Καθημερινοί διάλογοι ΕΛ>ΤΣ

Πάντοτε γράφουμε ΕΛ>ΤΣ (Αργότερα να οργανωθούν σε ενότητες ) Ερώτηση

“Για να κοντούμε τα γρούσσα νάμου ” ( Για να κρατήσουμε τη γλώσσα μας )

Χρόνου πάσου τθου φίλου, πατριώτε τσαι Τσάκωνε, να εμέχουντε υγεία τσαι να περαΐτσουμε έμορφα τιρ γιορτινέ ρ’ αμέρε !

(Τσακώνικη διάλεκτο : ιδίουμα Γαστένιτσα, Σίκινα)

Χρόνια πολλά στους φίλους, πατριώτες και Τσάκωνες, να έχουμε υγεία και να περάσουμε όμορφα τις γιορτινές ημέρες !

  • Η τσακώνικη γλώσσα > Α Τσακώνικα γρούσσα.
  • Η γλώσσα μας> Α γρούσσα νάμου.
  • Μιλάμε Τσακώνικα >Έμε Νίουντε Τσακώνικα
  • Πώς το λέμε στη γλώσσα μας;> Που ν’έμε αούντε τα γρούσσα νάμου?
  • Καλημέρα >κα μέρα (Α) ( Καλάν αμέρα (Β)*)
  • Καλημέρα σας, τι κάνετε > Κα μέρα νιούμου,τσ’ έτε ποίντε;
  • Είμαστε καλά. Ευχαριστώ.>Κα έμε.Ντ’ ένι ευχαριστού-α.
  • Α>Α- Ευχαριστώ >ένι ευχαριστού -α (α>θ η θ)
  • Θ> -Σας ευχαριστώ>Ντ’ένι ευχαζιστούα νιούμου
  • Παρακαλω>ντ’ εμ’παρακαού-α
  • Καλώς ήρθες> Καούρ εκάνερε
  • Καλώς ήρθατε > Καούρ εκάνατε
  • Καλώς σας βρήκα>Καού ντ’ ερέκα νιούμου
  • Καλώς ήρθατε στη Κυνουρία > Καούρ εκάνατε ταν Κυνουρία
  • Καλώς ήρθατε στην πατρίδα μας>Καούρ εκάνατε τα χώρα νάμου
  • Καλώς σας βρήκα από την Τσακωνιά >Καού ντ’ ερέκα νιούμου από ταν Τσακωνιά
  • Μ ‘ ένι αρέσουντα να ένι μαθαίνου κάτσι τσακώνικο σάμερε, (μι >μου ( αρέσει))

Ρίξτε μια ματιά να δείτε To άρθρο 

  • Α- Ένι θέου να μάθου τα γρούσσα νάμου
  • Θ- Ένι θέα να μάθου τα γρούσσα νάμου
  • (ΑΘ)- Ένι θέου-α (ΑΘ) να μάθου τα γρούσσα νάμου
  • λέω > ένι αού
  • εμένα> ενίου
  • εσένα> Ετίου
  • πως σε λένε? > πού ντ’είν’ αούντε?
  • Εμένα με λένε..>Ενίου μ’ είν’ αούντε.…. εσένα? >Ετίου?
  • πώς εμείς το λέμε ;> πού έμε νι αούντε ;
  • πώς εσείς το λέτε ;> πού έτε σι αούντε ; (????)
  • καμάρι μου> όρκο μι
  • μαθαίνουμε να προφέρουμε σωστά >έμε μαθαίνουντε να έμε αούντε σωστέ (???)
  • ο ποντικός >ο π’ογκικό ,οι ποντικοί >οι π’ογκιτσοί
  • η πέρδικα >α π’έτζικα,οι πέρδικες> οι π’έτζιτσε
  • το πράσο >α απ’άρα ,τα πράσα > οι απ’άρε

  • Καλημέρα> Κα μέρα
    Καλώς σε βρήκα>Καού ντ’ ερέκα
    Καλό βράδυ> κα αργακινά (το λέμε πριν να σκοτεινιάσει)
    Καληνύχτα >Καλέ ξημέρουμα
  • Μου αρέσει να μιλάμε >Μ ‘ ένι αρέσουντα να ντι νίου
    Τι κάνεις σήμερα? Α>Α,Θ Τσ’ έσ’ ποίου-α σάμερε ; (Τσι έσι)
    Τι (εσύ ) κάνεις ; > Τσ’ έσ’ ποίου ; Τσι έσι ποίου ; (Αρ)
    Τι ( εσύ ) κάνεις ;> Τσ’ έσ’ ποία; Τσι έσι ποία; (Θλ)
    ποιός είναι> Ποίερ ένι?
    πηγαίνω>ένι έγγου
    πού πας >Κια έσ’ έγγου
    και από πού έρχεσαι ;>Τσαι από κια έσ’ έγγου;

  • Προσωπική αντωνυμία
  • Πρώτο Πρόσωπο (Ονομ & Αιτιατ)
  • Απλός Τύπος-Εν-Μέ,με,μ’,μού,μου >Μί η μ’,
  • Πλ. μάς, μας> νάμου, ναμ’
  • Προσωπική αντωνυμία Δεύτερο Πρόσωπο
  • Απλός Τύπος-Εν.-σέ,σε,σ’,σού,σου >ντί, ντ΄,
  • Πλ.-σάς, σας >νιούμου, νιουμ
  • Προσωπική αντωνυμία γ πρόσωπο
  • Ενικος νι= τον,την,το .
  • πληθυντικός σι = τους,τις,τα
  • Η κτητική αντωνυμία
    Μι = (δικό) μου , Ντι = (δικό )σου, Σι = ( δικό ) του,της,του
    Νάμου= ( δικό)μας , Νιούμου = (δικό ) σας , Σου = ( δικό) τους
  • μι> μου ,ντι > σου ,σι> του ,της ,του
    νάμου > μας ,νιούμου > σας ,σου > τους,τις
  • Να μου πεις >να μ ‘ ένι αλήου, μ’> μι
    Τσι να ντ’ αλήου > τι να σου πω; ντ’ > ντι > σου
  • Δι μι νι > δωσ’ μου το
    Δι νι > δωσ’ το

Ρίξτε μια ματιά να δείτε τις   Αντωνυμίες

  • Πώς το λέμε στη γλώσσα μας> Που ν’ έμ’ αούντε τα γρούσσα νάμου .
  • Εγώ είμαι Τσάκωνας> Εζού ένι Τσάκωνα – Τσακώνα ( για το θηλυκό)
  • Εμείς είμαστε Τσακώνοι> Ενεί έμε Τσακώνοι – Τσακώνισσε
  • Εσύ πήγαινε στη δουλειά σου> Εκιού χάγκε τα δουλεία ντι
  • Εσείς ελάτε εδώ> Εμού εάτε όρεγι
  • Εσείς να έρθετε μαζί μου> Εμού να μόλετε μαζί μι
  • Εσένα ,τι σου έδωσαν;> Ετίου ,τσι ντ’ εδούκαϊ;
  • Σ ‘ εμένα το είπε> Σ ‘ ενίου νι ‘ επέτσε
  • Σ’ εσένα τα είπε> Σ’ ετίου σ’ επέτσε
  • Εμένα μου είπε > Ενίου μ’ επέτσε
  • Εμάς μας είπε> Σ’ ενεί νάμ’ επέτσε
  • Εσάς σας είπε> Σ’ εμού νιούμ’ επέτσε
  • Εσένα τι σου είπε;> Ετίου τσι ντ’ επέτσε;
  • Σ’ εμάς μας είπε> Σ’ ενείνανε μ’ επέτσε
  • Τι σας είπαν ;> Τσι νιούμ’ επέκαϊ ;
  • Για να σου πω> Για να ντ’ αλήου
  • Θα σου το πω> Θα ντι ν’ αλήου
  • Μου το είπε> Μι νι επέτσε
  • Να μου πεις> Να μ’ αλήερε
  • Να μου πείτε> Να μ’ αλήετε
  • Να μου πεις >να μ ‘ ένι αλήου, μ’> μι
  • Τσι να ντ’ αλήου > τι να σου πω;
  • Πες μου> Άλε μι
  • Πες μας> Αλήετε νάμου
  • Πες μου το> Άλε μι νι
  • Σου είπε> Ντ’ επέτσε
  • Σου το είπε> Ντι νι επέτσε
  • Να σου το πω> Να ντι ν’ αλήου
  • Να σου πω> Να ντ’ αλήου
  • Να σας πω> Να ντ’ αλήου νιούμου- ( Να νιούμ’ αλήου)
  • Να σας πουν> Να ντ’ αλήωι νιούμου-( Να νιούμ’ αλήωι)
  • Δώσε μου> Δούε μι
  • Δώσε μας> Δούε νάμου
  • Δώστε μου> Δείτε μι
  • Δώστε μας> Δείτε νάμου ή δούετε
  • Δώσε μου το> Δούε μι νι
  • Να μας δώσετε> Να μι δείετε νάμου
  • Να μας δώσουν>Να μι δούνι νάμου
  • Να σας το δώσω> Να ντι νι δου
  • Μου έδωσε> Μ’ εδούτσε
  • Μας έδωσε> Μ’ εδούτσε νάμου
  • Σου έδωσε> Ντ’ εδούτσε
  • Σας έδωσε> Σ’ εδούτσε νιούμου
  • Δεν του έδωσα> Ό νι εδούκα
  • Δεν του το έδωσα> Ό νι νι εδούκα
  • Θα σου δώσω> Θα ντι δου
  • Θα σου το δώσω> Θα ντι νι δου
  • Θα του το δώσω> Θα νι νι δου
  • Μου έδωσε> Μ’ εδούτσε
  • Μας έδωσε> Μ’ εδούτσε νάμου
  • Εσένα ,τι σου έδωσαν;> Ετίου ,τσι ντ’ εδούκαϊ;
  • Σας φώναξε> Ντ’ εφωνιάε νιούμου- ( Νιούμου εφωνιάε)
  • Φώναξέ του> Φώνιατσέ νι
  • Τον φώναξε> Νι εφωνιάε
  • Τους φώναξε> Σ’ εφωνιάε
  • Τον είδες;> Νι οράτσερε;
  • Την είδες;> Οράτσερέ νι;
  • Το είδες;> Νι οράτσερε;
  • Τους είδες;> Σ’ οράτσερε;
  • Τις είδες;> Σ’ οράτσερε;
  • Τα είδες;> Σ’ οράτσερε;
  • Ποί ‘ νάμ ‘ οράτσε ; > Ποιος μας είδε;
  • Άλε μι κια έσα >  Πες μου πού ήσουν
  • Ό θ’ αλήερε πη’ ( ότσι) ντι σ’ επέκα εζού >Δε θα πεις ότι σου τα είπα εγώ
  • Εζού όμα ζατέ άβα βοά > Εγώ δεν είχα πάει άλλη φορά
  • Άλε μι τσ’ έσ’ θέου > Πες μου τι θέλεις
  • Να μη μ’ οράει νιούμου> Να μη μας δεί
  • διαβάζω> ένι ζβαϊχου. αορ- εζβαϊα.ζβηστέ
  • που> πη. π (αναφορά)
  • Αυτούς που βλέπαμε >Έτεοι π΄εμαϊ ορούντε
  • Τι είδατε εκεί που πήγατε >Τσε οράκατε οπά π΄εζάκατε
  • Μπορώ να σας ρωτήσω κάτι;> Πορού ένι να ντι ρωτήου κάτσι;
  • Φυσικά , πείτε μου τι θελετε? Φυσικά Αλήετέ μι,τσ’ έτε θέντε;
  • Πόσο μακρυά είναι η μονή της Έλωνας; >Πόσιου μακρία ένι το μονασκήρι τα Έωνη;
  • Πόσο μακρυά είναι η παραλία Σαμπατική?> Πόσιου μακρία ένι ο γιαλε τα Σαμπακιτσή;
  • Είναι περίπου δεκαπέντε χιλιόμετρα.> Ένι γιούρε τα 15 χιλιόμετρα.
  • Πως λένε , δεξιά, αριστερά, ίσια, ψηλά, χαμηλά, πάνω ,κάτω
  • δεξιά > ίσια ,αριστερά> σοβά ς > sh ,ίσια > ίσα ,ψηλά > ψεά
  • χαμηλά> χαμεά,πάνω > τάνου, κάτω > κάτου
  • Παρακαλώ μπορώ να έχω ένα ποτήρι νερό, δύο μπύρες και ένα μπουκάλι κρασί;
  • Παρακαού ένι πορού να ένι έχου ένα ποκήρι ύο,δύου μπύρε τσαι ένα γυαλί κρασί;
  • (Παρακαού -α ένι, πορού- α να ένι έχου- α ένα ποκήρι ύο ,δύου μπύρε τσαι ένα γυαλί κρασί;)
  • πως λένε λαδί , ξύδι, φαγητό, κρέας,ψάρι,τυρι, σαλάτα, αγγουρια. ντοματες , φρούτα “
  • Λάδι > άι, ξύδι > γλυκάδι ,φαγητό > σομό ( σ> sh),κρέας > κρίε,
  • ψάρι > ψάζ, τυρί > άρτουμα ,σαλάτα> σαλάτα ,αγγούρια> αγγούρια
  • ντομάτες > ντουμάτε,ντομάτα > ντουμάτα ,φρούτα > φρούτα
  • θα τα μελετησω και θα τα πουμε παλι να εισαστε καλα και καλο σαββατοκυριακο > Θα σι μελετήου τσαι θα σ’ αλήουμε πάλι. Να έτ(θ)ε κα τσαι καλέ Σάμπα- Τσουρακά
  • ποσο χαίρομαι που έχουμε τοσο καλούς μαθητες, μία μόνο διόρθωση για καλό > πόσου ένι χαιρουμένα πφη εμε έχουντε τόσου καλοί μαθητάδε…νία μόνιου διόρθωση για καλέ,
  • Τα πέρασα πολύ καλά .>Σ’ επεραΐα πρεσσού ωραία
  • καλά σου είπε>Κα ντ’ επέτσε
  • Αύριο με το καλό. >Ταχία με το καλέ.
  • Αύριο θα τα πούμε> Ταχία θα σι αλήουμε
  • Αύριο Γιάννη θα τα πούμε > Ταχία Γιάννη θα σι αλήουμε
  • Να είσαστε καλά > Να έτε κα,
  • Καλή βόλτα Ευχαριστώ να είσαι καλά>Κα πορεία,Ντ’ ένι ευχαριστούα.Να έσι κα
  • δεν είμαι > όνι ,
  • Να μου πεις> να μ ‘ ένι αλήου
  • δεν θα πάω > ό θα ζάου
  • έγινε κάθε μέρα > ενάτε κάθε ρ αμερα
  • το σωστο > το σουστέ
  • διαβάζω> Ένι σβαΐχου-α ( α για ου)
  • μαθαινω> ένι μαθαίνου
  • λέω > ένι αού
  • έρχομαι> ένι παρίου
  • μιλάω> Ένι νιού
  • ακούω >Ένι νίου
  • Δεν σε άκουσα> Ό ντ’ ενιάκα
  • Δεν τον άκουσα> Ό νι ενιάκα
  • καληνύχτα δεν βιαζομαι>Καλέ ξημέρουμα ονι βιασκούμενε
  • και για τον καφέ> Τσαι για το καφούτσι
  • Ώρα καλή > Ούρα κα
  • Αύριο με το καλό>Ταχία με το καλέ
  • Τι να σου κάνω;> Τσι να ντι ποίου
  • πού πας> Κια έσ’ έγγου
  • Από πού είσαι> Από κια έσι;
  • και από πού έρχεσαι ;>Τσαι από κια έσ’ έγγου;
  • Πολύ καλό παιδί>Πάσου καλέ καμπζί
  • Πολύ> πασου,πρεσσού
  • Δε θα πεις ότι σου τα είπα εγώ>Ό θ’ αλήερε πη’ ( ότσι) ντι σ’ επέκα εζού.
  • Δεν μπορώ να κοιμηθώ τόσο νωρίς>Μπα όνι πορούα να κιούψου τόσιου νωρίς
  • Θέλω να δω ένα σήριαλ στην τηλεόραση>Ένι θέα να ορήνου ένα σήριαλ ταν τηλεόραση
  • Και σε εσένα καλό βραδυ >Τσαι σ’ ετίου Κα αργακινά
  • Η γυναίκα μου τον μαύρισε στο ξύλο >Α γουναίκα μι νι εκουβανίε το καλι
  • Αυτός είναι καλός άνθρωπος> Έντεν’η έν’ι  καλέ άθρωπο
  • Δεν άκουγες που σου φώναζα? >1)Όσ’ νίου πη ένι φωνιάντου;
  • Το ζέστανες το νερό για να πλυθούμε? >Νι έσ’ σονισκούμενε το ύο για να κσυστούμε;
  • Αυτά τα παλιόρουχα είναι για πέταμα >Ένταϊ τα παλιά είτα είνι για ανενουκουμέα.
  • Σήμερα ο ήλιος καίει πολύ,κανει ζέστη >Σάμερε ο ήλιε ένι δάου πρεσσού.Ενι ποιου κάψα .
  • Έρχεται σήμερα ο πατέρας η θα έρθει αύριο? >Ένι παρίου σάμερε α’φέγκη ντι νη θα μόλει ταχία;
  • Το σπίτι είναι καλό απέξω , αλλά δεν είναι από μέσα >Τα τσέα ένι καλέ απότσου αλλά όνι αποτάτσου.
  • από δω και πέρα > Από όρεγι τσαι πέρε
  • =========================================
  • Τσακώνικα Κείμενα -Φίλοι Τσακωνιάς
  • Γιατί ρωτάς>Γιατσί έσι ρωτού ,να έχουμε όλοι μας> να έχουμε όλοι νάμου
  • και μου είπε να σου ειπώ ότι > τσαι μ’ επέτσε να ντη αλίου ότσι
  • η δουλειά που έπιασα> Α δουλεία πφη εκιάκα
  • όσα είχαν> όσα ίγκιαει έχουντα
  • ώσπου να τους πάρουμε> ώσπε να σι άρουμε
  • να σου φωνάζω ότι πρέπει να προσέχεις τον εαυτό σου. Δεν με άκουσες> να ντη φωνιάντου ότσι ένι πρέπουντα να προσέχερε τον εαυτέ ντη.΄Ο σα νίου μοι,
  • από δω και πέρα > Από όρεγι τσαι πέρε
  • θα ντυνόμαστε ελαφρά γιατί πέρασε ο χειμώνας και δεν κάνει κρύο>θα γκιουκχουμαεϊ αφρά γιατσί επεράτσε το χειμωνικό τσαι όνει ποία κρυάδα

Πίσω στην Αρχική σελίδα η  Οι Τσάκωνες 

astrosgr.com – Γιάννης Κουρόγιωργας

astrosgr.com “Αφιερώνεται στη Θυρεάτιδα Γή.

astrosgr.com/en Dedicated to Thyreatis Land.”

#astrosgrcom

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: