάνια».
  • Ο τζουμπές, εξωτερικός ποδήρης επενδυτής από ερυθρά τσόχα ή ατλάζι σε απαλές αποχρώσεις ˙ το φορούσαν οι νύφες και οι ανώτερης κοινωνικής τάξεως νέες.
  • Το μαγλίκι, μεταξωτό μαντήλι που διακοσμεί το λαιμό, καλύπτει το στήθος και στερεώνεται με χρυσή ή αδαμάντινη πόρπη.
  • Τη ζώστρα, χρυσοκέντητη ταινία πλάτους τριών περίπου δακτύλων που σφίγγει τη μέση˙ πάνω της προσαρμόζεται το ασημοζούναρο.
  • Το κεφαλόδεσμο, πολύ παλαιάς παράδοσης, το σύγχρονο φέσι με πλούσια μακριά γαλάζια μεταξωτή φούντα.

Πηγές

 Αρχείο Τσακωνιάς

«Φορέας Διαχείρισης Όρους Πάρνωνα και Υγροτόπου Μουστού, 2015. Οδηγός για την προστατευόμενη περιοχή όρους Πάρνωνα και υγροτόπου Μουστού. Φύση, Πολιτισμός, Οικοτουρισμός. Άστρος Αρκαδίας».

Το άρθρο έχει δημοσιευτεί στους  συνεργάτες  μας    Astros Kynouria News

Πίσω στην Αρχική σελίδα η  Οι Τσάκωνες y

Η τσακώνικη υφαντική

Από το «Φορέας Διαχείρισης Όρους Πάρνωνα και Υγροτόπου Μουστού, 2015. Οδηγός για την προστατευόμενη περιοχή όρους Πάρνωνα και υγροτόπου Μουστού. Φύση, Πολιτισμός, Οικοτουρισμός. Άστρος Αρκαδίας».

Στο Λεωνίδιο, πρωτοπόρος της υφαντικής ήταν η Πολυξένη Δούνια, το γέ[1]νος Λιόντα (1841-1911), σύζυγος του Θεοδώρου Ιωάννου Δούνια (1822-1901), η οποία είχε μάθει την τέχνη στο Αϊδίνιο της Μικράς Ασίας, και την εξέλιξε όταν πήγε στο Λεωνίδιο. Στο εργαστήριό της που είχε τέσσερις αργαλειούς, απα[1]σχολούσε περισσότερες από 20 εργάτριες. Το 1890 στην εκκλησία της Αγίας Σοφίας Πειραιώς στρωνόταν κιλίμι της Δούνια 60 οκάδων (Κακαούζος).

Το 1897 ιδρύθηκε και δεύτερο εργαστήριο από τη Μαριγώ Μερικάκη η οποία το διατήρησε μέχρι το 1924, προήγαγε την τέχνη επί το καλλιτεχνι[1]κότερον εισάγοντας νέα σχέδια και χρώματα. Η Μερικάκη βραβεύτηκε με χρυσά και αργυρά μετάλλια στις διεθνείς εκθέσεις Αθηνών, Λιέγης και Παρισίων. Στην έκθεση των Αθηνών θαυμά[1]στηκε και βραβεύτηκε κιλίμι της που παρίστανε σκηνή από τη ναυμαχία του Τραφάλγκαρ (1805) τη στιγμή που ο ναύαρχος Νέλσων πέφτει τραυ[1]ματισμένος στις αγκάλες των αξιωματικών του. Στο υφαντουργείο της Μερικάκαινας ύφαινε και ο γιος της, μετέπειτα δήμαρχος Λεωνιδίου, ιατρός, Στυλιανός Σπυρ. Μερικάκης. Τους προαναφερθέ[1]ντες ακολούθησαν αρκετοί και αρκετές που προ[1]σπάθησαν να διασώσουν και αναπτύξουν ακόμα περισσότερο την τσακώνικη αυτή βιοτεχνία.

Το εντελώς ιδιαίτερο χαρακτηριστικό της τσακώνικης υφαντικής είναι ότι κατασκευάζονται μονοκόμματοι τάπητες οποιουδήποτε μεγέθους, οι οποίοι έχουν και στις δύο επιφάνειες την ίδια 1 2 3 4 5 6Η ΤΣΑΚΩΝΙΚΗ ΥΦΑΝΤΙΚΗ 263 όψη. Για την ύφανση χρησιμοποιούνται όρθιοι αργαλειοί και δεν χρησιμοποι[1]είται σαΐτα, αλλά υφαίνονται με τα δάκτυλα και χτυπώνται οι κλωστές με το χτένι για να είναι το αποτέλεσμα κρουστό και στέρεο. Θαυμάζεται ιδιαιτέρως η λεπτότητα της τέχνης αυτής, η συμμετρία των σχεδίων, η αφάνταστη στε[1]ρεότητα και η αρμονία των χρωμάτων. Ο αργαλειός ήταν ξύλινη κατασκευή αποτελούμενη από στημόνια, τη σαΐτα, το χτένι.

Περιζήτητα είναι τα σχέδια: Τσούχλου, Αμερικάνικο, Κληματαριά, Πλακά[1]κι, Χεράκια, Βυζαντινό, Περαστό, Ακτίνες, Δίσκος, Πανσές (πορτιέρα).

Τσακώνικα κιλίμια στρώνονται σε πολλές εκκλησίες σε καθημερινή βάση, τα ομορφότερα όμως στρώνονται στις εκκλησίες κατά τη διάρκεια των γιορτών, Χριστούγεννα, Πρωτοχρονιά, Πάσχα, Δεκαπενταύγουστος, στις πανηγύρεις και στις γιορτές των αγίων στους οποίους είναι αφιερωμένες οι εκκλησίες. Η διακόσμηση μπορούσε να γίνει με κέντημα στον αργαλειό, ήταν κουραστική, χρονοβόρα και δαπανηρή. Αφορού[1]σε περισσότερο τα υφάσματα πολυτελείας και όχι καθημερινής χρήσης. Υπήρχαν διάφορες παραλ[1]λαγές, χρωματικές, διακοσμητικές, ποιοτικές και αποτύπωναν την κοινωνική διαστρωμάτωση και τις ενδυματολογικές τάσεις.

Είδη και σχέδια τσακώνικων χαλιών:

1. Πλακάκι χοντρό, πλακάκι ψιλό: Συνηθίζεται πάρα πολύ στην περιοχή, περισσότερο όμως το πλακάκι ψιλό, όταν πρόκειται για πιο επίσημη χρήση, όπως σε σαλόνια, εκκλησίες ή αλλού. –

2. Περσικό: Παλιό σχέδιο, προφα[1]νώς με ανατολίτικες ρίζες. –

3. Ο ήλιος: Παλιό σχέδιο, θεωρείται επίσημο χαλί, ταιριαστό σε σάλες και σαλόνια. –

4. Ο δίσκος: Πολύ παλιό σχέδιο τσακώνικου χαλιού. –

5. Ακτίνες: Νεότερο σχέδιο, μετά το 1950. –

 6. Αμερικάνικο: Παλιό σχέδιο, πριν το 1950. –

7. Χεράκι: Από τα πιο παλιά και το πιο διαδεδομένο και χαρακτη[1]ριστικό τσακώνικο σχέδιο. Συναντάται σε αρκετές παραλλαγές (ο ρόμβος είναι παλαιότερο). –

8. Πρώτη σκιά: Νεότερο σχέδιο, μετά το 1950. –

9. Αστεράκι: Παλιό σχέδιο, πριν το 1950. –

 10. Πριονάκι: Πολύ παλιό σχέδιο, από το Γεράκι Λακωνίας. –

 11. Κληματαριά: Ή αλλιώς «Μπουκέτα». Πολύ παλιό σχέδιο, για μεγάλου μεγέθους χαλιά, κατάλληλο για εκκλησίες. –

12. Φιόγκος: Πολύ παλιό σχέδιο, κατάλληλο για χαλιά σαλονιού.

To άρθρο έχει δημοσιευθεί στους συνεργάτες μας Astros Kynouria News 

Πίσω στην Αρχική σελίδα η  Οι Τσάκωνες y

Τσακώνικη Παράδοση

Απο το Αρχείο τησ Τσακωνιάς

Τσακώνικη Γαστρονομία,

O Τσακώνικος χορός
Η τσακώνικη υφαντική
H Tσακώνικη ενδυμασία
Τσακώνικη Μουσική

Εργαλεία

Οικίσματα

Γιορτές -Εκδηλώσεις

Πίσω στην Αρχική σελίδα η  Οι Τσάκωνες y

Η παραλία Σαμπατική και ο Αργολικός , «σαν πάτε εκεί».

Από το Άστρος  το Λεωνίδιο  απέχει 50 χλμ  και στο δρόμο μετά το Αρκαδικό Χωριό υπάρχουν πολλές παραλίες  Αρκαδικό, Κρυονέρι, Παραλία Τυρού, Τιγάνι ,  Λυγεριά,  Λιβάδι, Σαμπατική, Θιόπαυτο, Πλάκα, Πούληθρα, Φωκιανός

Ο «ήλιος και η θάλασσα», και οι πολλές παραλίες του Αργολικού είναι μαγευτικές. Δεν είναι τυχαίο που οι ντόπιοι κάτοικοι από θαυμασμό για τις παραλίες του Αργολικού , επιγραμματικά άφηναν τον επισκέπτη να δει με τα μάτια του και να βγάλει τα δικά του συμπεράσματα , «σαν πάτε εκεί» θα δείτε και θα απολαύσετε την μαγεία της φύσης …..δεν χρειάζεται να σας πούμε εμείς για την ομορφιά του Αργολικού.

Αυτά έλεγαν οι πρόγονοι μας για την μαγευτική παραλία της Σαμπατικής που πήρε το όνομα της από τον θαυμασμό των κατοίκων … «σαν πάτε εκεί».

Δίπλα στην παραλία Σαμπατική βρίσκονται οι επίσης μαγευτικές παραλίες Θιόπαυτο και Λιβάδι.

Από την Σαμπατική περίπου σε απόσταση 8 χιλιομέτρων είναι το Λεωνίδιο και σε απόσταση 23 χιλιομέτρων κρεμασμένη στο βράχο και με τον δικό της τρόπο απροσπέλαστη , σύμβολο της Τσακωνιάς, η ιερά μονη της Έλωνας .

Απο το Greek Travel Pages

Σαμπατική

Μετά τον Τυρό στο δρόμο για το Λεωνίδιο βρίσκεται ο ειδυλλιακός όρμος της Σαμπατικής στη νότια πλευρά μικρής χερσονήσου. Με πεντακάθαρα νερά και πανέμορφο φυσικό περιβάλλον είναι ίσως η πιο ωραία παραλία της Αρκαδίας. Στη βόρεια πλευρά είναι ο οικισμός Λιβάδι με μεγάλη ωραία παραλία. Η Σαμπατική και το Λιβάδι είναι παλιοί ψαράδικοι οικισμοί και κατοικούνται κύρια από τους κατοίκους του κοντινού χωριού Πραματευτή.

Η παραλία της Σαμπατικής με το γραφικό λιμανάκι και τον όμορφο μικρό οικισμό της αποτελεί πόλο έλξης πολλών παραθεριστών το καλοκαίρι. Στην παραλία βρίσκεται το εκκλησάκι της Παναγίας, ενώ στο όρμο δένουν πολλές ψαρόβαρκες. Συνηθισμένη και γραφική εικόνα αποτελεί το άπλωμα των διχτύων από τους ψαράδες κατά μήκος της παραλίας.

Απέναντι βρίσκεται η μικρότερη παραλία του Θιόπαυτο. Από την άλλη πλευρά του λόφου, η παραλία του Λιβαδιού συνεχίζεται προς τα βόρεια μέχρι να σμίξει με την πλαγιά, όπου υπάρχει μικρή παραλία εκπληκτικής ομορφιάς με βράχους μέσα στη θάλασσα.

Πιο πάνω στις πλαγιές των βουνών διακρίνονται τα χωριά Μέλανα και Πραματευτή. Η φύση είναι μαγευτική. Το καλοκαίρι εδώ η κίνηση είναι ζωηρή. Στην περιοχή υπάρχουν ενοικιαζόμενα δωμάτια και ταβέρνες με καλό ψάρι. Σε μικρή απόσταση (5 χιλ.) είναι το Λεωνίδιο.

astrosgr.com – Γιάννης Κουρόγιωργας

Πίσω στην Αρχική σελίδα

hhpt/astrosgr.com “Αφιερώνεται στη Θυρεάτιδα Γή. Dedicated to Thyreatis Land.”

#astrosgrcom
 

Η παραλία Σαμπατική και ο Αργολικός , «σαν πάτε εκεί».

Από το Άστρος  το Λεωνίδιο  απέχει 50 χλμ  και στο δρόμο μετά το Αρκαδικό Χωριό υπάρχουν πολλές παραλίες  Αρκαδικό, Κρυονέρι, Παραλία Τυρού, Τιγάνι ,  Λυγεριά,  Λιβάδι, Σαμπατική, Θιόπαυτο, Πλάκα, Πούληθρα, Φωκιανός

Ο «ήλιος και η θάλασσα», και οι πολλές παραλίες του Αργολικού είναι μαγευτικές. Δεν είναι τυχαίο που οι ντόπιοι κάτοικοι από θαυμασμό για τις παραλίες του Αργολικού , επιγραμματικά άφηναν τον επισκέπτη να δει με τα μάτια του και να βγάλει τα δικά του συμπεράσματα , «σαν πάτε εκεί» θα δείτε και θα απολαύσετε την μαγεία της φύσης …..δεν χρειάζεται να σας πούμε εμείς για την ομορφιά του Αργολικού.

Αυτά έλεγαν οι πρόγονοι μας για την μαγευτική παραλία της Σαμπατικής που πήρε το όνομα της από τον θαυμασμό των κατοίκων … «σαν πάτε εκεί».

Δίπλα στην παραλία Σαμπατική βρίσκονται οι επίσης μαγευτικές παραλίες Θιόπαυτο και Λιβάδι.

Από την Σαμπατική περίπου σε απόσταση 8 χιλιομέτρων είναι το Λεωνίδιο και σε απόσταση 23 χιλιομέτρων κρεμασμένη στο βράχο και με τον δικό της τρόπο απροσπέλαστη , σύμβολο της Τσακωνιάς, η ιερά μονη της Έλωνας .

Απο το Greek Travel Pages

Σαμπατική

Μετά τον Τυρό στο δρόμο για το Λεωνίδιο βρίσκεται ο ειδυλλιακός όρμος της Σαμπατικής στη νότια πλευρά μικρής χερσονήσου. Με πεντακάθαρα νερά και πανέμορφο φυσικό περιβάλλον είναι ίσως η πιο ωραία παραλία της Αρκαδίας. Στη βόρεια πλευρά είναι ο οικισμός Λιβάδι με μεγάλη ωραία παραλία. Η Σαμπατική και το Λιβάδι είναι παλιοί ψαράδικοι οικισμοί και κατοικούνται κύρια από τους κατοίκους του κοντινού χωριού Πραματευτή.

Η παραλία της Σαμπατικής με το γραφικό λιμανάκι και τον όμορφο μικρό οικισμό της αποτελεί πόλο έλξης πολλών παραθεριστών το καλοκαίρι. Στην παραλία βρίσκεται το εκκλησάκι της Παναγίας, ενώ στο όρμο δένουν πολλές ψαρόβαρκες. Συνηθισμένη και γραφική εικόνα αποτελεί το άπλωμα των διχτύων από τους ψαράδες κατά μήκος της παραλίας.

Απέναντι βρίσκεται η μικρότερη παραλία του Θιόπαυτο. Από την άλλη πλευρά του λόφου, η παραλία του Λιβαδιού συνεχίζεται προς τα βόρεια μέχρι να σμίξει με την πλαγιά, όπου υπάρχει μικρή παραλία εκπληκτικής ομορφιάς με βράχους μέσα στη θάλασσα.

Πιο πάνω στις πλαγιές των βουνών διακρίνονται τα χωριά Μέλανα και Πραματευτή. Η φύση είναι μαγευτική. Το καλοκαίρι εδώ η κίνηση είναι ζωηρή. Στην περιοχή υπάρχουν ενοικιαζόμενα δωμάτια και ταβέρνες με καλό ψάρι. Σε μικρή απόσταση (5 χιλ.) είναι το Λεωνίδιο.

Πίσω στην σελίδα  Χωριά της Τσακωνιάς η  Οι Τσάκωνες 

Πίσω στην Αρχική σελίδα

astrosgr.com “Αφιερώνεται στη Θυρεάτιδα Γή.

astrosgr.com/en Dedicated to Thyreatis Land.”

#astrosgrcom

Η Ιερά Μονή Παναγίας Ελώνης ή Έλωνας –

Από το ‘’Αστρος σε απόσταση περίπου 67 χλμ. είναι η ιερά μονή της Έλωνας, που σαν σύμβολο της Τσακωνιάς είναι κρεμασμένη και απροσπέλαστη στον κόκκινο βράχο.

Στη διαδρομή Άστρους Λεωνιδίου υπάρχουν πολλές μαγευτικές παραλίες που «ο ήλιος και η θάλασσα του Αργολικού» βρίσκονται στο μεγαλείο τους. Από το Άστρος το Λεωνίδιο είναι σε απόσταση περίπου 50 χλμ.

Από το «Φορέας Διαχείρισης Όρους Πάρνωνα και Υγροτόπου Μουστού, 2015. Οδηγός για την προστατευόμενη περιοχή όρους Πάρνωνα και υγροτόπου Μουστού. Φύση, Πολιτισμός, Οικοτουρισμός. Άστρος Αρκαδίας

Πάρνωνας: το «Άγιον Όρος» της Νότιας Ελλάδας Δεκάδες τα μοναστήρια του Πάρνωνα, άλλοτε ριζωμένα σε απόκρημνα βράχια, ρίζες της πίστης και της ψυχής του χριστιανισμού και άλλοτε σε υψώματα, ανάταση προς το θείο και το όνειρο. Θεμελιωμένα εδώ και πολλούς αιώνες, αποτελούν ένα πολυσύνθετο κομμάτι της ιστορίας του τόπου, υψηλά δείγματα αρχιτεκτονικής, τόπους ψυχικής ευφορίας και αγαλλίασης, μονοπάτια λύτρωσης κι ελπίδας.

Το βουνό του Πάρνωνα ονομάστηκε «Δεύτερο Άγιο Όρος» ή «Άγιον Όρος της Νότιας Ελλάδας», γιατί σε αυτό μετοίκισαν επί Κωνσταντίνου Πωγωνάτου (668-685 μ.Χ.) εκχριστιανισθέντες κάτοικοι από τον Άθω, αλλά και γιατί κανένα άλλο ελληνικό βουνό δεν παρουσιάζει τόσο μεγάλη συγκέντρωση μοναστηριών. Η χριστιανική παρουσία στον Πάρνωνα μέχρι και στις παραθαλάσσιες παρυφές του είναι αδιάλειπτη από τα παλαιοχριστιανικά χρόνια (4ος-7ος αι. μ.Χ.). Τούτο βεβαιώνουν χριστιανικά αρχαιολογικά ευρήματα που εντοπίζονται στην ευρύτερη περιοχή της Θυρέας. Από την κάθοδο των Σλάβων και ύστερα στην περιοχή έπονται οι λεγόμενοι «σκοτεινοί χρόνοι». Παρά τις καταστροφές που προκάλεσε η αβαροσλαβική επιδρομή, ο ελληνικός πληθυσμός δεν αφανίστηκε, ενώ σύμφωνα με ευρήματα παρατηρείται πάλι άνθιση τον 11ο αι. Τούτο μαρτυρούν και τα αρχιτεκτονικά γλυπτά μέλη που εκτίθενται στην αίθουσα της Βιβλιοθήκης των Βουρβούρων. Στον Πάρνωνα σώζονται κατάλοιπα της Παλαιολόγειας Περιόδου (υστεροβυζαντινά χρόνια) καθώς και ευρήματα που αποκαλύπτουν οικοδομική έξαρση στα πρώιμα οθωμανικά χρόνια (1600 μ.Χ.). Ορισμένα από τα μοναστήρια στην ευρύτερη περιοχή του Πάρνωνα, τόσο στην Αρκαδία όσο και στην Λακωνία παρουσιάζονται στις επόμενες σελίδες.

Ιερά Μονή Παναγίας Ελώνης ή Έλωνας: 

Σκαρφαλωμένο σε υψόμετρο 650 μ. στη χαράδρα του Δαφνώνα, πάνω στον επιβλητικό κοκκινόβραχο, αποτελεί ένα από τα πιο όμορφα και γνωστά μοναστήρια στην Αρκαδία. Απέχει 17 χλμ. από το Λεωνίδιο και βρίσκεται στο δρόμο Λεωνιδίου – Κοσμά. Για την επωνυμία της μονής έχουν διατυπωθεί πολλές ερμηνείες. Σε κάποιες από αυτές η «Έλωνα» αποδίδεται στον τόπο όπου βρέθηκε η εικόνα της Παναγίας ή κτίστηκε το μοναστήρι. Σε επίσημη μνεία της μονής από το Πατριαρχείο, κατά την απονομή του σταυροπηγιακού της προνομίου, ορίζεται «εις τοποθεσίαν Έλωνης καλουμένην» . Σύμφωνα με μια άλλη θεωρία η μονή οφείλει την επωνυμία της σε κάποια παλαιά εικόνα, η οποία –σύμφωνα με την παράδοση– μεταφέρθηκε στην Τσακωνιά από το Έλος της Λακωνίας. Η μονή, σύμφωνα με γραπτές μαρτυρίες, ιδρύθηκε στις αρχές του16ου αι.

Υπέστη άγρια επιδρομή κατά την επανεγκατάσταση των Τούρκων και τη γενική δοκιμασία του τόπου από τις ενετοτουρκικές πολεμικές επιχειρήσεις το 1715 μ.Χ. Ανανεώνεται όμως το σταυροπηγιακό προνόμιό της και έκτοτε γνωρίζει ακμή. Κατά την περίοδο της Επανάστασης η μονή αποτελεί ασφαλές καταφύγιο αμάχων ενώ παράλληλα προσφέρει μεγάλο μέρος της περιουσίας της στον αγώνα. Μόλις στις αρχές του 20ου αι. το μοναστήρι αναζωογονείται με την παρουσία πολλών μοναχών και έκτοτε ακμάζει. Πλατιά σκαλοπάτια οδηγούν στην τοξωτή είσοδο της μονής, ενώ ανοικτός διάδρομος οδηγεί στη δεύτερη πύλη. Και οι δύο πύλες καλύπτονται με καταχύστρες. Από το σημείο αυτό ο διάδρομος έχει στα δεξιά τον πανύψηλο κόκκινο βράχο και στα αριστερά την απότομη χαράδρα. Οδηγεί στον κεντρικό χώρο της μονής, με τα εσωτερικά οικοδομήματα να διαμορφώνονται σε διαφορετικά επίπεδα (τριώροφα κτίρια). Οι στοές και οι κλίμακες προσδίδουν έναν ρυθμό κίνησης και εσωτερικής ζωής στο κτιριακό συγκρότημα. Τα χαγιάτια-βεράντες και τα μπαλκόνια προσφέρουν μια εξαιρετική θέα προς τον Δαφνώνα. Το καθολικό, κτίσμα του 1809 μ.Χ. είναι καμαροσκέπαστη βασιλική προσαρμοσμένη στο κοίλωμα του βράχου. Διαθέτει εντοιχισμένη πλάκα με κτητορική επιγραφή σύμφωνα με την οποία ο ναός του 1809 καταλαμβάνει τη θέση παλαιότερου. Ο επισκέπτης αξίζει να σταθεί στο περίτεχνο ξυλόγλυπτο τέμπλο από καρυδιά. Στο κέντρο της βόρειας πλευράς του ναού βρίσκεται και το διώροφο μαρμάρινο κωδωνοστάσιο του 1831 μ.Χ. Στο προσκυνητάρι δεσπόζει η φορητή εικόνα της Παναγιάς, κατασκευασμένη με κερί και μαστίχα σε ξύλο, που σύμφωνα με την παράδοση είναι έργο του Ευαγγελιστή Λουκά. Η ιστορία της συνδέεται άρρηκτα με την ίδρυση της μονής. Αφιερωμένη στην Κοίμηση της Θεοτόκου γιορτάζει στις 15 Αυγούστου, στις 23 Αυγούστου, στις 21 Νοεμβρίου (Εισόδια της Θεοτόκου με λιτανεία της εικόνας στο Λεωνίδιο), αλλά και την 1η Κυριακή Οκτωβρίου εκάστου έτους (επαναφορά της εικόνας που εκλάπη).

astrosgr.com – Γιάννης Κουρόγιωργας

Πίσω στην Αρχική σελίδα η  Οι Τσάκωνες y

astrosgr.com “Αφιερώνεται στη Θυρεάτιδα Γή.

astrosgr.com/en Dedicated to Thyreatis Land.”

#astrosgrcom

ΤΣ–Αργολικός & Τσακώνικες παραλίες

Η παραλία Σαμπατική και ο Αργολικός , «σαν πάτε εκεί».

Πίσω στη κεντρική σελίδα Οι Τσάκωνες y

Πίσω στην Αρχική σελίδα

astrosgr.com “Αφιερώνεται στη Θυρεάτιδα Γή.

astrosgr.com/en Dedicated to Thyreatis Land.”

#astrosgrcom

ΤΣ-Πως θα πάτε και Χάρτες

Η Τσακωνιά – Γεωγραφικά στοιχεία

Πώς θα πάτε:Λεωνίδιο

Από το αεροδρόμιο Αθηνών ακολουθείτε τη διαδρομή για Αθήνα, Κόρινθο, Τρίπολη, έξοδο προς Άργος (Στη έξοδο Στέρνα μετά την Νέμεα), Άργος, Τρίπολη (από το παλιό δρόμο), έξοδο προς Άστρος (Αριστερά μετά τους Μύλους), Άστρος, Άγιος Ανδρέας , Λεωνίδιο.

Το Λεωνίδιο απέχει περίπου από Αθήνα 220 χλμ , από το αεροδρόμιο Αθηνών 250 χλμ ,από το Άστρος 50 χλμ.
Η περιοχή της Τσακωνιάς, βρίσκεται στην Πελοπόννησο.

Το Λεωνίδιο, κωμόπολη με 3.826 κατοίκους (απογραφή 2011), είναι το κέντρο της Τσακωνιάς σήμερα.

Άλλοι οικισμοί της Τσακωνιάς, είναι ο Πραστός, η Σίταινα, η Καστάνιτσα (οι ιστορικότεροι οικισμοί της Τσακωνιάς), ο Τυρός, τα Σαπουνακέικα, η Σαμπατική, το Λιβάδι, η Βασκίνα, η Πραματευτή, ο Άγιος Ανδρέας, ο Άγιος Παντελεήμεων κ.α.

Σήμερα Τσακωνιά ονομάζεται το νοτιοανατολικό τμήμα της Κυνουρίας, του νομού Αρκαδίας.
Εκτείνεται από τις ανατολικές υπώρειες του Πάρνωνα μέχρι τον Αργολικό Κόλπο σε μήκος 30-40 χιλιομέτρων και πλάτος 20-25 χιλιομέτρων. Πρόκειται για περιοχή, στο μεγαλύτερο μέρος της, ορεινή, απρόσιτη και δασοσκέπαστη. Ένα μικρό κομμάτι της Τσακωνιάς αποτελείται από τις μικρές πεδιάδες του Αγίου Ανδρέα, του Τυρού και την εύφορη πεδιάδα του Λεωνιδίου.

Τα σημερινά της όμως όρια, δεν ταυτίζονται με τα παλαιότερα.

Πολλοί ερευνητές, δέχονται ότι η έκταση της Τσακωνιάς παλαιότερα ήταν πολύ μεγαλύτερη και ότι εκτεινόταν από το Ναύπλιο ως τα Βάτικα και τη Μονεμβασία, ως δηλαδή το ακρωτήριο του Μαλέα.Σε επιστολή του Gerlach προς τον Crusius (Μάρτιος 1578), γίνεται λόγος για 14 χωριά «inter Naupliam et Monembasiam”, οι κάτοικοι των οποίων μιλούσαν μια ξεχωριστή διάλεκτο. Δύο αιώνες αργότερα, ο Villoison, αφού κι αυτός ορίζει τη θέση της Τσακωνιάς μεταξύ Ναυπλίου και Μονεμβασιάς, γράφει ότι κατοικείται από τους Tzacones, τους οποίους συσχετίζει με τους αρχαίους Λάκωνες.

Η Τσακωνιά στα νότια αρχίζει από την Πλάκα Λεωνιδίου . Τα Πουληθρα δεν είναι Τσακωνιά.
Στα βόρεια αρχίζει από τον Άγιο Ανδρέα . Το Κορακοβούνι δεν είναι Τσακωνιά

Το κείμενο από ανώνυμους φίλους της Τσακωνιάς

Χάρτης από το αεροδρόμιο Αθηνών στο Λεωνίδιο 250 χλμ

https://www.google.ca/maps/dir/Diethnis+Aerolimenas+Athinon+Eleftherios%E2%80%A6/37.721717,22.6103411/Astros+%CE%86%CF%83%CF%84%CF%81%CE%BF%CF%82/Agios+Andreas,+Arkadia+%CE%91%CE%B3.+%CE%91%CE%BD%CE%B4%CF%81%CE%AD%CE%B1%CF%82/Leonidio+%CE%9B%CE%B5%CF%89%CE%BD%CE%AF%CE%B4%CE%B9%CE%BF/@37.6373928,23.7760945,9.5z/data=!4m27!4m26!1m5!1m1!1s0x14a1901ad9e75c61:0x38b215df0aeeb3aa!2m2!1d23.9484156!2d37.9356467!1m0!1m5!1m1!1s0x149fde31ab41e437:0x500bd2ce2bb2f40!2m2!1d22.7234331!2d37.402745!1m5!1m1!1s0x149fdcff6697eb17:0x7d943f15f53b92f2!2m2!1d22.7647877!2d37.3449254!1m5!1m1!1s0x149fd1f8e03fdb29:0x400bd2ce2b98c00!2m2!1d22.8592838!2d37.1672767!3e0

Sitena to Moni Elonis

GOOGLE.CASitena to Moni ElonisFind local businesses, view maps and get driving directions in Google Maps.

Χάρτης με τα χωριά της Τσακωνιάς

https://www.google.ca/maps/dir/Sitena+%CE%A3%CE%AF%CF%84%CE%B1%CE%B9%CE%BD%CE%B1/Kastanitsa+%CE%9A%CE%B1%CF%83%CF%84%CE%AC%CE%BD%CE%B9%CF%84%CF%83%CE%B1/Prastos+%CE%A0%CF%81%CE%B1%CF%83%CF%84%CE%BF%CF%82/Agios+Andreas,+Arkadia+%CE%91%CE%B3.+%CE%91%CE%BD%CE%B4%CF%81%CE%AD%CE%B1%CF%82/Tyros+%CE%A4%CF%85%CF%81%CF%8C%CF%82/Pera+Melana+%CE%A0%CE%AD%CF%81%CE%B1+%CE%9C%CE%B5%CE%BB%CE%B1%CE%BD%CE%AC/Sampatiki+%CE%A3%CE%B1%CE%BC%CF%80%CE%B1%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%AE/Pragmateftis+%CE%A0%CF%81%CE%B1%CE%B3%CE%BC%CE%B1%CF%84%CE%B5%CF%85%CF%84%CE%B7%CF%82/Leonidio+%CE%9B%CE%B5%CF%89%CE%BD%CE%AF%CE%B4%CE%B9%CE%BF/Moni+Elonis+%CE%9Co%CE%BD%CE%AE+%CE%95%CE%BB%CF%8E%CE%BD%CE%B7%CF%82/@37.2457057,22.9418941,11z/data=!4m62!4m61!1m5!1m1!1s0x149fd85b8b50ff33:0x596c3f9e3094cc62!2m2!1d22.6508537!2d37.2910879!1m5!1m1!1s0x149fd8395705dfef:0x591361431829638c!2m2!1d22.6501775!2d37.2634824!1m5!1m1!1s0x149fd9b89f3bee8d:0x6f15eead390660f8!2m2!1d22.6840076!2d37.2631649!1m5!1m1!1s0x149fdcff6697eb17:0x7d943f15f53b92f2!2m2!1d22.7647877!2d37.3449254!1m5!1m1!1s0x149fc5001c3aa63f:0x39a0e2d811078ec9!2m2!1d22.8563994!2d37.2455989!1m5!1m1!1s0x149fc517330607b5:0x2b9627223dc228dc!2m2!1d22.8821035!2d37.2101482!1m5!1m1!1s0x149fc8acfa07a2ff:0x6f54e2120ba9cdea!2m2!1d22.9087328!2d37.1896789!1m5!1m1!1s0x149fcf4fc5722971:0x3efc740609e6a9d2!2m2!1d22.8956118!2d37.1885409!1m5!1m1!1s0x149fd1f8e03fdb29:0x400bd2ce2b98c00!2m2!1d22.8592838!2d37.1672767!1m5!1m1!1s0x149fd1872d0629bf:0x6fdb0db40eb789f9!2m2!1d22.769031!2d37.1458386!3e0

Tο Λεωνίδιο Κυνουρίας , «η πρωτεύουσα της θάλασσας»

Ο Δημήτρη Ψαθάς είχε πει “Απόκριες στην Πάτρα και Πάσχα μόνο στο Λεωνίδιο”

Το Λεωνίδιο απέχει περίπου από το Άστρος 50 χλμ, από την Αθήνα 220 χλμ και από το αεροδρόμιο Αθηνών 250 χλμ. Στη διαδρομή Άστρους Λεωνιδίου υπάρχουν πολλές μαγευτικές παραλίες που «ο ήλιος και η θάλασσα του Αργολικού» βρίσκονται στο μεγαλείο τους. Το Λεωνίδιο είναι σήμερα η πρωτεύουσα και το κέντρο της Τσακωνιάς. Σε κοντινή απόσταση από το Λεωνίδιο περίπου 17 χλμ. είναι η ιερά μονή της Έλωνας, που σαν σύμβολο της Τσακωνιάς είναι κρεμασμένη και απροσπέλαστη στον κόκκινο βράχο.

Από το «Φορέας Διαχείρισης Όρους Πάρνωνα και Υγροτόπου Μουστού, 2015. Οδηγός για την προστατευόμενη περιοχή όρους Πάρνωνα και υγροτόπου Μουστού. Φύση, Πολιτισμός, Οικοτουρισμός. Άστρος Αρκαδίας».

Που ομιλείται η τσακώνικη διάλεκτος: Λεωνίδιο, Πραγματευτή, Μέλανα, Τυρό, Σαπουνακέικα, Άγιο Ανδρέα, Πραστό, Σίταινα, Καστάνιτσα. Συνοικισμούς: Σαμπατική, Λιβάδι, Βασκίνα, Παλιόχωρα, Άγιος Παντελεήμονας (Φούσκα), Δερνικέικα

· Η τσακώνικη διάλεκτος

· Η τσακώνικη διάλεκτος, ο τσακώνικος χορός, η ενδυμασία, τα ήθη και έθιμα των Τσακώνων, αποτελούν άλλη μια δυναμική της περιοχής του Πάρνωνα. Σύμφωνα με το «Χρονικόν της Μονεμβασιάς»: «Οι δε των θρεμμάτων νομείς και αγροικικοί κατωκίσθησαν εν τοις παρακειμένοις εκείσε τραχανοίς τόποις, οι και επ’ εσχάτων τζακονίαι επωνομάσθησαν». Οι Τσάκωνες, ως γνήσιοι απόγονοι των Δωριέων, διατήρησαν ανόθευτη τη ρίζα τους και η τσακώνικη γλώσσα αποτελεί και σήμερα τη ζωντανή έκφραση της Δωρικής διαλέκτου. Στην κοιτίδα της Τσακωνιάς, το σήμερα επιμένει να βαδίζει και να δημιουργεί στα χνάρια του χθες σε μια αέναη κι αδιάλειπτη πνοή της Ελλάδας.

O ιδιαίτερος γλωσσικός θησαυρός του τόπου μας .Η τσακώνικη διάλεκτος έχει συμπεριληφθεί στον κατάλογο των υπό εξαφάνιση γλωσσών της UNESCO και αναγνωρίζεται ως πολιτισμικό κατόρθωμα και ανεπανάληπτος θησαυρός πολιτισμού. Η γλώσσα διατηρήθηκε γνήσια και ανόθευτη στα στόματα των απλών ανθρώπων, των ξωμάχων, των ποιμένων και των γεωργών. Στις ευχές, στους χαιρετισμούς, στις κατάρες, στις καθημερινές εκφράσεις, στα πειράγματα και τα αστεία, εκεί βρίσκεται αιώνες τώρα ο γλωσσικός θησαυρός των Τσακώνων. Σε αυτό το ξεχωριστό κομμάτι της Ελληνικής γης που λέγεται Τσακωνιά (κοιτίδα της Τσακωνιάς υπήρξε ο Πραστός, η Καστάνιτσα και η Σίταινα), σε αυτούς τους τραχινούς τόπους, οι κάτοικοι της περιοχής, διαθέτοντας ελάχιστα μέσα, όχι μόνο επιβίωσαν, αλλά άφησαν πίσω τους μια πολύτιμη κληρονομιά, την τσακώνικη παράδοση, την πανέμορφη γλώσσα, τον μοναδικό υποβλητικό τσακώνικο χορό, τα τσακώνικα τραγούδια, την υφαντική τέχνη, τις συνήθειες τους, ό,τι ονομάζουμε σήμερα ήθη και έθιμα. Όλα αυτά συνθέτουν την ταυτότητα του τόπου με μια ζωντανή γλώσσα που είναι στο χέρι των Tσακώνων, αλλά και όλου του ελληνισμού, να την αγκαλιάσει και να την προστατέψει από τη λησμονιά

Το Λεωνίδιο, η πρωτεύουσα της θάλασσας, με μακραίωνη ναυτική ιστορία, βρίσκεται στην αρχή της κοιλάδας του ποταμού ∆αφνώνα (γνωστού από την αρχαιότητα ως Σελινούντας). Είναι χτισμένο στη βάση επιβλητικών ερυθρών βράχων που αποτελούν ένα φυσικό παρατηρητήριο με απεριόριστη θέα προς τον θαλάσσιο ορίζοντα. Σύμφωνα με την απογραφή του 2011 έχει 3.826 κατοίκους, που είναι κυρίως Τσάκωνες, με έντονα ανεπτυγμένο το θρησκευτικό συναίσθημα. Η κοίτη του ποταμού περνά από το µέσο της πόλης σαν µαίανδρος και συνεχίζει να διαρρέει τον εύφορο κάμπο του καταλήγοντας στη θάλασσα του Μυρτώου πελάγους. Απέχει 93 χλμ. από την Τρίπολη και 200 χλμ. από την Αθήνα.

Το Λεωνίδιο πήρε το όνομά του από το εκκλησάκι του Aγίου Λεωνίδα, που αναφέρεται σε χρυσόβουλο του Aνδρονίκου B΄ Παλαιολόγου, το 1293 και στα τσακώνικα λέγεται «Αγιελίδη». Έχει χαρακτηριστεί παραδοσιακός οικισµός και ιστορικός τόπος με τα δίπατα και τρίπατα αρχοντόσπιτα µε τις πλακόστρωτες και βοτσαλωτές αυλές, τα όµορφα κεραµοσκέπαστα χαγιάτια, τους υψηλούς πέτρινους ασβεστωµένους µαντρότοιχους και τα σκαλιστά και ζωγραφισµένα ταβάνια, τις καμινάδες, που έχουν κατασκευαστεί με περίτεχνο τρόπο, και δίνουν στον επισκέπτη µια πρώτη γεύση της τοπικής αρχιτεκτονικής.

Στο Λεωνίδιο σώζονται τρία από τα µεγαλοπρεπέστερα προεπαναστατικά µνηµεία της Πελοποννήσου. O πύργος του Tσικαλιώτη (1808), που κατά καιρούς φιλοξενεί καλλιτεχνικές εκθέσεις και εκδηλώσεις, είναι από τα παλαιότερα διατηρητέα οικοδομήματα της Πελοποννήσου και είναι επισκέψιμος για το κοινό (Βλ. φωτ. σελ. 367). Στο εσωτερικό του έχει ωραία ξύλινη επένδυση και ένα τεράστιο τζάκι. Δεύτερο το αρχοντικό του Πολυτίµου (1816) και αυτό διατηρητέο και τρίτο σηµαντικό κτίριο είναι το αρχοντικό Kατσικογιάννη (1807), που βρίσκεται στη βόρεια άκρη του οικισµού. Ενδιαφέρον παρουσιάζει και ο πύργος Xατζηρούδη. Πραγματικό στολίδι αποτελεί το εξατάξιο σήμερα δημοτικό σχολείο τύπου Καλλία, που λειτουργεί από το 1910 περίπου, ενώ το νέο στολίδι του Λεωνιδίου και της περιοχής αποτελεί η «Φάμπρικα», το κτήριο του Κέντρου Προβολής της Αγροτικής Ιστορίας και των Δρόμων της Θάλασσας στην Ανατολική Πελοπόννησο, με πολύχρονη και πολύπτυχη ιστορία.

Αξιόλογες και ιστορικής σημασίας είναι αρκετές εκκλησίες της πόλης, όπως η Μητρόπολη (ο Ευαγγελισμός της Θεοτόκου) με σημαντικές εικόνες του 17ου αιώνα, η Αγία Αικατερίνη, η Αγία Κυριακή, οι Τρεις Ιεράρχες, οι Άγιοι Ταξιάρχες και η Παναγία Χατζαλιού. Πάνω σε κατάφυτο λόφο νότια της πόλης είναι το εκκλησάκι του Προφήτη Ηλία, το οποίο γιορτάζει με πανηγύρι το καλοκαίρι. Σε ύψωμα που δεσπόζει της πόλης, δεξιά από την ανατολική είσοδο, σώζονται τρεις χαρακτηριστικοί παραδοσιακοί, ανεμόμυλοι.

Στα 4 χλµ. από το Λεωνίδιο βρίσκεται το επίνειο της πόλης, η Πλάκα, με το γραφικότατο λιμανάκι της. Υπάρχει όμορφη οργανωµένη βοτσαλωτή παραλία κοντά στο λιμάνι, καθώς και πολυτελή καταλύματα, ενοικιαζόμενα δωμάτια, οργανωμένο κάμπινγκ, εστιατόρια και ταβέρνες με θαλασσινούς μεζέδες. Από το ακρωτήρι Πελιάς, που βρίσκεται λίγο βορειότερα του παραθαλάσσιου οικισμού Λάκκος, μέχρι το λιμανάκι της Πλάκας, εκτείνεται μια απλωτή παραλία (μήκους 2 χλμ.) με χοντρή άμμο και βότσαλα. Νότια από την Πλάκα ξεκινά μια βραχώδης αλλά ήπια ακτή, που προσφέρεται για υποβρύχιο ψάρεμα.

Το αρχαίο όνομα του Λεωνιδίου είναι Βρασιές ή Πρασιές, η θέση των οποίων ήταν πάνω από το λιμάνι της Πλάκας, στον λόφο με το ξωκλήσι του Αγίου Αθανασίου. Η Πλάκα αποτελεί σήμερα το επίνειο του Λεωνιδίου. Εδώ, σύμφωνα με τη μυθολογία, ξέβρασε η θάλασσα μέσα σε Λάρνακα τον απροστάτευτο μικρό Διόνυσο, που παρέλαβε η Ινώ και τον έκρυψε στο Σπήλαιο της Σίντζας (Βλ. σελ. 128) και έκτοτε ονομάζεται σπήλαιο του Διονύσου.

Το Λεωνίδιο, ο «σίγουρος τόπος» κατά τον Θεόδωρο Κολοκοτρώνη και ο «Διονύσου κήπος» κατά τον Παυσανία, είναι η πατρίδα των ζωγράφων Νέστορα Βαρβέρη και Βρασίδα Τσούχλου, του ποιητή Κώστα Ουράνη, του Γιώργου Σαραντάρη, της Ελισάβετ Ψαρά κ.ά. Είναι η πατρίδα πολλών αγωνιστών, καραβοκυραίων και οικονομικών χορηγών και στρατιωτικών αρχηγών του Αγώνα για την ελευθερία του 1821. Όταν ο αιγυπτιακός στρατός του Ιμπραήμ το 1826 κατέστρεψε την ιστορική πρωτεύουσα Τσακωνιάς, τον Πραστό, οι κάτοικοί του κατέφυγαν στο Λεωνίδιο, οπότε άρχισε να αναπτύσσεται. Η καποτε απομονωμένη Τσακωνιά συσφίγγοντας τους δεσμούς της με τα μεγάλα αστικά κέντρα της Ευρώπης και της Ανατολής, οσμίζεται τον άνεμο ελευθερίας που πνέει από τη Δύση και λόγω της οικονομικής της θέσης που είναι ισχυρή, πρωτοστατεί στην Ελληνική Επανάσταση που συνταράσσει την Οθωμανική Αυτοκρατορία. Αξίζει να σημειωθεί ότι ο εφοπλισμός του Λεωνιδίου και όλης της Τσακωνιάς έπαιξε πολύ σημαντικό ρόλο όχι μόνο για την ανάπτυξη της περιοχής, αλλά συντέλεσε καθοριστικά στην Επανάσταση του 1821.

Ο κάµπος του Λεωνιδίου παράγει πληθώρα αγροτικών προϊόντων, εσπεριδοειδή, ελιές, ντομάτες, μαρούλια και άλλα κηπευτικά. Χαρακτηριστικό όµως προϊόν της περιοχής είναι η µελιτζάνα (η τσακώνικη, όπως είναι γνωστή), που είναι πιο γλυκιά από άλλες ποικιλίες, κυρίως λόγω µικροκλίµατος και εδάφους και φηµίζεται ως η πιο εύγευστη στην Ελλάδα. Στο επίνειο του Λεωνιδίου, την Πλάκα, στα τέλη Αυγούστου έχει καθιε ρωθεί η «Γιορτή της τσακώνικης μελιτζάνας» (Βλ. σελ. 279) ενώ στο Λεωνίδιο διοργάνωνεται επίσης και το φημισμένο πλέον Φεστιβάλ Μελιτζάζζ (Βλ. σελ. 270).

Εντυπωσιακό είναι το Πάσχα στο Λεωνίδιο (Βλ. σελ. 271), τόσο που ο ∆ηµήτρης Ψαθάς έγραψε κάποτε: «Καρναβάλι στην Πάτρα και Πάσχα µόνο στο Λεωνίδιο». Σε απόσταση 5 χλμ. από το Λεωνίδιο, δυτικά επάνω σε βράχο, βρίσκεται η μονή του Αγίου Νικολάου Σίντζας (Βλ. σελ. 192).

Σε όλες τις μεγάλες μάχες και τις πολιορκίες οι επαναστατημένοι Τσάκωνες δίνουν το βροντερό παρόν. Θρυλείται πως πολέμαγαν και βροντοφώναζαν: «Ντζιντάει το καριοφίλι τάνου τα διάσελα, α Έωνα να φυλάει τα τσακονόπου’α». Δηλαδή «Βροντά το καριοφίλι πάνω στα διάσελα, η Έλωνα να φυλάει τα τσακωνόπουλα».

Ιστορία Λόγω της οχυρής του θέσης και του διαθέσιμου νερού, ο τόπος της Νότιας Κυνουρίας άκμασε κατά τους μυκηναϊκούς χρόνους. Στο Παλαιοχώρι, στο Λεωνίδιο και στη Βασκίνα έχουν ανασκαφεί χαρακτηριστικοί θολωτοί τάφοι, ενώ εδώ συμμείχθηκαν τα ελληνικά φύλλα των Δωριαίων, των Αχαιών και των Ιώνων. Από τα τέλη του 11ου αιώνα αιώνα π.Χ. και έως την έλευση των Ρωμαίων η γη της Κυνουρίας διεκδικούταν ακατάπαυστα από το Άργος και τη Σπάρτη. Οι Κυνουριάτες διαπλέουν τη Μεσόγειο, φτάνουν και επικούν στον Τάραντα και στις ακτές της θάλασσας του Μαρμαρά. Έτσι εξηγείται και η προτίμηση των βυζαντινών αυτοκρατόρων στους Τσάκωνες πολεμιστές, μιας και γνώριζαν την αφοσίωσή τους και το ήθος τους. Κατά την περίοδο της ρωμαϊκής κυριαρχίας αναπτύσσεται ειρηνικά η περιοχή. Οι Τσάκωνες συναντώνται ήδη με αυτό το όνομα από τα χρόνια του Βυζαντινού Αυτοκράτορα Κωνσταντίνου του Ζ’, αποτελώντας κατά τα χρόνια αυτά ένα ξεχωριστό στρατιωτικό σώμα.

Δείτε τον σύνδεσμο https://www.leonidion.gr/

Πίσω στην σελίδα  Χωριά της Τσακωνιάς η  Οι Τσάκωνες 

Πίσω στην Αρχική σελίδα

hhpt/astrosgr.com “Αφιερώνεται στη Θυρεάτιδα Γή. Dedicated to Thyreatis Land.

astrosgr.com – Γιάννης Κουρόγιωργας

Πραγματευτή Αρκαδίας

John KourogiorgasΤσάκωνες  1 Μαΐου, 2021

Από το «Φορέας Διαχείρισης Όρους Πάρνωνα και Υγροτόπου Μουστού, 2015. Οδηγός για την προστατευόμενη περιοχή όρους Πάρνωνα και υγροτόπου Μουστού. Φύση, Πολιτισμός, Οικοτουρισμός. Άστρος Αρκαδίας».

Πραγματευτή

 Παραδοσιακός τσακώνικος οικισμός σε υψόμετρο 200 μ. Η Πραγματευτή παλιότερα ονομαζόταν «Πρωτεύουσα», γιατί ήταν ο μεγαλύτερος από τους γύρω οικισμούς. Κατοικήθηκε πριν 350 περίπου χρόνια και βρίσκεται 9 χλμ. βορειοανατολικά του Λεωνιδίου. Οι µόνιµοι κάτοικοι του χωριού ασχολούνται με τη γεωργία, την κτηνοτροφία και την αλιεία. Επειδή την παραγωγή τους την εμπορεύονταν οι ίδιοι, τους ονόμαζαν «Πραγματευτήδες» και το χωριό τους Πραγματευτή. Η Πραγματευτή περιλαμβάνει δύο οικισμούς:

α) τη Σαμπατική, ένα γραφικό ψαράδικο οικισμό με μικρό λιμανάκι και μία πολύ όμορφη παραλία με άμμο και ψιλό βότσαλο. Η ονομασία Σαμπατική προήλθε από τη φράση «σαν πάτε κεί» ή από το ακρωτήριό της που ονομάζεται Σαβατικό.

β) το Λειβάδι, ένα παραθαλάσσιο ψαράδικο οικισμό που βρίσκεται αμέσως μετά τη Σαμπατική με κατεύθυνση προς τον Τυρό. Δυτικά του χωριού υπάρχει ένα μικρό λεκανοπέδιο, οι Λίμνες, όπου σώζονται ερείπια παλαιότερου οικισμού.

Στο κέντρο της Πραγματευτής υπάρχει ο ναός της Αγίας Τριάδος, στο κοιμητήριο ο ναός του Αγίου Ιωάννη του 18ου αιώνα, στις Λίμνες ο Άγιος Γεώργιος, στο Λειβάδι η Αγία Παρασκευή και στη Σαμπατική η Παναγία, ανατολικά της οποίας σώζονται ερείπια παλαιών κτισμάτων (κελιά και βοηθητικοί χώροι). Χαρακτηριστικό του χωριού είναι τα πανέμορφα πετρόχτιστα σπίτια, τα καθαρά δρομάκια νησιώτικου χαρακτήρα και η απεριόριστη θέα προς το Μυρτώο, τον Αργολικό κόλπο και τους εύφορους αγρούς της περιοχής με ελιές και εσπεριδοειδή

Πίσω στην σελίδα  Χωριά της Τσακωνιάς η  Οι Τσάκωνες 

Πίσω στην Αρχική σελίδα

hhpt/astrosgr.com “Αφιερώνεται στη Θυρεάτιδα Γή. Dedicated to Thyreatis Land.”

Πέρα Μέλανα Αρκαδίας

Από το «Φορέας Διαχείρισης Όρους Πάρνωνα και Υγροτόπου Μουστού, 2015. Οδηγός για την προστατευόμενη περιοχή όρους Πάρνωνα και υγροτόπου Μουστού. Φύση, Πολιτισμός, Οικοτουρισμός. Άστρος Αρκαδίας».

Πέρα Μέλανα 

Τα Πέρα Μέλανα, χτισµένα στην πλαγιά του Πάρνωνα σε υψόµετρο 200 µ., απέχουν 7 χλμ. από τον Τυρό και 13 χλμ. από το Λεωνίδιο. Είναι ένα χωριό που έχει χαρακτηριστεί παραδοσιακός οικισμός και οι περισσότεροι κάτοικοί του, μιλούν την τσακώνικη διάλεκτο. Αποτελείται από δύο συνοικίες, το Λιβάδι και τα Δερνικέϊκα. Ανάµεσα στις δύο γειτονιές είναι η εκκλησία της Παναγιάς που τιμάται τον ∆εκαπενταύγουστο.

Στα Πέρα Μέλανα το επισκέψιμο για το κοινό Λαογραφικό Μουσείο είναι στεγασμένο σε ένα πανέμορφο πετρόχτιστο παραδοσιακό κτίριο, όπου λειτουργούσε το παλιό Σχολείο του οικισμού. Το μουσείο περιλαμβάνει τοπικές τσακώνικες φορεσιές, τοπικά υφαντά, τα ονομαστά τσακώνικα ταγάρια που φτιάχνονταν με ιδιαίτερη επιδεξιότητα από τις υφάντριες στο χωριό, χαρακτηριστικές τοπικές ενδυμασίες, φωτογραφικό υλικό, παραδοσιακά αντικείμενα καθημερινής χρήσης και εργαλεία, κ.ά. Στο ιερό του Απόλλωνα Τυρίτα στην κορυφή του Προφήτη Ηλία Μελάνων αποκαλύφθηκαν τετράγωνος βωμός και αναλημματικός τοίχος του 4ου αι. π.Χ. Η λατρεία στο ιερό του Τυρίτα άρχισε τον 8ο αι. π.Χ. και ήταν πιο έντονη τον 7ο, 6ο και 5ο αι. π.Χ. με μια αναλαμπή τον 4ο αιώνα. Ο Τυρίτας ήταν πιθανότατα μια παλαιά τοπική θεότητα που βοηθούσε στην παραγωγή γάλακτος και τυριού, αλλά στο πέρασμα του χρόνου ταυτίστηκε με τον Απόλλωνα, κρατώντας το παλιό όνομα ως επίθετο. Το ιερό του γνώρισε την πιο μεγάλη ακμή απ´ όλα τα ιερά της περιοχής στην αρχαϊκή περίοδο, ίσως εξαιτίας της κεντρικής θέσης του στην Κυνουρία

Πίσω στην σελίδα  Χωριά της Τσακωνιάς η  Οι Τσάκωνες 

Πίσω στην Αρχική σελίδα

hhpt/astrosgr.com “Αφιερώνεται στη Θυρεάτιδα Γή. Dedicated to Thyreatis Land.”

Σαπουνακέϊκα Αρκαδίας

John KourogiorgasΤσάκωνες  1 Απριλίου, 2021

Από το «Φορέας Διαχείρισης Όρους Πάρνωνα και Υγροτόπου Μουστού, 2015. Οδηγός για την προστατευόμενη περιοχή όρους Πάρνωνα και υγροτόπου Μουστού. Φύση, Πολιτισμός, Οικοτουρισμός. Άστρος Αρκαδίας».

Σαπουνακαίικα 

Παραδοσιακός οικισµός της Κυνουρίας, οικιστικά ενωμένος με τον Τυρό. Έχει πληθυσμό 503 κατοίκους (Απογραφή 2011). Οι κάτοικοι των Σαπουνακαίικων µιλούν επίσης την τσακώνικη διάλεκτο. Αξιοθέατο του οικισμού αποτελεί η πέτρινη βρύση του ∆ικαίου µε τα µεγάλα πλατάνια, που απλόχερα προσφέρουν τον ίσκιο τους στους επισκέπτες. Στην πλατεία του χωριού υπάρχει ταβέρνα με θέα όλο τον κόλπο του Τυρού και το απέραντο του Μυρτώου πελάγους.

Πίσω στην Αρχική σελίδα η  Οι Τσάκωνες y

Λιβάδι Αρκαδίας

Tο Λειβάδι είναι ένας παραθαλάσσιος ψαράδικος οικισμός που βρίσκεται αμέσως μετά τη Σαμπατική με κατεύθυνση προς τον Τυρό, 9 χλμ.απο το Λεωνίδιο και 8 χλμ.περίπου από τον Τυρό.. Δυτικά του χωριού υπάρχει ένα μικρό λεκανοπέδιο, οι Λίμνες, όπου σώζονται ερείπια παλαιότερου οικισμού.Oι κάτοικοι του χωριού ηρθαν από τα γειτονικά χωριά την Πραγματευτή και τα Μέλανα. Στο χωριό υπάρχουν πολλές λεμονιές, πορτοκαλιές ,μανταρινιές και ελιές

Στη μαγευτική παραλία Λειβάδι ο επισκέπτης απολαμβάνει τα πεντακάθαρα γαλάζια νερά του Αργολικού.

Πίσω στην σελιδα  Οι Τσάκωνες 

Πίσω στην Αρχική σελίδα η  Χωριά της Τσακωνιάς