Ρήματα Κανόνες-Προσχέδιο

  • α) Οι καταλήξεις των ρημάτων όπως θα παρατηρήσετε είναι σε – ου αντί για – ω που είναι στη νεοελληνική . δουλεύω = ένι δουλέγγου , τρώγω> ενι τσούνου
  • β)Τα ρήματα στην τσακώνικη συντάσσονται με το βοηθητικό ρήμα είμαι = ένι,
  • είμαι>Ένι ,είσαι>Έσι, είναι>Ένι ( αυτός,αυτή,αυτό )( με τέλεια πάνω στο ν για την προφορά του ως υπερωικό όπως στη λέξη εννέα)
  • ειμαστε>Έμε,είσαστε,είστε>Έτε , Είναι>Είνι ( αυτοί,αυτές,αυτά) ( το τ προφερεται άηχο δασύ και βάζουμε δασεία πάνω του)παράδειγμα
  • γράφω>Ένι γράφου ,βλέπω>Ένι ορού, ερχομαι>Ένι παρίου
  • γ) Τα περισσότερα ρήματα στην τσακώνικη είναι ανώμαλα και πολύ δύσκολο να μάθει κάποιος να τα χρησιμοποιεί σωστά. Με τη βοήθεια των αρχικών χρόνων υπάρχει μια μικρή πιθανότητα.Όλα τα ρήματα κλίνονται και στα 3 πρόσωπα του ενικού και στα 3 πρόσωπα του πληθυντικού. (παραδειγμα< κληση ενος ομαλου ρηματος π.χ. Ενεστώς και Παρατατικός , Εγώ βλέπω> Εζού ένι ορού,Εγώ έβλεπα> Εζού έμα ορού)
  • δ) Στα ρήματα ,οταν απευθυνόμαστε σε γυναίκα ή όταν μιλάει γυναίκα χρησιμοποιεί στην κατάληξη αντί για – ου το – α. π.χ Α-κάνω>ένι ποίου ,Θ-κάνω>ένι ποία
  • ε) Επίσης ο παρακείμενος και ο υπερσυντελικος συντάσσονται με το βοηθητικό έχω> ένι έχου- α , έχω έρθει( είμαι φερμένος)>ένι έχου φερτέ
  • Να μαθαίνου Στην υποτακτική δεν βσζουμε το βοηθητικό ένι
  • Το βοηθητικό ρήμα είμαι = ένι, έχει μόνο Ενεστώτα,Παρατατικό Μέλοντα, Υποτακτική (και Δυνητική) . Αλλους χρόνους δεν  έχει αλλά δανείζεται από άλλα ρήματα  π.χ. ο Αόριστος δεν στάθηκε λέμε  ο ένι στατθε-ο στάτθε, ο ένι  ‘ρεστε- ο ρέστε
  • Ο ενεστώτας και ο παρατατικός ΣΥΝΤΑΣΟΝΤΑΙ με το β ο η θ η τ ι κ ο ΕΝΙ . Επίσης και ο παρακείμενος και ο υπερσυντελικος Ο παρακείμενος το ΕΝΙ + την μετοχή του ρήματος Ο υπερσυντελικος το ΕΝΙ Ε Χ Ο Υ + την μετοχή του ρήματος
  • Ο Αόριστος και ο Μέλλων αλλά και η ΥΠΟΤΑΚΤΙΚΗ Δ Ε Ν έχουν μπροστά το ένι.
  • Η ΥΠΟΤΑΚΤΙΚΗ έχει μπροστα το ΝΑ ΚΑΙ ο ΜΕΛΛΩΝ το ΘΑ.
  • Α-Θ-Πλ ,Αόριστος ? τι να γραφουμε για τα ρήματα να κρατάμε τα σπουδαιότερα
  • ακοὐω  > Α-ένι νἰου ,Θ-ενι νἰουα , Πλ- νιούντε
  • μιλἀω  > Α-ένι νιοὐ,Θ-ενι νιούα , Πλ- νίουντε
  • ΑΘΟ- (Αρσενικό,Θυληκό,Ουδέτερο)
  • ΕΦΠΦ (Ενεργητικη, Παθητικη Φωνή)
  • ΕΦ-Ενεστώς ΠΦ-Ενεστώς
  • ΕΦ-Παρατατικός ΠΦ-Παρατατικός
  • ΕΦ-Μέλλων Διαρκείας ΠΦ-Μέλλων Διαρκείας
  • ΕΦ-Μέλλων Στιγμιαίος ΠΦ- Μέλλων Στιγμιαίος
  • ΕΦ-Αόριστος ΠΦ- Αόριστος
  • ΕΦ-Παρακείμενος
  • ΕΦ-Υπερσυντέλικος
  • ΕΦ-Μέλλων Παρελθόν
  • ΕΦ-Υποτακτική Στιγμιαία ΠΦ-Υποτακτική Στιγμιαία
  • ΕΦ-Υποτακτιή Διαρκείας ΠΦ-Υποτακτική Διαρκείας
  • EΦ-Προστακτική

Πίσω στην Αρχική σελίδα η  Οι Τσάκωνες 

astrosgr.com – Γιάννης Κουρόγιωργας

astrosgr.com “Αφιερώνεται στη Θυρεάτιδα Γή.

astrosgr.com/en Dedicated to Thyreatis Land.”

#astrosgrcom

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: